Cho dù là một khái niệm không dễ dàng xác định vì phạm vi của nó khá rộng, song trên nhiều ph-ơng diện, đạo đức kinh doanh vẫn đ-ợc coi là hệ thống các quy tắc và chuẩn mực nh- tính nhân văn, tính trung thực, tính cộng đồng có tác dụng h-ớng dẫn hành vi trong mối quan hệ kinh doanh. Chúng đ-ợc những ng-ời hữu quan (ng-ời đầu t-, khách hàng, quản lý, ng-ời lao động, đại diện cơ quan pháp lý, cộng đồng dân c-, đối tác, đối thủ...) sử dụng để phán xét một hành...
Trang 1Nguyễn du san Viện Nghiên cứu Trung Quốc
ho dù là một khái niệm không
dễ dàng xác định vì phạm vi
của nó khá rộng, song trên
nhiều phương diện, đạo đức kinh doanh
vẫn được coi là hệ thống các quy tắc và
chuẩn mực như tính nhân văn, tính
trung thực, tính cộng đồng có tác dụng
hướng dẫn hành vi trong mối quan hệ
kinh doanh Chúng được những người
hữu quan (người đầu tư, khách hàng,
quản lý, người lao động, đại diện cơ quan
pháp lý, cộng đồng dân cư, đối tác, đối
thủ ) sử dụng để phán xét một hành
động cụ thể là đúng hay sai, hợp đạo đức
hay phi đạo đức(1) Trên cơ sở những
nguyên tắc và chuẩn mực đó, mỗi doanh
nghiệp khi tham gia vào hoạt động kinh
doanh đều từng bước xây dựng nên hệ
thống giá trị đạo đức mang tính đặc thù
riêng Tại Đông á, trong cuộc chiến giữa
một bên là là lợi nhuận nhanh chóng có
thể đạt được với một bên là sự phấn đấu
bền bỉ của giá trị thương hiệu với chữ
Tâm, chữ Tín, chữ Thành đã không ít
doanh nghiệp bị rơi vào hố sâu khủng hoảng, nhưng cũng có rất nhiều doanh nghiệp nhờ xây dựng thành công hệ thống giá trị đạo đức kinh doanh đã vươn lên đỉnh cao trên thương trường và góp phần vào sự tăng trưởng của nhiều con rồng, con hổ của khu vực Do đó, thông qua tìm hiểu bí quyết xây dựng
đạo đức kinh doanh tại một số tập đoàn thương mại lớn tại khu vực Đông á, chúng tôi hy vọng bài viết sẽ ít nhiều
đem đến cho các doanh nghiệp Việt Nam một số gợi mở cần thiết trong việc tìm kiếm và xây dựng hệ thống giá trị đạo
đức kinh doanh cho riêng mình nhằm
đứng vững và vượt qua những thách thức to lớn đang đặt ra từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu
1. Làm mới các giá trị đạo đức á
Đông truyền thống
Từ góc độ nghiên cứu các giá trị đạo
đức kinh doanh, chúng tôi cho rằng, một trong những bí quyết tạo nên thành công
C
C
Trang 2của hệ thống doanh nghiệp tư nhân ở các
nước Đông á chính là sự hoàn thiện và
tuân thủ hệ thống chuẩn mực đạo đức
dựa trên việc làm mới các giá trị cộng
đồng và đạo đức chữ Tín của văn hóa
Khổng giáo
Nhìn lại lịch sử phát triển của các
nước Đông á, có thể thấy, trong khoảng
hai thiên niên kỷ, những người đứng đầu
các vương triều phong kiến, ở các mức độ
khác nhau đã đề cao vai trò của Đức trị -
hạt nhân tư tưởng Nho gia trong quản lý
xã hội Mặc dù không chú trọng tới sự
phát triển của thương nghiệp, song ở
khía cạnh tích cực, chữ Tín, tinh thần vì
cộng đồng, vị nhân sinh sẵn có trong hệ
thống Đức trị đã hé mở cho nhiều nhà
quản lý kinh doanh xưa những bí quyết
thành công riêng Ngày nay, trong khi
không ít người cho rằng, quy luật cạnh
tranh của thương trường loại trừ quy
phạm đạo đức, thì chữ Tín và các tiêu
chuẩn đạo đức của Nho gia vẫn được
nhiều nhà quản lý Đông á làm mới
trong hoạt động kinh doanh Nhiều tập
đoàn kinh doanh lớn như Toyota, Canon,
Nintendo (Nhật Bản), Samsung,
Hyundai, LG (Hàn Quốc), PetroChina,
China Mobile, China National Offshore
Oil Corporation, Haier (Trung Quốc),
Singapore Airlines và Singapore
Telecom (Singapore) đã đặt tiêu chuẩn
xây dựng đạo đức kinh doanh lên hàng
đầu nhằm xây dựng lòng tin với khách
hàng, khẳng định thế mạnh cạnh tranh
trong kinh doanh Dựa vào nền tảng đạo
trị cơ bản Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín các doanh nghiệp Đông á đã dần dần làm mới và phát triển chúng thành năm giá trị định hướng đạo đức xuyên suốt trong hoạt động kinh doanh: (1) Định hướng giá trị lấy giá trị cộng đồng làm bản vị; (2) Đề cao ý thức tự cường, gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của dân tộc; (3) Trung thành với công ty như với chính gia đình mình; (4) Quan tâm đến cả “nghĩa "và “ lợi" trong hoạt động kinh doanh; (5) Đề cao cần cù, tiết kiệm Khi đi vào thực tế kinh doanh, các
định hướng giá trị sẽ tiếp tục được mới hóa bằng những triết lý và nguyên tắc
cụ thể phù hợp với chức năng, nhiệm vụ
và tiêu chí phát triển của từng doanh nghiệp Samsung (Hàn Quốc) là trường hợp điển hình cho quá trình làm mới này Từ một công ty gia đình nhỏ thành lập năm 1938 chuyên về các mặt hàng xuất khẩu, kiên trì triết lý kinh doanh
đầy tính nhân văn “một lòng với khách hàng, đương đầu với thử thách, xây dựng một tương lai tươi sáng”, Samsung
đã vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính châu á năm 1997 và đang tiếp tục những bước tiến ngoạn mục ngay trong thời điểm sóng gió nhất của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu để trở thành một tập đoàn thương mại đứng thứ 82 trong top 500 công ty lớn trên thế giới, đứng thứ hai về sản xuất điện tử với doanh số năm 2008 là 108 tỷ đô la Mỹ, lãi suất 8
tỷ đô la Mỹ Để thực hiện mục tiêu chiến lược mở rộng toàn cầu hóa sản phẩm và thực hiện cam kết “chúng tôi nguyện
Trang 3cống hiến toàn bộ nhân lực, kỹ thuật để
thế giới ngày một tốt đẹp hơn”, trong
nhiều năm qua, tập đoàn này đã chú
trọng phát triển sản phẩm thông qua
đầu tư lớn cho nghiên cứu phát triển và
khai thác triệt để thế mạnh công nghệ
Trong bốn năm liên tục gần đây,
Samsung đang nằm trong top 10 công ty
có nhiều bằng sáng chế nhất ở Mỹ, đứng
thứ hai thế giới về nắm giữ bằng sáng
chế có đăng ký với 2.725 bằng(2) Trong
mối quan hệ với khách hàng, Samsung
luôn tuân thủ nguyên tắc: Đảm bảo thời
gian, đảm bảo chất lượng và uy tín, niềm
nở và lịch sự với khách hàng Theo thời
gian, những lời đảm bảo không hoa mỹ
của tập đoàn này ngày càng chứng tỏ giá
trị thực tế của nó khi Samsung đang dần
dần trở thành thương hiệu giành được
nhiều niềm tin và sự ưu ái của khách
hàng trên phạm vi toàn cầu
Tại khu vực Đông á, Nhật Bản là
nước có nhiều doanh nghiệp thành công
trong việc làm mới các giá trị truyền
thống, đặc biệt là giá trị gắn kết cộng
đồng Đối với các doanh nghiệp Nhật
Bản, mọi thành viên trong công ty
thường gắn kết với nhau trên tinh thần
chia sẻ nhiều hơn là bị quy định bởi hệ
thống quyền lực Các doanh nghiệp
thường có triết lý kinh doanh riêng
nhưng có một điểm chung là triết lý kinh
doanh được hình thành trên cơ sở đề cao
tính cộng đồng, phù hợp với các chuẩn
mực xã hội, hướng tới những giá trị mà
xã hội tôn vinh Chính vì vậy, các doanh
nghiệp Nhật Bản thường được ví như
một ngôi nhà chung của tất cả các thành viên mà ở đó sự liên kết giữa các doanh nghiệp được biết đến như là sự đồng thuận cùng thực hiện vận mệnh chung cao cả:
• Doanh nghiệp phục vụ đất nước
• Quang minh chính đại
• Hòa thuận nhất trí
• Lễ độ khiêm nhường
• Phấn đấu vươn lên
• Đền đáp công ơn dựa trên các nguyên tắc kinh doanh cơ bản:
• Lợi nhuận thu được từ việc phục vụ xã hội đó là niềm tự hào
• Cần nuôi dưỡng niềm tin: Nhờ có công ty của mình thì nền kinh tế xã hội mới vận hành bình thường được
• Phải biết ơn và kính trọng khách hàng: họ là người thân, là người thầy của doanh nghiệp Phải luôn thấu hiểu cái lí của họ Phải đáp ứng kì vọng của
họ Họ là trung tâm trong các hoạt động của doanh nghiệp
• Không vì lấy lòng khách hàng mà hạ thấp nhân viên
• Vấn đề không phải là vốn mà là sự tín nhiệm
• Phấn đấu làm sản phẩm chất lượng, nhưng phổ biến sản phẩm đến mọi đối tượng mới quan trọng nhất(3)
Sự đồng thuận trong việc thực hiện vận mệnh chung đã từng bước giúp cho mỗi doanh nghiệp Nhật Bản trở thành một cộng đồng vững chắc nằm trong khối liên kết chung giữa các doanh
Trang 4nghiệp Trên thực tế, sự thành công của
các doanh nghiệp Nhật Bản, đặc biệt là
các doanh nghiệp nổi tiếng như Toyota,
Canon, Nintendo (Nhật Bản) trong việc
“gánh vác toàn bộ trách nhiệm đối với
người Nhật” đã cho thấy tính hiệu quả
của những giá trị á Đông truyền
thống khi được làm mới đúng lúc,
đúng chỗ
2. Nâng tầm thương hiệu dựa trên
nền tảng uy tín, danh dự và trách nhiệm
của doanh nghiệp
Trong bối cảnh hiện nay, khi khủng
hoảng kinh tế toàn cầu đang làm cho
quy luật cạnh tranh thị trường trở nên
khốc liệt, hơn bao giờ hết, cả doanh
nghiệp lẫn khách hàng đều đánh giá cao
giá trị của một thương hiệu mạnh Đối
với mỗi doanh nghiệp, xây dựng thành
công giá trị thương hiệu luôn đồng nghĩa
với xây dựng sự tín nhiệm với khách
hàng, giảm bớt chi phí marketing có tính
cạnh tranh, tăng lợi nhuận biên và đạt
được lợi thế trong việc đáp ứng nhu cầu
của khách hàng về giá Chính vì vậy,
nhiều doanh nghiệp tại các nước Đông á
đã tập trung vào chiến lược xây dựng giá
trị thương hiệu và coi đó như một chuẩn
mực thiết yếu của hoạt động kinh doanh
Có nhiều mô hình và quy trình xây dựng
giá trị thương hiệu được áp dụng thành
công tại các hãng nổi tiếng như Toyota,
Hyundai, Samsung, Haier
Nhìn ở tầm vĩ mô, bí quyết đầu tiên
khiến thương hiệu Toyota ngày càng
thành công nằm ở chất lượng Sự tin
tưởng về chất lượng thương hiệu của
hãng này trong tâm lý người tiêu dùng
có thể định lượng qua Camry khi nó là mẫu xe bán chạy nhất tại Mỹ Bên cạnh
đó, thành công của Toyota còn nằm ở phương thức quản lý chặt chẽ mang tính
đạo đức cao Trong lịch sử phát triển, Toyota luôn là một cộng đồng đoàn kết trong việc thực hiện cam kết luôn luôn cung cấp những sản phẩm chất lượng cho người tiêu dùng, chúng không ảnh hưởng tới môi trường, không ảnh hưởng tới thế giới Bí quyết thứ hai của hãng là việc xây dựng giá trị thương hiệu dựa trên cách thức kinh doanh và nền tảng dịch vụ vững chắc Đây là lý do khiến từ năm 2003, Toyota đã qua mặt Ford về sản lượng với 6,8 triệu chiếu ô tô tiêu thụ khắp thế giới; cuối năm 2008, cùng với Honda và Ford nằm trong top đầu các hãng ô tô được yêu thích nhất tại
Mỹ(4) Tiếp theo là trường hợp Hyundai Cách đây 7 năm, Hyundai vẫn là một hãng sản xuất ô tô mờ nhạt trên thị trường thế giới, nhưng kể từ khi Chung Mong Koo trở thành Chủ tịch tập đoàn sản xuất xuất ô tô lớn nhất Hàn Quốc này thì mọi hoạt động kinh doanh của hãng đã thay đổi nhanh chóng Hiện Hyundai đã trở thành đối thủ đáng gờm của Toyota Bằng sự đảm bảo “chất lượng tốt nhất, giá thành hạ nhất và chất lượng phục vụ tốt nhất”, Hyundai
đã và đang làm cả thế giới phải thay đổi lại cách đánh giá thương hiệu của mình
ở một quy trình khác, tập đoàn Samsung đã gia tăng giá trị thương hiệu bằng cách tiến hành nghiêm túc chiến
Trang 5lược xây dựng thương hiệu thông qua
maketing hiệu quả Từ năm 2001, bằng
việc phân chia lại nguồn ngân sách tiếp
thị cũng như các kế hoạch giới thiệu sản
phẩm mới một cách rầm rộ và rộng rãi,
Samsung đã thu được những kết quả
khả quan Hiện, Samsung có tên trong
danh sách 5 nhà sản xuất điện thoại di
động hàng đầu thế giới Trong 5 năm
đầu thiên niên kỷ, không thương hiệu
nào trên thế giới có sức tăng trưởng kỷ
lục 186% về giá trị thương hiệu như
Samsung Theo Interbrand, hiện
Samsung đang giữ vị trí 21 trên thế giới
về giá trị thương hiệu đạt trên 17,689 tỉ
đô la Mỹ(5)
Đối với một nền kinh tế trong thời kỳ
tăng trưởng nóng như Trung Quốc, tinh
thần trách nhiệm với cộng đồng của
doanh nghiệp ngày càng trở thành chủ
đề gây nhiều tranh cãi trong đời sống
xã hội Trong khi chính phủ nước này ra
sức quảng bá những hình ảnh về tốc độ
ngoạn mục, diện mạo hoành tráng và vị
thế siêu cường của nền kinh tế mới nổi,
thì một số doanh nghiệp vẫn bất chấp
pháp luật và lợi ích quốc gia sản xuất và
xuất khẩu hàng loạt đồ chơi trẻ em kém
chất lượng, thực phẩm và sữa nhiễm độc
Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có không ít
tổ chức kinh doanh của Trung Quốc
đang tiếp tục kiên trì nâng cao giá trị
thương hiệu như là sự nỗ lực “giành lại”
danh dự, uy tín cho các sản phẩm “made
in China” Haier là một trường hợp tiêu
biểu Người công nhân từ đôi bàn tay
trắng đã làm nên “truyền thuyết” về việc
đưa thương hiệu Haier bước vào thị trường quốc tế chính là Chủ tịch hội
đồng quản trị tập đoàn Haier – Trương Thụy Mẫn Năm 1984, khi tiếp nhận công ty vào thời điểm khó khăn nhất,
ông phát hiện trong số 400 chiếc tủ lạnh tồn kho có 76 sản phẩm bị lỗi Trong lúc ban lãnh đạo công ty đang lúng túng tìm cách tháo gỡ, Trương Thụy Mẫn đã đưa
ra thông báo “những sản phẩm bị lỗi là phế phẩm” và yêu cầu chính tay người làm ra đập nát các phế phẩm đó Ngay trên bờ vực của sự phá sản, quyết định
“đập nát tủ lạnh” của ông đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh đối với lương tâm
và trách nhiệm toàn bộ công nhân của công ty Đây là quyết định làm nên bước ngoặt lịch sử của thương hiệu Haier 19 năm sau sự kiện “đập nát tủ lạnh” từ một công ty không trả nổi lương cho công nhân, Haier đã trở thành công ty sản xuất điện gia dụng lớn nhất Trung Quốc Sản phẩm của hãng có mặt tại 160 nước trên thế giới với lợi nhuận tăng gấp 20.000 lần so với năm 1984(5) Haier và tên tuổi của Trương Thụy Mẫn đã trở thành một “truyền thuyết” của giới kinh doanh Trung Quốc về sự phục hồi và nâng tầm giá trị thương hiệu trên phạm
vi toàn cầu
3 Xây dựng phẩm chất đạo đức, tạo dựng môi trường để tài năng được chuyển hóa thành tinh thần cống hiến hết mình
Nếu các doanh nghiệp phương Tây thường thành công trong việc chú trọng
Trang 6bồi dưỡng công nghệ chuyên ngành và
kỹ năng nghiệp vụ cho người lao động,
thì bí quyết đạt hiệu cao trong hoạt động
kinh doanh của các doanh nghiệp Đông
á lại nằm trong ý thức gắn xây dựng
phẩm chất đạo đức với tạo dựng môi
trường làm việc thuận lợi để tài năng
của mỗi thành viên được chuyển hóa
thành giá trị cống hiến và sáng tạo vì lợi
ích chung
Dựa trên những nguyên tắc “tu thân”
của đạo đức Khổng giáo vốn đã rất quen
thuộc với mỗi người dân Đông á, các nhà
quản lý nhân sự tại các doanh nghiệp đã
từng bước hoàn thiện hệ giá trị đạo đức
cho riêng mình và buộc các thành viên
công ty phải tuân thủ Về cơ bản, những
nguyên tắc “tu thân” thường được áp
dụng vào việc xây dựng các phương
châm xử thế (chính trực, lễ nghĩa, uy
tín ) mang tính xuyên suốt qúa trình
hành động, làm việc và ứng xử của
doanh nghiệp Các phương châm này
tiếp tục được cụ thể hóa thành quy chế,
chế độ hoạt động của công ty tùy theo
chức năng nhiệm vụ và đặc thù văn hóa
riêng tại mỗi nước
Các công ty Nhật Bản là điển hình
cho việc giáo dục lòng trung thành của
nhân viên đối với doanh nghiệp Bằng
cách kết hợp giữa tuyên truyền tư tưởng
truyền thống về lòng trung thành với áp
dụng chế độ làm việc suốt đời, cống hiến
suốt đời, trung thành suốt đời với một
công ty, các doanh nhiệp Nhật Bản đã
trở thành hình mẫu cho tinh thần cống
hiến trọn đời của người lao động đối với
công ty mà họ là thành viên
Nếu trung thành là nét đạo đức đặc thù của trong đạo đức kinh doanh, thì trung thực lại là tiêu chuẩn đạo đức quan trọng nhất trong việc lựa chọn nhân viên và đề bạt thăng chức tại các doanh nghiệp Hàn Quốc Theo quan
điểm của các nhà quản lý Hàn Quốc, tính trung thực sẽ là phẩm chất hàng
đầu giúp doanh nghiệp đảm bảo về quy trình sản xuất, khả năng phát triển mở rộng thương hiệu thông qua chất lượng sản phẩm và uy tín đối với khách hàng
Quản trị hiện đại đang xóa dần mô hình “gia đình trị” để tạo nên giá trị dân chủ trong kinh doanh Thế nhưng, nhiều mô hình quản trị kiểu gia đình tại Đông
á vẫn phát huy tác dụng khi mỗi thành viên biết coi sự khiêm nhường, kiềm chế xung đột và tôn trọng quyết định chung – những giá trị cơ bản tạo nên nền tảng gia đình – là tiêu chí tiên quyết trong hành vi ứng xử tại nơi làm việc
Dựa vào các quy tắc đạo đức mang tính nền tảng, các nhà quản lý nhân sự
đã tiếp tục những bước tiến ngoạn mục trong hoạt động kinh doanh khi nỗ lực tạo ra “sân chơi chung” để tài năng của người lao động có cơ hội chuyển hóa thành giá trị của sự cống hiến và sáng tạo hết mình cho lợi ích của chính họ và công ty
Sớm thấy được mong muốn của nhân viên không chỉ nằm ở việc được nhận mức lương cao bao nhiêu mà quan trọng hơn là ở chỗ họ có thể cống hiến được đến mức nào vào trong việc thực hiện lý
Trang 7tưởng của mình đối với công ty, nhiều
doanh nghiệp Đông á đã tích cực tạo môi
trường làm việc bình đẳng, mang tính
cạnh tranh cao để người lao động phát
huy tài năng và sức sáng tạo Các doanh
nghiệp đã không ngừng xây dựng môi
trường công ty giống như một mái ấm
gia đình mà ở nơi đó sự cống hiến của
mỗi thành viên sẽ góp phần tạo nên sự
tỏa sáng của công ty Với quan điểm
“Bạn có thể nhào lộn bao nhiêu vòng,
chúng tôi sẽ dựng sân khấu lớn như thế
cho bạn” công ty Haier đã tích cực mở
rộng môi trường làm việc để các thành
viên được cống hiến năng lực và sức sáng
tạo Nhằm giúp nhân viên có thể tự tin
ngay trên chính “sân chơi” của mình,
Chủ tịch tập đoàn Haier đã đưa ra ba
khái niệm nhân tài khác nhau.Ba khái
niệm này tương ứng với ba định hướng
tiêu chuẩn khác nhau trên chặng đường
chuyển hóa tài năng người lao động
thành những giá trị đích thực cho bản
thân họ và cho công ty Trong gần hai
thập kỷ qua, việc xây dựng môi trường
làm việc như một “sân chơi” để tài năng
có cơ hội trở thành một giá trị đạo đức
tiên quyết của sự bứt phá đã giúp Haier
vươn lên trở thành thương hiệu hàng
đầu trên thị trường quốc tế với các dòng
sản phẩm mang tính sáng tạo và độ ưu
việt cao
Như vậy, quá trình xây dựng phẩm
chất đạo đức, tạo dựng môi trường làm
việc thuận lợi đã cung cấp cho người lao
động những định hướng cơ bản về đạo
đức nghề nghiệp và mang đến những
động lực lớn lao để họ có thể sáng tạo và cống hiến hết mình cho sự thành công của doanh nghiệp trong quá trình chia
sẻ những lợi ích chung của cộng đồng Có thể coi, đây chính là nhân tố quan trọng tạo nên sự tăng trưởng thần kỳ của các doanh nghiệp tự do tại khu vực Đông á trong thời gian qua
Kết luận Việc tìm hiểu bí quyết thành công của các doanh nghiệp lớn tại Đông á giúp chúng tôi xác định rõ hơn một trong nhiều nguyên nhân khiến Việt Nam chật vật trên chặng đường khẳng định vị thế kinh tế của mình trong khu vực chính là
do chưa phát huy hết được tiềm lực của
hệ thống doanh nghiệp tư nhân Với quá trình hoàn thiện và tuân thủ nghiêm túc
hệ thống chuẩn mực đạo đức kinh doanh, các doanh nghiệp tư nhân tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc đã và
đang mang đến cho chúng ta nhiều gợi
mở cho thấy, sự đồng thuận của xã hội trong việc nhận thức vấn đề xây dựng tốt đạo đức kinh doanh chính là động lực nâng tầm phát triển của một doanh nghiệp nói riêng, một nền kinh tế quốc gia nói chung Quy trình xây dựng đạo
đức kinh doanh tại khối doanh nghiệp tự
do ở nước ta có thể dựa trên những kinh nghiệm thành công của các doanh nghiệp Đông á Đó là các doanh nghiệp cần phải xác định đạo đức kinh doanh
Trang 8gắn liền với tương lai phát triển bền
vững của doanh nghiệp; xây dựng đạo
đức kinh doanh có nhiều cơ hội thành
công nhờ vào: làm mới các giá trị á Đông
truyền thống để tạo nên những giá trị
định hướng chung mang tính cộng đồng
và nhân bản cho mỗi doanh nghiệp; xây
dựng giá trị thương hiệu dựa trên uy tín,
danh dự doanh nghiệp; gia tăng giáo dục
đạo đức nghề nghiệp, tạo môi trường làm
việc như một “mái ấm gia đình” có khả
năng khơi dậy được những giá trị nhân
cách điển hình và tích cực của người Việt
như tinh thần yêu nước, xả thân vì dân
tộc, từ đó phát huy mọi tiềm năng của
người Việt Nam trong quá trình thực
hiện khát vọng thoát khỏi đói nghèo, tụt
hậu, từng bước đưa đất nước trở thành
một quốc gia phát triển và có vị thế quan
trọng hơn trong khu vực./
Chú thích:
1 Nguyễn Mạnh Quân: Đạo đức kinh
doanh và văn hóa doanh nghiệp, Nxb Kinh
tế quốc dân, 2007, tr.18
2 Theo Vân Anh www.vietnam
branding.com/thong-tin/phong-su-thuong-
hieu/5529/Samsung-Electronics -Mot-trong-
nhung-thuong-hieu-phat-trien-nhanh-nhat-the-gioi#
3http://www.vanhoahoc.com/site/index.ph
p?option=com_content&task=view&id=1282
&Itemid=47
4Theo Lê Thư, http://nhansuvietnam
vn/tintuc/o_to_xe_may/toyota-honda-ford-duoc-yeu-thich-nhat-nam-2008/30618.html
5
http://www.vietnambranding.com/thong-
tin/phong-su-thuong-hieu/3988/SamSung-chan-hung-tap-doan-bang-chien-luoc-tiep-thi
6 http://vietbao.vn/Kinh-te/Truong-Thuy- Man-chiec-may-giat-mang-ten-Trung-Quoc-phan-1/20365815/92/
Tài liệu tham khảo
1 Bùi Kim Phượng, Nguyễn Trọng Nhân biên dịch (2008): 98 thủ thuật thành công trong kinh doanh, Nxb Văn hóa lao
động, Hà Nội
2 Nguyễn Mạnh Quân (2007): Đạo
đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp, Nxb Đại học kinh tế quốc dân, Hà Nội
3 Theo Vân Anh www.vietnam branding com/thong-tin/phong-su-thuong- hieu/5529/Samsung-Electronics -Mot-trong- nhung-thuong-hieu-phat-trien-nhanh-nhat-the-gioi#
4 http://www.vanhoahoc.com/site/ind ex.php?option=com_content&task=view&i d=1282&Itemid=471
5. Theo Lê Thư, http://nhansuvietnam vn/ tintuc/o_to_xe_may/toyota-honda-ford-duoc-yeu-thich-nhat-nam-2008/30618.html
6 http://www.vietnambranding.com/ thong-tin/phong-su-thuong-hieu/3988/ SamSung-chan-hung-tap-doan-bang-chien-luoc-tiep-thi
7 http://vietbao.vn/Kinh-te/Truong- Thuy-Man-chiec-may-giat-mang-ten-Trung-Quoc-phan-1/20365815/92/
8 海 尔 集 团 ， “ 先 卖 信 誉 后 卖 产 ” http://www.haier.cn/about/culture_ index detail37.shtm
赛” http://www.haier.cn/about/culture _index detail03.shtml
10 海尔集团，“授权与监督相结合
11 http://www.haier.cn/about /cultur indexdetail04.shtml