Tiểu luận quản lý nhà nước về giải quyết tranh chấp ranh đất

Tiểu luận quản lý nhà nước chuyên đề giải quyết tranh chấp ranh đất giữ các hộ dân khiếu nại; nêu tình huống, phân tích đánh giá, lựa chọn giải pháp tối ưu cho tình huống, góp phần tìm ra giải pháp để ổn định tình hình tranh chấp đất hiện nay và để củng cố thêm kiến thức đã học phục vụ công tác tốt hơn.

PHẦN I

MÔ TẢ TÌNH HUỐNG

Trước năm ………., đất của ông XXXXXXXXX và đất của ông YYYYYYYY là hai thửa đất ruộng liền kề nhau bởi một bờ ranh nhỏ Bờ ranh ruộng nay đã trở thành con đường đi vào nhà của YYYY Năm

…………, ông YYYY lên vườn trồng cây ăn trái, bờ ranh ruộng được ông YYYY bồi đắp thêm đất thành lối đi có chiều dài hơn 30m, chiều ngang 2.5m và lối đi này hiện nay sử dụng đi vào nhà ông YYYY Ông XXX có đào một đường nước để thông ra kênh đào trong phần ruộng của ông, có chiều ngang khoảng 2.0m để lấy nước canh tác, đường nước này nằm cặp theo bờ ranh giới mà nay nó là con đường đi vào nhà ông YYYY

Năm ………., khi Nhà nước có chủ trương đo đạc thành lập bản đồ

và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nông dân trên cơ sở diện tích đất đã sử dụng từ trước đến nay Ông XXX thuộc hộ gia đình nghèo ở địa phương, vào những mùa lúa chín phải đến tận tỉnh Đồng Tháp cắt lúa mướn, nên chậm trễ trong việc kê khai đăng ký để được cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất theo quy định Tuy vậy, trong quá trình sử dụng từ trước đến nay ông XXX đều thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ với diện tích 2.500m2 Đến năm ……., ông XXX kê khai đăng ký để lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 2.500m2 đất thì qua đo đạc thực tế chỉ có 2.150m2 đất, phần diện tích còn lại đã bị hộ sử dụng liền kề lấn, chiếm từ trước đó Do có sự sai sót về diện tích canh tác của mình nên ông XXX không đồng ý ký nhận vào hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đã làm đơn yêu cầu chính quyền địa phương kiểm tra, xác minh lại để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông đúng theo diện tích đất mà gia đình ông đã sử dụng Đơn của ông XXX không được Ủy ban nhân dân xã xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật

Vào năm 2008, chính quyền địa phương có đầu tư kinh phí xây dựng Trạm Y tế xã nằm đối diện với phần đất của ông XXX và nhà ông YYYY Trong quá trình xây dựng trụ sở, cát bơm vào nền trạm Y tế một phần bị tràn làm cho con mương bị cạn dần Lúc này hộ ông YYYY lại tiếp tục có hành vi lấn, chiếm ranh giới, ông YYYY cho rằng đường nước này là đường nước công cộng nên ông đã tự ý cắm cọc giữa lòng đường nước và

tiếp tục đổ đất san lấp phân nửa phần diện tích đất này Ông XXX tiếp tục làm đơn gửi chính quyền xã nhờ can thiệp để ngăn chặn sự lấn, chiếm vô căn cứ của ông YYYY và đồng thời đề nghị chính quyền xã cần sớm đo đạc lại phần đất của ông để ông được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp

Đến năm 2015, Ủy ban nhân dân xã mời hai hộ này đến để hòa giải, nội dung hòa giải như sau: Ủy ban nhân dân xã đồng ý với ý kiến của ông YYYY cho rằng đường nước đó là đường nước công cộng, không phải là của ông XXX nên chia làm 2 phần, mỗi hộ sử dụng phân nửa diện tích Biên bản ghi hoà giải nhưng toàn bộ nội dung thì không thể hiện sự thương lượng, thoả thuận của các bên mà xã chỉ định hướng giải quyết theo ý kiến một bên (ông YYYY), chưa đáp ứng yêu cầu của công tác hoà giải

Giải quyết không thoả đáng, ông XXX không đồng ý và không ký tên vào biên bản hòa giải của Ủy ban nhân dân xã, vì thực tế ông có đủ cơ sở để chứng minh đường nước này là của ông, mà gia đình ông và các thế hệ ông

bà trước đã đào trong phần ruộng của mình Sau đó ông XXX đã yêu cầu chính quyền xã cho mời thân tộc, bà con ở gần đó đến để chứng nhận, nhưng Ủy ban nhân dân xã đã bác bỏ ý kiến đề nghị của ông XXX và cho rằng việc làm đó không cần sự xác nhận của họ hàng thân tộc

Tình huống ban đầu từ việc xác định vị trí ranh đất giữa hai hộ ông XXX, ông YYYY không rõ, xác định mốc ranh giữa hai hộ không có sự hiệp thương cụ thể, nên khi lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất có sự nhầm lẫn Từ sự nhầm lẫn của Công chức địa chính xã, ông YYYY cho rằng mương nước là của công cộng, nên ông tự ý dời ranh đất mở rộng diện tích sử dụng, dẫn đến việc tranh chấp ranh đất giữa ông XXX và ông YYYY Sự thất trách, thiếu trách nhiệm của Công chức địa chính xã, Ủy ban nhân dân xã là điều kiện để ông YYYY tiếp tục lấn, chiếm đất thuộc quyền sử dụng của ông XXX

Trước sự việc xảy ra quá bức xúc nên ông XXXXXXXXX tiếp tục gửi đơn lên Ủy ban nhân dân huyện đề nghị giải quyết với yêu cầu là xin đo đạc và xác định ranh giới cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Trong đơn ông XXXXXXXXX đã bày tỏ tâm tư, nguyện vọng chính đáng của

nông tri điền, bà con thân tộc hai bên biết rõ về phần đất tranh chấp Vì giữa ông XXX và ông YYYY có mối quan hệ bà con thân tộc với nhau, nên ý kiến của những người lớn tuổi có uy tín trong gia tộc cũng là cơ sở để chính quyền xem xét giải quyết thấu tình, đạt lý

Sự việc đang được các cơ quan chức năng cấp huyện xem xét giải quyết theo thẩm quyền theo quy định tại Điều 203, Luật Đất đai năm 2013

Tình huống trên đặt ra cho các cơ quan có thẩm quyền cấp huyện phải xác minh làm rõ nguồn gốc đất, vị trí, diện tích thửa đất, diễn biến quá trình sử dụng, tranh chấp và hiện trạng hiện nay trên cơ sở đối chiếu hồ sơ địa chính để xác định mục tiêu, giải pháp cụ thể sao cho giải quyết thấu tình đạt lý, tạo được sự đồng tình của nhân dân

PHÂN TÍCH VÀ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Nguyên nhân và hậu quả

1 1 Nguyên nhân

Vấn đề đặt ra ở đây là nguyên nhân nào mà Ủy ban nhân dân xã lại không giải quyết sự việc trên mà cố tình lãng tránh, kéo dài thời gian khá lâu, không tiến hành đo đạc, xác minh để đề nghị về Ủy ban nhân dân huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông XXX mặc dù ông

đã nhiều lần gửi đơn đề nghị giải quyết Từ đó đã dẫn đến việc tranh chấp ranh đất kéo dài giữa hai hộ ông XXX, ông YYYY làm mất đi tình làng nghĩa xóm, ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, tình hình khiếu kiện bức xúc kéo dài từ một việc thật đơn giản

Trước tiên là do Ủy ban nhân dân xã chưa thật sự quan tâm đến việc giải quyết các khiếu nại trong nhân dân, nên không kịp thời phân công Công chức chuyên môn thẩm tra, xác minh làm rõ nội dung vụ việc, để kéo dài thời gian mà không tiến hành xác minh phần đất có tranh chấp để có biện pháp giải quyết; khi đưa ra hoà giải gặp lúng túng và định hướng sai, người dân không đồng tình, dẫn đến hiệu quả, hiệu lực quản lý Nhà nước không cao Việc quản lý hồ sơ đất đai không chặt chẽ, thiếu trách nhiệm nên dẫn đến sai sót trong quá trình xét đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, khi phát hiện có sai lầm thì lúng túng không có phương pháp, giải pháp cụ thể để khắc phục Sau khi ông XXXXXXXXX làm đơn khiếu nại thì Ủy ban nhân dân xã lại tiếp tục thiếu trách nhiệm không sửa sai và bỏ mặc quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng Chính vì vậy, khi sự việc tranh chấp ranh đất trở thành việc lấn, chiếm đất, sự việc càng lúc càng phức tạp rối rắm thêm

Bên cạnh đó, ở gốc độ hoạt động tham mưu giúp cho Ủy ban nhân dân xã quản lý Nhà nước về đất đai của Công chức địa chính xã chưa cao, chưa ngang tầm, không tham mưu đề xuất, không chủ động đề xuất giải quyết các yêu cầu của dân, còn né tránh, đùn đẩy trách nhiệm Việc theo dõi chỉ đạo điều hành của Ủy ban nhân dân xã thiếu chặt chẽ, chưa sâu sát làm

cho hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước về đất đai ở địa phương không cao

Việc chính quyền địa phương không quan tâm, không tiến hành xác minh, đo đạc lại phần đất để làm thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất cho ông XXXXXXXXX mà ông đã nhiều lần đề nghị, làm cho

vụ việc kéo dài nhiều năm Vụ việc đơn giản nhưng vì thiếu trách nhiệm của một bộ phận Công chức chuyên môn xã mà làm cho vụ việc trở nên bức xúc gay gắt, là việc làm thiếu trách nhiệm, vi phạm Luật đất đai, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất Tính từ thời điểm đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông XXX không đủ diện tích kê khai sử dụng hợp pháp và có đơn khiếu nại của ông XXX đến khi chính quyền xã đưa ra hoà giải kéo dài nhiều năm là vi phạm thời gian luật định, trong khi chính quyền cơ cở là nơi gần gũi dân nhất mà lại thiếu quan tâm thật là đáng trách

Việc xác định vị trí ranh đất giữa hai hộ ông XXX và ông YYYY không rõ, xác định mốc ranh đất giữa hai hộ bỏ qua giai đoạn hiệp thương theo quy định, nên khi lập hồ sơ địa chính, đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng có sự nhầm lẫn Từ sự nhầm lẫn của Công chức địa chính

xã, ông YYYY cho rằng mương nước là của công cộng, nên ông tự ý dời ranh đất mở rộng diện tích sử dụng, dẫn đến việc tranh chấp ranh đất giữa ông XXX và ông YYYY Sự tắc trách, thiếu trách nhiệm của Công chức địa chính xã, Ủy ban nhân dân xã là một trong những nguyên nhân để ông YYYY tiếp tục lấn chiếm đất thuộc quyền sử dụng của ông XXX

Khâu quản lý của chính quyền địa phương thiếu chặt chẽ, nên khi đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã không xác định đúng diện tích đất ông XXX Do đó, Ủy ban nhân dân xã cần phải có trách nhiệm xem xét lại toàn bộ hồ sơ, sổ sách quản lý khi có sự khiếu nại của ông XXX nói riêng và cũng cần rút kinh nghiệm trong việc thụ lý, xác minh hòa giải các tranh chấp có liên quan đến đất đai của nhân dân trong xã, nhằm đảm bảo việc thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về đất đai được đầy đủ, đúng đắn theo quy định của pháp luật

Ngoài nguyên nhân thuộc về trách nhiệm của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân xã, thì không thể không nói đến ý thức chấp hành pháp luật

của những người trong cuộc Trong tình huống này, người đáng trách là ông YYYY, vì một chút lợi ích cá nhân mà ông đã làm rạn nứt tình làng nghĩa xóm, tình thân tộc trong gia đình, nghiêm trọng hơn là vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai

1.2 Hậu quả

Từ những nguyên nhân xảy ra tình trạng nêu trên, đã dẫn đến những hậu quả sau: Việc sai sót trong quá trình quản lý và cấp quyền sử dụng đất dẫn đến sự khiếu nại, tranh chấp của người dân kéo dài làm ảnh hưởng đến

sự ổn định đời sống của nhân dân địa phương Một số người dân đã lợi dụng kẻ hở của pháp luật, sự chủ quan, lơ là thiếu trách nhiệm của một số Công chức xã, một phần do bản thân những người trong cuộc thiếu hiểu biết những quy định của pháp luật, vì lợi ích cá nhân mà có hành vi lấn, chiếm đất đai trái pháp luật làm mất đi đạo đức, tình làng nghĩa xóm và tình nghĩa thân tộc bị rạn nứt, từ đó làm ảnh hưởng đến trật tự xã hội ở địa phương, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai

Công chức chuyên môn chưa làm hết trách nhiệm, không trung thực, lợi dụng quyền hạn hòa giải không công minh, thiếu dân chủ đã tạo nên dư luận không tốt gây bất bình trong nhân dân đối với cơ quan quản lý trên lĩnh vực đất đai Từ đó, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương nói riêng và cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên nói chung Tình trạng chậm hòa giải, đề xuất giải quyết không đúng, không ráo

rẽ sẽ kéo theo tình hình khiếu nại, tranh chấp đất đai của công dân ngày một gia tăng, khiếu nại vượt cấp ngày càng nhiều nên đã làm ảnh hưởng đến kỷ cương phép nước, trật tự xã hội và luật pháp chưa được thực hiện một cách nghiêm minh, triệt để

Theo quy định tại Điều 12, Luật Đất đai năm 2013 "Nhà nước nghiêm cấm lấn, chiếm, hủy hoạt đất đai…" Việc ông YYYY cho rằng đây

là đường nước công cộng mà có hành vi lấn, chiếm để làm sở hữu riêng là một việc làm trái pháp luật Bởi vì, nếu đây là đường nước công cộng thì sẽ thuộc quyền sở hữu và do Nhà nước trực tiếp quản lý, không ai được phép lấn, chiếm Còn nếu thật sự mương nước trên thuộc quyền sử dụng của ông XXX thì hành vi lấn, chiếm của ông YYYY cũng là trái pháp luật

Hành vi lấn, chiếm đất đai trái pháp luật của ông YYYY được pháp luật quy định hình thức xử lý cụ thể tại Điều 206, Luật Đất đai năm 2013 như sau: “Người có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình

sự theo qui định của pháp luật…” Vì vậy, nếu hành vi của ông YYYY không được giáo dục, thuyết phục để ông kịp thời chấm dứt hành vi lấn, chiếm đất thì hậu quả pháp lý có thể dẫn đến việc xử lý hành chính hoặc hình sự theo quy định của pháp luật hiện hành

2 Xác định mục tiêu giải quyết tình huống

2.1 Mục tiêu trực tiếp

Quản lý Nhà nước về đất đai là một trong những nội dung quản lý hành chính nhà nước, là hoạt động thực thi pháp luật, điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với mọi hoạt động quản lý sử dụng đất đai, được pháp luật cho phép, nhằm duy trì và phát triển các quan hệ xã hội, thoả mãn nhu cầu, lợi ích hợp pháp của công dân; giữ gìn trật tự xã hội, giữ nghiêm

kỷ cương phép nước, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực quản lý đất đai, từ đó ổn định trật tự kỷ cương xã hội, tạo điều kiện cho nhân dân yên tâm trong cuộc sống góp phần cho sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

2.2 Mục tiêu hướng tới

Trong tình huống này, cần phân tích trách nhiệm của mỗi cấp chính quyền trong giải quyết tranh chấp của công dân, là cần tập trung xác minh làm rõ nguồn gốc, diện tích đất trên cơ sở đo đạc, xác minh sổ bộ thuế, hồ

sơ địa chính về phần đất của các bên tranh chấp để có cơ sở pháp lý cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho phù hợp

Việc giải quyết tranh chấp đất đai nói chung, tranh chấp ranh đất, đường nước, lối đi, cần phải được xác minh làm rõ nguyên nhân, nguồn gốc xảy ra tranh chấp Giải quyết tranh chấp phải đảm bảo tính công khai minh bạch, khai thác mọi nguồn thông tin để làm sáng tỏ vấn đề Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật, từ đó tác động đến ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân, phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng tranh chấp đất đai tràn lan đối với các đối tượng tranh chấp không có căn cứ pháp lý và

không đúng Luật đất đai Tiến hành giải quyết cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất khi người dân có đầy đủ giấy tờ hợp lệ, không nên để kéo dài,

từ đó làm cơ sở pháp lý cho công tác giải quyết tranh chấp đất đai đạt hiệu quả tốt hơn

Phải giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng, kịp thời, chính xác, đúng pháp luật là yêu cầu cấp thiết thực hiện chủ trương cải cách nền hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành chính nói riêng Vì vậy không một

cơ quan tổ chức nào làm trái chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, gây phiền hà cho nhân dân Trong trưòng hợp này, khi có đơn thư khiếu nại, tranh chấp của người dân, cơ quan có thẩm quyền phải xác minh, giải quyết ngay, không dây dưa, đùn đẩy trách nhiệm nhằm tránh tình trạng do quá khích mà xảy ra những hậu quả nghiêm trọng như cãi vã, xô xát lẫn nhau giữa hai hộ gia đình đang tranh chấp, làm mất an ninh trật tự ở địa phương

3 Xây dựng và lựa chọn phương án giải quyết

Theo quy định tại Điều 202, Luật Đất đai năm 2013 thì “Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở; Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp

để hòa giải; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình …” Trong tường hợp có một bên hoặc các bên đương sựkhông nhất trí thì nếu tranh chấp về quyền

sử dụng đất mà đương sự không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo qui định sau đây:

- Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo qui định tại khoản 3 Điều 202 Luật đất đai;

- Khởi kiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền theo qui định của pháp luật về tố tụng dân sự

Trong trường hợp này ông XXXXXXXXX đã nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân xã, nếu Ủy ban nhân dân xã hòa giải

không thành thì chuyển hồ sơ lên Ủy ban nhân dân huyện xem xét giải quyết lần đầu

Thực tiễn đã xảy ra tranh chấp, có đơn khiếu nại, tranh chấp của công dân, trách nhiệm của Công chức Địa chính và chính quyền các cấp phải thẩm tra xác minh, đo đạc, đối chiếu hồ sơ địa chính và căn cứ vào pháp luật để giải quyết theo đúng trình tự thủ tục luật định, không lơ là chủ quan, thiên vị làm trái luật Người nào có hành vi trái pháp luật sẽ bị pháp luật nghiêm trị

3.1 Phương án 1

Giao Ủy ban nhân dân xã tiến hành hoà giải lại, cho hai bên tự thương lượng, thoả thuận vị trí ranh đất theo hiện trạng, nghĩa là thừa nhận mương nước là đường nước chung, mỗi người được sử dụng phân nửa (tính

từ giữa lòng đường nước vào giáp ranh với phần đất của mỗi bên)

3.2 Phương án 2

Tổ chức họp tổ nhân dân tự quản, mời những người trong họ hàng, thân tộc biết rõ nguồn gốc đất để xác định ranh đất có phải là bờ ruộng nhỏ trước đây, nay là một phần lối đi vào nhà ông YYYY không Nếu có cơ sở xác định ranh đất đúng như ông XXX nêu thì Ủy ban nhân dân xã đề xuất giải quyết theo hướng trên và lập thủ tục đề nghị Ủy ban nhân dân huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông XXX

3.3 Phương án 3

Giao Phòng Tài nguyên và Môi trường kết hợp với Ủy ban nhân dân

xã tiến hành xác minh làm rõ nguồn gốc đất, vị trí, diện tích thửa đất, chú ý xác minh rõ bờ ruộng nhỏ trước đây, nay là một phần lối đi vào nhà ông YYYY hay ở vị trí nào, thời điểm ông YYYY lên vườn, mở rộng lối đi, thời điểm ông XXX đào con mương dẫn nước, việc lên vườn mở rộng lối đi của ông YYYY, việc ông XXX đào con mương có ai biết không, đào khi nào và đào trên phần đất của ai Đồng thời, Phòng Tài nguyên và Môi trường kết hợp Ủy ban nhân dân xã tiến hành đo đạc lại phần đất của ông XXX, ông YYYY đối chiếu với sổ bộ quản lý từ trước tới nay để làm căn cứ tham mưu giải quyết tranh chấp Lưu ý, khi đo đạc phải đo tổng thể cả hai thửa đất có liên quan ranh đất tranh chấp, đồng thời mời tất cả những hộ có đất

liền kề để xác định cột mốc ranh cho chính xác, tránh tình trạng có sự thông đồng làm lệch mốc ranh đối xứng bên kia, sẽ làm lệch diện tích đất của ông XXX, ông YYYY sẽ làm lệch vị trí ranh đất cần giải quyết

Trên cơ sở xác minh rõ ràng chính xác về thực trạng, nguồn gốc đất,

vị trí, diện tích và kết quả đo đạc, thẩm tra lại diện tích đất, đối chiếu hồ sơ địa chính Phòng Tài nguyên và Môi trường đề xuất Ủy ban nhân dân huyện

ra quyết định giải quyết tranh chấp ranh đất và công nhận quyền sử dụng đất cho ông XXX

Trong ba phương án nêu trên, nếu lựa chọn phương án 1: Giao về cho Ủy ban nhân dân xã hoà giải theo phương án này thì chỉ đáp ứng được yêu cầu của ông YYYY, trái lại không những không giải quyết dứt điểm nội dung tranh chấp

mà còn làm cho tình hình khiếu kiện của ông XXX thêm gay gắt, chưa giải quyết đúng yêu cầu của các bên về tranh chấp ranh đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông XXX Về mặt pháp lý thì không có cơ sở pháp lý để phân chia mỗi bên một nửa đường nước công cộng, thậm chí vi phạm Luật đất đai năm 2013, ông XXX sẽ tiếp tục khiếu nại Giải quyết theo phương án này sẽ làm mất đi lòng tin của người dân đối với chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về đất đai; đồng thời, còn nhiều kẻ hở, chưa thuyết phục vì không có cơ sở pháp lý, từ đó khiến đối tượng không chấp hành và tiếp tục khiếu kiện kéo dài từ năm này qua năm khác, đôi lúc phải vượt cấp Do đó, phương án 1 không khả thi

Nếu áp dụng phương án 2: Sẽ xác định rõ ràng nguồn gốc đường nước, ranh đất để có cơ sở giải quyết đúng Quá trình hòa giải tranh chấp đảm bảo dân chủ, công bằng, thông qua lực lượng quần chúng để tác động thuyết phục, giáo dục các bên có sự thoả thuận trên cơ sở tình làng nghĩa xóm, bà con thân tộc Thực hiện phương án này chỉ giải quyết được một phần của nội dung tranh chấp nhưng chưa giải quyết dứt điểm các nội dung theo yêu cầu của các đương sự, chỉ giải quyết được vấn đề tranh chấp ranh đất, đường nước, còn việc xác định đo đạc lại phần đất mà ông XXX đã đề nghị trong thời gian qua vẫn chưa giải quyết được Do vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để, thoả đáng, chưa làm rõ cơ sở để có thể lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông XXX sẽ còn tiếp tục khiếu nại