Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và đánh giá thực trạng việc cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, luận án đề xuất các quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm tiếp tục cải cách hoàn thiện bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển của đất nước Lào. Mời các bạn cùng tham khảo.

VANLATY KHAMVANVONGSA

Cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương

ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

TểM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Chuyờn ngành: Lý luận và Lịch sử Nhà nước và phỏp luật

Mó s : 62 38 01 01

HÀ NỘI - 2015

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Trịnh Đức Thảo

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Vào hồi giờ ngày tháng năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Ở ĐẦ

Cải cách bộ máy hành chính nhà nước nói chung và bộ máy hành chính nhà nước (BMHCNN) cấp trung ương nói riêng, hiện nay luôn là sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới kể cả các quốc gia phát triển và các quốc gia đang phát triển và đặc biệt là các quốc gia trong quá trình chuyển đổi từ nền hành chính cai trị sang nền hành chính phục vụ Ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào từ khi thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước do Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào khởi xướng và lãnh đạo Vấn đề cải cách BMHCNN nói chung và BMHCNN cấp trung ương nói riêng cũng luôn là sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước Lào Điều này được thể hiện qua các văn kiện ở các kỳ Đại hội Đảng NDCM Lào Hội nghị trung ương lấn thứ 5 khóa II đã khẳng định: “Kiện toàn chính quyền là nhằm nâng cao hiệu lực của chính quyền

về quản lý nhà nước, quản lý kính tế và xã hội Cần tiếp tục cải cách và kiện toàn

hệ thống chính quyền toàn bộ, làm cho nó đột phá từ trung ương xuống đến cấp cơ

sở Cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương cần phải gọn nhẹ thực sự, có hiệu quả, để làm việc quản lý, nghiên cứu, kiểm tra giám sát, xây dựng cán bộ và công tác đối ngoại là chủ yếu”

Thực hiện chủ trương của Đảng những năm qua công cuộc cải cách BMHCNN nói chung và cải cách BMHCNN cấp trung ương nói riêng đã đạt được những kết quả quan trọng như bộ máy ngày càng gọn hơn, từng bước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả hơn Chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan cấu thành BMHCNN được xác định rõ ràng cụ thể hơn Điều đó đã góp phần vào thành tựu đạt được trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, môi trường Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của công cuộc đổi mới đất nước, cải cách BMHCNN nói chung và BMHCNN cấp trung ương thời gian qua vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế Cụ thể là sự thể chế hóa các chủ trương của Đảng về cải cách BMHCNN cấp trung ương còn chậm Các văn bản pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, chức năng, nhiệm vụ của một số Bộ, Ban, ngành còn chồng chéo, thiếu tính cụ thể, minh bạch và rõ ràng Cơ cấu tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, phức tạp, gây ra những tình trạng hoạt động không thông suốt, kém hiệu quả, lãng phí Không ít cán bộ, công chức vẫn chưa đáp ứng được trong cải cách tổ chức bộ máy hành chính; việc bố trí, sắp xếp cũng như đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ về chuyên môn, phẩm chất đạo đức cán bộ, công chức vẫn gặp nhiều khó

khăn, nhiều trường hợp không đúng tiêu chuẩn Ngoài ra, còn diễn ra hiện tượng tham ô, tham nhũng, quan liêu của một số cán bộ, công chức ở một số cơ quan và

hiện tượng “xin - cho” vẫn diễn ra khá trầm trọng ở một số lĩnh vực Điều đó làm

giảm hiệu lực, hiệu quả của BMHCNN và giảm lòng tin của nhân dân đối với chính quyền nhà nước, thực trạng này đòi hỏi phải có những giải pháp khắc phục kịp thời Đảng NDCM Lào đã chỉ rõ: “Nếu không quyết tâm cải cách kịp thời và không tập trung lực lượng vào việc củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ và hoàn thiện lề lối làm việc cho tốt hơn thì chắc chắn rằng chung ta không chỉ sẽ không thoàn thành nhiệm vụ chính trị thôi, mà còn sẽ làm cho tình hình phức tạp thêm và làm cho sự tin cậy của quần chúng đối với chế độ mới sẽ bị xói món cũng có thể”

Bên cạnh đó để đáp ứng được yêu cầu đổi mới cũng như đòi hỏi của cải cách hành chính nhà nước, xây dựng nhà nước pháp quyền trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và mở rộng hợp tác hội nhập quốc tế ở nước CHDCND Lào hiện nay Điều đó, đòi hỏi cần phải có sự cải cách mạnh mẽ BMHCNN cấp trung ương ở Lào hiện nay theo hướng Đại hội IX Đảng NDCM Lào đã xác định: “Các Bộ, cơ quan hành chính cấp trung ương cần thực hiện chức năng quản lý vĩ mô là chủ yếu; Nhất là việc triển khai đường lối và Nghị quyết của Đảng thành chương trình, đề án thuộc ngành cho kịp thời và chỉ đạo tổ chức thực hiện thành hiện thực ”

Để khắc phục những hạn chế cải cách BMHCNN thời gian qua hiện thực hóa có hiệu quả chủ trương của Đảng NDCM Lào, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu bài bản, toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn cải cách BMHCNN nói chung và cải cách BMHCNN cấp trung ương nói riêng

Xuất phát từ những lý do nêu trên, việc nghiên cứu đề tài “C i cách bộ máy

hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” là

cấp thiết có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn đối với CHDCND Lào hiện nay

- Nghiên cứu, đánh giá quá trình cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương của nước CHDCND Lào từ khi nước Lào thực hiện đường lối đổi mới đất nước đến nay Từ đó chỉ ra được thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình cải cách bộ máy hành chính nhà nước này

- Đề xuất quan điểm và các giải pháp tiếp tục cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở nước CHDCND Lào đến năm 2020

3 Phạm vi nghiên cứu của luận án

- V không gian nghiên cứu lý luận và thực tiễn cải cách bộ máy hành chính

nhà nước cấp trung ương ở CHDCND Lào có sự tham khảo kinh nghiệm của Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan

- V thời gian, luận án nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển bộ máy

hành chính nhà nước cấp trung ương ở CHDCND Lào từ năm 1975 đến 2015 và đánh giá thực trạng quá trình cải cách bộ máy hành chính cấp trung ương ở CHDCND Lào từ đổi mới năm 1986 đến năm 2015 Đề xuất quan điểm và giải pháp tiếp tục cải cách bộ máy hành chính này đến năm 2020

4 Cơ sở lý luận, phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận của luận án là quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng NDCM Lào về nhà nước và pháp luật,

về xây dựng nhà nước dân chủ nhân dân, về cải cách bộ máy nhà nước nói chung

và cải cách BMHCNN nói riêng

Bên cạnh đó, tác giả luận án cũng sử dụng các quan điểm khoa học được rút

ra từ các công trình khoa học đã được công bố liên quan đến đề tài luận án trong

và ngoài nước Lào

- Các phương pháp nghiên cứu chủ đạo của luận án là trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; luận án sử dụng các phương pháp truyền thống như: phương pháp lịch sử - cụ thể, phân tích - tổng hợp, diễn giải -

quy nạp, so sánh, thống kê (được biểu hiện dưới biểu bảng và sơ đồ hóa) để phân tích và làm rõ nội dung của luận án

Luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu tương đối có hệ thống

và toàn diện của cải cách BMHCNN cấp trung ương dưới góc độ lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật ở nước CHDCND Lào Vì vậy, luận án có những đóng góp khoa học mới sau:

- Luận án đã xây dựng được các khái niệm BMHCNN ở cấp trung ương, cải cách BMHCNN ở Lào; chỉ ra được các đặc điểm của BMHCNN cấp trung ương ở Lào

- Xác định nội dung cải cách, các điều kiện bảo đảm của cải cách BMHCNN cấp trung ương ở Lào

- Luận án đã đánh giá, chỉ ra được những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân BMHCNN và cải cách BMHCNN cấp trung ương hiện hành ở Lào

- Luận án đề xuất được hệ thống quan điểm và các giải pháp tổng thể có tính khả thi để tiếp tục đẩy mạnh cải cách BMHCNN cấp trung ương nhằm hoàn thiện

và đưa ra mô hình của BMHCNN cấp trung ương ở CHDCND Lào hiện nay

6 Ý ngh a khoa học của luận án

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần bổ sung lý luận về chính quyền cấp trung ương, về cải cách BMHCNN cấp trung ương trong môn học lý luận chung về nhà nước và pháp luật

Kết quả nghiên cứu của luận án còn có giá trị tham khảo, góp phần cải cách

có hiệu quả BMHCNN cấp trung ương nói riêng và thực tiễn cải cách bộ máy nhà nước ở CHDCND Lào hiện nay nói chung Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của luận

án còn là tài liệu tham khảo có giá trị cho hoạt động tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, giảng dạy về bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy hành chính nhà nước cấp

trung ương ở CHDCND Lào nói riêng

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận

án được kết cấu thành 4 chương, 10 tiết

Chương 1

T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Hiện nay, cải cách BMHCNN nói chung và BMHCNN cấp trung ương nói riêng luôn là sự quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi Để thực hiện cải cách thành công việc nghiên cứu luận chứng cơ sở khoa học cũng luôn được sự quan tâm của các cơ quan, các nhà khoa học trong nước Lào và cả ở nước ngoài

Ở Lào vấn đề cải cách BMHCNN cấp trung ương đến nay rất ít công trình nghiên cứu đến, Những năm gần đây, có một số công trình nghiên cứu đến bộ máy nhà nước, đổi mới bộ máy chính quyển ở địa phương, ví dụ như:

- Pa Tha Na Souk Aloun (2007): “Đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào”, Luận án tiến sĩ Luật

học, Trường Đại học Luật Hà Nội

- Khăm Khoong Phôm Ma Păn Nha (2010): “Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền cấp tỉnh ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay”, Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ

Chí Minh

- Phô xay Say Nha Sone (2011): “Cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp huyện ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay”, Luận án tiến sĩ Luật

học, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

Đối với công trình nghiên cứu ở nước Lào chủ yếu đề cập đến vấn đề cải cách hành chính chung; hoặc là một bộ một cơ quan một địa phương; hoặc đi vào từng nội dung cụ thể như: hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính, hiệu quả quản lý hành chính, vai trò tổ chức hành chính, đổi mới bộ máy văn phòng, đơn vị hành chính v.v Về công trình nghiên cứu BMHCNN cho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu hoàn chỉnh và có hệ thống về cải cách BMHCNN cấp trung ương ở CHDCND Lào

Ở Việt Nam và Trung Quốc có nhiều công trình nghiên cứu về cải cách hành chính, đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN trong đó đề cập vấn đề cải cách BMHCNN,

Riêng ở Việt Nam, cũng có nhiều công trình nghiên cứu phong phú với nhiều tác giả viết liên quan nhà nước pháp quyền, bộ máy nhà nước, cải cách bộ máy hành chính nhà nước, cải cách hành chính, hoàn thiện bộ máy chính quyền ở

từng địa phương cụ thể… đang là vấn đề cấp thiết được Đảng và Nhà nước Việt Nam quan tâm và cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn đề này trên các phương diện khác nhau Các công trình nghiên cứu về bộ máy hành chính

đã góp phần giải đáp, những đòi hỏi cấp bách của thực tế đối với hệ thống BMHCNN cấp trung ương, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền và sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước ở Việt Nam Các công trình nghiên cứu đã đề ra những giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách hành chính nói chung và hoàn thiện BMHCNN cấp trung ương nói riêng nhằm thực hiện một trong những nội dung của đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân ở Việt Nam

Tổng quan tình hình nghiên cứu của công trình khoa học công bố trong nước

và nước ngoài là sự khái quát hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến

đề tài nghiên cứu Cụ thể trên cơ sở nghiên cứu những công trình có liên quan đến Nhà nước pháp quyền, bộ máy nhà nước, cải cách bộ máy hành chính nhà nước và BMHCNN cấp trung ương ở từng loại công trình: sách, đề tài khoa học, luận văn, luận án và các bài đăng trên tạp chí, báo khoa học Mặc dù vậy, tất cả các công trình khoa học đã được công bố trong nước và nước ngoài trên đây là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc nghiên cứu, viết và hoàn thiện luận án này

Chương 2

CẤP TRUNG ƯƠNG Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

2.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ, CHỨC NĂNG CỦA BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TRUNG ƯƠNG Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

2.1.1 Khái niệm bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Theo quan điểm chung BMHCNN được hiểu là tổ chức bộ máy nhà nước thực hiện quyền hành pháp hoặc tổ chức hành pháp mà có thẩm quyền, có chức năng quản lý và giải quyết các vụ việc ở tầm vĩ mô, ở phạm vi cả nước theo ngành, lĩnh vực của mình được giao cho, đều gọi là tổ chức bộ máy cấp trung ương “Tổ chức của hành pháp ở trung ương gồm cả: Thủ tướng và Chính phủ, Bộ trưởng và bộ, các cơ quan khác ở trương ương”

Hiến pháp sửa đổi năm 2003 đã quy định: Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước, thống nhất quản lý thực hiện nhiệm vụ của nhà nước về mọi mặt (chính

trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại); Chính phủ gồm có Thủ tướng, Phó thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Thủ tướng Chính phủ là người đứng đầu Chính phủ và đại diện cho Chính phủ, lãnh đạo và điều hành công việc của Chính phủ, các bộ, các cơ quan ngang bộ, tổng cục và cơ quan khác thuộc Chính phủ; lãnh đạo và điều hành công việc của các tỉnh và thành phố Bên cạnh đó, Luật Chính phủ sửa đổi năm 2003 đã quy định: cơ cấu tổ chức của Chính phủ gồm có Phủ Thủ tướng (hiện là Văn phòng Chính phủ), bộ, cơ quan ngang bộ Ngoài ra, Chính phủ có thể thành lập, giải thể, chia tách, sáp nhập các cơ quan khác thuộc Chính phủ Có thế thấy rằngChính phủ đóng vị trí quan trọng hệ thông cơ quan hành chính nhà nước; bởi Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương, là trung tâm chủ yếu trong việc thực hiện quyền hành pháp ở trung ương, nhất là các bộ, cơ quan ngang bộ; mà đó là cơ quan, tổ chức tham mưu, sự nghiệp, chuyên môn để giúp Chính phủ hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Ngoài ra, còn tồn tại một số cơ quan, tổ chức ở trung ương và hoạt động do quy định của Chính phủ

Từ những phân tích nêu trên có thể hiểu BMHCNN cấp trung ương Nhà

nước CHDCND Lào là hệ thống các bộ phận cơ cấu của Chính phủ và tổ chức, cơ quan khác thuộc Chính phủ, bao gồm các bộ, cơ quan ngang bộ và tổ chức, cơ quan khác ở trung ương, đồng thời các nhân sự của các cơ quan đó từ Thủ tướng, phó thủ tướng, các thành viên Chính phủ; thủ trưởng và phó thủ trưởng của cơ quan khác thuộc Chính phủ và tất cả cán bộ, công chức ở trung ương; được xây dựng trên cơ sở của pháp luật và các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Nhà nước CHDCND Lào nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý của BMHCNN cấp trung ương và góp phần tăng cường xây dựng BMHCNN vững mạnh, có hiệu lực, hiệu quả và hiện đại theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân ở CHDCND Lào

Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Thứ nhất, là bộ phận cấu thành hệ thống cơ quan thực hiện quyền hành

pháp, là bộ phận cấu thành hệ thống cơ quan hành chính nhà nước thực hiện quyền quản lý nhà nước ở nước CHDCND Lào

Thứ hai, quản lý nhà nước trên phạm vi cả nước mà được phê chuẩn do

Quốc hội; chịu trách nhiệm trước Quốc hội và Chủ tịch nước, có chức năng trong việc quản lý nhà nước, điều hành và thực hiện nhiệm vụ mọi mặt

Thứ ba, Thủ tướng, phó thủ tướng và các thành viên khác của Chính phủ

được bổ nhiệm, bãi nhiệm do Chủ tịch nước sau Quốc hội phê chuẩn

2 .3 Vai trò của bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Chính phủ là bộ phận quan trọng trong bộ máy nhà nước, là cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương và đóng vài trò trung tâm của bộ máy nhà nhà nước nói chung và BMHCNN nói riêng Chính phủ với tổ chức và hoạt động liên tục điều hành và quản lý mọi mặt của đời sống xã hội, Chính phủ cũng là tổ chức mang quyền lực đầu tiên người dân dể nhận ra nhất

- BMHCNN cấp trung ương có vai trò là cơ quan tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống xã hội và đứng ở vị trí trọng tâm của bộ máy nhà nước trong hệ thống chính trị ở Lào

- BMHCNN cấp trung ương là bộ phận trong hệ thống cơ quan hành chính

và là cỗ máy có khả năng vận hành để thực hiện quyền hành pháp cũng như vai trò trong việc thực hiện quản lý hành chính ở cấp quốc gia

- BMHCNN cấp trung ương đóng vai trò là bộ máy thực thi pháp luật, mọi

tổ chưc và hoạt động của BMHCNN ở trung ương đứng trên cơ sở của luật pháp với tư cách là cơ quan bảo vệ và phục vụ cho lợi ích chung, hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước

- BMHCNN cấp trung ương có vai trò giữ gìn ổn định nước, bảo vệ trật tự,

an toàn, an ninh cũng như bảo vệ môi trường bên vững cho xã hội nhằm nâng cao chất lượng đồi sống của nhân dân, cung cấp các dịch vụ công và đáp ứng nhu cầu phục vụ người dân một cách hài lòng và tốt nhất

2.1.4 Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Chức năng và nhiệm vụ của BMHCNN cấp trung ương nói chung và của Chính phủ nói riêng được quy định trong văn bản pháp luật nhất là trong một số điều, một số nội dung theo Luật Hành chính sửa đổi năm 2003, như:

- Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước, được Quốc hội phê chuẩn và chịu trách nhiệm trước Quốc hội và Chủ tịch nước, có chức năng quản lý một cách thống nhất thực hiện nhiệm vụ của nhà nước mọi mặt: về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, xây dựng và sử dụng nguồn nhân lực, sử dụng và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường và tài nguyên khác; bảo vệ và giữ gìn trật tự quốc phòng - an ninh và công tác đối ngoại

- Về nhiệm vụ của Chính: Thực hiện Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh và sắc lệnh của Chủ tịch nước, tổ chức tuyên truyền pháp luật, giáo dục việc tôn trọng pháp luật, quy định các biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân; xây dựng chiến lược cho việc phát triển kinh tế - xã hội và cho năm tài chính trình Quốc hội xem xét và thông qua

2.2 KHÁI NIỆM, M C TIÊU, YÊU CẦU, NỘI DUNG, CÁC ĐI U KIỆN

B O M CỦA CẢI CÁCH BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TRUNG ƯƠNG Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

2.2.1 Khái niệm cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương

ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Ở Việt Nam và Lào BMHCNN là một trong bốn yếu tố của nền hành chính nhà nước (thể chế hành chính; bộ máy hành chính; đội ngũ cán bộ, công chức hành chính; chế độ tài chính công) Cải cách bộ máy hành chính cấp trung ương là một trong những nội dung cải cách bộ máy hành chính trong nền hành chính nhà nước và nội dung cải cách cũng đòi hỏi đồng bộ với các yếu tố khác của nền hành chính nhà nước Ở CHDCND Lào, cải cách BMHCNN có nghĩa là củng cố, tăng cường hiểu lực của chính quyền về quản lý nhà nước, quản lý kinh tế và xã hội; làm cho các bộ phận hành chính trong sạch, có chất lượng để bảo đảm cho quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động được chấp hành, coi trọng nhất là lĩnh vực

trực tiếp thực hiện về chủ quyền Qua phân tích trên, cải cách BMHCNN cấp trung ương được hiểu là quá trình thay đổi có chủ đích về cơ cấu tổ chức bộ máy, xác định lại vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, phạm vi và mối quan hệ trong hệ thống tổ chức hành chính, gắn với đổi mới đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước cấp trung ương nhằm bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nhà nước vì lợi ích chính đáng của Nhà nước, của xã hội, của công dân và đảm bảo quyền con người

2.2.2 Mục tiêu cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Cải cách BMHCNN cấp trung ương ở CHDCND Lào phải đáp ứng mục tiêu chung của cải cách hành chính là xây dựng một nền hành chính tập trung, thống nhất, thông suốt từ trung ương đến địa phương; đủ năng lực, quyền lực; trong sạch, từng bước hiện đại hóa; chủ động phục vụ nhân dân; chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của mình; nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý hành chính nhà nước đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền định hướng XHCN ở Lào và tiến tới dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, thịnh vượng

2.2.3 Yêu c u cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Một là, cải cách BMHCNN cấp trung ương phải đáp ứng chuyển đổi sang

kinh tế hàng hóa và tiếp tực xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

Hai là, cải cách BMHCNN cấp trung ương ở Lào phải xuất phát từ yêu cầu

xây dựng nhà nước dân chủ nhân dân và hướng tới nhà nước pháp quyền của dân,

do dân và vì dân, xây dựng nền hành chính vững mạnh hiện đại, bộ máy nhà nước tinh gọn, hợp lý, có hiệu quả

Ba là, cải cách BMHCNN cấp trung ương ở Lào phải xuất phát từ nhu

cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế của Lào hiện nay

2.2.4 Nội dung cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Để cải cách BMHCNN ở cấp trung ương đủ năng lực hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của mình, phải bảo đảm thực hiện các nội dung sau:

- Xác định và đổi mới cơ cấu tổ chức BMHCNN cấp trung ương:

- Đổi mới thể chế liên quan với tổ chức và hoạt động tổ chức bộ máy hành chính nhà nước

- Xác định biên chế nhân sự bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương

2.2.5 Các điều kiện bảo đảm cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Để cải cách hành chính nhà nước cấp trung ương ở CHDCND Lào đạt được hiệu quả và đạt mục đích đề ra thì cần có một số điều kiện bảo đảm sau đây:

- Điều kiện về chính trị - hành chính

- Điều kiện về pháp luật

- Điều kiện về kinh tế

- Điều kiện về văn hóa - xã hội

2.3 C I CÁCH BỘ MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ N C CẤP TRUNG ƯƠNG MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GỚI VÀ NHỮNG GIÁ TRỊ THAM KHẢO CHO CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

2.3.1 Kinh nghiệm cải cách bộ máy hành chính nhà nước cấp trung ương một số nước trên thế giới

Kinh nghiệm của Việt Nam

Cải cách BMHCNN cấp trung ương, nhất là cải cách bộ máy Chính phủ ở Việt Nam có thể nhìn xem hai vấn đề quan trọng sau đây:

Thứ nh t, về chủ trương, chính sách và công tác cải cách

Thứ hai, về cải cách tổ chức bộ máy Chính phủ từng giai đoạn (2002 đến nay)

+ Cơ cấu tổ chức bộ máy Chính phủ khóa XI (2002-2007)

+ Cơ cấu tổ chức bộ máy Chính phủ khóa XII (2007-2011)

+ Cơ cấu tổ chức bộ máy Chính phủ khóa XIII (2011-2016)

Kinh nghiệm của Trung Quốc

Trung Quốc tiến hành sáu cuộc cải cách hành chính với quy mô và đã trải

qua 6 giai đoạn cải cách BMHCNN Trong gai đoạn 2008-2013), với mục ti u

tr ng i m là xác định rõ hơn chức năng, nhiêm vụ, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng mô hình Chính phủ phục vụ, thúc đẩy xây dựng XHCN ở

Trung Quốc nhằm giúp cho việc hoàn hiện thể chế kinh tế thị trưởng XHCN ở Trung Quốc, thúc đẩy điều tiết phát triển kinh tế xã hội, giúp đi sâu cải cách hơn thể chế quản lý hành chính, nhằm ứng phó với yêu cầu mới của kinh tế thị trường, quốc tế hóa, từ do thúc đẩy xây dựng XHCN sau khi Trung Quốc chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2001

Kinh nghiệm của Thái Lan

Cải cách hành chính nhà nước ở Thái Lan, có sự thay đổi khá rõ ràng kể tù

1980 đến nay, cải cách tổ chức BMHCNN tập trung vào đổi mới tổ chức và hoạt động có hiệu quả, có chất lượng phục vụ; hoàn thiện chức năng cùng với chuyển giao quyền, nhiệm vụ cho đơn vị ở vùng địa và địa phương nhiều hơn Sau khi khủng hoảng kinh tế năm 1997, Thái Lán đã tập trung cải cách Chính phủ nhất là

giai đoạn cải cách năm 2002, nhằm hướng tới cải cách “hành chính th i i mới”

và giải quyết những vấn đề pháp lý mà liên quan

2.3.2 Những giá trị tham khảo

2.3.2.1 Những giá trị tham khảo cho cải cách bộ máy hành chính nhà nước nói chung

Thứ nh t, nhiều quốc gia đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc cải cách

BMHCNN nhất là tổ chức bộ máy của Chính phủ đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động các cơ quan hành pháp

Thứ hai, cải cách bắt đầu từ tư duy, đổi mới nhận thức

Thứ ba, Nhà nước cần ban hành đầy đủ và đồng bộ các văn bản pháp luật

làm cơ sở pháp lý để thống nhất việc cải cách BMHCNN

Thứ tư, cần tổ chức và làm đúng theo chương trình đặt ra, làm từng bước một

và không ngừng cải cách Nhiều nước bắt đầu cải cách từ trung ương, Chính phủ

Thứ năm, cần thiết kế mô hình tổ chức BMHCNN gắn với bản chất nhà

nước, truyền thống lịch sử và các điều kiện thực tế nhất là vấn đề toàn cầu hóa, hội nhập và mở rộng hợp tác trong khu vực và thế giới