Trình bày thực trạng và giải pháp văn hóa của nghệ thuật biểu diễn hôm nay

Trong lĩnh vực điện ảnh, dường như đang có xu hướng thiếu quan tâm tới giá trị, ý nghĩa tư tưởng - nghệ thuật của tác phẩm, người làm phim không cần hay, hấp dẫn, cũng không nhất thiết p

Trình bày thực trạng và giải pháp văn hóa của nghệ thuật biểu

diễn hôm nay

1 Thực trạng quản lý của nghệ thuật biểu diễn Việt Nam hôm nay

1.1 Những thành tựu

Phong phú đa dạng các loại hình loại thể mà trong lịch sử chưa bao giờ có

Có những bộ phận ngang tầm quốc tế như: piano có Đặng Thái Sơn; sân khấu múa rối nước, đàn bầu, đàn nón, … nhiều ca sĩ nổi danh với những ca khúc âm hưởng dân tộc

… âm nhạc cung đình, ca trù mang tính độc đáo dân tộc và mang tầm quốc tế

Góp phần vào thế giới tinh thần của nhân dân Việt Nam

Góp phần vào thành tựu quân sự, chính trị và kinh tế của cả nước

1.2 Những tồn tại

Lâu nay, người ta thường ví sân khấu biểu diễn là "thánh đường nghệ thuật" Nhưng đáng tiếc, khi nhìn vào thực tế hoạt động nghệ thuật biểu diễn ở Việt Nam gần đây, lại thấy sự tôn nghiêm của "thánh đường" ấy như đang bị các "thảm họa" làm vấy bẩn Hết

"thảm họa" múa minh họa lại đến "thảm họa" thời trang, hết "thảm họa" nhạc Việt lại đến

"thảm họa" phim Việt, đã khiến không ít người tâm huyết với nghệ thuật bi quan, lo lắng đời sống sân khấu thị trường ca nhạc, phim ảnh, sách báo vừa qua nổi lên không ít lời chê trách về những tác phẩm sáo mòn, cũ kỹ, thiếu hơi thở cuộc sống, chưa chinh phục được người xem, đặc biệt là khán giả trẻ Phim trường thì lộn xộn với những trào lưu nhập ngoại tràn lan, trên TV chiến tràn ngập phim Hàn Quốc và dã sử Trung Hoa Thị trường âm nhạc

bị thả lỏng với các kiểu cách bắt chước nhạc Rock, Rap và những ca khúc sướt mướt

Trước hết, với âm nhạc, có thể nói đây là nơi đang nhan nhản các loại nhạc chợ, nhạc nhái, nhạc chế, lời không ra lời, giai điệu không ra giai điệu Rồi nhộn nhạo các chương trình âm nhạc giải trí như đang từng bước kéo thị hiếu nghệ thuật của công chúng xuống trình độ thấp Bởi ở đó, yếu tố nhìn lại được đặt cao hơn yếu tố nghe, giá trị thương mại lại được coi trọng hơn giá trị nghệ thuật

Ðời sống âm nhạc đã thế, đời sống sân khấu cũng chẳng khá hơn Trong bối cảnh khủng hoảng thiếu kịch bản hay, thiếu đạo diễn tài năng để làm nên vở diễn hấp dẫn, một

số rạp hát muốn thu hút khán giả buộc phải chạy theo những thị hiếu tầm thường Bên cạnh

đó, lại có không ít vở diễn, không rõ để tiết kiệm kinh phí hay xem thường mỹ thuật sân

khấu, mà bỏ qua cả thiết kế mỹ thuật, khiến yếu tố thẩm mỹ của vở diễn trở nên đơn điệu,

sơ sài, nghèo nàn, thậm chí là nhếch nhác, phản cảm

Với múa cũng vậy, cùng với sự lên ngôi của múa minh họa là hàng loạt bất cập trong nội dung biểu diễn của loại hình nghệ thuật này Hầu như chương trình giao lưu nghệ thuật nào cũng sử dụng múa minh họa như là để gia tăng sự hoành tráng của chương trình Nhưng ở nhiều màn múa phụ họa, sức thuyết phục và khả năng diễn giải, minh họa thì chẳng thấy đâu, chỉ thấy diễn viên múa giơ chân, đưa tay bát nháo, tùy tiện Xuất hiện nhiều trường hợp hát một đằng mà múa một nẻo, chỉ quan tâm tới trang phục bắt mắt mà không chú ý đến nội dung, thông điệp mà màn múa phải giúp làm sáng tỏ Nên mới ra đời nhiều tiết mục ca nhạc đi cùng với những điệu múa có nội dung từa tựa, na ná nhau, động tác lặp đi lặp lại; và hễ múa được huy động vào chương trình lễ hội nào đó là lại thấy khăn, nón, cờ, quạt vung lên tới tấp như để "lừa mắt" người xem Không hiếm tiết mục mà diễn viên sử dụng trang phục múa truyền thống của dân tộc nhưng biên đạo lại "sính" kỹ thuật múa bê đỡ kiểu phương Tây nên nhiều đoạn không phù hợp thô thiển hóa động tác Nhưng chưa có tiết mục ca hát nào bị "đổ" vì múa minh họa cả; phải chăng vì từ trước đến nay, cả giám khảo lẫn người xem ở Việt Nam vẫn có thói quen bỏ qua những gì được cho là thứ yếu, chỉ để phụ họa, nên biên đạo và diễn viên múa minh họa càng có điều kiện, cơ hội để

dễ dãi hơn

Trong lĩnh vực điện ảnh, dường như đang có xu hướng thiếu quan tâm tới giá trị, ý nghĩa tư tưởng - nghệ thuật của tác phẩm, người làm phim không cần hay, hấp dẫn, cũng không nhất thiết phải mời bằng được diễn viên có nghề, có kinh nghiệm lâu năm, mà chỉ cần làm thế nào để hội tụ dàn diễn viên đình đám với nhiều hot boy, hot girl là đã có thể bảo đảm được hai phần ba doanh thu của phòng vé Ðể từ đó, tính nhân văn, giá trị chân -thiện - mỹ trong tác phẩm điện ảnh bị coi nhẹ, thay vào đó là mọi chiêu thức PR cho phim bằng sự úp mở của những cảnh nóng, bằng những chuyện "phim giả tình thật"

Văn hóa nghe nhìn lấn át văn hóa đọc, âm nhạc giải trí theo lối tầm thường lấn át

âm nhạc đích thực, hài kịch gây cười nhạt nhẽo lấn át chính kịch, là thực tế mà qua đó có thể đặt câu hỏi rằng: Phải chăng, sự lệch lạc về chuẩn mực thẩm mỹ trong biểu diễn nghệ thuật là một nguyên nhân quan trọng làm cho nghệ thuật nước nhà rơi vào tình trạng mất cân bằng theo xu hướng tiêu cực? Cùng với đó là sự lệch lạc trong nhận thức, trình độ thưởng thức nghệ thuật của công chúng, và nghịch lý trong công nhận tài năng nghệ sĩ Có nghệ sĩ được đào tạo bài bản, có kỹ năng biểu diễn, và có nhiều cống hiến cho nghệ thuật

nước nhà lại hưởng mức thu nhập một tháng có khi không bằng một lần xuất hiện của diễn viên nghiệp dư mới nổi Tương tự như thế, nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc hàn lâm cũng không được săn đón bằng mấy ngôi sao của dòng nhạc giải trí Thêm nữa, không gian biểu diễn nghệ thuật hiện nay không còn bó gọn trong các chương trình kỷ niệm hay dịp lễ, Tết, mà không gian ấy đã mở rộng tới các quán bar, vũ trường, nhà hàng, khách sạn , nên người tự cho mình là "sao" càng có điều kiện tiếp cận công chúng, PR tên tuổi bằng mọi cách

Trong khi đó, trên thực tế, các tổ chức văn hóa nghệ thuật của chúng ta đang lâm vào tình trạng “khủng hoảng về khán giả”: Nghệ thuật biểu diễn truyền thống thiếu vắng khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ, nghệ thuật hiện đại cũng gặp không ít khó khăn trên con đường tiếp cận và chinh phục công chúng Không chỉ giới hạn ở nghệ thuật biểu diễn, các loại hình nghệ thuật khác cũng đứng trước những thách thức tương tự

Chính vì vậy, các tổ chức văn hóa nghệ thuật Việt Nam ngày càng nhận thấy tầm quan trọng của khán giả và vấn đề phát triển khán giả Để tồn tại và phát triển trong điều kiện mới, nhất thiết phải lôi cuốn được khán giả đến với chương trình văn hóa nghệ thuật

Do đó, vấn đề phát triển khán giả đã và đang trở thành mối quan tâm đặc biệt trong lý luận

và thực tiễn quản lý văn hóa ở nước ta

Thực trạng chung hiện nay của hoạt động biểu diễn Ngoài một số ca sĩ, diễn viên, người mẫu tự do thì hầu hết các văn, nghệ sĩ có tuổi đời và tuổi nghề tương đối cao, đời sống vật chất hết sức khó khăn, đồng lương không đủ trang trải cho gia đình Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc khuyến khích sáng tạo nghệ thuật, chưa tạo được những tác phẩm đỉnh cao và không thu hút được thế hệ trẻ tham gia bổ sung lực lượng nghệ sĩ, dẫn tới ngày càng khủng hoảng về nguồn nhân lực nghệ thuật, nhất là các bộ môn nghệ thuật truyền thống và nghệ thuật mang tính định hướng, cách mạng

Vở diễn sân khấu là một sản phẩm tinh thần đồng thời là một công trình văn hóa vật chất Ngoài trình độ tư tưởng và nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm, nhiệt tình sáng tạo… của người làm nên vở diễn, việc hoàn thành một tác phẩm sân khấu còn phải dựa vào quản

lý, tổ chức và những điều kiện vật chất, kỹ thuật Một vở đã dàn dựng xong xuôi, khi đưa

ra trình bày với khán giả lại phải phụ thuộc vào nhiều tổ chức Vì vậy, cần nghiêm chỉnh xem xét những điều kiện cần thiết nhưng lại không ở trong tầm quyết định của đạo diễn và của đoàn sân khấu

Tình trạng vô cùng bất hợp lý là không một đoàn sân khấu nào có rạp hát riêng Cả trăm năm vẫn một nhà hát Lớn được xây dựng từ thời Pháp thuộc, nay đã cản trở nghiêm

trọng về mọi mặt cho sự phát triển của phong trào sân khấu đang bức thiết đòi hỏi vươn tới những trình độ cao Thiếu rạp hát riêng cho từng đoàn, nghĩa là thiếu hẳn cơ sở vật chất tối thiểu cho những tìm tòi sáng tạo

Một thực tế khác, hầu hết các thiết bị máy móc, phương tiện, kho tàng của các Nhà hát, đoàn nghệ thuật của Nhà nước đều xuống cấp, lạc hậu, không còn phù hợp; Một số chính sách về xã hội hóa, cải cách hành chính (giảm biên chế), lao động xã hội (chế độ đãi ngộ), tài chính (cắt giảm chi tiêu công) chưa phù hợp với lĩnh vực nghệ thuật Việt Nam (vì đây là hoạt động mang tính đặc thù) Chính sách về bảo hộ (ưu tiên nghệ thuật truyền thống) chưa được quan tâm đúng mức, nghệ thuật nước ngoài ngày càng có xu hướng lấn

át nghệ thuật Việt Nam, …

1.3 Một số nhược điểm cơ bản của nghệ thuật biểu diễn hiện nay

a Nhược điểm: nghệ thuật biểu diễn hiện nay đang vắng khán giả

Có thể nói, khán giả là điều kiện đặc biệt quan trọng để các tổ chức văn hóa nghệ thuật có thể tồn tại và phát triển Nghệ thuật biểu diễn Việt Nam hiện nay đang vắng khá giả Mọi loại hình nghệ thuật, mọi chương trình văn hóa nghệ thuật đều nhằm đến cái đích

là khán giả Nghệ thuật không đến được với khán giả thì không thể phát huy những giá trị

và ý nghĩa của nó,trong khi mục tiêu của văn hóa- văn nghệ là gìn giữ và phát huy một loại hình nghệ thuật, tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, hay đạt được lợi nhuận, phát triển khán giả đều là điều kiện tiên quyết Chúng ta không thể bảo tồn và phát triển nghệ thuật chèo một cách bền vững nếu không có khán giả cho loại hình nghệ thuật này, Tuyên truyền chủ trương của nhà nước thông qua một chương trình nghệ thuật nhưng nếu không ai đến xem thì chắc chắn chủ trương không thể đến được người dân Trong khi nguồn thu cơ bản của các tổ chức văn hóa nghệ thuật là bán vé mà thiếu

vắng khán giả thì tổ chức không thể đảm bảo điều kiện tài chính để tồn tại và phát triển.

* Nguyên nhân khán giả không đến với nghệ thuật biểu diễn

Khán giả thành thị:

Thương nhân: là những người buôn bán, nhiều tiền nhưng rất ít thời gian

Cán bộ công nhân viên chức nhà nước: lương thấp, không có thời gian rỗi

Sinh viên: không có thời gian rỗi, không có tiền

Khán giả nông thôn: nhiều thời gian rỗi nhưng không có tiền

Vùng sâu, vùng xa: không có điều kiện để nghệ thuật đến biểu diễn

Ngoài ra trong những năm này, ở khu vực khán giả có biến động rất lớn Do sự phân hóa xã hội đã hình thành một lớp khán giả đông đảo mang thị hiếu thấp kém, dễ dãi… Khán giả đứng đắn không thiếu nhưng vì khó khăn về đời sống và cũng vì không muốn hòa mình vào lớp người lộn xộn được gọi là khán giả kia mà họ không đến rạp Do tình hình phức tạp của đời sống xã hội, nhiều biểu hiện tiêu cực đã không tránh khỏi ùa vào sân khấu theo lớp khán giả đông đảo kia đã có tình trạng nhiều đoàn sân khấu chạy theo thị hiếu thấp kém của lớp khán giả không tiên tiến nói trên với mục đích doanh thu để “kiếm sống” trong nền kinh tế bao cấp trước đây, do cơ chế quản lý cũ nên nhiều tổ chức văn hóa nghệ thuật chưa quan tâm đầy đủ đến khán giả Các tổ chức chưa chú ý nghiên cứu, tìm hiểu khán giả của mình là ai, có đặc điểm gì, nhu cầu về văn hóa nghệ thuật của họ ra sao,

họ thích gì và mong muốn gì ở các chương trình nghệ thuật vv Nhiều tổ chức còn nhận định chung chung, mơ hồ về khán giả mà không hiểu rằng mỗi nhóm khán giả đều có đặc điểm và nhu cầu khác nhau

* Giải pháp cho nhà nước:

Cán bộ công nhân: Cho nghỉ thứ 7, tăng lương

Thương thân: Diễn muộn hơn và thời gian diễn ngắn hơn

Vùng nông thôn: giảm giá vé

Vùng xâu, vùng xa: tài trợ 100%

Ngoài ra đây là thời kỳ sân khấu có sự đấu tranh mạnh mẽ trong nội bộ những người làm nghề, nhưng vì chưa coi trọng đúng mức vấn đề khán giả cho nên cần tìm ra một cách chính xác những nguyên nhân đã khiến hoạt động sân khấu gặp nhiều trở ngại Trong sự biến động lớn ở khu vực khán giả hôm nay, càng phải biết tìm đúng đối tượng khán giả cần nhằm tới, từ đó tìm ra những biện pháp để dần dần lôi kéo, hấp dẫn mọi thành phần khán giả, đạo diễn phải có trách nhiệm với khán giả Một lớp trẻ đã và đang tiếp cận, làm chủ những thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến của nhân loại Một lớp trẻ trong thời đại công nghệ thông tin với mọi khả năng lựa chọn và đương nhiêu sẽ khó tính hơn về mặt nhu cầu, thị hiếu thưởng thức nghệ thuật với những đòi hỏi ngày càng cao hơn Và nghệ thuật để có thể chinh phục được lớp khán giả này sẽ không thể giữ mãi cách làm xưa cũ Không thể tiếp tục làm thất vọng những khán giả ấy bởi những vở diễn nhạt nhẽo, tầm thường, vô nghĩa, giả dối

Giải quyết kiến thức cho khán giả về nghệ thuật biểu diễn:các câu lạc bộ ở các đài truyền hình, đài tiếng nói, các báo, tạp chí, sân khấu học đường, tổ chức cuộc thi, xây dựng câu lạc bộ tại địa phương có truyền thống

Thay đổi thẩm mĩ, giảm các tác phẩm đầu rơi máu chảy

Để phát triển khán giả, các tổ chức văn hóa nghệ thuật cần sử dụng tổng hợp nhiều biện pháp, từ việc thực hiện các hoạt động marketing đến việc tổ chức các chương trình giáo dục về nghệ thuật cho công chúng Các hoạt động này đòi hỏi sự tham gia của nhiều thành phần như nghệ sĩ, người làm marketing, người thực hiện hoạt động giáo dục, đồng thời cần sự phối hợp của tất cả các thành viên khác trong tổ chức Hơn nữa, cũng như với bất kỳ một hoạt động quản lý văn hóa nào, phát triển khán giả cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, lập kế hoạch nghiêm túc và đầu tư đủ các nguồn lực thì mới có thể đạt hiệu quả cao Hoạt động này cũng cần được tiến hành thường xuyên để đảm bảo việc duy trì và cải thiện lượng khán giả

b Nghệ thuật biểu diễn chưa có tác phẩm đỉnh cao

* Nguyên nhân

Do tác giả không viết được những tác phẩm đỉnh cao nên không diễn được đỉnh cao, do hai lực lượng Rồi những vấn nạn bấy lâu, chuyện bản quyền nghệ thuật, sao chép sáng tác, Suy cho cùng, các nhức nhối ấy cũng đều do lực lượng tác giả đạo diễn, nhạc sỹ sáng tác, nghệ sỹ trẻ tài năng đang thiếu tới mức báo động

Lĩnh vực nghệ thuật, đặc biệt là lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn, chưa phải đã có nhiều các tác phẩm thực sự có chất lượng, đóng góp một cách hữu ích vào việc xây dựng định hướng thẩm mỹ cho tuổi trẻ

Văn hóa nghệ thuật giờ đây ngày càng mang tính thông tấn nhiều hơn, mà một trong những nguyên nhân không nhỏ tạo nên điều đó là do chế độ kiểm duyệt giáo điều Kiểu kiểm duyệt từ kịch bản văn học rồi mới đến duyệt mộc, duyệt vở diễn vẫn đang duy trì, và trở thành rào cản đối với sự phát triển của nghệ thuật nước nhà Chế độ duyệt nhiều khi làm biến đổi giá trị của một kịch bản văn học, và ý kiến cá nhân ép uổng tác giả phải sửa chữa đã làm mất đi tính chân thực của tác phẩm

Thế hệ già là những tác giả ra đời và lớn lên trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, là những chiến sĩ nghệ sĩ vốn sống, vốn nghề và đam mê nhưng đã già và số lượng còn lại không nhiều và không còn khả năng cầm bút, không còn thích hợp với nghệ thuật biểu diễn

Rồi những vấn nạn bấy lâu, chuyện bản quyền nghệ thuật, sao chép sáng tác, Suy cho cùng, các nhức nhối ấy cũng đều do lực lượng tác giả đạo diễn, nhạc sỹ sáng tác, nghệ

sỹ trẻ tài năng đang thiếu tới mức báo động

Thế hệ trẻ sinh ra trong cơ chế thị trường, thiếu vốn sống hoặc có vốn sống nhưng không có vốn nghề nên không có những tác phẩm đỉnh cao

*Giải pháp của nhà nước

Cơ chế thị trường yêu cầu tính thương mại nên không có tác phẩm đỉnh cao, đưa đi thực tế để có vốn sống, giao lưu học hỏi nước ngoài, đi học mở nhà sáng tác, quyền tác giả, nhuận bút cao Có các giải thưởng, hành năm tổ chức nhiều cuộc thi

c Nguyên nhân Đạo diễn

Đạo diễn gạo cội là những con người sinh ra lớn lên và khẳng định tài năng trong cuộc CMDTDCND, họ là những ngôi sao của nghệ thuật biểu diễn cách mạng, họ học chủ yếu ở nước ngoài nhưng hiện nay họ đã già không còn khả năng gánh vác, thiếu vốn sống đương thời

Đạo diễn trẻ: sinh ra trong CMDTDCND và cơ chế thị trường nhưng lại thiếu học tập và kinh nghiệm, chưa khiến các nghệ sĩ tin tưởng vào họ Sự phối hợp giữ kinh nghiệm của đạo diễn già vì đã có tên tuổi với sự nhanh nhạy của đạo diễn trẻ cũng không tạo ra được tác phẩm hay

Một số vở diễn mà tính tư tưởng không cao, phẩm chất thẩm mỹ thấp, tỷ lệ tìm tòi

ít ỏi và bắt đầu thấy có biểu hiện tùy tiện trong sự tìm tòi bởi thế không có tác dụng tích cực đối với khán giả Tình trạng lo “kiếm sống” vì vậy phải thiên về tính hấp dẫn để chiều theo những thị hiếu dễ dãi khá rõ rệt Từ đó nảy sinh đặc điểm của cách chọn kịch bản để dàn dựng: mối lo lắng đầu tiên của nhiều đoàn khi chọn kịch bản nghiêng hẳn về tiêu chuẩn “ăn khách” Có vở được cả chục đoàn dựng lại vì đã “ăn khách” ở lần dàn dựng đầu tiên Cơ quan tài chính của nhiều địa phương khi quyết định kinh phí dựng vở cho các đoàn sân khấu cũng chỉ đạo theo hướng “ăn khách” này

Điều rất đáng chú ý là một tình trạng xưa nay chưa từng có: ở khu vực ca kịch dân tộc lại thấy sử dụng nhiều đề tài nước ngoài, truyện nước ngoài, kịch bản nước ngoài hơn

cả khu vực kịch nói Cần phải nói rằng, bản thân một số vở đề tài nước ngoài được dàn dựng trong thời gian này vốn là tốt Và trong một tình trạng phát triển bình thường của hoạt động sân khấu, việc sử dụng đề tài và kịch bản nước ngoài là điều tự nhiên Nhưng

trong tình hình sân khấu hiện nay, người đạo diễn không thể không băn khoăn trước một

sự thiên lệch rõ ràng như vậy

Tốc độ dàn dựng một vở diễn cũng là điều cần phải lưu ý Nhiều đạo diễn dựng vở chỉ 10, 15 ngày là coi như đã hoàn thành Từ đó, công tác diễn viên bị coi nhẹ đến mức đáng sợ Diễn viên chỉ là công cụ trong tay người đạo diễn, không còn đâu vai trò của

“người sáng tạo” Trong sự sáng tạo ào ạt đó, chất lượng nghệ thuật biểu diễn của người diễn viên đã giảm đến mức báo động

Tính hoàn chỉnh toàn vẹn mà sân khấu sau nhiều năm gắng sức cũng không phải luôn luôn đạt tới, hầu như không còn là nỗi băn khoăn của người làm nên vở diễn với tốc

độ chóng mặt như vậy

Tác phẩm sân khấu là một công trình phức hợp, được tạo nên với sự điều phối của rất nhiều khâu sáng tạo Không ai phản đối cách làm khẩn trương, tích cực Nhưng dù sao

vở diễn cũng đòi hỏi một quá trình ngấm chín cần thiết

Về mặt tìm tòi hình thức nghệ thuật, có khi vì mục đích hấp dẫn mà người dàn dựng vở thậm chí đã không ngại sử dụng lại một số thủ thuật rất cũ kỹ

Nhận định và đánh giá tình hình sân khấu một cách chính xác, khoa học thì không thể bắt riêng người đạo diễn phải chịu tất cả những bề bộn kể trên Nguyên nhân của tình hình ấy là rất phức tạp, có liên quan tới thực tế kịch bản, thực tế khán giả, diều kiện sinh sống và hoạt động của các đơn vị nghệ thuật sân khấu, yêu cầu kinh doanh, những yếu tố

kỹ thuật vật chất và những vấn đề quản lý tổ chức, cơ chế, chính sách… Nhưng do vị trí tác giả vở diễn, người đạo diễn phải gánh phần trách nhiệm nặng Trách nhiệm đối với phong trào sân khấu (tạo ra nền sân khấu nào, sân khấu đóng góp gì cho cuộc đấu tranh chung của xã hội) Trách nhiệm đối với các đơn vị sân khấu (đưa tới cho đơn vị đó tư tưởng nghệ thuật gì, tác phong nghệ thuật nào)

*Giải pháp của nhà nước:

Đào tạo đạo diễn trẻ dưới hình thức ngắn hạn, tập huấn chuyên tu, tại chức, nhuận bút cao, tặng danh hiệu nhưng vẫn chưa có tác phẩm đỉnh cao

d Nguyên nhân: nghệ sĩ biểu diễn

Lớp già là những nghệ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân Họ là những người có tài nhưng lại

có tuổi

Nghệ sĩ trẻ học không đi đôi với hành, có nhiệt huyết nhưng không thống nhất, mang tính giả trí và thương mại

Do cách chọn vở thiên lệch hẳn về phía “ăn khách”, cách làm ào ạt không những khiến cho diễn viên coi thường công việc sáng tạo nhân vật mà còn tạo ra thẩm mỹ lệch lạc

và làm hỏng khả năng đánh giá vở diễn và cách diễn ở người diễn viên

* Giải pháp của nhà nước:

Tăng lương, tăng tiền bồi dưỡng cho mỗi xuất diễn, tạo nên tình yêu nghề, thi tài năng

2 Thực trạng của quản lý biểu diễn nghệ thuật.

2.1 Nhà quản lý chưa đổi mới tư duy

Nghệ thuật biểu diễn đang ở thời kì chuyển hóa, khách quan và tất yếu Chuyển nghệ thuật biểu diễn từ CMDTDCND và XHCN sang CMXHCN và cơ chế thị trường hội nhập quốc tế tức là:

Nếu như trong chiến tranh: ca ngợi chủ nghĩa anh hùng, cách mạng tập thể, hy sinh

và cần độc lập, tự do

Thời bình: đi vào cuộc sống cá nhân

Thời bình là cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế, cạnh tranh đòi hỏi mang tính thương mại Nghệ thuật phục vụ chính trị trong chiến tranh, văn hóa văn nghệ đã làm tròn nhiệm vụ là “ mặt trận văn hóa”, những nhà lãnh đạo văn hóa đã thực sụ là những

“chính ủy” trên mặt trận tinh thần, tư tưởng này Nhưng ngày nay những thành tựu trong quá khứ chưa phải đã là những nguyên mẫu của tương lai Thời buổi kinh tế thị trường tất yếu sẽ đòi hỏi những sự chuyển đổi quan niệm về cơ chế, chính sách cho sự phát triển văn hóa, văn nghệ Hiện nay chúng ta vẫn là bao cấp, phục vụ chính trị Dẫn đến trì trệ, khủng hoảng, không phát triển

2.2 Đề xuất nhiều giải pháp

Những giải pháp trọng tâm để giải quyết những bất cập và khó khăn mà hoạt động nghệ thuật biểu diễn đang phải đối diện: Cần xây dựng chính sách, giải pháp cụ thể để triển khai thực hiện việc bảo tồn và phát triển VH-NT, nhất là nghệ thuật truyền thống Có những cải cách kịp thời và hữu hiệu khắc phục ngay bất cập liên quan đến chế độ tiền lương, chế độ phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn, chế độ ưu đãi đối với các loại hình nghệ thuật mang tính đặc thù; Chế độ nghỉ hưu đối với các nghệ sĩ đã hết tuổi làm nghề nhưng vẫn còn nằm trong biên chế Các danh hiệu như NSƯT, NSND, Giải thưởng Nhà nước, Giải thưởng Hồ Chí Minh cần có cơ chế chuyển bậc, nâng ngạch

về chế độ tiền lương, chế độ phụ cấp ưu đãi nghề mà không cần thông qua thi tuyển Về

thiết chế, cơ sở vật chất, kinh phí, Bộ VHTTDL cũng đề nghị Bộ các cấp có thẩm quyền

quan tâm nâng gấp đôi mức đầu tư phát triển hằng năm cho sự nghiệp văn hóa nghệ thuật.

Bố trí kinh phí đầu tư phát triển để xây dựng thiết chế văn hóa hiện đại, đồng bộ có trọng điểm hệ thống thiết chế văn hóa nghệ thuật như Nhà hát, Trung tâm văn hóa nghệ thuật

để phổ biến tác phẩm VH-NT phục vụ nhân dân, đồng thời tạo ra thị trường khuyến khích các đơn vị nghệ thuật Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện cho các đơn vị nghệ thuật: Trụ sở làm việc, địa điểm luyện tập, biểu diễn, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, phương tiện phục vụ công tác biểu diễn; Tăng mức đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về nghệ thuật biểu diễn; Miễn giảm tiền thuê đất, hạ mức thuế suất của hoạt động biểu diễn nghệ thuật và dịch vụ liên quan; Hỗ trợ, tạo điều kiện cho công tác quảng bá nghệ thuật trong nước và nước ngoài

Đề nghị cấp có thẩm quyền ngành liên quan cho phép Bộ chủ động trong công tác đào tạo, tuyển chọn, tuyển dụng nhân tài cho lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn; Bổ sung biên chế, ngân sách cho các đơn vị quản lý và biểu diễn nghệ thuật ở TƯ và địa phương; Có cơ chế chính sách đầu tư đào tạo nguồn lực con người để khắc phục sự khủng hoảng về lượng

và chất đối với đội ngũ sáng tạo nghệ thuật; Đề nghị ngành giáo dục và các ngành liên quan quan tâm đến công tác định hướng, giáo dục nâng cao ý thức công dân, nhất là học sinh, sinh viên trong việc bảo vệ và phát triển VH-NT Đề nghị Bộ các cấp có thẩm quyền quan tâm nâng gấp đôi mức đầu tư phát triển hằng năm cho sự nghiệp văn hóa nghệ thuật

Bố trí kinh phí đầu tư phát triển để xây dựng thiết chế văn hóa hiện đại, đồng bộ có trọng điểm hệ thống thiết chế văn hóa nghệ thuật như Nhà hát, Trung tâm văn hóa nghệ thuật

để phổ biến tác phẩm VH-NT phục vụ nhân dân, đồng thời tạo ra thị trường khuyến khích các đơn vị nghệ thuật Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện cho các đơn vị nghệ thuật: Trụ sở làm việc, địa điểm luyện tập, biểu diễn, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng, phương tiện phục vụ công tác biểu diễn; Tăng mức đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về nghệ thuật biểu diễn; Miễn giảm tiền thuê đất, hạ mức thuế suất của hoạt động biểu diễn nghệ thuật và dịch vụ liên quan; Hỗ trợ, tạo điều kiện cho công tác quảng bá nghệ thuật trong nước và nước ngoài

Xã hội hoá sân khấu biểu diễn với những hình thức kêu gọi tài trợ, đầu tư từ các nguồn vốn Tăng cường hơn nữa công tác phê bình lý luận - đây được coi là "cái roi" để tác động cho sự sáng tạo Đầu tư hơn nữa cho nghệ sĩ, cho sáng tác, cho những chương trình dàn dựng tiết mục cũng như tổ chức những hội thi, hội diễn, những cuộc liên hoan, có những cuộc giao lưu, nhằm nâng cao chất lượng nghệ thuật Nâng cao cơ chế chính sách