Tài liệu Bai 25 KT,VH, CT Trieu Ng

T×nh h×nh v¨n hãa-gi¸o dôc Lang Minh Mang... Qua đèo ngang.

Ch ng 4: VI T NAM N A ươ Ệ Ở Ử ĐẦ U TH K XIX Ế Ỷ

• Bài 25:

Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa dưới triều Nguyễn

( nửa đầu thế kỷ XIX )

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

2

1 Xây d ng và c ng c b máy Nhà n c- Chính sách ngo i giao ự ủ ố ộ ướ ạ

Năm 1802, Nguy n Ánh lên ngôi Nhà Nguy n thành l p, đóng đô Phú Xuân.ễ ễ ậ ở

a T ch c b máy Nhà n cổ ứ ộ ướ

- Chính quy n Trung ng t ch c theo mô hình th i Lê S ề ươ ổ ứ ờ ơ

- Th i Gia Long chia làm 3 vùng: B c Thành, Gia Đ nh Thành và các ch c danh do ờ ắ ị ứ

tri u đình tr c ti p qu n lý.ề ự ế ả

- Năm 1831-1832 Minh M ng th c hi n c i cách hành chính chia c n c thành ạ ự ệ ả ả ướ

30 t nh, 1 ph Th a Thiên đ ng đ u là T ng đ c tu n ph ỉ ủ ừ ứ ầ ổ ố ầ ủ

- Tuy n ch n quan l i thông qua giáo d c khoa c ể ọ ạ ụ ử

- Lu t pháp: ban hành hoàng tri u lu t l v i 400 đi u.ậ ề ậ ệ ớ ề

- Quân đ i: đ c t ch c quy c , trang b đ y đ song l c h u.ộ ượ ổ ứ ủ ị ầ ủ ạ ậ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

4

Ngoai giao

- Đ i v i nhà Thanh:Th n ph c Nhà Thanh.ố ớ ầ ụ

- Đ i v i Lào,Campuchia: B t Lào, Campuchia th n ph c.ố ớ ắ ầ ụ

- V i ph ng Tây: “ Đóng c a, không ch p nh n vi c đ t quan h ngo i ớ ươ ử ấ ậ ệ ặ ệ ạgiao c a h ”ủ ọ

2 Tình hình kinh t và chính sách c a nhà Nguy n ế ủ ễ

a. Nông nghi pệ

- Nhà Nguy n th c hi n chính sách quân đi n nh ng tác d ng không l n.ễ ự ệ ề ư ụ ớ

- Khuy n khích khai hoang b ng nhi u hình th c.ế ằ ề ứ

- Trong nhân dân: kinh t ti u nông cá th v n duy trì nh cũ.ế ể ể ẫ ư

=> M c dù đã có nhi u bi n pháp đ phát tri n nông nghi p nh ng đó ch là ặ ề ệ ể ể ệ ư ỉ

nh ng bi n pháp truy n th ng, không đem l i hi u qu cao.ữ ệ ề ố ạ ệ ả

Nông nghi p Vi t nam v n là n n nông nghi p thu n phong ki n, r t l c ệ ệ ẫ ề ệ ầ ế ấ ạ

h uậ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

6

b Th công nghi p ủ ệ

- Th công nghi p Nhà n c:ủ ệ ướ

+ Đ c t ch c v i quy mô l n, các quan x ng đ c xây d ng: SX ti n, ượ ổ ứ ớ ớ ưở ượ ự ề

vũ khí, đóng thuy n…ề+ Th quan x ng đã đóng đ c tàu th y ch y b ng máy h i n c.ợ ưở ượ ủ ạ ằ ơ ướ

- Trong nhân dân:

+ Các ngh th công truy n th ng đ c duy trì nh ng không phát ề ủ ề ố ượ ư

tri n ể nh tr c.ư ướ

+ Xu t hi n ngh m i: in tranhấ ệ ề ớ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

8

- Đ i v i ph ng Tây: quan h r t dè d t, tàu thuy n các n c ph ng ố ớ ươ ệ ấ ặ ề ướ ươ

Tây ch đ c ra vào c ng Đà N ng.ỉ ượ ả ẵ

c Đô thị

Các đô th : Ph Hi n, Thanh Hà…tàn l i d nị ố ế ụ ầ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

10

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

12

3 T×nh h×nh v¨n hãa-gi¸o dôc

Giáo d c ụ : Giáo d c nho h c đ c c ng cụ ọ ượ ủ ố

- Năm 1807 di n ra khoa thi H ng đ u tiên d i tri u Nguy n.ễ ươ ầ ướ ề ễ

- Năm 1822 Khoa thi h i đ u tiên đ c t ch cộ ầ ượ ổ ứ

- =>S ng i đi thi và đ đ t không nhi u b ng các th k tr cố ườ ỗ ạ ề ằ ế ỷ ướ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

14

3 T×nh h×nh v¨n hãa-gi¸o dôc

Tôn giáo, tín ng ưỡ ng

Tôn giáo:

- Đ c tôn nho giáoộ

- H n ch ho t đ ng c a các tôn giáo khác đ c bi t là Thiên chúa giáo.ạ ế ạ ộ ủ ặ ệ

Tín ng ngưỡ :

- Tín ng ng dân gian ti p t c phát tri n: th cúng t tiên, th anh hùng ưỡ ế ụ ể ờ ổ ờdân t c…ộ

- Đình làng, đ n th , m c lên kh p các xóm làngề ờ ọ ở ắ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

18

Ngo Mon

3 T×nh h×nh v¨n hãa-gi¸o dôc

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

20

3 T×nh h×nh v¨n hãa-gi¸o dôc

Lang Minh Mang

- - Văn h c ch nôm ngày càng phong phú Xu t hi n nhi u tác ph m ọ ữ ấ ệ ề ẩ

c a Nguy n Du, H Xuân H ng… ủ ễ ồ ươ

S h c ử ọ - Qu c s quán đ c thành l p ố ử ượ ậ

- - Nhi u b x l n đ c biên so n : L ch Tri u t p k , L ch Tri u ề ộ ử ớ ượ ạ ị ề ạ ỉ ị ề

hi n ch ng lo i chí… ế ươ ạ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

3.Lich tri u hi n ch ng lo i chíề ế ươ ạ

4 Qua đèo ngang

Bài t p v nhàậ ề

+ H c bài cũọ

+ S u t m tranh nh, t li u v th i Nguy nư ầ ả ư ệ ề ờ ễ

Ha Thi Hong Yen- K48SP Su

24