Nâng cao năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn nhà nước trên địa bàn tỉnh nghệ an (tt)

Đồng thời xác định khoảng cách thiếu hụt về năng lực quản lý của các giám đốc các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, nhằm đáp ứng yêu cầu Quy trình nghiên cứu: luận

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-

 -NGUYỄN HỒ HÙNG

NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁC GIÁM ĐỐC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN NHÀ

NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NGHỆ AN CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN

Trong cơ chế thị trường giám đốc doanh nghiệp được định nghĩa là người được chủ sở hữu doanh nghiệp giao cho quyền quản lý điều hành doanh nghiệp theo chế độ một thủ trưởng, chịu trách nhiệm trước người chủ sở hữu về mọi thành bại trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp đồng thời hưởng thù lao tương xứng với kết quả mang lại Trong doanh nghiệp giám đốc là người trực tiếp ra các quyết định chỉ đạo điều hành quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phần lớn mọi thành công hay thất bại của doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào quá trình quản lý, chỉ đạo điều hành của giám đốc

Trong thời gian qua mặc dầu đứng trước xu thế hội nhập, sự cạnh tranh gay gắt và khốc liệt của nền kinh tế thị trường Tuy nhiên giám đốc doanh nghiệp nói chung, giám đốc các doanh nghiệp có vốn Nhà nước 51% trở lên, có tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ khối doanh nghiệp tỉnh Nghệ An nói riêng đã quản lý điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp cho người lao động, các cổ đông, hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, góp phần vào sự phát triển Kinh tế - Xã hội của tỉnh Hằng năm giải quyết công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động

Bên cạnh đó một số giám đốc doanh nghiệp quản lý theo kiểu truyền thống, lạc hậu, không nhạy bén với cơ chế thị trường dẫn đến không ít doanh nghiệp làm ăn không

có hiệu quả, nợ nần dây dưa kéo dài, thu nhập, việc làm và chế độ chính sách cho người lao động không được đảm bảo, không hoàn thành nghĩa vụ ngân sách đối với Nhà nước, nguyên nhân chính là do năng lực quản lý điều hành của một số giám đốc doanh nghiệp còn yếu, chưa đáp ứng được những yêu cầu về năng lực quản lý trong cơ chế thị trường

hiện nay Chính vì vậy tác giả lựu chọn đề tài “Nâng cao năng lực quản lý của các giám

đốc Doanh nghiệp có vốn Nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An” làm luận văn thạc sỹ

với mong muốn xây dựng khung năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước 51 % trở lên và có tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ khối doanh nghiệp tỉnh Nghệ An

Mục tiêu nghiên cứu góp phần: Xác định khung lý thuyết về năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước qua đó làm rõ các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước 51% trở lên Xác định được yêu cầu về năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, phân tích được thực trạng năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An; xác định điểm mạnh, điểm yếu năng lực quản lý và nguyên nhân của điểm yếu Đồng thời xác định khoảng cách thiếu hụt về năng lực quản lý của các giám đốc

các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, nhằm đáp ứng yêu cầu

Quy trình nghiên cứu: luận văn đưa ra phương pháp nghiên cứu và xác định được yêu cầu năng lực quản lý đối giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, giới thiệu khái quát về phương pháp khảo sát, điều tra đánh giá năng lực quản lý hiện tại của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An Phiếu điều tra được thiết kế trên cơ sở khung năng lực quản lý và được gửi đến 4 nhóm đối tượng là (1) Lãnh đạo, cấp trên của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An với 10 phiếu; (2) Bản thân các giám đốc doanh nghiệp tự đánh giá mình với 35 phiếu và (3) Phó Giám đốc và cán bộ cấp trung đánh giá với 50 phiếu, cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp đánh giá với 110 phiếu điều tra khảo sát Qua khảo luận văn xác định rõ hơn về thực trạng năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An từ đó đưa ra những giải pháp trong chương 3 phù hợp nhằm rút ngắn khoảng cách giữa năng lực thực tế với yêu cầu đặt ra

Sau khi thu thập phiếu đánh giá tác giả xác định năng lực hiện tại bằng cách tính điểm của các tiêu chí do 4 nhóm đối tượng trả lời và tính điểm trung bình của 4 nhóm đối tượng đánh giá để xác định được thực trạng năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp Xác định khoảng cách về năng lực và đánh giá những năng lực đạt yêu cầu và những năng lực thiếu hụt

Từ kết quả điều tra thu được, trên cơ sở thang điểm đánh giá luận văn đi sâu phân tích các tiêu chí cấu thành nên năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp Các tiêu

chí về kiến thức cũng như năng lực quản lý, thái độ, phẩm chất đạo đức của các giám đốc doanh nghiệp còn yếu chưa đáp ứng yêu cầu cần phải bổ sung và hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh và mục tiêu định hướng xây dựng đội ngũ giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An đến năm 2020

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương

chương 1: luận văn nêu khái quát một số vấn đề lý luận về năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, giải thích một số khái niệm, vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, khái niệm về năng lực quản lý, các tiêu chí đo lường năng lực quản lý, các yếu tố cấu thành năng lực quản lý bao gồm kiến thức, kỹ năng quản lý, thái độ phẩm chất đạo đức, các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, sự cần thiết nâng cao năng lực quản lý và quy trình nâng cao năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước

Tóm lại, Chương 1 đưa ra những vấn đề lý luận về năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước được áp dụng trong suốt quá trình làm luận văn Trong các chương tiếp theo sẽ nghiên cứu về yêu cầu, thực trạng và đề ra các giải pháp

để nâng cao năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An

Trong chương 2: luận văn nêu khái quát về tình hình kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An,

hệ thống doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, thực trạng đội ngũ giám đốc doanh nghiệp có vốn nhà nước tại tỉnh Nghệ An Cũng trong chương này, luận văn đề cấp đến chức năng, nhiệm vụ của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ

An Đưa ra các yêu cầu về năng lực quản lý đối với đội ngũ này trong đó có kiến thức, kỹ năng quản lý và thái độ, phẩm chất đạo đức Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu về năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, kết hợp phỏng vấn lãnh đạo cấp trên và một số chuyên gia, luận văn đã xây dựng và đưa ra khung năng lực đối với giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An Khung năng lực bao gồm năng lực về kiến thức chuyên môn, Kiến thức về quản lý, Kiến thức về pháp luật; Kỹ năng quản lý bao gồm: Kỹ năng tư duy và nhận thức, kỹ năng quan

hệ, kỹ năng xây dựng kế hoạch, kỹ năng tổ chức, kỹ năng kiểm soát; Thái độ, phẩm chất trong khung năng lực bao gồm Thái độ; Phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức Trong mỗi yêu cầu này luận văn đưa ra các tiêu chí yêu cầu mỗi giám đốc doanh nghiệp cần phải có Trên cơ sở khung năng lực này, luận văn tiến hành khảo sát đánh giá thực trạng năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An Từ

đó làm cơ sở cho luận văn đưa ra giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý cho các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An đáp ứng được yêu cầu xây dựng và phát triển kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An đến năm 2020

Trong chương này luận văn cũng chỉ ra những điểm mạnh và điểm yếu của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An thông qua kết quả điều tra Trên cơ sở đó chỉ ra những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến điểm yếu hiện nay của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An để có các giải pháp hiệu quả trong chương 3

Tổng hợp phiếu điều tra thực trạng về năng lực quản lý của các Giám đốc

doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An

TIÊU

CHÍ MÔ TẢ

Cấp trên đánh giá

Giám đốc tự đánh giá

PGĐ và CBQL cấp trung

CBCNV Đánh giá

Điểm trung bình

Điểm yêu cầu

Khoảng cách

KIẾN

THỨC

QUẢN

LÝ

Kiến thức chuyên môn 4.61 4.68 4.60 4.64 4.63 4.91 0.28

Kiến thức về lĩnh vực mà doanh nghiệp

Kiến thức về kinh tế thị trường, nhu

Kiến thức về chiến lược kinh doanh

Kiến thức về giá trị, sứ mệnh của DN

Kiến thức về quản lý 3.87 3.91 3.88 3.88 3.88 4.81 0.92

TIÊU

CHÍ MÔ TẢ

Cấp trên đánh giá

Giám đốc tự đánh giá

PGĐ và CBQL cấp trung

CBCNV Đánh giá

Điểm trung bình

Điểm yêu cầu

Khoảng cách

Kiến thức về pháp luật 3.64 3.72 3.66 3.70 3.68 4.85 1.17

Kiến thức về Luật DN và các Luật

Kiến thức về pháp luật và thông lệ quốc

KỶ

NĂNG

QUẢN

LÝ

Kỹ năng tư duy và nhận thức 3.76 3.87 3.76 3.78 3.79 4.87 1.07

Kỹ năng phân tích tình huống và hệ

Kỹ năng phát hiện sớm vấn đề và phân

Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết

Kỹ năng quan hệ 3.75 3.88 3.84 3.81 3.82 4.84 1.02

Kỹ năng hợp tác và XD mạng lưới mối

Kỹ năng gây ảnh hưởng và giành

Kỹ năng tạo động lực cho người lao

Kỹ năng giải quyết mâu thuẩn trong

Kỹ năng xây dựng kế hoạch 3.74 3.78 3.74 3.76 3.76 4.81 1.05

Kỹ năng xác định giải pháp thực hiện

Kỹ năng đánh giá giảp pháp thực hiện

TIÊU

CHÍ MÔ TẢ

Cấp trên đánh giá

Giám đốc tự đánh giá

PGĐ và CBQL cấp trung

CBCNV Đánh giá

Điểm trung bình

Điểm yêu cầu

Khoảng cách

Kỹ năng sử dụng các mô hình xây

Kỹ năng tổ chức 3.89 3.98 3.92 3.93 3.93 4.89 0.96

Kỹ năng sắp xếp khoa học theo thứ tự

Kỹ năng phân công giao việc cho cấp

Kỹ năng kiểm soát 3.72 3.83 3.79 3.79 3.78 4.75 0.97

Kỹ năng phân tích đánh giá công việc

Kỹ năng điều chỉnh xử lý các sai lệnh

Kỹ năng sử dụng các công cụ kiểm

THÁI

ĐỘ

Thái độ 4.24 4.29 4.26 4.28 4.27 4.91 0.65

Thái độ chân thành, tác phong đúng

PHẨM

CHẤT

ĐẠO

ĐỨC

Phẩm chất chính trị 4.62 4.65 4.61 4.62 4.63 4.95 0.32

Có bản lĩnh chính trị vững vàng, nắm

vững quan điểm, đường lối phát triển

KT - XH của Đảng

Cụ thể hoá đường lối quan điểm của

TIÊU

CHÍ MÔ TẢ

Cấp trên đánh giá

Giám đốc tự đánh giá

PGĐ và CBQL cấp trung

CBCNV Đánh giá

Điểm trung bình

Điểm yêu cầu

Khoảng cách đánh giá cấp dưới

Phẩm chất đạo đức 4.91 4.96 4.93 4.92 4.93 4.95 0.02

Sống gương mẫu, làm việc theo pháp

Chăm lo đến tập thể người lao động

Khoảng cách lương và phôn phối thu

Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra

Trên cơ sở thực trạng về những điêm mạnh và điểm yếu trong năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp đã đề cập ở chương 2, căn cứ vào mục tiêu, định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Nghệ An và mục tiêu định hướng phát triển giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An đến năm 2020, mục tiêu nâng cao năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An

Chương 3: Luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý cho các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An trong đó có các giải pháp Hoàn thiện tiêu chuẩn chức danh theo khung năng lực cho các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An; Đổi mới công tác Quy hoạch cán bộ đối với giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An theo khung năng lực; Hoàn thiện công tác Bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển cán bộ; Hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An; Đổi

mới đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An theo khung năng lực; Tạo động lực làm việc cho giám đốc doanh nghiệp

có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An; Xây dựng văn hoá doanh nghiệp gắn với khung năng lực Đây là các giải pháp nhằm hoàn thiện một cách tổng thể những vấn đề còn hạn chế đối với gám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An Tuy nhiên các giải pháp này cần có lộ trình thực hiện cụ thể Bên cạnh việc rà soát nhu cầu đào tạo cần thực hiện xây dựng các khóa đào tạo theo đặc thù công việc quản lý qua đó trang bị nâng cao kiến thức, kỹ năng quản lý và thái độ, phẩm chất đạo đức Trên cơ sở đó luận văn đưa ra các kiến nghị để thực hiện giải pháp Kiến nghị đối với giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An cần phải thường xuyên trau dồi phẩm chất đạo đức của một cán bô lãnh đạo doanh nghiệp, phải biết cụ thể hoá các Chỉ thị, Nghị quyết và quan điểm của đảng vào sự phát triển của doanh nghiệp, không ngừng học tập để nâng cao rình độ

về mọi mặt, tích luỹ kiến thức nâng cao năng lực quản lý Kiến nghị đối với doanh nghiệp cần phải ban hành các quy định cụ thể chức năng quyền hạn tạo điều kiện cho giám đốc doanh nghiệp phát huy hết khả năng để cống hiến cho doanh nghiệp, xây dựng hệ thống lương, thưởng phù hợp Kiến nghị đối với các Sở là cơ quan quản lý chuyên môn trực tiếp cần tạo điều kiện cho các giám đốc doanh nghiệp chủ động trong sản xuất kinh doanh, phải phối hợp xây dựng, ban hành tiêu chuẩn chức danh theo khung năng lực để thống nhất quản lý cán bộ theo ngành thuộc Sở, đồng thời thí điểm thi tuyển chức danh giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, tham mưu cho UBND tỉnh có chính sách hỗ trợ

vật chất cho các doanh nghiệp Kiến nghị đối với UBND tỉnh cần phải quan tâm đến phát triển đội ngũ giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, chỉ đạo các Sở phối hợp với Đảng

ủy khối doanh nghiệp ban hành tiêu chuẩn chưc danh theo khung năng lực, tạo hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp hoạt động Kiến nghị đối với Đảng ủy khối doanh nghiệp cần phải thực hiện tôt công tác phối hợp với các Sở ban hành tiêu chuẩn chức danh theo khung năng lực quản lý cho các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ

An, tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ giám đốc nhằm nâng cao năng lực

quản lý, chủ động tham mưu cho UBND tỉnh và tỉnh ủy có phương án giải quyết tho gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thực hiện tốt việc đánh giá xếp loại cán bộ, đảng viên hàng năm Kiến nghị đối với Trung ương phải xây dựng cơ chế chính sách dài hạn, tránh chồng chéo để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động, có chính sách lương, thưởng phù hợp với đặc thù ngành nghề khác nhau

KẾT LUẬN

Nghệ An là một tỉnh có diện tích rộng, dân số đông; thực hiện Kết luận số 20-KL/TW/2003 của Bộ Chính trị khoá IX về một số chủ trương phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An đến năm 2005 và 2020, trong những năm qua Đảng bộ, Chính quyền

và nhân dân Nghệ An đã nỗ lực phấn đấu thực hiện nhiều giải pháp để hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ đề ra cụ thể là kinh tế tăng trưởng khá, bình quân 10 năm tăng trưởng đạt 8,93%, để đạt được điều đó phải nghi nhận sự đóng góp không nhỏ của các doanh nghiệp

có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An, đặc biệt là đội ngũ giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, tháng 7/2013 Bộ Chính trị có Nghị quyết số 26 – NQ/TW ngày 30/7/2013 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020 Nghệ An cơ bản trở thành tỉnh Công nghiệp; là trung tâm về tài chính, thương mại, du lịch, giáo dục – đào tạo, khoa học – công nghệ, y tế văn hoá, thể thao, Công nghiệp công nghệ cao của vùng Bắc trung bộ, có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước hiện đại

Qua số liệu điều tra cũng như các tài liệu khác thu thập được cho thấy năng lặc quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An mới đáp ứng yêu cầu hiện tại, chưa đáp ứng được yêu cầu trong tương lai Để thực hiện mục tiêu kinh tế xã hội đến năm 2015 và định hướng phát triển kinh tế tỉnh Nghệ An đến năm 2020 luận văn

đã đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế và phấn đấu đưa năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước tại tỉnh Nghệ An ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ phát triển kinh tế -xã hội của tỉnh trong giai đoạn 2015 – 2020

Qua nghiên cứu, phân tích luận văn đã hệ thống hoá cơ sở lý luận về năng lực quản lý của các giám đốc doanh nghiệp có vốn Nhà nước, đưa ra các yếu tố cấu thành