Hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả TTTP tại Cty TNHH Vật liệu nổ công nghiệp

Hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả TTTP tại Cty TNHH Vật liệu nổ công nghiệp

Lời mở đầu

Có thể nói xã hội hiện đại là là xã hội doanh nghiệp Nền kinh tế thị trờng ở nớc ta đang phát triển, cơ chế kinh tế với các hành lang pháp lý thông thoáng, môi trờng kinh doanh thuận lợi đã mở nhiều cơ hội cho sự gia tăng của các doanh nghiệp Từ khi chuyển đổi sang cơ chế thị trờng các daonh nghiệp không phải thực hiện kế hoạch sản xuất theo chỉ tiêu pháp lệnh của Nhà nớc Với cơ chế quản lý mới, các daonh nghiệp đã thực sự vận động để tồn tại và phát triển bằng chính thực lực của mình, mỗi doanh nghiệp là một đơn vị kinh tế độc lập, tự chủ về tài chính, hạch toán độc lập

và tự chịu trách nhiệm về kết quả sản xuất kinh doanh của mình.

Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là một quá trình diễn ra liên tục từ khâu cung ứng, tổ chức sản xuất đến tiêu thụ thành phẩm tạo thành một vòng quay của vốn Tiêu thụ là khâu cuối cùng đóng vai trò quan trọng trong việc tồn tại của doanh nghiệp Hoạt động tiêu thụ của doanh nghiệp thành công sẽ làm tăng doanh thu, từ đó góp phần tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nh chúng ta đã biết, có rất nhiều các biện pháp để đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ của doanh nghiệp nh các biện pháp về tổ chức sản xuất, các biện pháp về thị trờng Kế toán cũng là một công cụ không thể thiếu Tổ chức công tác kế toán khoa học, hợp lý là một trong những cơ sở cung cấp thông tin quan trọng nhất cho việc chỉ đạo, điều hành sản xuất kinh doanh có hiệu quả Hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm là một trong các phần hành chủ yếu của kế toán doanh nghiệp Thông qua phần hành này các nhà lãnh đạo có thể thấy đợc hiệu quả sản xuất kinh doanh của đơn vị mình, thấy đợc những thuận lợi cũng nh những khó khăn, hạn chế của quá trình tiêu thụ, từ đó tìm ra biện pháp nâng cao hiệu quả quá trình tiêu thụ nói riêng và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói chung.

Nhận thức đợc tầm quan trọng của hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm, kết hợp với việc nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực tế tại công ty TNHH Vật liệu nổ công nghiệp, em đã chọn đề tài:

“Hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm tại Công ty TNHH Vật liệu nổ công nghiệp”.

Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Trần Đức Vinh đã tận tình hớng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này

Chơng Ithực trạng công tác kế toán tiêu thụ

và xác định kết quả tiêu thụ thành phẩm tạiCông ty TNHH vật liệu nổ công nghiệp

I- Tổng quan về công ty vật liệu nổ công nghiệp

Tên công ty: Công ty TNHH một thành viên vật liệu nổ công nghiệp

Tên giao dịch quốc tế: Industrial Explosim Material Limited Company Tên viết tắt tiếng anh: IEMCO.

Công ty có biểu tợng riêng.

Địa chỉ: Phố Phan Đình Giót - Phờng Phơng Liệt - Quận Thanh Xuân- Hà Nội Mã số thuế: 010010101072-1.

Tài khoản ngân hàng: 710A - 00088 Ngân hàng công thơng Hoàn Kiếm.

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

Vốn pháp định: 36.646.634.829.

Ngành hóa chất mỏ ra đời vào đúng thời kỳ chiến tranh chống phá hoạicủa giặc Mỹ Ngành đợc thành lập ngày 02/12/1965 với tên gọi đầu tiên là Tổngkho III thuộc Công ty vật t, lúc đầu chỉ là kho chứa vật liệu nổ đặt tại Hữu Lũng -Lạng Sơn chủ yếu để tiếp nhận hàng vật liệu nổ công nghiệp của Liên Xô, TrungQuốc và các nớc Đông Âu và chuyển giao hàng tới các địa chỉ qui định của Bộcông nghiệp

Từ năm 1995, với đà phát triển của đất nớc, nhu cầu xây dựng đờng xá,cầu hầm ngày càng tăng vì thế vật liệu nổ công nghiệp là một yếu tố không thểthiếu đợc Nhằm thống nhất sự quản lý, thực hiện sản xuất kinh doanh, đảm bảo

an toàn và để đáp ứng tốt hơn nhu cầu về vật liệu nổ công nghiệp của các ngànhkinh tế, ngày 29/3/1995 Văn phòng Chính phủ có Công văn số 44/VPCP thôngbáo ý kiến của Thủ tớng Chính phủ chính thức cho phép Bộ năng lợng (nay là BộCông nghiệp) tổ chức lại ngành hóa chất mỏ Trên cơ sở đó ngày 01/04/1995 Bộtrởng Bộ năng lợng có Quyết định số 204 NL/TCCB-LĐ thành lập lại Doanhnghiệp nhà nớc Công ty Hóa chất mỏ thuộc Tổng công ty than Việt Nam Ngày29/4/2003, Thủ tớng Chính phủ có Quyết định số 77/QĐ-TTG về việc chuyểnCông ty Hóa chất mỏ thành công ty TNHH một thành viên có tên là: Công tyTNHH

một thành viên vật liệu nổ công nghiệp

Ngày 6/6/2003 Công ty TNHH một thành viên vật liệu nổ công nghiệpchính thức ra đời Công ty là đầu mối dân sự duy nhất đợc Chính phủ cho phépsản xuất, kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp

1.1 Ngành nghề kinh doanh

Công ty TNHH vật liệu nổ công nghiệp tổ chức một vòng khép kín từnghiên cứu, sản xuất phối chế, thử nghiệm, bảo quản, dự trữ quốc gia vật liệu nổcông nghiệp, hóa chất để sản xuất VLN công nghiệp, đến dịch vụ sau cung ứng,vận chuyển, thiết kế mỏ, nổ mìn và các nhiệm vụ khác ngoài vật liệu nổ côngnghiệp.Theo Đăng ký kinh doanh số 0104000086 - Đăng ký lần đầu ngày5/6/2003 thì công ty có các ngành nghề kinh doanh sau:

- Sản xuất, phối chế, thử nghiệm, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp

- Nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất, phối chế, thử nghiệm,

sử dụng vật liệu nổ công nghiệp

- Xuất nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp, nguyên vật liệu, hóa chất để sảnxuất kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp

- Bảo quản, đóng gói, cung ứng, dự trữ quốc gia về VLN công nghiệp

- Sản xuất, cung ứng vật t kỹ thuật, dây điện, bao bì đóng gói thuốc nổ,giấy sinh hoạt, than sinh hoạt, vật liệu xây dựng

- Thiết kế thi công xây dựng các công trình công nghiệp, dân dụng, giaothông, thủy lợi và khai thác mỏ

- Sản xuất hàng bảo hộ lao động, hàng may mặc xuất khẩu

- Dịch vụ khoan, nổ mìn, nổ mìn dới nớc

- Nhập khẩu vật t, thiết bị, nguyên liệu may mặc, cung ứng xăng dầu vàvật t thiết bị gỗ trụ nổ

- Vận tải đờng bộ, đờng sông, đờng biển, vận tải quá cảnh, quản lý và khai thác cảng, đại lý vận tải thủy, sửa chữa các phơng tiện vận tải, thi công, cải tạo phơng tiện cơ giới đờng bộ, dịch vụ ăn nghỉ cho khách 1.2

Bộ máy quản lý của công ty Vật liệu nổ công nghiệp

Công ty TNHH Vật liệu nổ công nghiệp hoạt động theo mô hình công tyTNHH một thành viên Bộ máy quản lý chung của công ty bao gồm: Hội đồng Quảntrị, Ban giám đốc, các phòng ban chức năng và bộ phận sản xuất trực tiếp, bộ phận tổ

chức công tác tiêu thụ sản phẩm tại các đơn vị trực thuộc công ty Mỗi phòng ban cóchức năng và nhiệm vụ riêng Các phòng ban trong công ty bao gồm:

11 Phòng kiểm toán nội bộ, thanh tra

Bộ phận trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty:

Công ty có hệ thống các nhà máy, xí nghiệp, chi nhánh trên khắp cả nớc

Điều này xuất phát từ nhu cầu của hoạt động sản xuất kinh doanh Nh chúng ta đãbiết do tính chất đặc biệt của vật liệu nổ công nghiệp, quá trình vận chuyển đòihỏi phải đợc chuẩn bị một cách cẩn thận nhằm đảm bảo an toàn Việc xây dựngnhiều đơn vị trực thuộc trên cả nớc là cần thiết để cung cấp kịp thời vật liệu nổcông nghiệp cho thị trờng, đồng thời giảm chi phí vận chuyển, góp phần hạ giáthành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh cho công ty Hiện nay công ty có

23 đơn vị trực thuộc với 13 xí nghiệp, 8 xí nghiệp và 1 trung tâm, 1 văn phòng đạidiện Trong đó có 16 đơn vị trực thuộc chịu sự quản lý trực tiếp của công ty vậtliệu nổ công nghiệp - đơn vị trực thuộc cấp 1- và 7 đơn vị trực thuộc cấp 2 (tức

là chịu sự quản lý trực tiếp của đơn vị trực thuộc cấp 1)

1 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Quảng Ninh

2 Trung tâm vật liệu nổ công nghiệp

3 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp và cảng Bạch Thái Bởi

4 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp

5 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Bắc Cạn

6 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Sơn La

7 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Ninh Bình

8 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Đà Nẵng

9 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Khánh Hòa

10 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Gia Lai

11 Xí nghiệp vật liệu nổ công nghiệp Bà Rịa - Vũng Tàu

12 Xí Nghiệp vận tải thủy bộ Bắc Ninh

13 Xí Nghiệp vận tải sông biển Hải Phòng

14 Xí nghiệp sản xuất và cung ứng vật t Hà Nội

15 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Lào Cai

16 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Lai Châu

17 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Hà Nam

18 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Nghệ an

19 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Phú Yên

20 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Đồng Nai

21 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Quãng Ngãi

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

22 Chi nhánh vật liệu nổ công nghiệp Hà Tuyên.

23 Văn phòng đại diện Vật liệu nổ công nghiệp Kiên Giang

Tất cả 23 đơn vị thành viên trực thuộc công ty đều tổ chức hạch toánkhông đầy đủ phụ thuộc vào sự phân cấp của công ty Các đơn vị thành viên cómối liên hệ mật thiết với nhau về lợi ích kinh tế và nhiệm vụ SXKD

Sơ đồ 1: Mô hình bộ máy quản lý của công ty Vật liệu nổ công nghiệp.

1.3 Bộ máy kế toán và tổ chức công tác kế toán tại công ty

1.3.1 Bộ máy kế toán của công ty

Nh chúng ta đã biết ở trên công ty vật liệu nổ công nghiệp bao gồm 23 đơn

vị thành viên trực thuộc trên cả nớc Các đơn vị thành viên có mối quan hệ mật

thiết với nhau trong lợi ích kinh tế và nhiệm vụ sản xuất kinh doanh Mô hình sản

xuất ở mỗi xí nghiệp có tính chất khác nhau, do đó phơng pháp hạch toán cũng

mở ra theo yêu cầu của công tác quản lý Hơn nữa các đơn vị trực thuộc hạch

toán phụ thuộc, không tiến hành hạch toán lãi lỗ tại mỗi đơn vị mà chỉ tính ra

chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sau đó gửi phần chênh lệch thu chi lên phòng

thống kê kế toán tài chính của công ty Dựa vào các báo cáo quyết toán hàng

tháng của các đơn vị phòng thống kê kế toán của công ty sẽ tiến hành tổng hợp số

liệu xác định kết quả kinh doanh cho toàn công ty Chính vì vậy mà mạng lới tổ

chức hạch toán trong toàn công ty đã và đang tổ chức theo mô hình nửa tập trung,

nửa phân tán Theo mô hình này, phòng kế toán thực hiện toàn bộ công tác kế

toán từ tiếp nhận chứng từ ghi sổ, xử lý thông tin trên hệ thống báo cáo phân tích

và tổng hợp của mình Các xí nghiệp thành viên hạch toán phụ thuộc đợc công ty

khoán doanh số với từng xí nghiệp, giao vốn cho các xí nghiệp để tự chủ hoạt

động sản xuất kinh doanh Các xí nghiệp có mạng lới kế toán riêng và thực hiện

hạch toán kế toán theo phơng pháp cha đầy đủ

toán

KT công nợ

KT TSCĐ

XDCB nguồn vồn

KT tiền l

ơng

BHXH

Thủ quỷ kiêm thống kê

KT tổng hợp

Phó giám

đốc 1

Phó giám

đốc 2

Phó giám

P Th ơng mại

P.KH &

chỉ huy sản xuất

P.Lao

động tiền l

ơng

P.Kỷ thuật công nghệ

P Quản trị

Ban kiểm soát

Sơ đồ 3: Sơ đồ tổ chức công tác kế toán của công ty

Phòng kế toán của công ty gồm Kế toán trởng, 1 phó phòng kế toán và 8

kế toán viên đảm nhiệm các phần hành kế toán khác nhau

Mỗi bộ phận kế toán có chức năng và nhiệm vụ riêng

1.3.2 Tổ chức công tác kế toán trong công ty

Nh đã trình bày ở trên, công ty Vật liệu nổ công nghiệp là một doanhnghiệp có quy mô lớn với tổng cộng 23 đơn vị thành viên trên khắp cả n ớc.Ngành nghề kinh doanh của công ty Vật liệu nổ công nghiệp khá đa dạng, khôngchỉ có sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp, công ty còn kinh doanh nhiều mặt hàngkhác nh sản xuất đồ bảo hộ lao động, sản xuất giấy sinh hoạt hay thực hiện cácdịch vụ về khoan nổ mìn Căn cứ vào đặc điểm kinh doanh của đơn vị mình,trong công tác kế toán công ty áp dụng hình thức hạch toán Nhật ký - chứng từ

Chính sách kế toán áp dụng tại công ty:

- Niên dộ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 và kết thúc ngày 31/12

- Đơn vị tiền tệ đợc sử dụng trong ghi cháp kế toán là Việt Nam đồng (VNĐ).Nguyên tắc phơng pháp chuyển đổi các đồng tiền khác tính ra tiền VNĐ là dựa trên tỷgiá thực tế của Ngân hàng Nhà nớc Việt Nam tại thời điểm chuyển đổi

Do đặc thù của ngành nghề kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp, công ty

đ-ợc phép của Bộ tài chính sử dụng loại hóa đơn dặc thù dành cho sản phẩm vật liệu

nổ công nghiệp do công ty tự in Hàng tháng căn cứ vào kế hoạch tiêu thụ củatừng đơn vị trực thuộc công ty sẽ giao cho các đơn vị HĐBH do công ty tự in đểcác đơn vị sử dụng trong quá trình bán hàng Công ty trực tiếp quản lý số hóa đơngiao cho các đơn vị trực thuộc, đảm bảo tính trung thực và đầy đủ của các nghiệp

vụ Ngoài các HĐBH đặc thù cho sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp công ty còn

sử dụng các loại hóa đơn

chúng từ khác theo quy định hiện hành của Bộ Tài chính

Công ty thờng xuyên cập nhật và vận dụng đúng theo các quy định hiệnhành của Bộ tài chính về hệ thống các tài khoản áp dụng cũng nh những quy địnhhạch toán trên TK, các quan hệ đối ứng Để theo dõi tình hình thanh toán với các

đơn vị thành viên, công ty Vật liệu nổ công nghiệp sử dụng TK 136, TK 336 Hai

TK này đợc mở chi tiết cho từng đơn vị

1.3.2.3 Sổ kế toán

- Nhật ký chứng từ:

Nhật ký chứng từ là sổ kế toán tổng hợp, dùng để phản ánh toàn bộ cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh theo bên có của các TK Một NKCT có thể mở chomột TK hoặc cho một số TK có nội dung kinh tế giống nhau hoặc quan hệ đốiứng mật thiết với nhau

- Sổ cái: Sổ cái là sổ kế toán tổng hợp mở cho cả năm, mỗi tờ sổ dùng cho

một TK trong đó phản ánh số phát sinh Nợ, số phát sinh Có và số d cuối thánghoặc cuối quý

- Sổ chi tiết: Có 6 loại sổ hạch toán chi tiết, đợc đánh số từ 1 đến 6.

1.3.2.4 Hệ thống các báo cáo tài chính

Cuối mỗi niên độ kế toán (vào ngày 31/12 hàng năm) sau khi tiến hànhtổng hợp, đối chiếu số liệu trên các sổ kế toán và thực hiện bút toán khóa sổ, kếtoán công ty căn cứ vào các số liệu thu đợc lập các báo cáo tài

chính theo luật định Các báo cáo tài chính bao gồm:

- Bảng cân đối kế toán

- Báo cáo kết quả kinh doanh

- Thuyết minh báo cáo tài chính

- Báo cáo lu chuyển tiền tệ

Ngoài ra, định kỳ (quý, năm) công ty còn phải lập báo cáo quản trị theoyêu cầu để nộp lên cho Tổng công ty than Việt Nam

- Báo cáo khoản phải thu và phải trả

- Báo cáo tăng giảm nguồn vốn kinh doanh

- Báo cáo tăng, giảm nguyên giá và hao mòn TSCĐ

- Báo cáo trích và sử dụng nguồn vốn khấu hao cơ bản

Ta có trình tự ghi sổ theo hình thức NKCT nh sau:

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

Chứng từ gốc và các bảng phân bổ

Nhật ký chứng từ

Sổ cái

Báo cáo tài chính

Thẻ và sổ kế toán chi tiết

Bảng tổng hợp chi tiết Bảng kê

Ghi chú: Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng Quan hệ đối chiếu.

Sơ đồ 4: Sơ đồ trình tự ghi sổ theo hình thức NKCT

1.3.3 Sử dụng phần mềm kế toán máy tại công ty

Để phục vụ một cách tốt nhất công tác kế toán trong công ty, từng bớchiện đại hóa bộ máy kế toán đáp ứng nhu cầu quản lý và cung cấp thông tin cầnthiết một cách nhanh chóng và kịp thời, đồng thời giảm nhẹ khối lợng công tác kếtoán cho bộ phận kế toán, công ty Vật liệu nổ công nghiệp sử dụng phần mềm kếtoán máy

Trên thế giới cũng nh ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều phần mềm kế toánkhác nhau, phục vụ nhu cầu quản lý kế toán đa dạng về quy mô, hình thức sở hữu

và tính chất hoạt động sản xuất kinh doanh Công ty Vật liệu nổ công nghiệp ápdụng phần mềm kế toán máy Fast Accounting 2002

1.3.4 Quy trình hạch toán đối với phần hành tiêu thụ và xác định kết qủa tiêu thụ thành phẩm tại công ty.

Công ty Vật liệu nổ công nghiệp sử dụng kế toán máy để hạch toán các nghiệp cụ kinh tế phát sinh, quy trình hạch toán trên máy nh sau:

Ghi hàng ngày Ghi cuối tháng

Sơ đồ 6: Quy trình hạch toán trên máy.

NKCT liên quan

Bảng kê số 5, 11

Chứng từ gốc và các bảng phân bổ

II - Thực trạng về công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định KQKD tại công ty Vật liệu nổ công nghiệp

2.1 Đặc điểm thành phẩm

Công ty Vật liệu nổ công nghiệp kinh doanh đa ngành bao gồm sản xuất,thơng mại, dịch vụ Sản xuất và kinh doanh thuốc nổ là ngành kinh doanh chínhcủa công ty với 4 loại sản phẩm chính là: thuốc nổ Anfo thờng, anfo chịu nớc,thuốc nổ AH1, thuốc nổ Zecno Là hàng hoá đặc biệt dễ cháy nổ, độc hại, đòi hỏitính an toàn cao, do đó quy trình sản xuất thuốc nổ đợc thiết kế, giám sát nghiêmngặt, sản phẩm làm ra phải tiến hành kiểm tra kỹ trớc khi nhập kho, yêu cầu bảoquản tại kho, vận chuyển cũng rất khắt khe, làm cho chi phí quản lý, chi phí bánhàng đối với những loại sản phẩm này cao hơn so với những hàng hoá thông th-ờng khác

Bốn loại thuốc nổ chính của công ty là Anfo thờng, Anfo chịu nớc, AH1,Zecno đợc đóng gói riêng và phân biệt rõ ràng từng loại với nhau bởi mẫu mã,bao bì và ký hiệu khác nhau Kết thúc quy trình sản xuất, mỗi sản phẩm làm rachỉ có một loại chất lợng duy nhất, không có thành phẩm phụ, và không có bánthành phẩm Thành phẩm của công ty đợc quản lý theo 2 mặt là khối lợng và giátrị, mặt khối lợng đợc theo dõi tại các kho thuộc công ty theo phơng pháp thẻsong song, phòng thống kê, kế toán tài chính, phòng thơng mại theo dõi thànhphẩm cả về số lợng và giá trị, hàng tháng có sự đối chiếu giữa các phòng ban

Nhà nớc thống nhất về quản lý các thủ tục hành chính, hàng đợc bán racho các khách hàng chỉ khi những khách hàng này đợc Chính phủ cho phép mua,

hay nói cách khác mặt hàng vật liệu nổ công nghiệp chỉ đợc phép "mua của

những ngời đợc phép bán, bán cho những ngời đợc phép mua" Giá bán của các

mặt hàng này phải đợc ban vật giá Chính phủ duyệt hàng tháng

2.2 Kế toán doanh thu tiêu thụ thành phẩm

2.2.1 Đặc điểm tiêu thụ

Công ty Vật liệu nổ công nghiệp cùng với một số đợn vị kinh doanh thuốc

nổ quân đội - công ty GAET thuộc Bộ quốc phòng - là những nhà cung cấp thuốc

nổ chính cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân Mặt dù là mặt hàng Nhà n ớc quản lý,chỉ đạo giá nhng giữa các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này vẫn có sự cạnhtranh nhau để tồn tại trên thị trờng Hiện nay công ty Vật liệu nổ công nghiệp là

đầu mối dân sự duy nhất dợc Chính phủ cho phép sản xuất kinh doanh vật liệu nổcông nghiệp và là đơn vị đi đầu trong lĩnh vực này Những năm gần đây tuy thịphần của công ty trên thị trờng có giảm do sự cạnh tranh của công ty GAET - Bộquốc phòng nhng thị phần của công ty luôn chiếm trên 80% Điều này chứng tỏ

sự lớn mạnh của công ty Công ty đã và đang tìm mọi cách để thu hút khách hàngmới cũng nh duy trì mối quan hệ tốt với các khách hàng truyền thống của côngty

Sản phẩm của công ty đợc tiêu thụ chủ yếu trong các khu vực khai thácthan, khai thác đá, do đó trong chiến lợc tiêu thụ SP của mình công ty luôn gắnchặt với các thị trờng này Đối với các khách hàng truyền thống công ty thực hiệncác chính sách u tiên trong tiêu thụ nh: Luôn luôn bảo đảm yêu cầu về số lợng vàchủng loại khi tiêu thụ kể cả trong lúc SP của công ty đang thiếu, u tiên về thờihạn thanh toán và các u đãi khác

Sản phẩm của công ty thờng tiêu thụ chậm trong mùa ma trong mùa tiêuthụ khó khăn này công ty thực hiện kế hoạch giảm giá tiêu thụ, kéo dài thời hạnthanh toán cho những khách hàng mua hàng trong thời gian này Đến mùa tiêuthụ mạnh công ty tiến hành phân phối công bằng và công khai lợng hàng bán chotừng khách hàng, u tiên những bạn hàng gắn bó với công ty trong mùa tiêu thụkhó khăn Nhờ vậy mà uy tín của công ty trên thị trờng ngày càng lớn mạnh,khách hàng đến với công ty ngày một đông

Công ty thực hiện phơng thức tiêu thụ thuốc nổ duy nhất là tiêu thụ trựctiếp, phơng thức tiêu thụ trực tiếp đợc áp dụng thống nhất trong toàn công ty

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

Ngoài quan hệ mua bán nội bộ giữa công ty với các đơn vị thành viên trực thuộccông ty thì công ty không còn quan hệ mua bán nội bộ khác kể cả quan hệ muabán giữa công ty và Tổng công ty than, hoặc giữa công ty và các doanh nghiệpkhác thuộc Tổng công ty Than.

2.2.2 Tài khoản sử dụng và chứng từ kế toán

Tài khoản sử dụng:

Hệ thống tài khoản của công ty đợc thiết kế trên cơ sở đặc điểm riêng củacông ty và phù hợp với chế độ theo quy định của Bộ Tài chính nhằm phục vụ đầy

đủ cho công tác quản lý tại công ty, kế toán sử dụng một số tài khoản sau để hạchtoán quá trình tiêu thụ thành phẩm

Tài khoản này đợc chi tiết thành 4 tài khoản cấp 2 nh sau:

TK 5111: Doanh thu bán hàng hoá

TK 5112: Doanh thu bán thành phẩm

TK 5113: Doanh thu cung cấp lao, dịch vụ

TK 5114: Doanh thu hỗ trợ giá (nếu có)

Ngoài ra TK 511 còn đợc chi tiết để theo dõi doanh thu của công ty vàdoanh thu ở các đơn vị trực thuộc khác nh là:

TK 51121: Doanh thu bán thành phẩm tại công ty

TK 51122: Doanh thu bán thành phẩm tại các đơn vị trực thuộc

Trong phạm vi của đề tài em chỉ xin nghiên cứu doanh thu bán thành phẩm

- TK 5112 Tài khoản này đợc chi tiết để phân biệt doanh thu bán thành phẩmVLN và doanh thu bán thành phẩm khác

TK 511211: Doanh thu bán thành phẩm VLN tại công ty

TK 511212: Doanh thu bán thành phẩm khác tại công ty

* TK 131: Phải thu khách hàng

Tài khoản này đợc chi tiết theo từng đối tợng khách hàng, loại hàng hoáphát sinh theo địa điểm là công ty hay ở các đơn vị trực thuộc khác

TK 13111: Phải thu khách hàng mua VLN tại công ty

TK 13112: Phải thu khách hàng mua hàng hoá khác tại công ty

Ngoài ra kế toán còn sử dụng các tài khoản khác liên quan đến tiêu thụthành phẩm nh:

* TK 3331: Thuế GTGT phải nộp

* TK 111: Tiền mặt

* TK 112: tiền gửi ngân hàng

Chứng từ hạch toán doanh thu tiêu thụ thành phẩm:

Hoá đơn GTGT theo quy định của Bộ Tài chính

- Hoá đơn GTGT do công ty tự in (có sự cho phép của Bộ Tài chính và đã

đăng ký tại cơ quan thuế)

- Phiếu thu tiền do công ty tự in và thủ quỷ lập

- Giấy báo Có của ngân hàng

Ví dụ: Ngày 17/12/2003 Công ty Vật liệu nổ công nghiệp bán cho Công

ty Hóa chất 21 (Z21) 100 tấn thuốc nổ Zecno, Giá bán cha có thuế là843.333.300 đồng, thuế GTGT là 4.216.665 đồng Kế toán lập hoá đơn GTGTtheo mẫu sau:

Biểu số 01:

Tổng công ty Than Phát hành theo CV số 4660 TC/AC

Việt nam Hoá đơn (gtgt) Ngày 07/12/1998 của TCT

Mã số: 5700100256-1 Liên 1 (lu) AA /02

Đơn vị: Số: 43436

Ngày 17 tháng 12 năm 2003.

Đơn vị bán: Công ty Vật liệu nổ công nghiệp.

Địa chỉ: Phờng phơng liệt - Quận thanh Xuân - TP Hà Nội.

Điện thoại: 04.8645378 Số Tài khoản:

Mã số: 0100101072-1

Họ và tên ngời mua: Nguyễn Văn Tuấn

Đơn vị: Công ty Hóa chất 21 (Z21).

Địa chỉ: Thành phố Việt Trì - Phú Thọ Số tài khoản:

Hình thức thanh toán: Thanh toán chậm Mã số: 0100356865-1

STT Tên hàng hoá,

dịch vụ

Đvị tính(đồng) Số lợng Đơn giá Thành tiền

1 Thuốc nổ Zecno Tấn 100 8.433.333 843.333.300

Cộng tiền hàng: 843.333.300 Thuế suất GTGT: 5% Tiền thuế GTGT: 442.166.665

Tổng cộng thanh toán: 885.499.965.

Số tiền bằng chữ: Tám trăm tám mơi lăm triệu bốn trăm chín mơi chín nghìn chín tăm sáu mơi lăm đồng.

Ngời mua hàng Kế toán trởng Thủ trởng đơn vị

(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký,đóng dấu, ghi họ tên)

2.2.3 Hạch toán doanh thu tiêu thụ thành phẩm

Tại công ty Vật liệu nổ công nghiệp tính thuế GTGT theo phơng phápkhấu trừ, do đó doanh thu bán hàng của công ty là doanh thu không có thuếGTGT Hàng ngày căn cứ vào HĐBH GTGT (liên 3) kế toán tiêu thụ vào máytheo định khoản: (Ta lấy nghiệp vụ bán hàng từ ví dụ trên)

Cuối tháng máy tự động tổng hợp phát sinh bên Nợ và Có trên Sổ chi tiếtdoanh thu, tiến hành vào “Sổ tổng hợp phát sinh theo đối ứng tài khoản" (Mẫu số03) Sổ này theo dõi theo từng tháng, mỗi dòng trên sổ đợc ghi theo tổng số phátsinh Nợ, phát sinh Có của mỗi loại tài khoản đối ứng với doanh thu bán VLN Sốliệu tổng cộng trên sổ chi tiết doanh thu sẽ đợc máy đa vào Nhật ký chứng từ số 8(Mẫu số 04) NKCT số 8 ghi Có TK 511, ghi Nợ TK liên quan

Sổ cái TK 511, máy tự động lập vào cuối tháng trên cơ sở: Tổng phát sinh

có lấy từ NKCT số 8 đối ứng với tổng phát sinh Có của TK 911 Số liệu trên sổcái đợc dùng để ghi vào Báo cáo kết quả kinh doanh VLN trong tháng 12 năm

2003 tại công ty Vật liện nổ công nghiệp

Sơ đồ7: Trình tự hạch toán doanh thu tiêu thụ thành phẩm

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

Ghi hµng ngµy.

Sè d cuèi kú: 0

Ngµy10 th¸ng 01 n¨m 2004

2.3 Kế toán tiêu thụ nội bộ

Ngoài quan hệ mua bán với các đơn vị bên ngoài thì Công ty Vật liệu nổcông nghiệp còn có quan hệ tiêu thụ nội bộ giữa Công ty với các đơn vị trựcthuộc, giữa các đơn vị trực thuộc với nhau Doanh thu tiêu thụ nội bộ chiếmmột tỷ trọng khá lớn trong tổng số doanh thu tiêu thụ thành phẩm của công ty

2.3.1 Tài khoản sử dụng và chứng từ kế toán

Tài khoản sử dụng:

Phạm Thị Mai Thuỷ Kế toán 42c

Để hạch toán tiêu thụ nội bộ công ty sử dụng các tài khoản sau:

* TK 512 - Doanh thu nội bộ

Tài khoản này đợc chi tiết cho Văn phòng công ty và các đơn vị trực thuộc

TK 5121 - Doanh thu nội bộ - Văn phòng công ty

TK 5122 - Doanh thu nội bộ - Đơn vị trực thuộc

Tài khoản 5121 đợc chi tiết thành 2 tài khoản cấp 3 để hạch toán riêngdoanh thu tiêu thụ nội bộ của vật liệu nổ và doanh thu tiêu thụ nội bộ

hàng hoá, thành phẩm khác

TK 51211 - Doanh thu nội bộ - vật liệu nổ - văn phòng

TK 51212 - Doanh thu nội bộ - hàng hoá khác -Công ty

* TK 136 - Phải thu nội bộ

Tài khoản này đợc mở chi tiết thành 2 tài khoản cấp 2:

TK 136.01 - phải thu nội bộ -Công ty

TK 136.02 - Phải thu nội bộ - Đơn vị trực thuộc

Ngoài ra Tk 1361 cũng đợc chi tiết cho từng đối tợng Điều này tạo thuậnlợi cho công ty trong việc theo dõi các quan hệ nội bộ, từ đó có chính sách đúng

đắn, phù hợp, thúc đẩy sự phát triển đi lên của công ty

Chứng từ kế toán:

Kế toán sử dụng hệ thống chứng từ nh đối với tiêu thụ thành phẩm cho các

đơn vị bên ngoài công ty

2.3.2 Hạch toán doanh thu nội bộ

Hàng ngày căn cứ vào Hoá đơn GTGT kế toán tiêu thụ vào máy theo định khoản:

Cuối tháng máy tự động tổng hợp phát sinh bên Nợ và bên Có trên Sổ chitiết doanh thu nội bộ, tiến hành vào sổ “Tổng hợp phát sinh theo đối ứng một Tàikhoản” Số liệu tổng cộng trên sổ chi tiết TK 51211 còn đợc máy đa vào sổ nhật

ký chứng từ số 8

Cuối mỗi tháng máy tự động lập Sổ cái TK 51211, tổng phát sinh Có lấy từNhật ký chứng từ số 8, tổng phát sinh Nợ cũng đợc lấy từ NKCT số 8 đối ứng vớitổng phát sinh Có của TK 91111 Số liệu trên sổ cái đợc dùng để lập Báo cáo Kếtquả kinh doanh VLN

Biểu số 06:

Tổng công ty Than Việt Nam

Công ty Vật liệu nổ công nghiệp

Sổ chi tiết tài khoản

TK 51211 - Doanh thu nội bộ VLN - Văn phòng

Từ ngày 01 /12 đến ngày 31/12 năm 2003

Số d đầu kỳ: 0

Sè d cuèi kú: 0

Ngµy10 th¸ng 01 n¨m 2004

Ph¹m ThÞ Mai Thuû KÕ to¸n 42c

Biểu số 07:

Tổng công ty Than Việt Nam

Công ty Vật liệu nổ công nghiệp

Sổ tổng hợp theo một tài khoản

TK 51211 - Doanh thu nội bộ VLN - Văn phòng

Tháng 12 năm 2003

Số d đầu kỳ: 0

Đơn vị: Đồng

Tên tài khoản đối ứng TK đối ứng Phát sinh Nợ Phát sinh Có

Phải thu nội bộ XN VLNCN và

Số d đầu năm

Giá đơn vị bình

quân TP xuất kho =

Giá thực tế TP tồn đầu tháng + giá thực tế TP nhập trong tháng

Số l ợng TP tồn đầu tháng + Số l ợng TP nhập trong tháng

Sau khi tính đợc giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ kế toán tính giá thành phẩm xuất dùng trong tháng bằng công thức sau:

Giá vốn thực tế TP Giá đơn vị bình quân Khối lợng thành

xuất trong tháng cả kỳ dự trữ TP phẩm xuất kho

2.4.1 Tài khoản sử dụng

TK 63211 - Giá vốn hàng bán VLN tại Văn phòng công ty

TK 63212 - Giá vốn hàng hoá, thành phẩm, lao vụ, dịch vụ khác tại Văn phòng công ty

2.4.2 Nội dung hạch toán

Trong tháng khi có phát sinh các nghiệp vụ bán hàng, căn cứ vào Hoá

đơn GTGT, thủ kho xuất kho thành phẩm và lập phiếu xuất kho theo dõi về mặtkhối lợng Cuối ngày thủ kho chuyển phiếu xuất kho cho kế toán để vào máytheo mặt khối lợng và máy tự động vào Sổ chi tiết thành phẩm và Sổ chi tiết giávốn hàng bán theo khối lợng Sổ chi tiết thành phẩm đợc mở riêng cho từngthành phẩm theo dõi cả mặt khối lợng và giá trị thành phẩm Sổ chi tiết giá vốnhàng bán đợc mở chung cho tất cả các thành phẩm và theo dõi theo trình tự thờigian

Cuối tháng kế toán chi phí, giá thành tính ra giá thành thành phẩm sảnxuất trong kỳ và gữi “Bảng tập hợp giá thành thành phẩm sản xuất” cho kế toánthành phẩm Căn cứ vào Bảng giá thành thành phẩm kế toán tính ra giá trịthành phẩm nhập trong kỳ sau đó sẽ lập “Bảng tính giá vốn hàng bán trong kỳ” đểtính giá trị thành phẩm xuất kho trong kỳ Bảng tính giá vốn thành phẩm đợc mởchung cho các loại thành phẩm, mỗi thành phẩm đợc theo dõi trên một dòng

về tồn, nhập, xuất

Sau khi tính đợc giá vốn hàng bán trong kỳ kế toán sẽ ghi vào máy

giá trị bình quân cả kỳ dự trữ của từng loạii thành phẩm, máy sẽ tự động tính ragiá trị thành phẩm xuất từ các nghiệp vụ bán hàng ghi trong “Sổ chi tiết giá vốnhàng bán” và “Sổ chi tiết thành phẩm”, lập “Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn”trên cơ sở số liệu sổ chi tiết thành phẩm, lập bảng “Tổng hợp phát sinh theo đốiứng một tài khoản” từ sổ chi tiết giá vốn hàng bán Sổ cái TK 632 do máy tự độnglập và số liệu từ Sổ cái đợc máy dùng để ghi vào Báo cáo kết quả kinh doanhVLN trong tháng 12

Ví dụ: Ta lấy số liệu từ nghiệp vụ xuất 100 Tấn thuốc nổ Zecno bán cho

công ty Hóa chất 21 ngày 17 tháng 12 năm 2003 ở trên

Sæ chi tiÕt tµi kho¶n

Th¸ng 1

Th¸ng

10

Th¸ng 11 Th¸ng 12

D Nî

Sè d ®Çu n¨m

D cã cuèi

Ngµy 10 th¸ng 01 n¨m 2004

Ph¹m ThÞ Mai Thuû KÕ to¸n 42c

* Đối với hoạt động tiêu thụ nội bộ:

13/12 43428 Bán hàng cho XN VLNCN

và cảng Bạch Thái Bởi 15511 3.345.174.000

22/12 43440 Bán hàng cho XN VLNCN

Bà Rịa - Vũng Tàu 15511 434.199.60028/12 43441 Bán hàng cho XN VLNCN

Bạch Thái Bởi 15511 1.878.750.00031/12 KC04 Kết chuyển DTBH nội bộ 9112.01 18.175.648.662

Cộng PS Nợ: 18.175.648.662 Cộng PS Có: 18.175.648.662