NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG tác tư TƯỞNG, lý LUẬN TRONG QUÂN đội TRƯỚC yêu cầu mới là một vấn đề cấp BÁCH HIỆN NAY

Công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội là một bộ phận hữu cơ không thể tách rời công tác tư tưởng lý luận của Đảng và giữ vị trí rất quan trọng đối với toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội. Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, thường xuyên và trực tiếp là Bộ Chính tri, Ban Bí thư, sự lãnh đạo và chỉ đạo thống nhất của Đảng uỷ quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng. Công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội có sự chuyển biến tích cực góp phần tạo nên sự thống nhất cao trong cán bộ chiến sỹ về đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, chủ động giải đáp được nhiều vấn đề cấp bách mà thực tiễn đòi hỏi. Tuy nhiên, tình hình quốc tế và trong nước hiện nay đang đặt ra cho công tác tư tưởng, lý luận của Đảng cũng như của quân đội phải vượt qua những thử thách nghiêm trọng. Điều đó một mặt bắt nguồn từ sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu tạo cơ hội cho chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động quốc tế điên cuồng kích động nhằm phủ định chủ nghĩa xã hội hiện thực và ý thức hệ của nó; các thế lực thù địch đặc biệt là các chính trị gia tư sản, cùng các phần tử cơ hội, bất mãn lợi dụng sự kiện này ra sức tuyên truyền quan điểm chính trị tư tưởng tư sản phản động vào trong nhân dân và quân đội ta. Mặt khác, đứng trước thực tiễn diễn biến phức tạp của tình hình, một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân lâm vào trạng thái hoài nghi, bi quan dao động, mất định hướng tư tưởng. Trong khi đó công tác tư tưởng lý luận của quân đội tuy đạt được những tiến bộ nhất định về nội dung, hình thức, phương pháp hoạt động, nhưng vẫn tồn tại không ít hạn chế, chưa thực sự ngang tầm với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Chính vì vậy, nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội trước yêu cầu mới là một vấn đề cấp thiết hiện nay.

TIỂU LUẬN

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG, LÝ LUẬN TRONG QUÂN ĐỘI TRƯỚC YÊU CẦU MỚI LÀ MỘT VẤN ĐỀ CẤP BÁCH HIỆN NAY.

Công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội là một bộ phậnhữu cơ không thể tách rời công tác tư tưởng lý luận của Đảng vàgiữ vị trí rất quan trọng đối với toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội Trong những năm qua, dưới sựlãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, thường xuyên và trựctiếp là Bộ Chính tri, Ban Bí thư, sự lãnh đạo và chỉ đạo thống nhấtcủa Đảng uỷ quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng Công tác tưtưởng, lý luận trong quân đội có sự chuyển biến tích cực góp phầntạo nên sự thống nhất cao trong cán bộ chiến sỹ về đường lối chủtrương, chính sách của Đảng và nhà nước, chủ động giải đáp đượcnhiều vấn đề cấp bách mà thực tiễn đòi hỏi

Tuy nhiên, tình hình quốc tế và trong nước hiện nayđang đặt ra cho công tác tư tưởng, lý luận của Đảng cũng như củaquân đội phải vượt qua những thử thách nghiêm trọng Điều đómột mặt bắt nguồn từ sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô vàcác nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu tạo cơ hội cho chủ nghĩa đếquốc và các thế lực phản động quốc tế điên cuồng kích động nhằmphủ định chủ nghĩa xã hội hiện thực và ý thức hệ của nó; các thếlực thù địch - đặc biệt là các chính trị gia tư sản, cùng các phần tử

cơ hội, bất mãn lợi dụng sự kiện này ra sức tuyên truyền quan điểmchính trị tư tưởng tư sản phản động vào trong nhân dân và quân đội

ta Mặt khác, đứng trước thực tiễn diễn biến phức tạp của tìnhhình, một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân lâm vào trạngthái hoài nghi, bi quan dao động, mất định hướng tư tưởng Trongkhi đó công tác tư tưởng lý luận của quân đội tuy đạt được nhữngtiến bộ nhất định về nội dung, hình thức, phương pháp hoạt động,nhưng vẫn tồn tại không ít hạn chế, chưa thực sự ngang tầm vớinhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội cách mạng, chínhquy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại Chính vì vậy, nâng cao hiệuquả công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội trước yêu cầu mới làmột vấn đề cấp thiết hiện nay

I- Vai trò, chức năng và hình thức hoạt động chủ yếu của công tác tư tưởng lý luận trong quân đội.

1- Vai trò của công tác tư tưởng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và sự nghiệp xây dựng, chiến đấu của quân đội.

Công tác tư tưởng, lý luận của Đảng trong quân đội là một bộphận của công tác tư tưỏng của Đảng Cộng sản Việt Nam, một mặt

cơ bản của công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhândân Việt Nam, là công tác tác động vào đối với con người, trựctiếp bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, tư tưởng, vănhoá, đạo đức cách mạng, phát triển đời sống tinh thần của lựclượng vũ trang phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng và quân

đội Là công tác đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng văn hoá chốngmọi âm mưu thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch Công tác

tư tưởng, lý luận luôn là một trong những hoạt động có vai tròquan trọng hàng đầu trong sự nghiệp cách mạng của Đảng vàtrong sự nghiệp xây dựng chiến đấu của quân đội

Khẳng định vai trò quan trọng hàng đầu của công tác tưtưởng, lý luận là xuất phát từ cơ sở khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội với ý thức xãhội Trong khi khẳng định vai trò quyết định của tồn tại xã hội, chủnghĩa Mác - Lênin đồng thời chỉ ra và nhấn mạnh đến vai trò to lớncủa những tư tưởng tiên tiến - tức sự tác động của ý thức xã hội đốivới tồn tại xã hội, sự tác động đó thông qua vai trò của yếu tố conngười con người đó phải có nhận thức, có hiểu biết, có năng lực tổchức thực tiễn Công tác tư tưởng, lý luận phải làm cho ý thức hệcủa giai cấp vô sản giữ vai trò quyết định, chiếm vị trí chủ đạotrong đời sống tinh thần của giai cấp công nhân, nhân dân lao động

và của toàn thể dân tộc Đó là lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưuởng Hồ Chí minh, đường lối quan điểm của Đảng Khi ý thức

hệ đã ăn sâu bám dễ trong giai cấp và quảng đại quần chúng nhândân lao động thì nó sẽ tạo ra động lực to lớn của phong trào cáchmạng, điều đó như Mác từng nói:"Lý luận cũng sẽ trở thành lựclượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng" Do đó đốivới Đảng cộng sản không những được vũ trang bằng lý luận tiên

phong, mà Đảng còn phải trang bị cho quần chúng lý luận tiênphong đó, điều đó chính là vai trò của công tác tư tưởng.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta và Chủtịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên chăm lo đến công tác tư tưởng,những thắng lợi của cách mạng Việt Nam hơn 70 năm qua dưới sựlãnh đạo của Đảng đã chứng minh một cách sinh động sự đóng góp

to lớn của công tác tư tưởng

Ngày nay, bước sang thời kỳ mới, toàn Đảng, toàn dântiếp tục thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệvững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh côngnghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ và văn minh Nhưng sự nghiệp đó lại diễn ratrong điều kiện cuộc đấu tranh giữa ta và địch trên lĩnh vực tưtưởng hết sức phức tạp Do vậy công tác tư tưởng, lý luận lại cànggiữ vai trò đặc biệt quan trọng

Trong quân đội, công tác tư tưởng, lý luận là một bộphận hợp thành của công tác đảng, công tác chính trị, có nhiệm vụgiáo dục quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối chủ trương chính sách của Đảng cho cán bộ chiến sỹ;giáo dục, bồi dưỡng cho cán bộ chiến sỹ phẩm chất chính trị đạođức cách mạng; bảo vệ phát triển các giá trị văn hoá tinhthần xây dựng nhân cách tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ" Đây làmột trong những yếu tố quan trọng nhất, trực tiếp quyết định đến

sức mạnh chiến đấu của quân đội Điều đó như Lênin từng dạy:"Trong cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tuỳ thuộc vào tinhthần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường" Mặt khác,ngày nay trước sự tác động của cuộc chiến tranh vũ khí công nghệcao; trước yêu cầu xây dựng quân đội theo hướng cách mạng,chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, trong đó lấy xây dựngchính trị làm cơ sở thì công tác tư tưởng lý luận trong quân độicàng giữ vai trò quan trọng hơn bao giờ hết.

2- Chức năng của công tác tư tưởng lý luận trong quân đội.

Từ vai trò của công tác tư tưởng, lý luận nó chỉ ra chứcnăng của công tác tư tưởng lý luận là: Chức năng phát triển lýluận; chức năng bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ đảng viên; chứcnăng giáo dục chính trị, tư tưởng cho quần chúng nhân dân; chứcnăng chiến đấu; chức năng tổ chức Thông qua các chức năng cơbản này mà thực hiện nhiệm vụ, nội dung, biện pháp tiến hànhcông tác tư tưởng lý luận trong quân đội

3- Các hình thức hoạt động chủ yếu của công tác tư tưởng lý luận trong quân đội.

Là công tác xây dựng con người, do đó công tác tư tưởng lý luận trong quân đội phải có nội dung toàn diện, có hình thức phong phú, sinh động hấp dẫn, có những hình thức hoạt động phù hợp với từng đối tượng Song có các hình thức

hoạt động chủ yếu là: huấn luyện giáo dục lý luận chính trị; tuyên truyền cổ động; công tác văn hoá văn nghệ.v,v

II- Thực trạng tình hình tư tưởng và công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội thời gian qua

Tình hình tư tưởng, lý luận và công tác tư tưởng lý luận trongquân đội là một bộ phận không thể tách rời tình hình tư tưởng vàcông tác tư tưởng của Đảng, do đó trên cơ sở những đánh giá củaĐảng tại Hội nghị Trung ương 5 (khoá IX), liên hệ và quy chiếunhững nội dung đó đối với quân đội có thể đánh giá và khẳng địnhtrên những nội dung cơ bản như sau:

Công tác tư tưởng lý luận trong quân đội những nămqua có thể khẳng định rằng: công tác tư tưởng lý luận đã bám sátnhiệm vụ, bám sát thực tiễn bộ đội, tập trung nâng cao nhận thức,xây dưng bản lĩnh chính trị, ý chí quyết chiến, quyết thắng, tinhthần cảnh giác cách mạng; Bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đứclối sống; chăm lo đời sống văn hoá tinh thần cho bộ đội, góp phầnquan trọng xây dựng quân đội về chính trị, làm cơ sở nâng cao chấtlượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, giữ vững và tăng cường bảnchất giai cấp công nhân, củng cố ngày càng vững chắc trận địa tưtưởng của Đảng trong quân đội, bảo đảm cho quân đội luôn vữngvàng, kiên định mục tiêu chiến đấu, là lực lượng chính trị trungthành của Đảng và nhân dân

Có thể khái quát thành tựu nổi bật của công tác tưtưởng, lý luận trong quân đội những năm qua được thể hiện trênnhững vấn đề cơ bản sau:

Một là: công tác tư tưởng, lý luận đã quán triệt sâu sắc đường

lối quan điểm của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chínhtrị, của Đảng uỷ quân sự Trung ương, chỉ thị công tác đảng, côngtác chính trị của Tổng cục Chính trị vào nhiệm vụ và các mặt hoạtđộng của quân đội Công tác tư tưởng lý luận đã luôn luôn đi đúngquan điểm của Đảng, đúng sự chỉ đạo của cấp trên, giữ vững địnhhướng chính trị và nguyên tắc hoạt động

Hai là: các hoạt động công tác tư tưởng, lý luận được triển

khai toàn diện, đồng bộ; coi trọng chỉ đạo điểm, biết tập trung vàocác nhiệm vụ trọng tâm, khâu then chốt, thời điểm quan trọng;thường xuyên hoàn thiện quy chế hoạt động Không ngừng đổi mớitoàn diện cả nội dung, hình thức, phương pháp và tác phong côngtác, chất lượng hiệu quả ngày càng tăng lên, có ý nghĩa chính trị xãhội ngày càng sâu sắc

Ba là: công tác tư tưởng, lý luận đã góp phần củng cố, xây

dựng tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, tổ chức quần chúng ngày càngvững mạnh; phát huy dân chủ, củng cố kỷ luật, xây dựng mối quan

hệ nội bộ, quan hệ quân dân ngày càng bền vững, góp phần giảiđáp những vấn đề bức xúc nảy sinh ở cơ sở, tạo sự chuyển biếnmọi mặt của đơn vị

Bốn là: công tác tư tưởng lý luận đã góp phần làm sáng tỏ

nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng nền quốc phòng toàndân, thế trận quốc phòng an ninh; xây dựng lực lượng vũ trang vềchính trị cung cấp nhiều luận cứ khoa học cho việc xây dựngđường lôí quốc phòng- an ninh và xây dựng lực lượng vũ trangtrong thời kỳ mới

Năm là: công tác tư tưởng lý luận đã chủ động kiên quyết

đấu trạnh trên mặt trận tư tưởng lý luận chống diễn biến hoà bình,bạo loạn lật đổ, âm mưu phi chính trị hoá quân đội của chủ nghĩa

đế quốc và các thế lực thù địch Tích cực đấu tranh ngăn chặn,khắc phục những biểu hiện suy thoái về đạo đức lối sống, tư tưởng

cá nhân chủ nghĩa; trực tiếp góp phần làm trong sạch chính trị tưtưởng nội bộ của quân đội

Trên đây là những thành tựu của công tác tư tưởng lýluận trong quân đội những năm qua, những thành tựu đó có thểđược đánh giá như đánh giá của Đảng tại Hội nghị Trung ương lầnnăm (khoá IX) là:"chất lượng hiệu quả của công tác tư tưởng, lýluận được nâng cao một bước, các cấp uỷ đảng đã coi trọng việctuyên truyền giáo dục ý thức nâng cao cảnh giác cách mạng, vạchtrần các thủ đoạn phá hoại về tư tưởng , góp phần làm thất bại mộtbước chiến lược "diễn biến hoà bình" của các thế lực" "tính tíchcực năng động sáng tạo của các tầng lớp nhân dân được phát huyngày càng rõ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội"

Tuy nhiên, công tác tư tưởng lý luận trong quân đội cũng cònbộc lộ những hạn chế, khuyết điểm cần khắc phục đó là:

Một số cấp uỷ đảng còn biểu hiện chủ quan, giản đơn,chưa quan tâm đúng mức đến công tác tư tưởng lý luận ; có lúc cónơi còn bị động trong nắm tình hình tư tưỏng của bộ đội, khôngkịp thời phát hiện và xử lý những nảy sinh về tư tưởng ngay từđầu, để nhiều vụ việc nghiêm trọng sảy ra gây hậu quả xấu Tínhsắc bén sáng tạo và phương thức hoạt động trên một số mặt côngtác tư tưởng lý luận chưa cao, chưa linh hoạt

Sự phối hợp giữa công tác tư tưỏng và công tác tổ chức,cán bộ, chính sách chưa đồng bộ, có lúc, có việc chưa chặt chẽthiếu hiệu quả Một bộ phận cán bộ đảng viên trình độ lý luận, tínhnhạy bén và bản lĩnh chính trị chưa tương xứng vị trí, yêu cầunhiệm vụ mới; trong cán bộ đảng viên , chiến sỹ còn biểu hiện mơ

hồ mất cảnh giác, cá nhân chủ nghĩa, thiếu trách nhiệm, tư tưởngtrung bình chủ nghĩa, tình hình vi phạm kỷ luật còn kéo dài, chậmđược khắc phục

Đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng lý luận trongquân đội còn nhiều bất cập, nhiều nơi vừa thiếu , vừa yếu, lạithường xuyên biến động đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệuquả công tác tư tưỏng lý luận trong quân đội thời gian qua

Từ thực tiễn công tác tư tưởng lý luận trong quân đội vànhững thành tựu hạn chế của nó, có thể rút ra một số kinh nghiệm

đó là:

Thứ nhất: công tác tư tưởng phải luôn quán triệt sâu

sắc các quan điểm tư tưởng, đường lối của Đảng và Đảng uỷ quân

sự Trung ương, nắm vững nguyên tắc xây dựng quân đội về chínhtrị; chỉ thị hướng dẫn công tác đảng, công tác chính trị của cấp trên

để triển khai các hoạt động sát, đúng với mục tiêu yêu cầu vàphương hướng đặt ra.Trong hoạt động phải giữ vững định hướngchính trị , giữ vững nguyên tắc công tác

Thứ hai: phát huy sức mạnh của các lực lượng, các tổ

chức, các mặt hoạt động công tác tư tưởng, lý luận, trong đó phảiđặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách làm côngtác tưởng lý luận cả về số lượng và chất lượng đáp ứng với yêu cầunhiệm vụ được giao Tích cực chủ động đổi mới toàn diện cả hìnhthức, biện pháp, phương thức và tác phong công tác; kịp thời sơtổng kết và rút kinh nghiệm, coi trọng chỉ đạo điểm và nhân điểnhình

Thứ ba: phải bám sát diễn biến thực tiễn của cuộc sống

xã hội, quân đội, nắm chắc nhiệm vụ tình hình tư tưởng của bộ đội;hướng về cơ sở, nhạy bén phát hiện và kịp thời xử lý những nảysinh về tư tưởng từ cơ sở, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ ở cơ sở,gắn giữa xây và chống, lấy xây làm chính

Thứ tư: triển khai chỉ đạo phải toàn diện, song phải

nắm chắc các mặt, những nội dụng trọng tâm, trọng điểm, nhữngnhiệm vụ đột xuất, những thời điểm quan trọng để tập trung lãnhđạo, chỉ đạo và tập trung lực lượng dứt điểm, kịp thời đúng kếhoạch

Đánh giá về những yếu kém bất cập trong công tác tư tưởng,

lý luận trong quân đội nó có rất nhiều nguyên nhân, nhưng tựuchung lại những nguyên nhân đó không nằm ngoài những đánh giácủa Đảng tại Hội nghị Trung ương lần thứ năm( khoá IX), đólà:"Đảng ta chưa đặt đúng mức việc chỉ đạo đổi mới nội dung,phương pháp công tác tư tưởng, lý luận trong giai đoạn mới Chưaxây dựng được quy chế bảo đảm dân chủ , phát huy tự do tư tưởngtrong động lý luận và công tác tư tưởng Chậm tăng cường đổi mớicông tác xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng, lý luận

Cơ sở vật chất kỹ thuật, điều kiện làm việc ở nhiều cơ quan đơn vịlàm công tác tư tưởng lý luận còn thiếu thốn lạc hậu"

III- Phương hướng, nhiệm vụ và những biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận trong quân đội thời kỳ mới.

Bước vào thời kỳ mới của thế kỷ XXI, đất nước ta tiếptục đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu,nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh Sự nghiệp đódiễn ra trong bối cảnh tình hình trong nước và thế giới tiếp tục diễn

biến phức tạp, đan xen Những đặc điểm và nội dung thời đại vừatạo ra những thuận lợi và thời cơ lớn cho nước ta trong qúa trìnhđổi mới đi lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời cũng đặt ra nhiều nhữngthách thức mới trong quá trình đổi mới, hội nhập, giữ vững địnhhướng xã hội chủ nghĩa.

Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đã và đang đặt ra nhiềunhững vấn đề hết sức phức tạp trước âm mưu thủ đoạn của chủnghĩa đế quốc và các thế lực phản động trong và ngoài nước;chúng đang tiến hành đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hoà bình"bạo loạn lật đổ đối với cách mạng nước ta một cách quyết liệt hơn.Tình hình trên đặt ra cho công tác tư tưởng, lý luận những yêu cầunhiệm vụ rất nặng nề Để tiếp tục tăng cường, củng cố trận địa tưtưởng của Đảng trong quân đội ngày càng vững chắc, đáp ứng yêucầu chính trị trong thời kỳ mới, đòi hỏi công tác tư tưởng, lý luậntrong quân đội cần nắm vững những vấn đề cơ bản sau:

1- Phương hướng công tác tư tưởng, lý luận trong những năm tới là:

Tiếp tục quán triệt sâu sắc những nội dung cơ bản vềđường lối chính trị, đường lối cách mạng, đường lối quân sự,v.v của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới được xác định trongNghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 9 và các nghị quyếtTrung ương (khoá IX), song trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận cầnnắm vững những nội dung về phương hướng công tác tư tưởng, lý