- Quan sát hình dạng một số loài vi sinh vật thường gặp trong cuộc sống thường nhật: nấm men, vi khuẩn, nấm mốc và bào tử của nấm mốc.. II.[r]
Trang 1Giáo án giảng dạy môn Sinh học 10 (nâng cao)
CHƯƠNG 3 SINH TRƯỞNG VÀ SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT
Bài 42 THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
o0o
-I Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
1 Kiến thức
- Củng cố thêm kiến thức về hình dạng một số loài vi sinh vật thường gặp trong cuộc sống thường nhật: nấm men, vi khuẩn, nấm mốc và bào tử của nấm mốc
- Biết tự tiến hành được các thao tác nhuộm đơn tế bào
- Biết cách làm một số thí nghiệm đơn giản
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng thực hành, thao tác thí nghiệm
3 Thái độ
- Thêm yêu thích môn học
Nội dung trọng tâm:
- HS tự tiến hành được các thao tác nhuộm đơn tế bào
- Quan sát hình dạng một số loài vi sinh vật thường gặp trong cuộc sống thường nhật: nấm men, vi khuẩn, nấm mốc và bào tử của nấm mốc
II Phương pháp và phương tiện dạy học:
- Phương pháp:
o Phương pháp chính: hướng dẫn thao tác và giảng giải nội dung
o Phương pháp xen kẽ: thảo luận và hỏi - đáp
- Phương tiện dạy học:
- Nấm men (dung dịch đã lên men).
- Nước váng dưa chua.
- Mẫu bánh mì bị mốc xanh.
- Mẫu cơm trắng bị mốc trắng và mốc đen.
- Que cấy vô trùng.
- Phiến kính sạch.
- Đèn cồn, kính hiển vi.
- Chậu đựng nước rửa.
- Pipet, giấy lọc cắt nhỏ (cỡ 2 x 3 cm).
- Ống nghiệm vừa đủ.
- Dung dịch fucsin 1%, nước cất.
III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra bài cũ
Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, nhóm thực hành thí nghiệm và vệ sinh phòng học.
2 Vào bài mới:
a Mở bài: <5 phút>
Giáo viên nêu nội quy phòng thí nghiệm và yêu cầu bài thực hành, hướng dẫn và nhắc nhỡ HS viết bài và thời gian nộp bài thu hoạch, cho HS đọc sách giáo khoa để xác định mục tiêu và đặt câu hỏi cách tiến hành thí nghiệm
b Tiến trình bài học <37 phút>:
Hoạt động 1:
- GV nêu mục tiêu bài học
- Trình bày việc chuẩn bị dụng cụ, mẫu vật và hóa
chất
I Mục tiêu:
- Củng cố thêm kiến thức về hình dạng một số loài vi sinh vật thường gặp trong cuộc sống thường nhật: nấm men, vi khuẩn, nấm mốc và bào tử của nấm mốc.
- Biết tự tiến hành được các thao tác nhuộm đơn tế bào.
- Biết cách làm một số thí nghiệm đơn giản.
II Chuẩn bị
(Như phần phương tiện dạy học ở trên)
Hoạt động 2:
GV hướng dẫn cho cả nhóm các thao tác tiến hành
làm tiêu bản
- Các nhóm quan sát theo dõi và tiến hành làm tiêu
bản
III Cách tiến hành:
1 Nhuộm đơn và quan sát tế bào nấm men
- Dùng que cấy lấy 1 giọt dung dịch lên men cho vào ống nghiệm với 5 ml nước cất, khuấy đều.
- Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch này cho lên phiến kính, hong khô hay hơ nhẹ lên đèn cồn.
Trang 2-Giáo án giảng dạy môn Sinh học 10 (nâng cao)
GV bao quát lớp, giúp đỡ các nhóm yếu, đặc biệt là
các thao tác lấy mẫu
- Sau khi tiến hành nhuộm đơn, các nhóm tiến hành
quan sát mẫu bằng kính hiển vi
- Quan sát và điều chỉnh vật kính để có thể nhìn
thấy tế bào và VSV rõ nhất
- Các thành viên trong nhóm đều quan sát để vẽ hình
- GV kiểm tra kết quả của các nhóm ngay trên kính
- Các bước tiến hành thí nghiệm được tóm tắc như
bảng bên
- Dùng pipet nhỏ 1 giọt dung dụch fucsin vào chổ dung dịch lên men đã hong khô.
- Sau một phút nghiêng kính đổ bỏ dung dịch fucsin
- Rữa nhẹ bằng nước cất hong khô.
- Quan sát và vẽ hình:
+ Đưa lên kinh quan sát rõ mẫu.
+ Yêu cầu quan sát được nấm men hình trái xoan có tế bào nảy chồi.
2 Nhuộm đơn phát hiện VSV trong khoang miệng
- Dùng trăm tre lấy một ít bựa răng cho vào ống nghiệm
có 5 ml nước cất khuấy đều.
- Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch này cho lên phiến kính sạch
- Nhuộm đơn như nhuộm tế bào nấm men.
- Quan sát và vẽ hình:
+ Đưa lên kinh quan sát rõ mẫu.
+ Yêu cầu quan sát được cầu khuẩn hình que ngắn.
Hoạt động 3:
GV yêu cầu HS quan sát SGK trang 142 mục 3 và
tiến hành quan sát nấm sợi
- Các nhóm tiến hành lấy mẫu và quan sát
- Thao tác thí nghiệm như ở hoạt động 1
GV yêu cầu HS quan sát nước váng dưa chua và
nhận biết vi khuẩn hay nấm mốc
3 Quan sát nấm sợi trên thực phẩm đã bị mốc
a Tiến hành:
- Dùng que cấy lấy một ít nấm sợi trên mẫu bánh mì,
võ cam hay võ quýt đã bị mốc.
- Cho vào ống nghiệm với 5 ml nước khuấy đều.
- Lấy một giọt dung dịch đưa lên phiến sạch.
- Hong khô hay hơ nhẹ trên đèn cồn.
b Quan sát: Đưa lên kính hiển vi, quan sát rõ và vẽ
hình nấm mốc.
Hoạt động 4:
- GV phát tiêu bản cho các nhóm và yêu cầu quan
sát
- GV nhắc nhở các nhóm tham khảo hình 42 SGK
trang 142
4 Quan sát một số loại VSV và bào tử nấm
- Các nhóm lần lượt quan sát tiêu bản
- Nhận biết loại VSV hay bào tử nấm
- Vẽ hình
3 Củng cố và dặn dò: <3 phút>
Củng cố:
Đặt câu hỏi để giúp HS hệ thống nội dung và hiểu ý nghĩa của bài học.
Dặn dò:
- Về nhà HS viết bài tường trình các bước tiến hành thí nghiệm của bài học hôm nay, trình bày trên giấy A4
và nộp lại cho GV vào tiết học kế tiếp
- Chuẩn bị học các bài 29 – 30 – 33 – 34 – 35 – 38 – 39 để tiết sau làm bài kiểm tra 45 phút
4 Rút kinh nghiệm
Tuần …… ngày … tháng … năm …… Ngày soạn: 21/03/2010 Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn PHẠM THU HÀ NGÔ DUY THANH Tuần: 07 Tiết: 10 Trang 2