Nêu kinh nghiệm cá nhân của anh chị trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm nhỏ hay với cộng đồng. Mô tả nhóm hay cộng đồng mà anhchị đã tác động can thiệp. Cộng đồngnhóm đó có mức độ tham gia như thế nào? Hãy vẽ sơ đồ mạng nhện (spider web) cho thấy các khía cạnh tham gia của nhóm hay cộng đồng. Mức độ tham gia được đánh giá ở mức độ mấy trong các mức độ huy động tham gia của cộng đồng? Giải thích rõ vì sao? Nội dung trình bày chuyên đề I. Lý do chọn chuyên đề II. Nội dung 1. Kinh nghiệm cá nhân trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm. 2. Mô tả nhóm can thiệp 3. Mức độ tham gia của nhóm 4. Sơ đồ mạng nhện của nhóm 5. Đánh giá mức độ tham gia của nhóm III. Đề xuất, kiến nghị Nêu kinh nghiệm cá nhân của anh chị trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm nhỏ hay với cộng đồng. Mô tả nhóm hay cộng đồng mà anhchị đã tác động can thiệp. Cộng đồngnhóm đó có mức độ tham gia như thế nào? Hãy vẽ sơ đồ mạng nhện (spider web) cho thấy các khía cạnh tham gia của nhóm hay cộng đồng. Mức độ tham gia được đánh giá ở mức độ mấy trong các mức độ huy động tham gia của cộng đồng? Giải thích rõ vì sao? Nội dung trình bày chuyên đề I. Lý do chọn chuyên đề II. Nội dung 1. Kinh nghiệm cá nhân trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm. 2. Mô tả nhóm can thiệp 3. Mức độ tham gia của nhóm 4. Sơ đồ mạng nhện của nhóm 5. Đánh giá mức độ tham gia của nhóm III. Đề xuất, kiến nghị
Trang 1Nội dung chuyên đề 2
Nêu kinh nghiệm cá nhân của anh chị trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm nhỏ hay với cộng đồng Mô tả nhóm hay cộng đồng mà anh/chị đã tác động can thiệp Cộng đồng/ nhóm đó có mức độ tham gia như thế nào? Hãy vẽ sơ đồ mạng nhện (spider web) cho thấy các khía cạnh tham gia của nhóm hay cộng đồng Mức độ tham gia được đánh giá ở mức độ mấy trong các mức độ huy động tham gia của cộng đồng? Giải thích rõ vì sao?
Nội dung trình bày chuyên đề
II Nội dung
1 Kinh nghiệm cá nhân trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm
2 Mô tả nhóm can thiệp
3 Mức độ tham gia của nhóm
4 Sơ đồ mạng nhện của nhóm
5 Đánh giá mức độ tham gia của nhóm
III Đề xuất, kiến nghị
Trang 2I Lý do chọn chuyên đề
Trong mọi thời đại, sức khỏe là một vấn đề luôn được xã hội quan tâm Đặc biệt, khi đời sống vật chất con người được nâng cao, con người ngày càng ý thức hơn trong việc bảo vệ sức khỏe Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta chủ trương xã hội hoá sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ nhân dân, huy động mọi nguồn lực của xã hội vào công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân, trong đó Y tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo Nghị quyết trung ương 4 đã nêu: “Sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ là trách nhiệm của cộng đồng và mỗi người dân, là trách nhiệm của các cấp Uỷ, Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội, trong đó ngành Y tế giữ vai trò nòng cốt” Đẩy mạnh công tác xã hội hoá sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ, sự tham gia của cộng đồng vào việc chăm sóc sức khoẻ là một nội dung quan trọng, có vai trò lớn để phát triển sức khoẻ bền vững Công tác y tế dự phòng nhằm phòng ngừa bệnh tật, nâng cao sức khỏe được nâng tầm ngang bằng công tác y tế khám chữa bệnh cho con người Đối với trẻ em, công tác xã hội trong y tế công cộng là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu
Ở tại đơn vị công tác, bản thân tôi là giáo viên giảng dạy môn Sinh học và kiêm nhiệm công tác tư vấn học đường cho học sinh Tư vấn hướng nghiệp, giáo dục sức khỏe, gỡ rối tâm lý là những hoạt động quan trọng trong công tác
tư vấn học đường Bằng nhiều hình thức khác nhau như: tư vấn trực tiếp cho học sinh, truyền thông bằng hình ảnh, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, fanpage hoạt động tư vấn học đường tại đơn vị cũng thu hút được học sinh tham gia tích cực và bước đầu có những hiệu quả tích cực Ví dụ, qua hoạt động giáo dục sức khỏe sinh sản ở tuổi vị thành niên, học sinh biết và ý thức được hậu quả của việc mang thai ngoài ý muốn ở tuổi vị thành niên, biết cách sử dụng bao cao su an toàn và nâng cao ý thức trong việc phòng tránh mang thai ngoài ý muốn Trong 2 năm học trở lại đây, việc học sinh nữ nghỉ học do yêu sớn, mang thai ngoài ý muốn đã không còn
Trang 3Ứng dụng môn học Công tác xã hội trong y tế công cộng vào công việc thực tế của tôi tại đơn vị, sau đây tôi xin trình bày nội dung chuyên đề: Kinh nghiệm cá nhân trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm, mô tả nhóm can thiệp, mức độ tham gia của
nhóm, sơ đồ mạng nhện của nhóm, đánh giá mức độ tham gia của nhóm Lấy ví
dụ cụ thể là trường hợp Ban Giám Hiệu, giáo viên chủ nhiệm và tập thể học sinh lớp 12C2 trường THPT Phan Ngọc Tòng, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre; năm học: 2019-2020 đề xuất phòng tư vấn học đường triển khai công tác giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới cho tập thể lớp 12c2.
Nội dung
1 Kinh nghiệm cá nhân trong việc thực hiện huy động sự tham gia của cộng đồng khi tiến hành công tác xã hội với nhóm.
Trong công tác xã hội nhóm, việc huy động sự tham gia của cộng đồng là cực kỳ quan trọng Các thành viên trong nhóm hoặc cộng đồng chính là đối tượng thụ hưởng chính sách hoặc hiệu quả của công tác Chính vì vậy, không có
sự tham gia của cộng đồng thì công tác xã hội nhóm không thể thực thi và không thể có hiệu quả Tham gia của cộng đồng phải được lãnh đạo và tổ chức quản lý, thì mới có thể đạt kết quả như mong muốn Sau đây, tôi xin trình bày kinh nghiệm huy động sự tham gia của cộng đồng trong công tác xã hội nhóm như sau:
1.1 Nhận diện vai trò của người lãnh đạo cộng đồng
Nhận diện vai trò lãnh đạo cộng đồng rất quan trọng để tranh thủ sự hợp tác của
họ, và huy động sự tham gia của mọi người, các nguồn lực khác vào công tác chăm sóc sức khoẻ Trong cộng đồng, lãnh đạo của cộng đồng có nhiều loại, từ những lãnh đạo của chính quyền địa phương đến những lãnh đạo của các tổ chức đoàn thể chính thức và không chính thức Nhận diện được những người lãnh đạo và vai trò của họ là việc cần thực hiện đầu tiên để tranh thủ sự hợp tác của họ trong công tác chăm sóc sức khoẻ Quan trọng hơn cả vẫn là những
Trang 4các cấp ủy Đảng, chính quyền, tổ chức đoàn thể: Mặt trận, phụ nữ, thanh niên, cựu chiến binh, nông dân, tôn giáo
Bên cạnh những nhà lãnh đạo chính thức, trong cộng đồng còn có những người lãnh đạo không chính thức, đôi khi ý kiến của họ có những ảnh hưởng nhất định đến công tác chăm sóc sức khoẻ: Trưởng tộc, trưởng họ, người cao niên có uy tín, thầy cô giáo, nhà từ thiện … Vai trò của họ được thể hiện không chính thức, nhưng quan trọng khi tạo được quan hệ hợp tác và cung cấp những nguồn lực còn tiềm ẩn trong cộng đồng Khi phân tích vai trò lãnh đạo của những người này, cần quan tâm xem xét cả 2 mặt tích cực và tiêu cực Hầu hết lãnh đạo cộng đồng đều có điểm chung đầu tiên là sự quan tâm đến người dân trong cộng đồng Đây là điểm cần được lưu ý khi người nhân viên y tế khai thác
sự tham gia và hợp tác của họ Phương pháp tiếp cận lãnh đạo địa phương với nhiều hình thức khác nhau: chính thức hoặc không chính thức, trong các tình huống khẩn cấp – không khẩn cấp , … được sử dụng
1.2 Xác định nguồn lực của cộng đồng
Mỗi cộng đồng cần tìm cách sử dụng bằng chính các nguồn lực của chính mình để giải quyết các vấn đề của mình, sự hỗ trợ từ các nguồn lực bên ngoài chỉ là để tăng cường thêm cho nguồn lực bên trong, chứ không mang tính quyết định, đây chính là nguyên tắc cơ bản để phát triển bền vững sức khoẻ của cộng đồng Nguồn lực của cộng đồng bao gồm:
Nhân lực: con người là yếu tố quan trọng trong cộng đồng Ngoài người lãnh đạo, các thành viên trong cộng đồng cũng góp phần nên sự đoàn kết và lớn mạnh của một cộng đồng hay của một nhóm
Tài lực: để thực thi các hoạt động xã hội trong cộng đồng, tài lực là một nguồn lực không thể không kể đến Để huy động nguồn lực này, người lãnh đạo cộng đồng hoặc người làm công tác xã hội cần có sự liên kết với địa phương, các mạnh thường quân trong và ngoài cộng đồng để có thể có các nguồn kinh phí khác nhau để thực hiện công tác xã hội
Trang 5 Vật lực Ngoài nhân lực, tài lực, vật lực cũng là một trogn những yếu tố quyết định sự thành công của công tác xã hội nhóm Vật lực có thể là cơ sở vật chất, máy móc, trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho công tác xã hội nhóm
2 Mô tả nhóm can thiệp: nhóm học sinh lớp 12C2 trường THPT Phan Ngọc Tòng, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre; năm học: 2019-2020,
- Số lượng thành viên trong nhóm: 45 học sinh
- Độ tuổi: 17-18 tuổi
- Lớp trưởng: Lâm Lam Vi, giới tính: nữ
- Giáo viên chủ nhiệm: cô Hà Thị Thương
- Vấn đề hỗ trợ, can thiệp: giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới ( chức năng phòng ngừa), cụ thể là: phòng tránh mang thai ngoài
ý muốn, cách sử dụng bao cao su an toàn, bình đẳng giới
- Hình thức hỗ trợ, can thiệp: truyền thông trực tiếp với nhóm, vẽ tranh truyền thông giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới
3 Mức độ tham gia của nhóm
Căn cứ nội dung trường hợp cụ thể, Ban Giám Hiệu, giáo viên chủ nhiệm
và tập thể học sinh lớp 12C2 trường THPT Phan Ngọc Tòng, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre; năm học: 2019-2020 đề xuất phòng tư vấn học đường triển khai công tác giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới cho tập thể lớp 12c2, giáo viên làm công tác tư vấn học đường ( nhân viên xã hội trong trường học) xác dịnh mức độ tham gia của nhóm phụ thuộc vào việc tham gia của nhóm trong một số mặt sau trong quá trình giải quyết các vấn đề sức khoẻ :
Đánh giá nhu cầu: Bam Giám Hiệu, giáo viên chủ nhiệm ủng hộ, học sinh
có nhu cầu và đề xuất và tham gia tích cực
Vai trò quản lý của cộng đồng trong các chương trình can thiệp vấn đề sức khoẻ: BGH, giáo viên chủ nhiệm, lớp trưởng
Trang 6 Tổ chức cộng đồng trong việc giải quyết các vấn đề sức khoẻ: lớp 12C2 tạo thành một nhóm do lớp trưởng quản lý dưới sự điều hành chung giáo viên chủ nhiệm Giáo viên làm công tác tư vấn học đường kết hợp với nhân viên y tế trường học tổ chức các hoạt động giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới ( chức năng phòng ngừa), cụ thể là: phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, cách sử dụng bao cao su an toàn, bình đẳng giới
Xã hội hoá các nguồn lực tham gia giải quyết các vấn đề sức khoẻ: kinh phí Ban Giám Hiệu hỗ trợ hoạt động, phần nhỏ các cá nhân trong lớp tự đóng góp
4 Sơ đồ mạng nhện của nhóm
Để đánh giá mức độ tham gia của cộng đồng trong từng mặt, mỗi chỉ số được cho điểm từ 1 – 5, tương ứng với mức độ từ:
1 Hoàn toàn không tham gia,
2 Không tham gia một số điểm (hoặc không rõ rệt ),
3 Tham gia mức độ trung bình,
4 Tham gia khá tốt,
5 Tham gia tích cực và chủ động
Tổng điểm: 17 điểm
Khi phân tích, điểm được cho đối với 5 chỉ số tham gia trên sẽ được biểu hiện trên mạng lưới nhện (spider’s web of Rifkin) sau :
Trang 7Trên mỗi nhánh được chia thành 5 đơn vị là tương ứng với mỗi đơn vị là 1 điểm, điểm thấp nhất gần trung tâm mạng nhện nhất Mạng lưới nhện cho ta hình dung được ở lĩnh vực nào cộng đồng tham gia yếu hoặc tốt
5 Đánh giá mức độ tham gia của nhóm
Dựa vào kết quả, có thể thấy công tác giáo dục sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và bình đẳng giới cho tập thể lớp 12C2 là vấn đề quan trọng trong trường học và khả thi Trên thực tế, khi thực hiện công tác này tại đơn vị lớp và đơn vị đã có nhiều kết quả khả quan, học sinh biết và hiểu được hậu quả cũa việc mang thai ngoài ý muốn, biết cách sử dụng bao cao su an toàn, nâng cao ý thức phòng tránh thai ở tuổi vị thành niên, trang bị kiến thức về giới và bình đẳng giới Đánh giá mức độ tham gia của nhóm ở mức 4 ( Tư vấn)
Minh họa cho hoạt động bằng một số hình ảnh sau đây
Trang 8III Đề xuất, kiến nghị
Truy n thông tr c ti p t i l p ền thông trực tiếp tại lớp ực tiếp tại lớp ếp tại lớp ại lớp ớp
h c ọc
S n ph m vẽ tranh truy n thông ản phẩm vẽ tranh truyền thông ẩm vẽ tranh truyền thông ền thông trực tiếp tại lớp
Trang 9Công tác tư vấn học đường vẫn là một hoạt động còn mới ở các trường học không thuộc các thành phố lớn Tuy nhiên, đây là một công tác cực kỳ quan trọng trong việc hỗ trợ các bạn học sinh định hướng nghề nghiệp, giáo dục sức khỏe, gỡ rối các vấn đề trong học tập và tâm lý tình cảm Trong tương lai gần, tôi mong rằng công tác tư vấn học đường có thể phát triển ở một mức độ chuyên nghiệp hơn
đó là công tác xã hội trong trường học Với vai trò đó, nhân viên công tác xã hội trong trường học sẽ có nhiều kiến thức, kỹ năng hơn để hỗ trợ tốt cho học sinh, thậm chí là phụ huynh và giáo viên trong trường học nhằm giải quyết các vấn đề của mình