Độ tan của một chất trong nước (ở nhiệt độ xác định) là số gam chất đó có thể tan trong 100 gam nước để tạo thành dung dịch bão hòa... Câu 6: Khi tăng nhiệt độ thì độ tan của các chất [r]
Trang 1DẠNG BÀI TẬP VỀ XÁC ĐỊNH ĐỘ TAN CỦA MỘT CHẤT TRONG
NƯỚC
I Lý thuyết & phương pháp giải
Một số lý thuyết cần nắm vững để làm được các bài tập xác định độ tan của một chất trong nước
1 Tính tan của một số axit, bazơ, muối
a Axit: Hầu hết axit tan được trong nước, trừ axit silixic (H2SiO3)
b Bazơ:
Phần lớn các bazơ không tan trong nước, bazơ được chia thành 2 loại theo tính tan:
- Bazơ tan được trong nước
Ví dụ: NaOH, KOH, Ba(OH)2, còn Ca(OH)2 ít tan…
- Bazơ không tan được trong nước
Ví dụ: Fe(OH)3, Cu(OH)2, Mg(OH)2…
c Muối
- Hầu hết muối natri, kali đều tan: NaCl, K2SO4,
- Những muối nitrat đều tan: NaNO3, AgNO3,
- Phần lớn các muối clorua, sunfat đều tan trừ một số muối như AgCl, BaSO4, CaSO4
- Phần lớn các muối cacbonat, photphat không tan trừ muối natri, kali
2 Độ tan của một chất trong nước
a Định nghĩa độ tan
- Độ tan (S) của một chất trong nước là số gam chất đó hòa tan trong 100 gam nước để tạo thành dung
dịch bão hòa ở nhiệt độ xác định
Ví dụ: Ở 25oC khi hòa tan 36 gam muối NaCl vào 100 gam nước thì người ta thu được dung dịch muối
bão hòa Người ta nói độ tan của NaCl ở 25oC là 36 gam hay SNaCl = 36 gam
b Những yếu tố ảnh hưởng đến độ tan
- Độ tan của chất rắn phụ thuộc vào nhiệt độ Phần lớn tăng nhiệt độ thì độ tan của chất rắn tăng
- Độ tan của chất khí phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất Độ tan của chất khí tăng khi giảm nhiệt độ và
tăng áp suất
c Công thức tính độ tan:
Công thức: S = mct/mdm 100
Trong đó: mct là khối lượng chất tan để tạo thành dung dịch bão hòa
mdm là khối lượng dung môi (thường là nước) để tạo thành dung dịch bão hòa
II Ví dụ minh họa
Trang 2Ví dụ 1: Cho các muối sau: KCl, AgCl, BaSO4, CaCO3, MgCl2, những muối nào không tan trong nước?
Lời giải
- Phần lớn các muối clorua, sunfat đều tan trừ một số muối như AgCl, BaSO4, CaSO4
- Phần lớn các muối cacbonat không tan trừ muối natri, kali
⇒ Những muối không tan trong nước là: AgCl, BaSO4, CaCO3
Ví dụ 2: Biết 90 gam NaCl hòa tan trong 250 ml nước thì thu được dung dịch bão hòa (DH2O = 1 g/ml) ở
25oC Tính độ tan trong nước của NaCl ở 25oC ?
Lời giải
mH2O = D.V = 1 250 = 250g
Công thức tính độ tan: S = mct/mdm 100
Độ tan trong nước của NaCl ở 25oC là: S =90/250 100 = 36 gam
Ví dụ 3: Ở 40oC, hòa tan m gam K2SO4 vào 115 gam nước thì được dung dịch bão hòa Biết độ tan của
K2SO4 ở nhiệt độ 40oC là 15gam Giá trị của m là bao nhiêu?
Lời giải
S = mct/mdm 100 ⇒ mct = S.mdm/100
Khối lượng K2SO4 cần hòa tan vào 95 gam nước để thu được dung dịch bão hòa là:
m = 15.115/100 = 17,25 gam
III Bài tập vận dụng
Câu 1: Axit nào sau đây không tan trong nước:
A H2SiO3
B H3PO4
C HCl
D H3SO4
Hướng dẫn giải
Đáp án A
Axit H2SiO3 không tan được trong nước
Câu 2: Bazơ nào sau đây không tan?
A Fe(OH)2
B KOH
C Ba(OH)2
D NaOH
Hướng dẫn giải
Trang 3Đáp án A
Vì phần lớn các bazơ không tan trong nước trừ Ba(OH)2 ,NaOH, KOH,
Câu 3: Phần lớn muối của kim loại nào sau đây đều tan được trong nước?
A Nhôm
B Kali
C Natri
D Cả Natri và Kali
Hướng dẫn giải
Đáp án D
Tất cả muối của natri, kali đều tan
Câu 4: Cho các muối sau: KCl, NaNO3, BaCl2, CaCO3, BaCO3, MgCl2, có bao nhiêu muối tan trong
nước?
A 2
B 3
C 4
D 5
Hướng dẫn giải
Đáp án C
- Hầu hết muối natri, kali đều tan
- Phần lớn các muối clorua, sunfat đều tan trừ một số muối như AgCl, BaSO4, CaSO4
- Phần lớn các muối cacbonat không tan trừ muối natri, kali
Những muối tan trong nước là: KCl, NaNO3, BaCl2, MgCl2
Câu 5: Độ tan của một chất trong nước ở nhiệt độ xác định là:
A Số gam chất đó có thể tan trong 100 gam dung dịch
B Số gam chất đó có thể tan trong 100 gam nước
C Số gam chất đó có thể tan trong 100 gam dung môi để tạo thành dung dịch bão hòa
D Số gam chất đó có thể tan trong 100 gam nước để tạo thành dung dịch bão hòa ở một nhiệt độ xác
định
Hướng dẫn giải
Đáp án D
Độ tan của một chất trong nước (ở nhiệt độ xác định) là số gam chất đó có thể tan trong 100 gam nước để tạo thành dung dịch bão hòa
Trang 4Câu 6: Khi tăng nhiệt độ thì độ tan của các chất rắn trong nước:
A Đều tăng
B Đều giảm
C Phần lớn là tăng
D Phần lớn là giảm
Hướng dẫn giải
Đáp án C
Trong nhiều trường hợp, khi tăng nhiệt độ thì độ tan tăng theo Trong một số ít trường hợp, khi tăng nhiệt
độ thì độ tan lại giảm
Câu 7: Khi giảm nhiệt độ và tăng áp suất thì độ tan của chất khí trong nước:
A Đều tăng
B Đều giảm
C Có thể tăng và có thể giảm
D Không tăng và cũng không giảm
Hướng dẫn giải
Đáp án A
Độ tan của chất khí trong nước sẽ tăng, nếu ta giảm nhiệt độ và tăng áp suất
Câu 8: Ở 20oC hòa tan hết 336 gam muối trong 300 gam nước thì dung dịch bão hòa Tính độ tan của
K2CO3 trong nước ở nhiệt độ này
A 110 gam
B 125 gam
C 128 gam
D 112 gam
Hướng dẫn giải
Đáp án D
Độ tan của K2CO3 trong nước ở 20oC là:
Câu 9: Ở 20oC hoà tan 30g KNO3 vào trong 95g nước thì được dung dịch bão hoà Độ tan của KNO3 ở
nhiệt độ 20oC là:
A 30,1 gam
B 34,2 gam
Trang 5D 43,5 gam
Hướng dẫn giải
Đáp án C
Độ tan của muối KNO3 trong nước ở 20oC là:
Câu 10: Tính độ tan của muối Na2CO3 trong nước ở 18oC Biết khi hòa tan hết 106 g Na2CO3 trong 500
g nước ở 18oC thì được dung dịch bão hòa
A 21,2 gam
B 44,2 gam
C 42,1 gam
D 22,1 gam
Hướng dẫn giải
Đáp án A
Độ tan của muối Na2CO3 trong nước ở 18oC là:
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí