Đề tài: Xây dựng các phần mềm dành cho sinh viên tự học các học phần Phương pháp dạy học Vật lí phổ thông ở trường Đại học Sư phạm - Nguyễn Xuân Thành

Đề tài: Xây dựng các phần mềm dành cho sinh viên tự học các học phần Phương pháp dạy học Vật lí phổ thông ở trường Đại học Sư phạm giới thiệu tới các bạn về phần mềm hướng dẫn sinh viên sử dụng thí nghiệm trong học phần Thí nghiệm Vật lí phổ thông, Lí luận dạy học Vật lí ở trường Phổ thông. Mời các bạn tham khảo.

X…Y DÜNG CC PH†N M—M D€NH CHO SINH VI–N TÜ HÅC

CC HÅC PH†N PH×ÌNG PHP D„Y HÅC VŠT L PHÊ THÆNG

Ð TR×ÍNG „I HÅC S× PH„M

Nguy¹n Xu¥n Th nh

Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H  Nëi

Möc ti¶u gi¡odöc ð n÷îc ta hi»n nay °c bi»t quan t¥m ¸n vi»c bçi d÷ïng

chohåcsinh n«nglücs¡ng t¤o,n«ng lücgi£iquy¸tv§n· ºcâthº ¤t ÷ñcmöc

ti¶uâ, vi»cêimîiph÷ìngph¡p d¤yhåc ðtr÷íngphê thængph£i ÷ñc thüchi»n

vi»c êi mîi theo ành h÷îng ph¡t huy t½nh t½ch cüc, tü gi¡c, ch ëng, s¡ng t¤o

cõa håc sinh, bçi d÷ïng ph÷ìng ph¡p tü håc v r±n luy»n k¾ n«ng vªn döng ki¸n

thùc v o thüc ti¹n cho håc sinh Y¶u c¦u cõa vi»c êi mîiph÷ìng ph¡p d¤y håc ð

tr÷íngphê thæng°t ranhi»m vö choc¡c tr÷íng¤ihåc s÷ph¤m ph£i o t¤o v

bçid÷ïng÷ñcmëtëingôgi¡ovi¶ncâõ n«nglüc£mnhªn vaitrátêchùcho¤t

ëng nhªn thùc tü chõ, s¡ng t¤o cõa håc sinh trong qu¡ tr¼nh d¤y håc Trong qu¡

tr¼nh  o t¤o gi¡o vi¶n ð c¡c tr÷íng s÷ ph¤m, sinh vi¶n c¦n ÷ñc trang bà khæng

ch¿v· m°t ki¸nthùc m  cán ph£i ÷ñcr±n luy»n kh£ n«ng tühåc, tünghi¶n cùu

Trong ch÷ìng tr¼nh  o t¤o gi¡ovi¶n ð tr÷íng ¤ihåcs÷ ph¤m, khi håc c¡c

håcph¦n v· ph÷ìngph¡p d¤y håc,sinh vi¶ns³ ÷ñc tªp so¤n gi¡o¡nv tªp gi£ng

mët sè b ihåc trong ch÷ìng tr¼nh phê thæng V½ dö, èi vîi khoa Vªt l½,sinh vi¶n

n«m thù 3÷ñc håcc¡c håcph¦n v· ph÷ìng ph¡pgi£ng d¤y gçm: L½ luªn d¤y håc

vªtl½ð tr÷íngphêthæng;Ph¥nt½ch ch÷ìngtr¼nh vªt l½phêthængv Th½nghi»m vªt

l½ phê thæng.Trong c¡c giíb i tªp trong håc ph¦n L½ luªn d¤y håc vªt l½ ð tr÷íng

phêthæng,sinh vi¶n÷ñctªp luy»n vi»cthi¸tk¸ti¸n tr¼nh x¥y düngki¸n thùcmët

sè b i håc Trong c¡c buêi th½ nghi»m cõa håc ph¦n Th½ nghi»m vªt l½ phê thæng,

sau khi ti¸n h nh th½ nghi»m, c¡c sinh vi¶n l¦nl÷ñt ph¥n cæng nhau l¶n tªp gi£ng

vîivi»csûdöng c¡cth½ nghi»m¢ti¸n h nh.Ch§tl÷ñng cõac¡c buêith£o luªnv

tªpgi£ngphöthuëc r§tnhi·uv ovi»cchu©n bàb ihåccõa sinhvi¶ntr÷îckhi¸n

lîp Tuy nhi¶n,qua thüc t¸gi£ng d¤y, chóng tæi th§y r¬ng ch§t l÷ñng chu©n bàb i

cõa sinh vi¶n cán kh¡ h¤n ch¸ Nguy¶n nh¥n mët ph¦n do þ thùc v kh£ n«ng tü

håc, tü nghi¶n cùu cõa sinh vi¶n ch÷a cao M°t kh¡c, do t i li»u tham kh£o d nh

chosinh vi¶nðc¡c håcph¦n n y cán½t, nh§tl thi¸u nhúngt ili»ui»n tûcâ kh£

n«ngt÷ìng t¡c º hétrñ sinh vi¶ntrong vi»c tühåc ðnh 

V§n · °t ra l c¦n ph£i t«ng c÷íng nguçnt i li»ud nh chovi»c tühåc,tü

nghi¶ncùu º câthº n¥ngcao hi»u qu£cõa vi»cr±n luy»n k¾n«ng ngh· nghi»pcho

sinh vi¶n s÷ph¤m

2 Nëi dung nghi¶n cùu

º câthº  o t¤o ÷ñc mët ëingô gi¡ovi¶n câ õ n«ng lücthüc hi»n cæng

cuëcêimîiph÷ìngph¡p d¤y håc ðtr÷íng phê thængth¼ tr÷îch¸t c¦n ph£ithüc

hi»n vi»c êi mîi ph÷ìng ph¡p d¤y håc trong tr÷íng ¤i håc s÷ ph¤m B¶n c¤nh

vi»cti¸pthuc¡cki¸nthùcv·m°tl½luªnd¤yhåcth¼sinhvi¶ns³håc÷ñcch½nhc¡c

ph÷ìngph¡pm gi¡ovi¶n¢têchùc chohåhåctªp v r±n luy»n ð tr÷íng¤ihåc

s÷ph¤m V¼ th¸, trong qu¡tr¼nh d¤y håc, chóng tæi luæn t¼m c¡c bi»n ph¡p º t¤o

i·u ki»n cho sinh vi¶n câ thº ch ëng trong vi»c chi¸m l¾nh ki¸n thùc công nh÷

r±n luy»n nghi»p vö s÷ ph¤m cho m¼nh B¶n c¤nh c¡c ph÷ìng ti»n d¤y håc truy·n

thèng nh÷ gi¡otr¼nh v c¡c thi¸t bà th½ nghi»mthüc, chóng tæi x¥y düng c¡c ph¦n

m·m º t«ng c÷íng ho¤t ëng tü håc cõa sinh vi¶n Ph¦n lîn c¡c gi¡o tr¼nh i»n

tûn y ·u ch trång¸n vi»cr±n luy»n nghi»pvö s÷ph¤mchosinh vi¶n.Sau ¥y,

chóng tæi giîithi»umët sè ph¦n m·m d¤y håc¢ ÷ñc x¥y düngv sû döng trong

 o t¤o v bçi d÷ïng gi¡ovi¶n

2.1 Ph¦n m·m h÷îng d¨n sinh vi¶n sû döng th½ nghi»m trong

håc ph¦n: Th½ nghi»m vªt l½ phê thæng

Trong håc ph¦n Th½ nghi»m vªt l½ phê thæng, sinh vi¶n b­t buëc ph£i chu©n

bàki¸nthùctr÷îckhil¶nphángth½ nghi»mthüc h nh.Nëidungph¦n chu©n bàcõa

sinh vi¶n bao gçm: Chu©n bà l½ thuy¸t, t¼m hiºu v· döng cö v c¡c b÷îc ti¸n h nh

th½ nghi»m, so¤n gi¡o¡n b i håc câ sû döng th½ nghi»m trong d¤y håc º hé trñ

sinhvi¶ntrongqu¡ tr¼nhtünghi¶ncùu v chu©nbàchobuêi thüch nhth½ nghi»m,

chóng tæi x¥y düng ph¦n m·m gçm c¡c nëi dung sau:

- Ph¦n chu©n bà l½ thuy¸t: Sinh vi¶n sû döng ph¦n m·m, ¡nh m¡y c¥u tr£

líichoc¡c c¥u häi l½thuy¸t m ph¦n m·m ÷a ra.Sau khi ghil¤i c¥u tr£ líi,sinh

vi¶n câ thº tham kh£o nëi dung ÷ñc so¤n th£o trong ph¦n m·m º câ thº chu©n

bàtr÷îc þ ki¸nth£o luªn cõa m¼nh (H¼nh 2)

- Ph¦n thüc h nh th½ nghi»m: Sinh vi¶n sû döng ph¦n m·m º t¼m hiºu c¡c

döngcö th½ nghi»m, sûdöngchuët v b n ph½m º thao t¡c c¡c b÷îc ti¸nh nh th½

nghi»m÷ñc mæphäng gièngnh÷ th½ nghi»mthüc (H¼nh 3)

-Ph¦n h÷îngd¨nsû döngth½ nghi»mtrongd¤y håc:Sinh vi¶nsûdöngph¦n

m·m º tªp thi¸t k¸ ti¸n tr¼nh d¤y håc vîi vi»c sû döng th½ nghi»m ¢ ÷ñc ti¸n

h nh (H¼nh 4)

H¼nh 1 Ph¦n m·m h÷îng d¨n sû döng H¼nh 2 Sinhvi¶n tr£ líi c¥u häi l½ thuy¸t

th½ nghi»m trong d¤y håc v¥tl½ v  tham kh£o þ ki¸n trong ph¦n m·m

H¼nh 3 Sinhvi¶n t¼m hiºudöng cö H¼nh 4 Sinh vi¶n t¼m hiºuv· ph÷ìng ph¡p

v  ti¸n h nh th½ nghi»m sû döng th½ nghi»m trong d¤y håc

2.2 Ph¦n m·m h÷îng d¨n sinh vi¶n thi¸t k¸ ti¸n tr¼nh d¤y håc

trong håc ph¦n L½ luªn d¤y håc vªt l½ ð tr÷íng phê thæng

Tronghåc ph¦nL½ luªnd¤y håc vªt l½ ðtr÷íng phê thæng,sinh vi¶n÷ñctªp

thi¸tk¸ti¸n tr¼nh d¤y håcmët sèki¸nthùc cö thº ðc¡c giíb itªp Tr÷îcméigií

b itªp, sinh vi¶nph£i chu©n bàb i so¤n º n¥ngcao ch§t l÷ñng b ichu©n bàcõa

sinh vi¶n, çng thíi t¤o ra t÷ li»utrüc quan trong qu¡ tr¼nh th£o luªn, chóng tæi

x¥y düng ph¦n m·m h÷îng d¨n sinh vi¶n thi¸t k¸ ti¸n tr¼nh d¤y håc mët sè ki¸n

thùc vªtl½ phê thæng vîi c¡c nëi dungsau:

-Ph¦n æntªpv·l½luªnd¤yhåc:Sinhvi¶nsûdöngph¦nm·m, ¡nhm¡yc¥u

tr£líi choc¡c c¥u häi m ph¦n m·m ÷a ra, ghil¤i rçitham kh£o nëidung trong

ph¦n m·mº chu©n bàþ ki¸n th£o luªn (H¼nh 6)

-Ph¦nso¤nth£oti¸ntr¼nhd¤yhåc:Sinhvi¶nsûdöngph¦nm·mºtªpthi¸t

k¸ ti¸ntr¼nh d¤y håctheo tønggiaio¤nt÷ìng ùngvîil½ luªn.Sau âsinh vi¶ncâ

thº tham kh£oti¸n tr¼nh d¤y håc ¢÷ñc so¤n th£o trong ph¦n m·m(H¼nh 7)

-Ph¦n videoghigiíd¤yhåcthüct¸:Sinh vi¶nsûdöngph¦nm·mcâthºxem

c¡c o¤n video ghi giíd¤y thüc t¸ ð tr÷íng phê thæng Video giíd¤y ¢÷ñc c­t

th nhc¡c giaio¤n t÷ìng ùng vîi l½luªn v phòhñp vîiph÷ìng ¡nm ph¦n m·m

÷a ratrong ph¦n so¤n th£o ti¸n tr¼nh d¤y håc (H¼nh 8)

H¼nh 5 Ph¦n m·m h÷îngd¨n sinh vi¶n H¼nh 6 Sinh vi¶n tr£ líi c¥u häi

thi¸tk¸ ti¸n tr¼nh d¤y håc æn tªp l½ luªn d¤y håc

H¼nh 7 Sinh vi¶n tªp thi¸tk¸ H¼nh 8 Video ghi gií d¤y håc

ti¸n tr¼nh d¤y håc b i C£m ùng tø ð tr÷íng phê thæng

3 K¸t luªn

Nhíx¥y düng ÷ñcc¡c ph¦n m·mº hétrñho¤t ëng håctªp cõa sinh vi¶n

m  chóng tæi ¢ êi mîi ÷ñc ph÷ìng ph¡p tê chùc ho¤t ëng d¤y håc trong c¡c

håcph¦n ot¤o.Nhi·u nëidungl½thuy¸ttr÷îc¥yph£i thüchi»nho nto ntr¶n

lîpth¼ nay câthº ÷ñcgiaocho sinhvi¶n tühåcð nh  ho°c trongpháng m¡yt½nh

cõa khoa V¼ v y m  câ thº d nh ÷ñc nhi·u thíi gian tr¶n lîp cho sinh vi¶nth£o

luªn v tªp gi£ng

Qu¡tr¼nh x¥y düng c¡c ph¦nm·m công ÷ñc chóng tæitê chùc th nhc¡c ·

t i nghi¶n cùu cõa sinh vi¶n, håc vi¶n cao håc Hai ph¦n m·m ÷ñc ÷a ra trong

b ib¡on y l s£n ph©mcõahai· t ikhoahåcdosinhvi¶nTr¦n B¡ Tr¼nhv håc

vi¶ncao håc Nguy¹n ành Nam thüc hi»n Ngo i ra,trong qu¡ tr¼nh d¤y håc v· l½

luªn d¤y håc ð tr÷íng phê thæng, nhi·u khoa ¢ ch trång vi»c k¸t hñp ÷a sinh

vi¶nsang thüc tªp s÷ph¤m ð tr÷íng THPT Nguy¹n T§t Th nh Mëtsè sinh vi¶n

÷ñcbètr½l¶nlîpd¤yhåcºghih¼nh.Saugiíhåcâ, c¡csinhvi¶ntronglîpcòng

xeml¤ib«ng ghih¼nhº ph¥n t½ch v rót kinhnghi»m v· ph÷ìngph¡pd¤y håc¢

thüc hi»n

º n¥ng cao ch§t l÷ñng  o t¤o gi¡ovi¶n trong c¡c tr÷íng ¤ihåc s÷ ph¤m,

¡p ùng ÷ñc nhúng ái häiv· êi mîi ph÷ìngph¡p d¤y håc ð tr÷íng phê thæng

hi»n nay, chóng tæi· nghà thüc hi»n mët sèbi»n ph¡p sau:

- T«ng thíi gian d nh cho c¡c ho¤t ëng r±n luy»n nghi»p vö s÷ ph¤m cõa

sinh vi¶ntrong ch÷ìng tr¼nh  o t¤o gi¡ovi¶n ð tr÷íng¤ihåcs÷ ph¤m

-N¥ngcaohìn núaho¤tëngthüch nhs÷ph¤mcõa sinhvi¶nt¤ic¡c tr÷íng

phêthæng Thüchi»n mæh¼nh li¶nk¸t o t¤o giúa tr÷íng¤ihåc s÷ph¤mv c¡c

tr÷íngphê thæng(t÷ìng tünh÷ süli¶nk¸tgiúa tr÷íng ¤ihåcv b»nh vi»n trong

 o t¤o b¡c s¾)

- T«ng c÷íng ¦u t÷ kinh ph½ º x¥y düng c¡c pháng th½ nghi»m phê thæng

m¨u müc trongc¡c tr÷íng¤i håcs÷ ph¤mº phöc vö  o t¤o gi¡ovi¶n

- ©y m¤nh vi»c ùng döng tin håc trong d¤y håc ð c¡c c§p º t¤o i·u ki»n

r±n luy»n chohåc sinh kh£ n«ng tühåc, tünghi¶n cùu v hëinhªp vîith¸ giîi

T€I LI›U THAM KHƒO

[1] Ph¤m Xu¥n Qu¸, 2001 Nghi¶n cùu sû döng m¡y vi t½nh v  x¥y düng c¡c

ph¦n m·mtrong d¤y håc vªt l½ phê thæng B¡oc¡o têngk¸t · t inghi¶n cùu khoa

håcc§p bë,¤i håc S÷ ph¤m H  Nëi

[2]Nguy¹nùcTh¥m(ch bi¶n),Nguy¹n NgåcH÷ng,Ph¤mXu¥n Qu¸,2002

Ph÷ìng ph¡p d¤y håc vªt l½ ð tr÷íng phê thæng.Nxb ¤i håc S÷ ph¤m

[3] Nguy¹n Xu¥n Th nh, 2001 Sû döng m¡y vi t½nh v  video trong d¤y håc

c¡c d¤ng chuyºn ëng cì håc T¤pch½ Khoa håc S÷ ph¤m sè3/2001, tr.26

[4]Nguy¹n Xu¥n Th nh, 2006.X¥y düng v  qu£n l½ c¡c Video th½ nghi»m Vªt

l½phêthængtrong ot¤o v bçi d÷ïnggi¡ovi¶n, T¤pch½Gi¡odöcsè7/2006,tr.35

ABSTRACT

Developing software for students to Selt-study subjects

of physics teaching methodology in universities of education

In this paper, we would like to describe one wa of simulation physics

exper-iments on computer and create video clips of physics lessons in order to develop

software for students to Selt-study the subjects of physics teaching methodology

The software can be used intrainingand in-serviceteachers training