a) Một mol của bất kì chất khí nào ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất đều chiếm những thể tích bằng nhau. b) Phân tử là hạt đại diện cho chất gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS NGUYỄN THỊ MINH KHAI
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I MÔN HÓA HỌC 8 NĂM 2020 A- LÝ THUYẾT
CHƯƠNG 1: CHẤT – NGUYÊN TỬ - PHÂN TỬ
I Chất
a, Vật thể: Là những vật tồn tại quanh ta
VD: bàn, ghế, máy tính, điện thoại
+ Vật thể tự nhiên: cây, hoa, lá,
+ Vật thể nhân tạo: xe máy, bút, vở,…
b, Chất: Vật thể được hình thành từ chất
+ Chất tinh khiết: Chất không có lẫn các chất khác
VD: nước cất
Hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau được gọi là hỗn hợp
II Nguyên tử
+ Nguyên tử: Là hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về điện
Nguyên tử gồm có:
- Vỏ: Được cấu thành từ 1 hay nhiều electron mang điện tích âm chuyển động quanh hạt nhân
Khối lượng của hạt electron là 9,1 10-28 gam
- Hạt nhân: được cấu tạo bởi proton (mang điện tích +) và notron (không mang điện tích)
Khối lượng của hạt proton và notron có giá trị tương đương (1,67 10-24 gam)
=> Trong nguyên tử, số p = số n
+ Khối lượng nguyên tử xấp xỉ bằng khối lượng của proton và notron (do khối lượng của electron rất
bé)
III Nguyên tố hóa học
+ Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên tử cùng loại, có cùng số proton trong hạt nhân
Trang 2+ Mỗi nguyên tố hóa học được biểu diễn bằng 1 hay 2 chữ cái (chữ cái đầu được viết in hoa) được gọi
là kí hiệu hóa học
+ Nguyên tử khối (NTK) là khối lượng của một nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon (dvC)
1 dvC = 1/12 khối lượng một nguyên tử cacbon
IV Đơn chất và hợp chất – phân tử
+ Đơn chất là những chất được tạo nên từ 1 nguyên tố hóa học và được phân thành 2 loại
- Kim loại: hầu hết ở thể rắn ở điều kiện thường (trừ thủy ngân ở thể lỏng), có ánh kim, dẫn điện, nhiệt
tốt
- Phi kim: ở điều kiện thường có thể tồn tại ở cả 3 trạng thái: rắn, lỏng, khí Thường không có ánh kim,
không dẫn điện và nhiệt (trừ than chì)
+ Hợp chất là những chất tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên
- Hợp chất vô cơ: CO2, HCl, NaOH
- Hợp chất hữu cơ: CH4, C2H6,
+ Phân tử: Là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính
chất hóa học của chất
Phân tử khối : Khối lượng của phân tử tính bằng đơn vị cacbon, bằng tổng nguyên tử khối của các
nguyên tử trong phân tử
V Công thức hóa học
+ Công thức hóa học dùng để biểu diễn phân tử của đơn chất và hợp chất
+ Từ công thức hóa học ta biết được:
- Phân tử gồm các nguyên tố nào
- Mỗi nguyên tố có bao nhiêu nguyên tử
- Phân tử khối của chất
* Công thức hóa học của đơn chất: chỉ gồm kí hiệu hóa học của một nguyên tố và chỉ số nguyên tử có
trong một phân tử
VD: Công thức hóa học của kim loại: Sắt: Fe; Magie: Mg; …
Công thức hóa học của phi kim: Cacbon: C; Lưu huỳnh: S,…
Trang 3Một số phi kim có công thức hóa học gồm kí hiệu hóa học của nguyên tố và chỉ số viết ở chân của kí
hiệu hóa học: N2, O2, F2, …
* Công thức hóa học của hợp chất: Gồm kí hiệu hóa học của các nguyên tố tạo ra chất kèm theo chỉ
số ở chân mỗi kí hiệu như: AxBy, AxByCz,…
Trong đó:
A, B, C là kí hiệu nguyên tố
x, y, z là những số biểu thị số nguyên tử của nguyên tố có trong một phân tử hợp chất, gọi là chỉ số
(Chỉ số bằng 1 thì không cần ghi)
VI Hóa trị
- Hóa trị của một nguyên tố (nhóm nguyên tử) là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử (hay
nhóm nguyên tử) này với một số nhất định nguyên tử (hay nhóm nguyên tử) khác
- Qui tắc hóa trị: Trong công thức hóa học, tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố này bằng tích của
chỉ số và hóa trị của nguyên tố kia
Xét chất X có CTHH: \({\mathop A\limits^a _x}{\mathop B\limits^b _y}\)
Trong đó A có hóa trị a; B có hóa trị b
Ta có đẳng thức: ax = by
CHƯƠNG II: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Sự biến đổi chất
+ Hiện tượng trong đó chất bị biến đổi (trạng thái, hình dạng, kích thước, …) mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu được gọi là hiện tượng vật lý
+ Hiện tượng trong đó có sự biến đổi chất này thành chất khác, tức là có sự sinh ra chất mới được gọi là hiện tượng hóa học
II Phản ứng hóa học
- Phản ứng hóa học: là quá trình biến đổi chất này thành chất khác
- Trong phản ứng hóa học chỉ có liên kết giữa các nguyên tử thay đổi làm cho phân tử này biến đổi
thành phân tử khác
Ta có sơ đồ:
Trang 4Tên chất tham gia => Tên chất sản phẩm
- Điều kiện xảy ra phản ứng: Phản ứng xảy ra khi các chất phải tiếp xúc với nhau, đun nóng hoặc
cần có chất xúc tác
- Dấu hiệu nhận biết có phản ứng xảy ra:
+ Thay đổi màu sắc
+ Tạo chất bay hơi
+ Tạo chất kết tủa
+ Tỏa nhiệt hoặc phát sáng
III Định luật bảo toàn khối lượng
Định luật : Trong một phản ứng hóa học, tổng khối lượng các chất sản phẩm bằng tổng khối lượng các
chất tham gia phản ứng
* Chú ý: Do trong phản ứng hóa học, chỉ có sự thay đổi liên kết giữa các nguyên tử, còn nguyên tử các
nguyên tố vẫn giữ nguyên nên khối lượng được bảo toàn
IV Phương trình hóa học
Sự biểu diễn phản ứng hóa học bằng công thức hóa học được gọi là phương trình hóa học
Phương trình hóa học cho biết:
- Chất phản ứng và sản phẩm
- Tỉ lệ số nguyên tử, phân tử các chất trong phản ứng Tỉ lệ này đúng bằng hệ số của mỗi chất trong
phương trình
VD: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
Trong phản ứng trên, tỉ lệ phân tử là:
Fe : HCl : FeCl2 : H2 = 1 : 2 : 1 : 1
CHƯƠNG 3: MOL VÀ TÍNH TOÁN HÓA HỌC
I Mol
- Mol là lượng chất chứa 6 1023 nguyên tử hoặc phân tử của chất đó
Số 6 1023 gọi là số Avogadro, kí hiệu N
Trang 5- Khối lượng mol (M) của một chất là khối lượng tính bằng gam của N nguyên tử hoặc phân tử chất đó
- Khối lượng mol của chất có cùng số trị với nguyên tử khối hoặc phân tử khối của chất, có đơn vị
khối lượng là gam
- Thể tích mol của chất khí là thể tích chiểm bởi N phân tử của chất khí đó
- Một mol của bất kì chất nào, trong cùng điều kiện về nhiệt độ và áp suất đều chiếm những thể tích
bằng nhau
- Ở điều kiện tiêu chuẩn: 00C và 1 atm thể tích mol của chất khí đều bằng 22,4 lít
II Chuyển đổi giữa khối lượng, thể tích và lượng chất
1 Sự chuyển đổi giữa lượng chất (n) và khối lượng chất (m)
Ta có công thức: n = m : M (mol)
=> m = n M (gam) ; M = m : n (g/mol)
2 Sự chuyển đổi giữa lượng chất và thể tích chất khí
Ta có công thức:
V = n 22,4 (lít)
=> n = V : 22,4 (mol)
3 Sự chuyển đổi giữa lượng chất và số nguyên tử, phân tử
Số nguyên tử A = N x số mol nguyên tử
Số phân tử A = N x số mol phân tử
III Tỉ khối của chất khí
1 Tỉ khối hơi của khí A đối với khí B (d A/B )
d A/B = \(\frac{{{M_A}}}{{{M_B}}}\)
=> Tỉ khối hơi của khí A đối với khí B sẽ cho biết khí A nặng hoặc nhẹ hơn khí B là d A/B lần
2 Tỉ khối hơi của A đối với không khí:
d A/KK = MA/MKK = MA/29
=> Tỉ khối hơi của khí A đối với không khí, sẽ cho biết khí A nặng hoặc nhẹ hơn không khí là d A/KK lần
IV Tính theo công thức hóa học
Trang 61 Biết công thức của hợp chất, xác định thành phần phần trăm các nguyên tố trong hợp chất:
Bước 1: Tìm khối lượng mol của hợp chất
Bước 2: Tìm số mol nguyên tử mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất
Bước 3: Chuyển đổi số mol nguyên tử thành khối lượng
Bước 4: Tính thành phần phần trăm các nguyên tố trong hợp chất
Ví dụ: Tính phần trăm các nguyên tố có trong hợp chất BaCl2
Bước 1: Khối lượng mol của hợp chất: M BaCl2 = 137 + 71 = 208 (g/mol)
Bước 2: Trong 1 mol hợp chất trên có chứa 1 mol Ba; 2 mol Cl
Bước 3: Chuyển đổi lượng chất thành khối lượng
m Ba = 1 137 = 137 (gam)
m Cl = 2 35,5 = 71 (gam)
Bước 4: Thành phần phần trăm các nguyên tố trong hợp chất là:
%Ba = 137 : 208 100% = 65,87%
%Cl = 71 : 208 100% = 34,13%
2 Biết thành phần các nguyên tố, xác định công thức hóa học của hợp chất:
Bước 1: Tính khối lượng mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất
Bước 2: Tính số mol nguyên tử mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất
Bước 3: Quy ra số nguyên tử mỗi nguyên tử mỗi nguyên tố trong một phân tử hợp chất
Bước 4: Viết công thức hóa học của hợp chất
V Tính the phương trình hóa học
1 Ý nghĩa của phương trình hóa học
Phương trình hóa học cho biết:
- Công thức hóa học của chất tham gia và chất tạo thành
Tỉ lệ số phân tử chất tham gia và tạo thành
2 Tính số mol hoặc khối lượng hay thể tích các chất tham gia và các chất sản phẩm
Trang 7- Viết phương trình hóa học
- Chuyển đổi khối lượng chất hoặc thể tích thành số mol chất
- Dựa vào phương trình hóa học để tìm số mol chất tham gia hoặc chất tạo thành
- Chuyển đổi số mol chất thành khối lượng hoặc thể tích khí ở đktc
B- BÀI TẬP THAM KHẢO
I- Phần trắc nghiệm
Câu 1 Hãy điền vào chỗ trống những từ hay cụm từ thích hợp sao cho đúng với nội dung các định
nghĩa, định luật sau:
a) Một mol của bất kì chất nào ở điều kiện nhiệt
độ và áp suất đều chiếm những thể tích bằng nhau
b) Phân tử là đại diện cho chất gồm liên kết
với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất
c) Trong một phản ứng hoá học, của
sản phẩm tổng khối lượng các chất tham gia
d) Nguyên tố hoá học là tập hợp có cùng
Đáp án:
a) Một mol của bất kì chất khí nào ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất đều chiếm những thể tích bằng
nhau
b) Phân tử là hạt đại diện cho chất gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thê hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất
c) Trong một phản ứng hoá học, tổng khôi lượng của sản phẩm bằng tổng khối lượng các chất tham gia d) Nguyên tố hoá học là tập hợp những nguyên tử cùng loại, có cùng số proton trong hạt nhân
Câu 2 Dãy các công thức hoá học nào sau đây viết đúng?
A H2O, CO3, NaCl, HCl, CaS
B H2O, CO2, Al2O, Na2SO4, CaS2
C HCl, H2O, CO2, Al2O3, H2SO4
Trang 8D HCl, C02, NaCl2, NaS04,CaS
Đáp án: C
Câu 3 Khí A nặng hơn khí hiđro 14 lần và là khí độc Khí A là
A CO2 B N2
C.CO D SO2
→ Đáp án: C
Câu 4 Cho các chất sau:
a) Cát sạch b) Bột nhôm
c) Muối ăn d) Vôi sống
e) Cồn C2H6O g) Khí hiđro h) Bột sắt
Nhóm các chất đều gồm các đơn chất là
A.a, b, c B b, g, h
C b, g, c D a, e, b
→ Đáp án: B
II- Phần tự luận
Câu 1
a) Tính thể tích ở đktc của một hỗn hợp khí gồm 1,1 gam CO2 và 2,8 gam CO
b) 0,25 mol hợp chất A2O có khối lượng 15,5 gam Tìm CTHH của hợp chất
c) Hợp chất khí NOx có tỷ khối với hiđro là 23 Tìm CTHH của hợp chất
Đáp án:
a) Thể tích của hỗn hợp là
1,1 2,8
44 28 15,5
62
0, 25
23
hh
M
A
A
=
Trang 9b) Nguyên tố Na → Na2O
c)
2
23.2 46
2
M
x
=
Câu 2 Điền hệ số thích hợp để hoàn thành các phương trình hoá học sau:
0
0
0
t
t
t
⎯⎯→
⎯ +
⎯
+
+
+
→
+
⎯⎯→
Đáp án:
0
0
0
t
t
t
+
+
⎯
⎯
⎯→
⎯ →
⎯⎯→
Câu 3 (2 điểm) Cho 6,5 gam kim loại X hoá trị II tác dụng hoàn toàn với khí oxi (đktc), sau phản ứng
thu được 8,1 gam muối XO Hỏi:
a) Viết PTHH
b) Tính thể tích khí oxi (đktc) đã phản ứng với kim loại X
c) Tìm kim loại X
(Biết: C = 12 ; N = 14 ; s = 32 ; Na = 23 ; C1 = 35,5 ; Zn = 65 ; O = 16.)
Câu 3
a)
0 2
b ) Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng
b) Ta có 2n O2 =n X =0,1M =65( )Zn
Trang 10Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí
Trang 11- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh