Khảo sát phim của đạo diễn việt kiều tại thị trường điện ảnh việt nam đầu thế kỉ xxi

Đầu thế kỉ XXI điện ảnh Việt Nam đón nhận những người con xa xứ quay trở về làm phim cống hiến cho nước nhà, khi dòng điện ảnh này du nhập vào thị trường phim Việt tạo được không khí mới

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÂN

KHOA VĂN HỌC VÀ NGÔN NGỮ

CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN

CẤP TRƯỜNG NĂM 2015

Tên công trình:

KHẢO SÁT PHIM CỦA ĐẠO DIỄN VIỆT KIỀU TẠI THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XXI

Sinh viên thực hiện:

Chủ nhiệm: Nguyễn Thị Ngọc Nữ, lớp Ngôn ngữ 4, khóa 2011 – 2015 Thành viên: Lê Ngọc Thảo, lớp Ngôn ngữ 4, khóa 2011 – 2015

Thành viên: Phạm Thị Ngọc Bích, lớp Ngôn ngữ 4, khóa 2011 – 2015

Người hướng dẫn: Thạc sĩ Đào Lê Na, Khoa Văn học và Ngôn ngữ

MỤC LỤC

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH 1

MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XXI 8

1.1 Những điều kiện kinh tế-xã hội tác động đến điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI 8

1.2 Thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI 17

1.2.1 Thành tựu 17

1.2.2 Hạn chế 20

CHƯƠNG 2 DÒNG ĐIỆN ẢNH VIỆT KIỀU ĐẦU THẾ KỈ XXI – NHỮNG THÀNH TỰU 26

2.1.Khái quát dòng điện ảnh Việt Kiều đầu thế kỉ XXI 26

2.2 Thực trạng 29

2.2.1 Số lượng 29

2.2.2 Doanh thu 34

2.2.3 Phản hồi của khán giả 36

2.2.4 Phản hồi của báo chí, truyền thông 42

2.2.5 Các giải thưởng 43

CHƯƠNG 3 DÒNG ĐIỆN ẢNH VIỆT KIỀU ĐẦU THẾ KỈ XXI – NHỮNG HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP 46

3.1 Những hạn chế 46

3.1.1 Những bộ phim không đạt chất lượng và không được công chiếu 46

3.1.2 Sao chép và đạo phim nước ngoài 49

3.1.3 Tính thuần Việt và tính nghệ thuật chưa cao 51

3.2 Giải pháp cho dòng điện ảnh Việt kiều đầu thế kỉ XXI 57

KẾT LUẬN 60

TÀI LIỆU THAM KHẢO 61

PHỤ LỤC 69

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH

Đề tài mà chúng tôi chọn để nghiên cứu là "Khảo sát phim của đạo diêxn Việt kiều tại thị trường điện ảnh Việt Nam Đầu thế kỉ XXI" Nhìn lại thực trạng, thành tựu đã đạt được cũng như những hạn chế còn gặp phải trong thập niên đầu của TK XXI của thị trường điện ảnh Việt Nam, ta thấy để đi đến được như ngày hôm nay không phải là chuyện dễ dàng Hoạt động điện ảnh không đơn lẻ một mình nó mà được hỗ trợ bởi các chính sách kinh tế - văn hóa – xã hội để dần dần mở rộng ra, ngày càng định hướng đi lên để phục vụ cho chính nó cũng như cho ngành công nghiệp điện ảnh Bên cạnh đó việc xuất hiện của dòng phim Việt kiều là một dấu ấn đáng nhớ, mở ra một lối đi mới, một sự hợp tác giữa đạo diễn, nhà sản xuất làm nên thương hiệu của dòng phim tư nhân nói chung và phim thương mại nói riêng Ngoài ra, thị trường điện ảnh Việt Nam không chỉ đổi mới ở trong nước mà còn giao lưu, hội nhập với quốc tế để học hỏi, nâng cao kinh nghiệm cũng như giới thiệu phim Việt Nam ra bên ngoài thế giới Song song với những thành công đó thì vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém trong công tác đào tạo cũng như quản

lý Khắc phục được những mặt thiếu sót này thì nền điện ảnh Việt Nam sẽ còn phát triển và tiến xa hơn nữa

Đầu thế kỉ XXI điện ảnh Việt Nam đón nhận những người con xa xứ quay trở về làm phim cống hiến cho nước nhà, khi dòng điện ảnh này du nhập vào thị trường phim Việt tạo được không khí mới mẻ, hiệu ứng tích cực, đỡ nhàm chán làm cho điện ảnh trong nước có bước khởi sắc khi các đạo diễn mang đến cho công chúng nước nhà những đứa con nhiều màu sắc và đậm chất Việt kiều cho thị trường phim Việt, bước đầu họ đã khẳng định được mình và có vị trí nhất định trong điện ảnh Việt Đây cũng là sân chơi lớn để các đạo diễn Việt kiều và các đạo diễn trong nước cạnh tranh nhau một cách công bằng để chất lượng cũng như nội dung phim ngày càng được nâng cao qua đó mà tính nghệ thuật cũng cao hơn, là cơ hội để các đạo diễn trong nước

có thể học hỏi thêm những kinh nghiệm làm phim tân tiến nhất, dòng điện ảnh

Việt kiều cùng hòa vào thị trường phim Việt tạo ra nhiều món ăn mới gửi tới công chúng cũng như góp phần thúc đẩy điện ảnh nước nhà phát triển hơn

Các đạo diễn Việt kiều mở đầu xu hướng mới cho điện ảnh Việt Nam, cải tiến công nghệ làm phim cũ, tìm lối đi mới tránh sa đà vào những lối mòn của cách làm phim cũ, cứng nhắc,nhờ có phim của các đạo diễn Việt kiều mà thị trường phim Việt bớt trầm lắng, tư duy mới mẻ tạo tâm lý phấn khích cho những người yêu nghệ thuật sẽ hết mình nó, chắp thêm đôi cánh cho những người đam mê nghệ thuật được tự do sáng tạo Dòng điện ảnh này dám thách thức chính mình thực hiện những dự án phim khó mà các đạo diễn Việt Nam không dám làm vì nhiều yếu tố trở ngại, các đạo diễn Việt kiều có những mối quan hệ cộng sự tốt đẹp, kêu gọi đầu tư tốt nên phim của họ về mặt âm thanh

và hình ảnh cũng phần nào làm thỏa mãn người xem Các đạo diễn đã cho ra mắt rất nhiều tác phẩm và đạt những thành tựu nhất định về số lượng phim ra rạp mỗi năm, các đạo diễn khẳng định được tên tuổi của mình ngay trên quê nhà, nó cũng là bệ phóng giúp các diễn viên tỏa sáng hơn nữa trên con đường nghệ thuật của họ, được giới truyền thông săn đón, khán giả ủng hộ, được nước nhà công nhận với nhiều các hạng mục giải thưởng dành cho các bộ phim được trình chiếu Đây là một tin vui cho điện ảnh nước nhà

Bên cạnh những thành tựu mà dòng điện ảnh của đạo diễn Việt kiều đã làm được thì mặt khác nó vẫn tồn tại những hạn chế có những bộ phim không đạt chất lượng và không được công chiếu, tính thuần Việt và tính nghệ thuật chưa cao chưa lột tả hết đề tài rộng là Việt Nam.Bên cạnh nêu ra những hạn chế của dòng điện ảnh này chúng tôi còn có đề xuất một số giải pháp khắc phục để các đạo diễn có thể nhìn nhận lại chính mình, khắc phục những hạn chế để định hướng đề tài khai thác phim tốt hơn

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đầu thế kỉ XXI thì điện ảnh Việt Nam đón nhận một “luồng gió mới”,

đó chính là phim của các đạo diễn Việt kiều - những người con gốc Việt sinh sống và làm việc ở nước ngoài, sau đó trở về Việt Nam làm phim để phục vụ khán giả quê nhà Khi phim của đạo diễn Việt kiều vừa xuất hiện tại thị trường điện ảnh Việt Nam thì đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều Từ trước đến nay chỉ có các báo, tạp chí, truyền hình đưa tin và những nhận xét của các khán giả quan tâm đến phim Việt kiều qua các trang mạng xã hội chứ chưa

có nghiên cứu nào rõ ràng về phim của các đạo diễn Việt kiều

Như vậy, đề tài “Khảo sát phim của đạo diễn Việt kiều tại thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI” theo chúng tôi vẫn là một đề tài mới mẻ

và có nhiều vấn đề để nghiên cứu

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Tất cả phim của các đạo diễn Việt kiều được chiếu tại Việt Nam đầu thế kỉ XXI

Phạm vi nghiên cứu: Thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

3 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp lịch sử - xã hội: chúng tôi sẽ khắc họa lại điện ảnh Việt Nam trong những thập niên trước xem đã làm được gì và nêu những hạn chế

để các đạo diễn rút kinh nghiệm tìm cách khắc phục nhằm giúp điện ảnh Việt Nam ngày càng phát triển hơn

Phương pháp thống kê: thống kê số lượng đạo diễn cũng như những tác phẩm của họ được công chiếu, những đạo diễn và tác phẩm không được công chiếu, qua đó cho thấy được nội dung mà các đạo diễn Việt kiều muốn truyền

tải tới khán giả không phải lúc nào cũng được chấp nhận và nó bị chi phối bởi một số yếu tố khác

Phương pháp phân tích: tiến hành khảo sát và phân tích các số liệu thu thập được để qua đó biết được phản hồi của khán giả với dòng điện ảnh này

Phương pháp so sánh: so sánh phim của đạo diễn Việt kiều với nền điện ảnh Việt Nam nói chung để gợi ý cho điện ảnh Việt Nam một hướng đi mới hướng

Phương pháp liên ngành: điện ảnh là loại hình nghệ thuật tổng hợp có

sự kết hợp với văn học, âm nhạc, mĩ thuật Chính sự kết hợp này sẽ tạo cho điện ảnh Việt những bộ phim hay hơn, hấp dẫn hơn

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài này như một hướng đi mới của điện ảnh Việt giúp cho điện ảnh nước nhà tiếp cận gần hơn với những cái mới của điện ảnh thế giới thông qua các đạo diễn Việt kiều

Khảo sát, phân tích, đánh giá phim của các đạo diễn Việt Kiều đầu thế

kỷ XXI, tham khảo các sách báo, những bài phê bình điện ảnh trong nước So sánh phim của đạo diễn Việt kiều trong bối cảnh chung của điện ảnh Việt Nam.Từ đó đi sâu phân tích những thành công cũng như hạn chế của phim Việt kiều

5 Lịch sử nghiên cứu

- Trong nước:

Vì phim của đạo diễn Việt kiều mang nhiều yếu tố mới lạ, hấp dẫn nên

từ khi du nhập vào điện ảnh Việt Nam đón nhận được sự quan tâm nhiệt tình của khán giả, giới chuyên môn lẫn giới truyền thông báo chí, có cả ý kiến đồng tình lẫn phản bác trên các trang mạng xã hội Các trang báo mạng uy tín

như: Ngoisao.net, Newszing.vn, Vnexpress.net, Soha.vn, Dantri.com.vn, Nguoiduatin.vn… đều quan tâm và đưa tin về phim Việt kiều, cập nhật thường xuyên những tin tức mới mẻ thú vị xung quanh phim cho quý khán giả yêu thích phim nói chung và phim Việt kiều nói riêng, các nhà báo chuyên mảng văn hóa nghệ thuật cũng có những bài viết đánh giá, bình luận về phim của đạo diễn Việt kiều từ những bài viết phân tích sâu từng phim hay cách làm phim của từng đạo diễn cho đến những bài viết tổng hợp

Trong bài viết của nhà báo Loan Thanh đăng ngày 3/12/2013 trên trang nguoiduatin.vn có đoạn “Nhìn lại lịch sử phát triển của điện ảnh Việt trong một thập kỉ gần đây có thể thấy sự “đổ bộ” mạnh mẽ của các đạo diễn Việt kiều vào thị trường phim trong nước đã góp phần làm phong phú và đa sắc hơn cho bức tranh điện ảnh nước nhà Nếu như trước kia khán giả trong nước vẫn còn cảm thấy xa lạ và dè chừng với những “đứa con tinh thần” của các đạo diễn hải ngoại thì giờ đây, những bộ phim được “ra lò” từ bàn tay của họ

đã được công chúng đón nhận nồng nhiệt, thậm chí còn rất háo hức chờ mong Nói đén các đạo diễn Việt kiều được công chúng yêu mến điện ảnh đã quen thuộc với một loạt cái tên như: Trần Anh Hùng, Nguyễn Võ Nghiêm Minh, Charlie Nguyễn, Victor Vũ, Johnny Trí Nguyễn và những bộ phim “kinh điển” gắn với tên tuổi của họ Trong đó, nếu như những đạo diễn Việt kiều đầu tiên nghiêng về những dòng phim nghệ thuật như “Áo lụa Hà Đông” của Lưu Huỳnh, “Mùa len trâu” của Nguyễn Võ Nghiêm Minh thì thế hệ đạo diễn Việt kiều thứ hai lại đi theo dòng phim giải trí, mang nặng tính thương mai ” - đây là ý kiến nhận xét khá khái quát mà nhà báo Loan Thanh đã dành cho dòng phim của các đạo diễn Việt kiều 1

của người nước ngoài Kênh SBTN của cộng đồng người Việt ở nước ngoài

có đưa tin và phỏng vấn diễn viên Ngô Thanh Vân và Trần Bảo Sơn cùng đạo diễn Lê Văn Kiệt của bộ phim “Ngôi nhà trong hẻm” Còn lại đa số là những

ý kiến chủ quan của những kiều bào quan tâm đến điện ảnh nước nhà

6 Tính cấp thiết, ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

Vì nhận thấy nó là hướng đi mới của điện ảnh, góp phần làm điện ảnh Việt Nam thêm sinh động, đa dạng, phong phú, cùng với phim của các đạo diễn trong nước, phim đạo diễn Việt kiều thúc đẩy Việt Nam trên đà vươn trở thành một trong những nước có nền công nghiệp điện ảnh phát triển

Ý nghĩa khoa học: đề tài mà chúng tôi nghiên cứu sẽ giúp nhìn rõ ràng hơn về phim của đạo diễn Việt kiều trong thị trường điện ảnh Việt Nam

Ý nghĩa thực tiễn: đây sẽ là tài liệu tham khảo để cho những ai yêu thích điện ảnh, đóng góp một số ý kiến để các đạo diễn Việt kiều nhìn ra ưu khuyết điểm để ngày hoàn thiện hơn

7 Kết cấu của đề tài

A Phần mở đầu

B Phần nội dung: bao gồm ba chương

Chương 1: Khái quát thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

1.1 Những điều kiện kinh tế-xã hội tác động đến điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

1.2 Thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

1.2.1 Thành tựu 1.2.2 Hạn chế Chương 2: Dòng điện ảnh Việt Kiều đầu thế kỉ XXI- Thực trạng

2.1 Khái quát dòng điện ảnh Việt Kiều đầu thế kỉ XXI

2.2 Thực trạng

2.2.1 Số lượng

2.2.2 Doanh thu

2.2.3 Phản hồi của khán giả

2.2.4 Phản hồi của truyền thông và báo chi

Tiểu kết

KẾT LUẬN

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT THỊ TRƯỜNG ĐIỆN ẢNH VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỈ XXI

1.1 Những điều kiện kinh tế-xã hội tác động đến điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

Có thể nói những năm trở lại đây, khoảng thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI, nền điện ảnh Việt Nam có những chuyển biến mạnh mẽ và những bứt phá ngoạn mục Các rạp chiếu phim phủ rộng khắp các tỉnh thành trong cả nước với quy mô lớn, hệ thống phòng chiếu được lắp đặt trang thiết bị hiện đại Bên cạnh những hãng phim Nhà nước thì các hãng phim tư nhân cũng phát triển nhanh chóng, cạnh tranh nhau không ngừng để đem đến sự thoải mái và hài lòng cho khách hàng Một vài tên tuổi gây được tiếng vang trong lớn trong nền điện ảnh Việt Nam như hãng phim Thiên Ngân, hãng phim Phước Sang, hãng phim Giải phóng… Song hành cùng với sự nâng cấp rạp chiếu là số lượng phim ra rạp ngày càng nhiều, với hàng ngàn thể loại phong phú, dành cho nhiều độ tuổi khác nhau Để có được những bước tiến mạnh mẽ như vậy thì không thể không nói đến sự tác động của điều kiện kinh tế - xã hội

Vào những năm 2000, 2001 – giai đoạn đầu sau thời kỳ Đổi mới, thị trường điện ảnh Việt Nam khá trầm lắng, với số lượng phim ra rạp ít ỏi, phần lớn là phim ngoại nhập với nội dung hạn chế, hầu như chỉ tập trung vào ba thể loại chính đó là hài hước, hành động và tình cảm – lãng mạn, song hành với những bộ phim trong nước với chủ đề về chiến tranh, kháng chiến Khán giả lúc bấy giờ vẫn chưa quen với việc đến rạp xem phim, họ chuộng những phim truyền hình trên tivi hơn là những phim điện ảnh, thay vì mua vé xem phim thì

họ thường mua hoặc thuê băng video về thưởng thức cùng gia đình Vì thế xem phim rạp lúc bấy giờ là một hoạt động giải trí chưa phổ biến đối với nhiều người, cũng như khá xa xỉ với lứa tuổi học sinh – sinh viên Tuy nhiên, chỉ ba năm sau đó, tức vào năm 2003 bộ phim "Gái nhảy" của đạo diễn Lê Hoàng công chiếu vào dịp Tết thì lập tức được coi như là bộ phim mở đầu cho thời kỳ phim thương mại sau giai đoạn khủng khoảng của điện ảnh Việt Nam

thập niên 1990 1 Bởi nó không chỉ là bộ phim khai thác những vấn đề nhạy cảm của xã hội như: ma túy, cờ bạc, mại dâm… mà nó còn là một bước đi đầy táo bạo của Lê Hoàng khi ông cho ra mắt bộ phim được coi là sự mở đầu cho dòng phim thương mại sau này Như vậy có thể coi đây là một điểm nhấn của nền điện ảnh Việt Nam với một bộ phim giải trí thuần Việt, không còn nói về chủ đề cách mạng hay chiến tranh nữa mà nó phản ảnh những vấn đề của xã hội đương thời Một năm sau, nền điện ảnh Việt Nam tiếp tục có thêm hai bộ phim nói về lịch sử đó là "Mê Thảo, thời vang bóng" của đạo diễn Việt Linh

và "Ký ức Điện Biên" của đạo diễn Đỗ Minh Tuấn Tuy kinh phí đầu tư khá lớn nhưng doanh thu không cao, có lẽ là do người Việt muốn thưởng thức những bộ phim với nội dung nhẹ nhàng hơn Vào tháng 5 năm 2004, báo chí nước nhà xôn xao việc một đạo diễn gốc Việt gây tiếng vang với bộ phim ma

mị - kinh dị được công chiếu tại Mỹ mang tên "Oan hồn" (Spirit) 2 Đạo diễn gốc Việt đó không ai khác chính là Victor Vũ – một nhân tố góp phần quan trọng vào dòng điện ảnh Việt kiều sau này Đến tháng 6 năm 2004, không để khán giả chờ lâu, đạo diễn Vũ Ngọc Đãng giới thiệu đứa con tinh thần của

mình mang tên "Những cô gái chân dài" do hãng phim Thiên Ngân phát hành,

bộ phim khi vừa công chiếu đã gây được sự chú ý của dư luận bởi chủ đề của

nó xoay quanh nghề người mẫu – một nghề lắm hào quang nhưng cũng đầy nước mắt Dù chưa có bước đột phá nhưng bộ phim cũng thể hiện một xu hướng mới trong con mắt làm phim của người đạo diễn Trong khi nền điện

ảnh Việt Nam đang đi tìm vị thế cho mình trong thị trường thì "Áo lụa Hà

Đông" của đạo diễn Lưu Huỳnh là một mốc son đáng ghi nhận Lấy bối cảnh thời kỳ khó khăn của Việt Nam trong chiến tranh, bộ phim đã lột tả hết những khát vọng những tâm tư của người Việt thời chiến để rồi qua đó bộ phim không thể nào "thực" hơn, không thể nào xuất sắc hơn nữa Chính vì vậy "Áo lụa Hà Đông" đã xứng đáng đại diện cho điện ảnh Việt Nam tham dự đề

cử giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất lần thứ 80, đồng thời đưa tên tuổi

nữ diễn viên – người mẫu Trương Ngọc Ánh lên hàng ngôi sao Như vậy có thể thấy từ năm 2000 trở đi thị trường điện ảnh Việt Nam không chỉ riêng của các hãng phim nhà nước nữa mà có sự tham gia sôi nổi của các hãng phim tư nhân, điều này manh nha cho một sự thay đổi ngoạn mục trong việc đem những tác phẩm điện ảnh đến gần hơn với công chúng

Song hành với đó, sự kiện Việt Nam gia nhập WTO vào ngày 7/11/2006 là một bước ngoặt lớn dẫn đến sự thay đổi về mọi mặt, và nền điện ảnh nước nhà cũng không ngoại lệ Theo đó, Việt Nam cam kết không quy định hạn ngạch cho phim nhập, vì vậy không hạn chế số lượng phim ngoại Nhờ vậy mà khán giả Việt Nam thỏa sức thưởng thức các bộ phim đình đám

từ Hollywood, từ các nền điện ảnh nước bạn như Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc… Tuy nhiên số tiền để mang những bộ phim này đến với khán giả Việt Nam là không nhỏ Lúc này thì số lượng phim ngoại nhập tăng đáng kể với thể loại vô cùng phong phú nhưng vẫn còn thiếu những bộ phim Việt chất lượng, gây được hứng thú cho khán giả Cũng trong năm 2006, Luật điện ảnh Việt Nam ra đời, Nhà nước chủ trương xóa bỏ bao cấp và tiến tới cổ phần hóa các hãng phim Nhà nước Số tiền tài trợ làm phim mỗi năm của các hãng phim Nhà nước không còn được phân bố theo kiểu giao chỉ tiêu và lỗ thì bù như trước Đây chính là thời điểm mà các hãng phim tư nhân thừa thắng xông lên 1 Những bộ phim tư nhân mở đầu một trang mới cho điện ảnh Việt Nam

là "Khi đàn ông có bầu" của đạo diễn Phạm Hoàng Nam và "Nữ tướng cướp" của đạo diễn Lê Hoàng do hai hãng phim tư nhân là Phước Sang và Thiên Ngân thực hiện đã thực sự mở ra một thời kỳ mới cho phim chiếu rạp, phim thị trường Cứ như vậy theo từng năm, lần lượt các tác phẩm của tư nhân ra đời với số lượng cũng như sự đầu tư ngày càng lớn, doanh số thu về cũng ngày càng cao Bước qua năm 2007, thời kỳ sau khi Việt Nam hoàn tất gia nhập WTO, đây cũng là giai đoạn chúng ta đã thực hiện được hơn một nửa chặng đường "Chiến lược kinh tế - xã hội 2001 – 2010", vì vậy mà nước ta

1

http://vhttdlkv3.gov.vn/PrintVersion.aspx?i=3215

đang trên đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bắt đầu hội nhập hơn với thế giới cả về kinh tế lẫn văn hóa, giáo dục nhưng vẫn theo chủ trương "Hòa nhập chứ không hòa tan" Ngay sau đó một hơi thở mới đã mang khán giả Việt đến gần với điện ảnh Việt hơn qua việc đạo diễn Việt kiều Charlie Nguyễn thực hiện bộ phim mang tên "Dòng máu anh hùng" với sự tham gia diễn xuất của diễn viên Việt kiều Johnny Trí Nguyễn và Dustin Nguyễn Bộ phim do hãng phim Chánh Phương phát hành, ra mắt công chúng vào ngày 27/04/2007 Phim mang đề tài lịch sử, lấy bối cảnh chính là cuộc khởi nghĩa chống Pháp vào thập niên 1920 Với tổng kinh phí đầu tư lên tới 1,5 triệu USD, mang về 10 tỷ doanh thu, bộ phim đã gây được tiếng vang lớn bởi những cảnh quay đẹp mắt, những pha hành động như thật cùng với sự diễn xuất xuất sắc của diễn viên Ngô Thanh Vân Tuy không thể khẳng định đây là

bộ phim mở đầu cho phim điện ảnh hải ngoại nhưng ít nhiều nó đã gây được niềm tin của khán giả Việt đối với các đạo diễn Việt kiều

Vài tháng sau, điện ảnh Việt Nam hợp tác với điện ảnh Hàn Quốc cho

ra mắt bộ phim kinh dị "Mười: truyền thuyết về bức chân dung" được hãng phim Phước Sang phát hành vào ngày 24/12/2007 – đồng thời cũng là bộ phim điện ảnh kinh dị đầu tiên của Việt Nam, là lần mà thể loại kinh dị tái ngộ với khán giả sau nhiều năm vắng bóng Bộ phim thu hút được sự tò mò của khán giả ở nhiều độ tuổi nhưng vẫn chưa thật sự xuất sắc, theo ý kiến của nhiều khán giả trẻ thì phim chưa đủ để "sợ" và nội dung cũng chưa thật mới

mẻ Dù mới chỉ là giai đoạn manh nha nhưng tất cả điều đó cũng đã chứng tỏ

sự thành công của các hãng phim tư nhân trong việc lôi kéo công chúng đến với màn ảnh rộng Nắm bắt được tâm lý khán giả trẻ, đạo diễn Nguyễn Quang

Dũng đã cho ra đời bộ phim "Nụ hôn thần chết" với sự phá cách trong nội

dung cũng như hội tụ dàn diễn viên – ca sĩ trẻ mà đặc biệt là nam tài tử đang

"hot" lúc bấy giờ - Johnny Trí Nguyễn, được công chiếu vào tháng 1 năm

2008 Với nội dung nhẹ nhàng, mới lạ, cốt truyện hài hước thêm phẩn lãng mạn, bộ phim thu hút được nhiều khán giả và mang về thành công rực rỡ cho đạo diễn Nguyễn Quang Dũng Để rồi không dừng lại ở đó, phần hai của bộ phim mang tên "Giải cứu thần chết" tiếp tục được thực hiện và ra mắt vào dịp

Tết năm 2009 Cũng nói thêm, dường như ở giai đoạn này các đạo diễn rất nhạy với thị trường và họ cũng không ngần ngại bắt tay với các hãng phim để làm tiếp phần hai của những bộ phim đã thành công Và bộ phim hành động

"Bẫy rồng" của đạo diễn Lê Thanh Sơn đã ra đời trong hoàn cảnh đó Bộ phim

còn được gọi là "Dòng máu anh hùng phần 2" với cặp diễn viên bài trùng Johnny Trí Nguyễn và Ngô Thanh Vân, được coi là cặp đôi ăn ý nhất trên màn ảnh lúc giờ Không thua kém "người tiền nhiệm", bộ phim được đầu tư 1,5 triệu USD này cũng đã đem về cho nhà sản xuất gần 12 tỷ doanh thu, đồng thời được coi là bộ phim đáng xem nhất vào cuối năm 2009

Bước qua năm 2010, đây có lẽ là mốc thời gian đánh dấu cho sự mở đầu của giai đoạn phát triển dòng phim Việt kiều nói riêng hay các phim tư nhân nói chung Có thể nói bộ phim "mở hàng" và gây được thiện cảm nhiều nhất đó là "Để mai tính" của đạo diễn Charlie Nguyễn, công chiếu vào tháng 4 năm 2010 Bộ phim tình cảm – hài hước kể về mối lãng mạn giữa Dũng và Mai và có sự xen ngang của "chị Hội" – một nhân vật thuộc thế giới thứ ba hư cấu trong phim Đến "Để mai tính 2" Charlie Nguyễn đã để nhân vật “chị Hội” trở thành nhân vật chính, phần hai này vẫn đề cập đến yếu tố đồng tính - một vấn đề đang gây tranh cãi trong xã hội Việt Nam Nhưng bằng kinh nghiệm và sự khéo léo của mình, Charlie Nguyễn đã mang đến cho khán giả nước nhà một bộ phim nhẹ nhàng, gây cười nhưng vẫn chất chứa những thông điệp ý nghĩa về tình yêu Đó là lý do mà "Để mai tính 2" của Charlie Nguyễn được khán giả hào hứng đón nhận Có lẽ từ đó trở đi mà khán giả chuộng thể loại phim tình cảm lãng mạn, nhẹ nhàng hài hước hơn để giải tỏa căng thẳng sau những ngày làm việc Cũng trong năm 2010, đạo diễn Victor Vũ giới

thiệu mình đến với công chúng qua bộ phim "Giao lộ định mệnh" thuộc thể

loại tâm lý – ly kì Đây là một thể loại không xa lạ gì với khán giả phương Tây nhưng với khán giả Việt Nam thì nó còn khá mới mẻ, không phải ai cũng

có thể xem được thể loại này Tuy vậy, bộ phim chưa được khán giả hưởng ứng tích cực vì nghi án đạo nhái ý tưởng của phim nước ngoài Những tháng cuối năm 2010, phải kể đến phim "Cánh đồng bất tận" của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học cùng tên của

nhà văn trẻ Nguyễn Ngọc Tư Lấy làng quê Việt Nam làm bối cảnh, bộ phim

kể về cuộc đời của những con người lam lũ, những sai lầm khiến họ phải trả giá… để làm bật lên nhiều giá trị nhân văn và nhân đạo sâu sắc Thị trường điện ảnh Việt Nam khép lại năm 2010 với một kết thúc đẹp, cũng như định hướng mở ra những bước đi mới trong những năm tiếp theo

Bước sang năm 2011 – đây có lẽ là năm dành cho khán giả tuổi teen và khán giả trẻ khi hàng loạt các phim nhựa đều khai thác về chuyện học đường, chuyện tình yêu, chuyện giới tính… song vẫn không thiếu sự góp mặt của thể loại phim hài Qua đó có thể thấy rõ các nhà làm phim đã định hướng tới một dòng phim nhựa thị trường, thương mại chủ yếu là gây cười và kéo khán giả đến rạp Tuy vậy không phải bộ phim nào ra đời cũng gặt hái được thành công

như dự định Mở màn cho năm 2011 là bộ phim “Thiên sứ 99” của đạo diễn

Nguyễn Minh Cao phối hợp với Hãng phim Phước Sang phát hành vào dịp tết

2011 Bộ phim sở hữu một dàn diễn viên – ca sĩ trẻ sáng ngoại hình, tạo hình nhân vật và góc quay đẹp nhưng nội dung thì không được giới chuyên môn đánh giá cao Vì vậy mà phim không thể cạnh tranh lại với hai phim "bom

tấn" cùng thời điểm phát hành, đó là "Cô dâu đại chiến 1" của Victor Vũ và

"Bóng ma học đường" của Lê Bảo Trung So sánh thì có thể thấy "Cô dâu đại chiến 1" nhỉnh hơn "Bóng ma học đường" một chút bởi dàn diễn viên trẻ có

thực lực như Lê Khánh, Huy Khánh, Vân Trang…, nội dung cũng mới lạ cùng những tình huống gây cười tinh tế Tuy có phần kém hơn nhưng cũng không thể bỏ qua sự thành công của "Bóng ma học đường" vì đây là bộ phim 3D đầu tiên của Việt Nam, có nội dung học đường gần gũi với khán giả trẻ, cùng với

sự diễn xuất của danh hài Hoài Linh Bấy nhiêu yếu tố đó cũng đã đủ kéo khán giả vào rạp Kế đến phải kể đến sự tái hợp của đạo diễn Charlie Nguyễn

và diễn viên Thái Hòa trong bộ phim "Long Ruồi" Có thể nói đây là cặp bài trùng, hợp tác khá ăn ý trong việc sản xuất ra những bộ phim hài hước Dù doanh thu không vượt qua được cái bóng của "Để mai tính 2" nhưng "Long Ruồi" của Charlie Nguyễn vẫn đủ sức đánh bại những bộ phim ngoại nhập lúc bấy giờ Như vậy, tính đến thời điểm này có thể thấy, thị hiếu của khán giả cũng đã có sự thay đổi, họ chọn xem một bộ phim dựa vào nhiều yếu tố: nội

dung, đạo diễn, diễn viên… chứ không còn định kiến với mác "phim Việt Nam" nữa Đây có lẽ là một tín hiệu đáng mừng của điện ảnh Việt Dù có chậm hơn so với nền kinh tế đang trên đà phát triển nhưng thị trường điện ảnh Việt Nam cũng đã bước được những bước đi mạnh dạn hơn

Sau những tín hiệu đáng mừng đó, những tháng gần cuối năm 2011,

"màn ảnh rộng" lại chào đón bộ phim có tựa đề dài nhất tính đến thời điểm

hiện tại: "Hotboy nổi loạn và câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt" của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng Theo chúng tôi, trước tiên tựa đề phim đã

gây xôn xao dư luận, một số ý kiến cho rằng đặt tựa dài như vậy là để gây sự chú ý và câu khách, một số ý kiến khác lại cho rằng phải có ý đồ gì thì đạo diễn Vũ Ngọc Đãng mới đặt như vậy Thật vậy, chúng tôi thiết nghĩ đạo diễn

Vũ Ngọc Đãng khó mà chọn được một cái tên ngắn gọn, súc tích bởi bộ phim mới của ông nói về những con người nhỏ bé, những cuộc đời nhỏ - từ đó làm nên những mảng tập hợp nên câu chuyện về góc khuất của những con người

ấy Đây cũng là bộ phim khai thác về người đồng tính sau "Để mai tính 1" Bộ phim nhận được nhiều nhận xét tích cực và có doanh thu cao Trên thị trường quốc tế, phim cũng đã được chiếu tại một số liên hoan phim nhưng nhận được nhận xét ít tích cực hơn Bộ phim được xem là một sự đột phá trong điện ảnh Việt Nam khi miêu tả một cách chân thực cuộc sống của những người đồng tính Chính sự thành công ngoài mong đợi này đã giúp đạo diễn Vũ Ngọc Đãng ghi điểm trong lòng khán giả, không chỉ ở lĩnh vực phim truyền hình mà còn ở lĩnh vực phim điện ảnh

Sau năm 2011 và 2012, thì thị trường điện ảnh Việt Nam khựng lại, tạm nhường chỗ cho những bộ phim ngoại nhập Có thể lý giải cho điều này là

vì các đạo diễn cần có thời gian tìm hiểu và nắm bắt lại xu thế thị trường, thị hiếu khán giả Bên cạnh đó thì đạo diễn Victor Vũ thừa thắng xông lên, với

hai bộ phim "Thiên mệnh anh hùng" – bộ phim cổ trang, võ hiệp và "Scandal

1- Bí mật thảm đỏ" – phim kinh dị nói về thực trang showbiz Việt Ngoài ra còn có "Hello cô Ba", một phim nhựa hài hước của Hãng phim Phước Sang Tuy vậy, "Hello cô Ba" là ví dụ điển hình nhất cho các phim “hài nhảm” – yếu tố gây cười, vui vẻ đặt lên hàng đầu nhưng là kiểu “cù lét” khán giả bằng

cách cho nhân vật có những hành động ngu ngốc nhất có thể, sự hốt hoảng, la hét luôn thường trực trên gương mặt từng diễn viên, cộng thêm các màn giả gái của danh hài Hoài Linh Tuy vậy, một bộ phận khán giả dường như “sốt” lên với bộ phim có sự xuất hiện của Hoài Linh Theo thống kê sau mùa phim Tết hãng phim Phước Sang , “Hello cô Ba” là phim “bội thu” nhất với doanh thu lên tới trên dưới 25 tỷ đồng 1 Trong khi đó, "Thiên mệnh anh hùng" – tác

phẩm võ hiệp kinh vói phí lớn, hay "Lời nguyền huyết ngải" của Bùi Thạc Chuyên dù nhận được một số lời khen nhưng vẫn không “ăn” được phim hài kinh phí thấp của Phước Sang Khi so sánh hai phim Tết ra cùng thời điểm:

"Thiên mệnh anh hùng" và "Hello cô Ba" thì hẳn các nhà sản xuất phim cũng

phải đau đầu Một phim đầu tư kinh phí lớn với bối cảnh hoành tráng, phục trang phức tạp, các màn đánh võ hấp dẫn, diễn viên đẹp nhưng doanh thu thấp; với một phim "mì ăn liền", có kinh phí đầu tư thấp, bối cảnh đơn giản, kiểu nhân vật đơn giản nhưng khi ra rạp thì mang về doanh thu cao Có thê nói phim vì mục đích thương mại lúc nào doanh thu cũng cao

Nói thêm về thể loại phim tâm lý – xã hội có lẽ "Scandal 1- Bí mật thảm đỏ" ở thời điểm bấy giờ là một bộ phim xuất sắc không chỉ về mặt nội

dung mà yếu tố kỹ xảo cũng được coi là thành công lớn Bộ phim đã làm nên tên tuổi đạo diễn Việt kiều Victor Vũ Đến năm 2013 – thời gian đánh dấu sự trở lại của những tên tuổi trong làng điện ảnh Việt như đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, đạo diễn Charlie Nguyễn Trước tiên phải nói đến bộ phim "Mỹ

nhân kế" của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng Bộ phim nhận được nhiều phản

ứng trái chiều cho đến tiêu cực từ phía khán giả và các nhà phê bình, khi một

số tán dương phần khung cảnh tại Cam Ranh, Khánh Hoà cùng phần trang phục, bối cảnh, trong khi số khác thì cho rằng bộ phim nhạt và mắc khá nhiều lỗi trong bố cục, diễn biến, các cảnh võ thuật và cách xây dựng hình ảnh nhân vật Nhưng chỉ trong hơn nửa tháng phát hành tại các cụm rạp trên toàn quốc,

bộ phim đã đạt doanh thu đến 52 tỉ đồng, gấp hơn 3 lần kinh phí làm phim (17

tỉ đồng), trở thành một trong những bộ phim có doanh thu cao nhất được ghi

1

http://vi.wikipedia.org/wiki/Hello_c%C3%B4_Ba

nhận tại thị trường phim Việt lúc đó Có thể thấy các đạo diễn trong nước cũng kém cạnh gì các đạo diễn Việt kiều khi mỗi bên đều có thế mạnh khác nhau Ở Nguyễn Quang Dũng là sự sành sỏi khán giả Việt, nắm bắt nhanh nhạy xu thế, còn ở Victor Vũ là sự bạo dạn, đưa những cách thức làm phim ở

Mỹ vào phim Việt, ở Charlie Nguyễn là sự điềm tĩnh, kinh nghiệm và chắc chắn trong việc chọn lựa kịch bản Vì vậy, chưa nói đến phim ngoại nhập thì thị trường điện ảnh Việt Nam luôn có những cuộc đua không khoan nhượng giữa các bộ phim trong nước Cũng trong năm 2013, Charlie Nguyễn tiếp tục khẳng định vị thế của mình với hai bộ phim mang hai thái cực khác nhau:

"Tèo em" và “Bụi đời Chợ Lớn” Nếu như bộ phim hài hước – lãng mạn "Tèo

em" nói về tình cảm gia đình không thu hút được truyền thông quan tâm, thậ, chí gắn cho nó một cái mác "hài nhạt" thì "Bụi đời Chợ Lớn" còn kém may mắn hơn khi bị "chết non" do quy định kiểm duyệt của Cục điện ảnh Đây có

lẽ là cú sốc, là kỉ niệm buồn trong sự nghiệp làm phim của Charlie Nguyễn

Tuy vậy có lẽ niềm an ủi lớn nhất của ông là "Tèo em" được khán giả đón

nhận mặc cho truyền thông có những ý kiến đánh giá trái chiều, mang về doanh thu khá cao Thế mới thấy cả truyền thông và khán giả đều có ảnh hưởng đến sự thành bại của một bộ phim

Tóm lại, thị trường điện ảnh Việt Nam đầu TK XXI có ba đặc điểm nổi bật: dòng phim thương mai – giải trí lấn át dòng phim chính thống, phim ngoại vẫn còn lấn át phim nội và sự biến mất của các nhà phê bình Khi được hỏi về vấn đề này, bà Ngô Phương Lan – Cục trưởng Cục điện ảnh đã thẳng thắn trả lời:

"Thứ nhất, về việc phim ngoại lấn át phim nội […] Có điều này là do

khi gia nhập WTO Việt Nam cam kết không quy định hạn ngạch cho phim nhập, vì vậy không thể hạn chế phim ngoại

Thứ hai, như tôi đã nói, điện ảnh bước vào cơ chế thị trường cũng phù

hợp với chủ trương "xã hội hóa hoạt động điện ảnh" Khi tư nhân làm phim thì hầu hết họ chỉ quan tâm đến phim thương mại, trong khi đó, kinh phí đầu tư làm phim của nhà nước ngày càng giảm Năm 2011 và 2012 không có, cuối

2013 mới "khơi lại" dòng đặt hàng của nhà nước và vì thế trong năm 2014,

2015 các phim "chính thống" mới dần ra lò

Thứ ba, việc các nhà phê bình "biến mất" thì có lẽ các nhà báo biết rõ

hơn tôi vì các cây bút viết về điện ảnh trước nay ở các báo rất nhiều Giờ họ

"biến" đâu tôi không trả lời được Ở các tạp chí chuyên ngành thì vẫn có mục phê bình phim thường xuyên Tôi chỉ có thể thay mặt cho bản thân mình với

tư cách một nhà phê bình phim chuyên nghiệp trả lời rằng, tôi ít viết thật ra là

do công việc quản lý quá bận rộn, ít khi được thanh thản làm công việc mình thích Bởi tôi quan niệm rằng vị trí của mình ở đâu thì cố gắng làm tốt phận sự của mình ở đó."

Tuy lời phát biểu của bà rất thẳng thắn và đầy đủ thông tin nhưng có lẽ việc không nói đến sự xuất hiện của các đạo diễn Việt kiều là một thiếu sót lớn

1.2 Thị trường điện ảnh Việt Nam đầu thế kỉ XXI

1.2.1 Thành tựu

Nhìn những bước chuyển mình của nền điện ảnh Việt Nam trong những năm trở lại đây thì có thể thấy được hoạt động điện ảnh đã được xã hội hóa, thu hút sự đóng góp của tư nhân bên cạnh sự đầu tư của Nhà nước Không những vậy nền điện ảnh đang ngày một vươn lên trở thành một trong những ngành công nghiệp giải trí hàng đầu Giờ đây những nhà làm phim không còn phải lo những đứa con tinh thần của họ không có "đầu ra" nữa, bởi hoạt động điện ảnh hiện nay nằm trong cơ chế thị trường, được tự do hơn trong việc làm phim, nói nôm na là có tiền thì làm Sự hợp tác giữa nhà làm phim và hãng phim được mở rộng với nhiều hình thức: góp kinh phí, lời lãi chia theo phần trăm; hoặc các hãng phim tư nhân đặt hàng các đạo diễn và sở hữu độc quyền phát hành bộ phim… Song, dẫu là hình thức nào thì đôi bên đều có lợi, nhờ vậy mà khán giả không còn bị "đói" phim nữa Theo bà Ngô Phương Lan - Cục trưởng Cục Điện ảnh, "Khán giả đến với điện ảnh đông và hào hứng Doanh thu chiếu bóng tăng đều hằng năm (năm 2012: 1.000 tỷ

đồng; 2013: 1.250 tỷ đồng; 2014: 1.600 tỷ đồng) Số lượng rạp chiếu phim cũng tăng mạnh, đến nay có hơn 250 phòng chiếu phim, trong đó có từ 80 đến 90% rạp chiếu ở các thành phố lớn được xây mới và trang thiết bị hiện đại không kém ở nước ngoài" Như vậy đây cũng là một thành tích đáng nể trong việc lôi cuốn khán giản đến với màn ảnh rộng, mang điện ảnh phổ biến với công chúng hơn, để điện ảnh không còn là loại hình xa lạ và xa xỉ nữa Bên cạnh đó, về chuyên môn thì sáng tạo điện ảnh không còn khép kín trong một giới chuyên nghiệp nữa mà mở rộng cho mọi người được tham gia Chính vì vậy mà có lúc dấy lên phong trào "Người người làm phim, nhà nhà làm phim" Minh chứng cho điều này là đa số các bộ phim nhựa bây giờ đều do các đạo diễn trẻ thực hiện, trong nước có, ngoài nước có, rất phong phú về thể loại và mang chất riêng của từng đạo diễn

Song song với đó việc thành lập các hội đồng chuyên môn để trao các giải thưởng giành cho các bộ phim điện ảnh thành công Tính tới thời điểm năm 2013, Bộ Văn hóa – thông tin phối hợp với Cục điện ảnh Việt Nam đã tổ chức thành công 18 kỳ Liên hoan phim Việt Nam Đây là ngày hội của điện ảnh Việt Nam, nơi quy tụ của các nhà làm phim Việt Nam với nhiều giải thưởng được trao tặng Ở liên hoan phim, còn có các hình thức tổ chức như hội thảo, chợ phim, dạ hội điện ảnh, các cuộc giao lưu giữa các nhà làm phim

và khán giả Những năm về sau, Liên hoan phim Việt Nam không chỉ trao giải cho điện ảnh mà cả những phim video Giải thưởng cao nhất của Liên hoan phim là giải Bông sen vàng được trao cho những bộ phim mà ban giám khảo bầu chọn là xuất sắc toàn diện Tuy vậy từ năm 1993 trở đi, Hội Điện ảnh không còn trao giải thưởng tại các liên hoan phim nữa Năm 2003, Hội Điện ảnh Việt Nam cho ra đời giải Cánh diều vàng, và kết hợp cùng Đài Truyền hình Việt Nam đưa buổi lễ trao giải lên sóng truyền hình trực tiếp với sự hỗ trợ của các doanh nghiệp thông qua quảng cáo Qua lịch sử của giải thưởng, nhiều hạng mục của giải được thay đổi Ở giải Cánh diều vàng 2005, Cánh diều bạc và Cánh diều đồng bị bỏ bớt Đến giải 2006, Cánh diều bạc được khôi phục và bằng khen thay cho Cánh diều đồng Năm 2007, Hội Điện ảnh

trao tặng thêm Cách diều bạc và hai giải phụ là Giải phim phục vụ khán giả đông nhất và Giải phim bán được nhiều vé nhất Không dừng lại ở phạm vi

trong nước, Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế (Vietnamese International Film Festival, viết tắt ViFF) là một đại hội điện ảnh diễn ra hai năm một lần

do hai tổ chức bất vụ lợi Hội Văn học Nghệ thuật Việt Mỹ (VAALA) và Hội Văn hóa Ngôn ngữ Việt Nam (VNLC) tổ chức bắt đầu từ năm 2003 ViFF thường diễn ra tại Đại học California tại Irvine và nhiều địa điểm quanh vùng Little Saigon của Quận Cam, California, Mỹ Vừa là một đại hội điện ảnh và vừa là một sinh hoạt cộng đồng người Việt tại Quận Cam, cho đến nay ViFF là đại hội điện ảnh duy nhất dành riêng cho các nhà làm phim gốc Việt trên toàn thế giới Vì vậy, nhiều cuộn phim của nhiều nhà làm phim có gốc Việt, kể cả trong nước, đã tụ tập tại đây Ngoài ra, còn có sự giao lưu điện ảnh với các nước bạn qua các Liên hoan phim như: Liên hoan phim tài liệu quốc

tế, Liên hoan phim Đức tại Việt Nam, Liên hoan phim Việt Nam tại Hàn Quốc… và các tuần phim như Tuần phim Nga tại Việt Nam, Tuần phim Iran, Tuần phim Argentina, Tuần phim Trung – Việt… Mục đích của các liên hoan phim, các tuần phim này chính là sự giao lưu văn hóa, mang các tác phẩm điện ảnh đến với người Việt, giúp các đạo diễn trong nước học hỏi cũng như giới thiệu nền điện ảnh Việt Nam đến các nước bạn

Điện ảnh Việt Nam còn có một số bộ phim đạt được các giải thưởng

quốc tế Có thể kể đến những cái tên như: "Sống trong sợ hãi" (Bộ phim từng

đạt 5 giải Cánh diều vàng năm 2005 của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên đã giành được danh hiệu "Phim xuất sắc" ở hạng mục "Tài năng trẻ châu Á" tại Liên

hoan phim quốc tế Thượng Hải lần thứ 9), “Trăng nơi đáy giếng" (Giải "Nữ

diễn viên xuất sắc nhất" cho diễn viên Hồng Ánh tại Liên hoan phim quốc tế

Dubai), "Chuyện của Pao" (Bộ phim đã giúp đạo diễn Ngô Quang Hải vinh dự

được trao một bằng khen khi đạt Giải thưởng Đặc biệt của Ban giám khảo

cũng trong kỳ LHP diễn ra tại Đài Bắc năm 2006), "Bi, đừng sợ!" (phim

truyện đầu tay của đạo diễn Phan Đăng Di, đã nhận được hai giải ACID/CCAS của Hiệp hội Các nhà phát hành phim độc lập và SACD cho

biên kịch xuất sắc nhất trong hạng mục Tuần lễ các nhà phê bình của LHP Cannes lần thứ 63) Các bộ phim đoạt giải là niềm tự hào của điện ảnh nước nhà, chúng ta rất cần những bộ phim như vậy để vươn xa ra thế giới Từ năm

2006, Việt Nam chính thức được mời tham dự đề cử Giải Oscar danh giá nhất thế giới Đây là tin vui cho nền điện ảnh Việt Nam nói chung, giới chuyên môn và khán giả nói riêng Tuy nhiên, thật tiếc là từ đó đến nay các phim

được chọn gồm: Mùa len trâu, Chuyện của Pao, Áo lụa Hà Đông, Đừng đốt, Khát vọng Thăng Long đều không qua được vòng loại

Nhìn chung, thị trường điện ảnh Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI đã có những bước tiến đáng kể, từ việc sản xuất phim, việc trao giải cho những phim xuất sắc trong năm, những sự kiện vinh danh các nghệ sĩ cho đến việc tham dự vào các giải thưởng quốc tế Đặc biệt hơn cả là phối hợp với các nước lân cận để tổ chức những liên hoan phim, những tuần phim giao lưu, hội nhập Có thể nói chưa bao giờ mà hoạt động điện ảnh tại Việt Nam lại diễn ra sôi nổi đến thế Những dấu hiệu đó cho thấy điện ảnh Việt Nam đang

có một tương lai rộng mở phía trước, chúng ta vẫn còn cơ hội để khẳng định mình trên thị trường điện ảnh quốc tế

1.2.2 Hạn chế

Bên cạnh những thành tích đáng ghi nhận thì thị trường điện ảnh Việt Nam vẫn còn gặp phải một số hạn chế như tính tất yếu của một vấn đề Thứ nhất, do hoạt động điện ảnh được xã hội hóa, mở rộng ra cho nhiều thành phần tham gia nên chất lượng điện ảnh có phần sút kém Nếu những năm về trước những bộ phim được ra rạp là những bộ phim được nhà nước đầu tư, kiểm soát chặt chẽ về nội dung lẫn hình thức thì hiện nay số lượng phim ra rạp

ồ ạt, vàng thau lẫn lộn, cả chất lượng lẫn kém chất lượng Thêm vào đó, một

số bộ phận đạo diễn không qua đào tạo trường lớp bài bản, yếu kém tay nghề

và thiếu kinh nghiệm nên cho ra đời những bộ phim lai căng, bắt chước phim nước ngoài mà khán giả tinh ý hay gọi đó là "đạo phim" Một tác phẩm nghệ thuật không sáng tạo thì không được coi là tác phẩm nghệ thuật chân chính

"Đạo phim" đã đành, khán giả nước nhà cũng ngán ngẩm với những tác phẩm thương mại là chính, nghệ thuật là phụ hoặc… không có nghệ thuật Một vài

tác phẩm nằm trong danh sách đen này như: “Mùa hè lạnh”, "Hit: Lọ lem &

Hoàng tử” của đạo diễn Ngô Quang Hải, "Lọ lem Sài Gòn" – một tác phẩm

hợp tác với Hàn Quốc, "Săn đàn ông", "Đại náo học đường" của đạo diễn Lê

Bảo Trung… Để những phim này thu hút được khán giả thì nhà sản xuất dùng

đủ các chiêu quảng cáo, giới thiệu, PR, sẵn sàng trả cát sê cao ngất ngưỡng để

có được dàn diễn viên “ăn khách” của showbiz Việt, thường thì gồm các hotgirl, hotboy, người mẫu, ca sĩ, danh hài, hoa hậu… Bởi vì chạy theo lợi nhuận với mục tiêu phục vụ số đông nên tác phẩm của các hãng phim tư nhân luôn bị giới chuyên môn, các nhà phê bình chê là nhạt nhẽo, hời hợt, thiếu tính nghệ thuật… nếu cứ tiếp tục sẽ lại trở về lối mòn của phim “mì ăn liền”

Thứ hai, các nhà sản xuất phim được tự do trong việc làm phim nên kéo theo hoạt động điện ảnh bị cắt khúc, thiếu đồng bộ từ sản xuất đến tiêu thụ dẫn đến tình trạng có năm tới hơn chục bộ phim ra rạp dồn dập; nhưng cũng có năm chỉ nhỏ giọt có vài bộ phim ra rạp lẻ tẻ Điều này làm cho khán giả rơi vào tình trạng: hoặc là "bội thực" phim, hoặc là "khát" phim Hệ quả là nhiều phim Việt ra rạp trong cùng một năm sẽ làm cho thị trường phim nội cạnh tranh khốc liệt, áp lực về doanh thu, khán giả cũng sẽ cân nhắc hơn khi chọn lựa giữa phim Việt và phim ngoại nhập Còn nếu có quá ít phim Việt trong một năm thì thị trường điện ảnh Việt Nam lại bị chiếm đóng bởi các

"bom tấn" Hollywood, các phim điện ảnh từ nước bạn như Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc… Chính vì vậy mà việc cân bằng số lượng phim ra rạp rất quan trọng, nó giúp nền điện ảnh Việt giữ vững vị trí của mình, góp phần phát triển nền kinh tế của cả nước nói chung, ngành công nghiệp điện ảnh nói riêng Song song với đó là việc hợp tác sản xuất với các công ty, tổ chức nước ngoài Nhằm hướng tới sự nâng cao chất lượng phim điện ảnh với những kỹ thuật, máy móc hiện đại, tiên tiến nhất để mang đến cho khán giả những tuyệt phẩm nên việc có tìm được nhà đầu tư cho dự án của mình hay không là vấn đề đau đầu của các đạo diễn Không phải lúc nào những nhà sản xuất trong nước

cũng đủ kinh phí để thực hiện những bộ phim của đạo diễn gửi đến, chính vì vậy mà việc tìm một nguồn đầu tư nước ngoài là chuyện tất yếu xảy ra Nếu tìm được nhà đầu tư tốt thì các đạo diễn sẽ bớt gánh lo, tập trung vào việc làm phim Nhưng cũng có trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đầu tư cho phim Việt chúng ta chỉ để nhằm đạt được mục đích của mình, chi phối quá trình làm phim cũng như nội dung bộ phim Qua đó thực hiện những âm mưu chính trị gây chia rẽ, bất đồng trong nhân dân hoặc chống lại chính quyền nước ta Vì vậy mà các đạo diễn phải hết sức tỉnh táo khi ký một hợp đồng nào đó bởi sự hợp tác chỉ thực sự có nghĩa khi họ đầu tư vì đó là một bộ phim hay; ngược lại,

nó sẽ trở thành mối nguy hiểm khó lường

Thứ ba, sau những hoạt động điện ảnh sôi nổi diễn ra trong những năm đầu của thế kỷ XXI thì nhìn chung thị trường điện ảnh vẫn còn đó những

"khoảng trống", đó là: khoảng trống về đề tài, khoảng trống phim hay, khoảng trống định hướng và thẩm định Nói có khoảng trống về đề tài là bởi mặc dù cho thị trường điện ảnh Việt những năm gần đây có rất nhiều bộ phim ra rạp nhưng đề tài vẫn xoay quanh những vấn đề quen thuộc như: tình yêu, xã hội, đồng tính, lịch sử, kinh dị Dù các đạo diễn khẳng định những bộ phim của mình sẽ mới mẻ nhưng cũng chưa làm khán giả hài lòng vì họ không cần một cái "bình" mới nhưng "rượu" thì cũ Nếu điện ảnh Hollywood thành công bởi những bộ phim hành động, giả tưởng công phu và tốn kém thì điện ảnh Việt Nam vẫn chỉ dừng lại ở những bộ phim tình cảm – hài Cũng có một số bộ phim nội ghi nhãn thể loại là "hành động" nhưng thực chất trong phim chỉ có một vài cảnh quay ghép, do cascadeur đóng thế vai Tiếp đến là khoảng trống

về phim hay, sở dĩ có khoảng trống này là do điện ảnh nước nhà vẫn còn thiếu, vẫn còn cần lắm những bộ phim xuất sắc để lại dấu ấn trong lòng khán giả cũng như "đủ sức" để tham gia các đề cử quốc tế Có một nghịch lý đáng buồn

là những phim có doanh thu khủng, số lượng khán giả kéo đến rạp đông, thời gian công chiếu dài lại là những phim tư nhân, phim thương mại Còn những phim chính thống, do Nhà nước đầu tư tiền tỷ để thực hiện thì lại vắng khán giả, doanh thu không cao, dẫu vậy đó lại là những phim được giới chuyên

môn nước ngoài chú ý đến Cuối cùng là khoảng trống định hướng và thẩm định Giới chuyên môn chưa làm tròn trách nhiệm của mình Như đã trình bày

ở trên, khán giả đã – đang và trong tương lai sẽ lại tự "định hướng" cho chính mình Không cần phải lên tiếng hay đóng góp ý kiến, chỉ cần nhìn thấy số lượng khán giả kéo đến rạp coi bộ phim nào nhiều nhất thì các hãng phim tự hiểu được thể loại phim gì sẽ mang lại lợi nhuận cao nhất Cũng không thể trách khán giả vì họ chỉ là những người tiêu thụ sản phẩm theo sở thích, cảm tính Vấn đề ở đây chính là vai trò của những giới chuyên môn, làm sao phải

có những nhận xét đúng đắn, những bài giới thiệu khách quan để qua đó khán giả có thể có thêm thông tin về những bộ phim sắp phát hành Phần còn lại là công việc của những người làm công tác thẩm định Những năm gần đây, báo chí đang tự hỏi liệu có còn khâu thẩm định nữa không khi mà không ít phim

có nội dung nhảm nhí vẫn được duyệt và phát hành gây bức xúc cho đa số khán giả Ngoài ra, khâu dán nhãn cho phim đễ phân loại khán giả vẫn chưa thực sự hiệu quả, thậm chí nó còn phản tác dụng Chẳng hạn những bộ phim dành cho người lớn được gắn mác 16+ hoặc 18+ không những không giúp cho khán giả ở độ tuổi thấp hơn ý thức rằng không được phép xem mà còn gây tò

mò cho họ Kế đến là công tác giám sát trong khâu bán vé Mặc cho phim đó

có gắn nhãn cấm trẻ em hay cấm trẻ vị thành niên đi nữa thì các "khán giả nhí" này vẫn vô tư đến và mua vé xem phim, nhân viên trong rạp thì sẵn sàng bán vé Qua đó mới thấy khoảng cách giữa quy định, ý thức và thực hiện nghiêm chỉnh vẫn còn khá xa

Cuối cùng là về chuyên môn của đạo diễn, diễn viên Trong xã hội ngày nay, việc một cá nhân hoạt động đa ngành nghề không còn là một việc quá xa lạ Một ca sĩ, người mẫu, hoa hậu có thể lấn sân sang diễn viên hoặc ngược lại Vì vậy mà trong thị trường điện ảnh Việt Nam ở thể kỷ XXI này khó có thể tìm được một bộ phim "thuần diễn viên" Thậm chí, trong một số phim đạo diễn còn gượng ép lồng vào những nhân vật phụ, ít liên quan đến nội dung phim, thường là do một chàng ca sĩ hay một cô người mẫu có ngoại hình đảm nhận Chức năng của những "vai phụ" này là lôi kéo khán giả đến

xem mình diễn Không những vậy, các bộ phim dành cho tuổi teen, cho giới trẻ ngày nay còn đánh vào tâm lý "thần tượng" nghệ sĩ của họ Bất cứ ca sĩ nào đang lên, đang "hot" thì bỗng dưng được mời đóng phim ngay lập tức, và ngay sau đó thì "fan" của họ lên kế hoạch ùn ùn kéo đến rạp để chiêm ngưỡng thần tượng của mình Chính điều này đã gây nên một làn sóng chỉ trích mạnh

mẽ trong dư luận Còn những nhân tố được đào tạo bài bản trong các trường đại học, cao đẳng sân khấu điện ảnh thì lại không có cơ hội để chứng tỏ năng lực Một thực tế đáng buồn là nếu một diễn viên có tài nhưng kém sáng màn ảnh thì cũng ít được chú ý đến Như vậy, điện ảnh Việt Nam vẫn còn cần lắm những diễn viên có đam mê và thực lực Về công tác đào tạo đạo diễn thì còn phức tạp và khó khăn hơn, bởi đạo diễn là một trong những nghề đòi hỏi trình

độ chuyên môn lẫn kinh nghiệm Không có gì sai khi nói rằng đạo diễn là nhân tố chính quyết định chất lượng của một bộ phim Đạo diễn phải có bản lĩnh từ khâu chọn diễn viên, chỉ đạo trên phim trường lẫn hướng dẫn diễn viên

và lãnh đạo cả đoàn phim Nếu không có những yếu tố ấy thì không thể thành đạo diễn được Vậy mà thị trường phim Việt vẫn xuất hiện nhan nhản một số phim của các đạo diễn tay ngang bất chấp sự thắc mắc của khán giả Có thể thấy vai trò của đạo diễn/ diễn viên là rất quan trọng vì vậy mà cần có bộ phận giám sát chặt chẽ công tác đào tạo đạo diễn, diễn viên

Tiểu kết

Nhìn lại thực trạng phim của đạo diễn Việt kiều, tuy đạt được thành công nhất định song vẫn còn những hạn chế, ta thấy để đi đến được như ngày hôm nay không phải là chuyện dễ dàng Hoạt động điện ảnh không đơn lẻ một mình nó mà được hỗ trợ bởi các chính sách kinh tế - văn hóa – xã hội để dần dần mở rộng ra, ngày càng định hướng đi lên để phục vụ cho chính nó cũng như cho ngành công nghiệp điện ảnh Bên cạnh đó việc xuất hiện của dòng phim Việt kiều là một dấu ấn đáng nhớ, mở ra một lối đi mới, một sự hợp tác giữa đạo diễn, nhà sản xuất làm nên thương hiệu của dòng phim tư nhân nói chung và phim thương mại nói riêng Ngoài ra, thị trường điện ảnh Việt Nam

không chỉ đổi mới ở trong nước mà còn giao lưu, hội nhập với quốc tế để học hỏi, nâng cao kinh nghiệm cũng như giới thiệu phim Việt Nam ra bên ngoài thế giới Song song với những thành công đó thì vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém trong công tác đào tạo cũng như quản lý Khắc phục được những mặt thiếu sót này thì nền điện ảnh Việt Nam sẽ còn phát triển và tiến xa hơn nữa

CHƯƠNG 2

DÒNG ĐIỆN ẢNH VIỆT KIỀU ĐẦU THẾ KỈ XXI – NHỮNG THÀNH TỰU

2.1.Khái quát dòng điện ảnh Việt Kiều đầu thế kỉ XXI

Đầu thể kỉ XXI khi mà Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với thế giới ở mọi lĩnh vực như: kinh tế, văn hóa, xã hội theo quy luật tự nhiên thì tất yếu sẽ dẫn đến điện ảnh cũng phát triển theo Việt Nam đang ngày càng nỗ lực để bắt kịp xu hướng của quốc tế, tránh bị lạc hậu Lĩnh vực văn hóa cũng theo đó

mà phát triển không ngừng ở mảng âm nhạc, nghệ thuật truyền thống và điện ảnh Điện ảnh Việt Nam đã có một bước tiến mới ở thế kỉ XXI so với điện ảnh của những thập niên trước Hiện nay điện ảnh Việt Nam đón nhận thêm phim của Việt kiều tuy mới du nhập vào Việt Nam thời gian gần đây nhưng nhận được nhiều sự quan tâm của giới truyền thông lẫn quý vị khán giả có cả những ý kiến trái chiều về dòng phim điện ảnh Việt Kiều thế kỉ XXI

Từ những thập niên trước nhu cầu giải trí đã có nhưng chưa thực sự rầm rộ và lan tỏa như bây giờ Khán giả coi nghệ thuật thứ bảy như một món

ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày giúp họ giải trí sau những giờ học tập và làm việc căng thẳng Có thể nói họ đã cùng với những người làm phim cùng nhau trải qua cảm xúc vui buồn của mỗi thước phim Nếu lúc trước các đạo diễn Việt Nam thường làm phim điện ảnh để công chiếu vào dịp lễ, Tết thể loại chủ yếu, mà đề tài các đạo diễn Việt Nam khai thác là tâm lí xã hội pha yếu tố hài hước và số lượng phim ra rạp cũng hạn chế, một năm có vài phim ra mắt khán giả

Việt kiều theo quan điểm của chúng tôi là những người con gốc Việt ra nước ngoài sống từ nhỏ hoặc sinh ra và lớn lên ở nước ngoài Chính vì vậy mà phim của đạo diễn Việt Kiều có thể hiểu là phim của những người con gốc Việt sau nhiều năm học tập và sinh sống ở nước ngoài về quê hương làm phim phục vụ khán giả quê nhà Đã có những đạo diễn Việt kiều đã rất thành công khi quyết định trở về quê hương nhưng cũng có một số người chưa đạt được thành công như họ mong đợi vì mục đích họ làm phim khác nhau Ở mọi lĩnh

vực và trong đó bao gồm cả điện ảnh - nó chỉ thực sự phát triển khi luôn có nhiều ý kiến để cùng nhau tranh luận tìm ra hướng đi mới, phim của các đạo diễn Việt kiều đang làm tốt điều đó “Luồng gió mới” này tiếp thêm sức mạnh, khơi gợi thêm nguồn cảm hứng thúc đẩy điện ảnh bước sang trang mới, tạo được cảm giác mới lạ ở thị trường phim khá khó tính như Việt Nam Phim của đạo diễn Việt kiều chú trọng đến sự sáng tạo, lôi cuốn, đầy yếu tố bất ngờ Có thể thấy ở họ những yếu tố mà điện ảnh Việt đang cần để tạo cho mình dấu ấn riêng, tạo nên đặc trưng riêng cho mình Các yếu tố nổi bật dễ dàng nhìn thấy của phim Việt kiều:

Tính mới lạ: có thể hiểu tính mới lạ này khai thác mọi khía cạnh của đời sống con người và đưa lên màn ảnh rộng từ những đề tài gần gũi đến những vấn đề nhảy cảm như: giới tính thứ ba được lồng ghép tinh tế trong phim “Scandal 2 – Hào quàng trở lại” của đạo diễn Victor Vũ, và đề tài nhạy cảm về thế giới ngầm của những ông trùm xã hội đen trong “Bụi đời chợ Lớn” của Charlie Nguyễn nhưng rất tiếc phim này không được ra mắt công chúng Trong khi những đề tài này các đạo diễn khác cũng đã nghĩ tới nhưng ít người dám thực hiện vì sợ dư luận phản ứng gay gắt, các đạo diễn Việt kiều lại dám

“liều” để khẳng định cái tôi của mình Nhìn chung, phim Việt kiều tạo được nút thắt, đạo diễn luôn để cho khán giả của họ đoán những chi tiết, những sự việc xảy ra tiếp theo của câu chuyện nhưng kết quả cuối cùng đều không như

họ dự đoán, một cái kết bất ngờ là điều dễ nhận thấy ở phim của đạo diễn Việt kiều, không đi vào lối mòn như những phim trước Đạo diễn Phi Tiến Sơn

khẳng định “Với tư cách một đạo diễn, tôi khẳng định phim của họ đã có những tác động nhất định với điện ảnh trong nước Từ phim của họ, chúng tôi nhìn nhận các vấn đề trong một cách “đời” hơn Chúng ta cũng phần nào hiểu thế giới nghĩ gì về Việt Nam qua phim của họ Ngoài ra, có người làm phim trong nước còn chịu ảnh hưởng phong cách của một số đạo diễn Việt kiều, đặc biệt là phim của Trần Anh Hùng”

Tính phá cách: là một yếu tố nổi bật nữa của phim Việt kiều, họ sử dụng chất liệu cũ nhưng khai thác nó theo hướng mới nên cái mới, trong phim

“Cô dâu đại chiến 1” hình ảnh những cô dâu mặc chiếc sơ-rê trắng cầm dao, kiếm, gậy… tới đám cưới của người yêu cũ trả thù, đây là hành động táo bạo của phụ nữ Việt mà xưa nay ít thấy xuất hiện trên màn ảnh rộng Đạo diễn Victor Vũ đã để cho những người phụ nữ được hành động đúng với suy nghĩ của mình Phá cách tạo nên cái mới mẻ là điều đáng ghi nhận nhưng nó phải thực sự phù hợp với những giá trị đạo đức của xã hội, Tiến sĩ Trần Kim Luân

– Chủ tịch Hội điện ảnh Việt Nam đã nhận định “Có thể khẳng định được rằng cách nhìn nhận và phản ánh hiện thực của những đạo diễn Việt kiều không hoàn toàn giống như cách nhìn của các đạo diễn trong nước Và trong hầu hết các phim thành công, tư duy sáng tác và nghệ thuật biểu hiện của các đạo diễn đều đạt một mức độ mà giới nghề nghiệp điện ảnh quốc tế phải công nhận” 1

Tính sáng tạo: họ luôn tạo cho nhân vật của mình chất riêng mà không lẫn với các nhân vật khác trong phim, trong “Scandal 1- Bí mật thảm đỏ” Victor Vũ xây dựng nhân vật “Ý Linh” là cô diễn viên yêu nghề nhìn bên ngoài có vẻ hiền lành, chân chất còn nhân vật “Trà My” là một hình tượng sắc sảo, lạnh lùng, đầy tham vọng Để khán giả lầm tưởng rằng đó là tính cách thực sự của nhân vật nhưng khi vén bức rèm nhung lên thì sự thật lại rất phũ phàng, khi mà tất cả mọi chuyện thị phi đều được sắp đặt bởi nhân vật “Ý Linh” nhằm che đậy đi quá khứ của chính mình và muốn hào quang luôn tỏa quanh mình, khiến cuộc tranh đấu giữa họ rất quyết liệt đến mức phải một mất một còn Các đạo diễn Việt kiều đã ứng dụng công nghệ làm phim tiên tiến của nước ngoài, tạo hiệu ứng âm thanh ánh sáng tốt để tạo nên những cảnh phim đúng với ý đồ của đạo diễn, phần âm nhạc dành cho phim cũng được đầu tư kĩ lưỡng Họ làm việc với ekip trẻ tuổi và năng động Về điểm này thì các đạo diễn đã học hỏi rất tốt từ nước ngoài khi để cho chính diễn viên thể hiện phần âm nhạc cho phim, sẽ khiến cho mạch phim trở nên mạch lạc, cảm xúc diễn viên sẽ tròn đầy hơn

1

http://honvietquochoc.com.vn/bai-viet/2241-phim-cua-dao-dien-viet-kieu-luong-gio-moi-.aspx

Có thể nói các đạo diễn Việt kiều “chịu chơi” hết mình để tạo ra những đứa con tinh thần đúng với cá tính của mình nhất, dám thách thức chính mình

và dư luận, được đào tạo ở nước ngoài, hòa nhập lâu nên họ nắm bắt kịp những xu hướng cũng như kĩ thuật làm phim mới nhất, cùng với vốn sống, vốn hiểu biết về đa văn hóa khi sinh sống bên đó dễ hòa nhập hơn với điện ảnh thế giới, có cái nhìn thoáng hơn về điện ảnh, tạo sự mới mẻ và hấp dẫn cho phim, họ về đây làm phim cống hiến cho quê hương, hy vọng một ngày không xa sẽ là cầu nối giữa điện ảnh Việt Nam với điện ảnh thế giới

“Ưu điểm dễ nhận thấy của đạo diễn Việt kiều,thường tạo tâm lý thoải mái giữa đạo diễn với các diễn viên, có thể trao đổi với diễn viên cũng như ekip để tìm ra giải pháp tối ưu thể thực hiện nó, có phần dân chủ trong vấn đề này trong khi các đạo diễn Việt Nam lại hay áp đặt cái tôi của mình vào quá trình làm phim” Đây là nhận xét mà NSND Như Quỳnh đã ưu ái dành cho

các đạo diễn Việt kiều 1

2.2 Thực trạng

2.2.1 Số lượng

Số lượng phim mỗi năm ra rạp của các đạo diễn Việt kiều ngày càng tăng Ở thập kỉ trước đạo diễn Lưu Huỳnh cho ra mắt công chúng phim ngắn mang tên “Đường trần” năm 1999 đánh dấu sự xuất hiện của đạo diễn Việt kiều tại Việt Nam Nhưng lúc bấy giờ phim Việt kiều còn khá mờ nhạt và không mấy ấn tượng thì đến đầu thế kỉ XXI với sự trở về rầm rộ các đạo diễn Việt kiều đã nhanh chóng tạo dấu ấn mạnh mẽ với thị trường phim Việt, hàng loạt các dự án phim bắt đầu bấm máy

Năm 2000 Trần Anh Hùng ra mắt phim “Mùa hè chiếu thẳng đứng”, năm 2004 đạo diễn Ethan Trần có phim “Mù màu”, “Mùa len trâu” của

Nguyễn Võ Nghiêm Minh, năm 2006 Lưu Huỳnh ra mắt phim đậm chất nhân

1

http://www.nguoiduatin.vn/sap-bung-no-dong-phim-my-tra-hinh-o-viet-nam-a115995.html

văn và nghệ thuật kể về số phận và cuộc đời của người phụ nữ Việt trong thời chiến loạn gian truân, vất vả “Áo lụa Hà Đông” gây xúc động cho người xem bởi nhân vật “cô Dần” một người phụ nữ giàu đức hi sinh và nhẫn nại, vì gia đình cô có thể làm tất cả trong khả năng của mình, đến năm 2007 đạo diễn

Charlie Nguyễn đã cho ra rạp phim hành động “Dòng máu anh hùng” với nội

dung phim hấp dẫn và những pha võ thuật đẹp mắt Charlie Nguyễn đã chính thức ghi điểm trong lòng khán giả yêu thích thể loại phim hành động

Đến năm 2009 Lưu Huỳnh lại có tác phẩm “Huyền thoại bất tử” còn Victor Vũ lại trình làng “Chuyện tình xa xứ” Những năm về trước cứ mỗi

năm các đạo diễn Việt kiều đều có một vài phim để giới thiệu đến khán giả nhưng đến năm 2010 thì dòng điện ảnh Việt kiều lại lấn át thị trường phim Việt hơn hẳn khi các đạo diễn Việt kiều đua nhau giới thiệu những đứa con của mình đến với công chúng, trong năm 2010 đã có các phim của đạo diễn Việt kiều được ra mắt: “Giao lộ định mệnh” của Victor Vũ, “Để mai tính 1”của Charlie Nguyễn, “Chạm vào quá khứ” của Ethan Trần, “Khi yêu đừng quay đầu lại” của đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh

Năm 2011 Victor Vũ trở lại với khán giả với bộ phim “Cô dâu đại chiến 1” của Victor Vũ, “Long ruồi” của Charlie Nguyễn, năm 2012 là năm thị trường phim Việt có nhiều tác phẩm ra mắt công chúng khi một loạt các đạo diễn đều có phim để giới thiệu tới những người yêu thích phim màn ảnh

rộng: “Thiên mệnh anh hùng” , “Scandal 1- Bí mật thảm đỏ” của Victor Vũ,

“Ngọc viễn đông” của Cường Ngô, “Lấy chồng người ta” của Lưu Huỳnh, và

“Cưới ngay kẻo lỡ” của Charlie Nguyễn, “Ngôi nhà trong hẻm” của Lê Văn Kiệt

Năm 2013 có các phim “Âm mưu giày gót nhọn” của Hàm Trần và

“Tiền chùa” của Thiện Đỗ được ra mắt, “Tèo em” của Charlie Nguyễn, “Lửa phật” của Dustin Nguyễn

Có thể khẳng định năm 2014 là năm mà thị trường phim Việt “rộn ràng” nhất vì có rất nhiều phim của đạo diễn Việt kiều được công chiếu, tạo

cho thị trường phim Việt điểm nhấn ấn tượng so với mọi năm : “Để mai tính

2” của Charlie Nguyễn, “Cô dâu đại chiến 2”, “Scandal 2 – Hào quang trở lại”, “Qủa tim máu” đây là năm mà có thể nói là thành công nhất đối với đạo

diễn Victor Vũ khi mà số lượng phim ra rạp nhiều và đạt được doanh thu cao,

“Đoạt hồn” thuộc thể loại tâm lí, kinh dị của Hàm Trần và Cường Ngô thì có

“Hương ga” cho sự quay trở lại sau “Ngọc viễn đông” bộ phim này nói về những bà trùm, ông hoàng của thế giới ngầm đất cảng, với những pha võ thuật đẹp mắt và những cảnh nóng nghệ thuật nên đã thu hút một lượt lớn khán giả đến rạp vì hiếu kì về cuộc đời của bà trùm đất cảng trên màn ảnh rộng

Đầu năm 2015 điện ảnh Việt Nam lại đón nhận thêm các phim của các đạo diễn Việt kiều ra rạp : “Ngày nảy ngày nay” của Cường Ngô và “Trúng số” của Dustin Nguyễn Phim ra rạp ngày càng nhiều do nhu cầu giải trí của khán giả ngày tăng cao, đến rạp xem phim cũng là một nét văn hóa đang thịnh hành, các đạo diễn Việt kiều nắm bắt được xu hướng của thị trường và thị hiếu của khán giả nên đã mạnh dạn bắt tay vào thực hiện những dự án phim của mình phong phú và đa dạng về thể loại phục vụ tốt hơn nhu cầu giải trí của khán giả, giúp khán giả có nhiều sự lựa chọn Các đạo diễn Việt kiều vừa phải cạnh tranh với phim của đạo diễn trong nước, vừa phải cạnh tranh với hàng loạt phim “bom tấn” của Hollywood, phim của nước bạn như Trung Quốc, Hàn Quốc, Hồng Kông nhập vào thị trường phim Việt họ cũng e ngại rằng khán giả sẽ quên mất mình nên luôn cố gắng làm nóng tên tuổi của mình

DANH SÁCH PHIM DÙNG ĐỂ KHẢO SÁT

(Liệt kê theo thể loại)

1 Chuyện tình xa xứ Victor Vũ Tâm lí, xã hội

2 Giao lộ định mệnh Victor Vũ Tâm lí, xã hội

3 Cô dâu đại chiến 1 Victor Vũ Tâm lí, xã hội

4 Cô dâu đại chiến 2 Victor Vũ Tâm lí, xã hội

5 Scandal 1- Bí mật thảm đỏ Victor Vũ Tâm lí,xã hội

6 Scandal 2- Hào quang trở

lại

Victor Vũ Tâm lí, xã hội

7 Tèo em Charlie Nguyễn Tâm lí, xã hội

8 Cưới ngay kẻo lỡ Charlie Nguyễn Tâm lí, xã hội

10 Để mai tính 1 Charlie Nguyễn Tâm lí, xã hội

11 Để mai tính 2 Charlie Nguyễn Tâm lí, xã hội

14 Ngày nảy ngày nay Cường Ngô Tâm lí, xã hội

16 Huyền thoại bất tử Lưu Huỳnh Tâm lí, xã hội

17 Lấy chồng người ta Lưu Huỳnh Tâm lí, xã hội

Nghiêm Minh

Tâm lí,xã hội

20 Chạm vào quá khứ Ethan Trần Tâm lí, xã hội

21 Âm mưu giày gót nhọn Hàm Trần Tâm lí, xã hội

Gauger

Tâm lí, xã hội

24 Mùa hè chiếu thẳng đứng Trần Anh Hùng Tâm lí, xã hội

27 Ngôi nhà trong hẻm Lê Văn kiệt Tâm lí,kinh dị

28 Khi yêu đừng quay đầu lại Nguyễn Võ

Nghiêm Minh

Tâm lí, kinh dị

30 Áo lụa Hà Đông Lưu Huỳnh Tâm lí, chiến tranh

31 Dòng máu anh hùng Charlie Nguyễn Hành động

32 Bụi đời chợ Lớn Charlie Nguyễn Hành động

Vì nắm bắt tốt xu hướng “thị trường hóa” các đạo diễn Việt kiều đều

“mạnh dạn” bắt tay vào làm tiếp phần tiếp theo của những sản phẩm trước của mình và lấy lại tên gốc và đặt nó là phần 2, điểm này thì các đạo diễn học hỏi

từ kinh đô điện ảnh Hollywood, các đạo diễn đều tận dụng độ “hot” các phim trước của mình để hút khán giả tiếp tục đến rạp dựa vào sự ăn khách của phim

truóc Victor Vũ là một ví dụ điển hình: “Scandal 1- Bí mật thảm đỏ” và

“Scandal 2- Hào quang trở lại” tuy hai tác phẩm này đều khai thác đề tài nhạy

cảm trong giới giải trí ánh hào quang lấp lánh và những cạm bẫy đang chực chờ nhưng Victor Vũ lại nhìn ở hai góc độ khác nhau nếu “Scandal 1 – Bí mật

thảm đỏ” nói về cuộc chiến của hai cô diễn viên Ý Linh và Trà My để giành

ngôi nữ hoàng giải trí, sẵn sàng chà đạp lên danh dự và nhân phẩm của nhau,

hi sinh hạnh phúc của chính mình để đạt được mục đích danh và lợi thì trong

“Scandal 2- Hào quang trở lại” Victor Vũ lại lấy chất liệu từ một vụ án có thật trong đời sống để đưa nó lên màn ảnh rộng, phim kể về cô diễn viên Bella nổi tiếng một thời nhưng dần bị thời gian quên lãng cô muốn lấy lại hào quang của chính mình nên quyết định làm mới bản thân mình để níu giữ tuổi xuân bằng cách phẫu thuật thẩm mĩ, điều không may đã xảy đến với cô, cô tử vong ngay trên bàn phẫu thuật và phim còn tiếp tục hé lộ nhiều điều bí ẩn đằng sau cái chết của cô cũng như những người xung quanh cô như bạn bè, người thân,cái kết của phim đem đến cho khán giả sự bất ngờ, thú vị, bên cạnh series

“Scandal 1 và 2” thì Victor Vũ cũng có thêm series “Cô dâu đại chiến 1,2” Victor Vũ có vẻ là người thích làm phim series, đạo diễn Charlie Nguyễn

cũng có tư duy tương tự như Victor Vũ khi “Để mai tính 1” ra rạp hiệu ứng

khá tốt đây là một tác phẩm với tình tiết nhẹ nhàng, lôi cuốn xoay quanh câu chuyện tình yêu lãng mạng giữa nhân vật “Dũng” và nhân vật “Mai”, nhưng oái ăm thay lại có nhân vật “chị Hội” - thuộc giới tính thứ ba chen ngang vào, khiến những tình tiết trong phim cười khóc đều trong nước mắt, tận dụng sự

ăn khách của “Để mai tính 1” mà Charlie Nguyễn làm thêm “Để mai tính 2”

đánh dấu sự trở lại của nhân vật “chị Hội”, khi “chị Hội” từ nước ngoài trở về

để điều hành việc kinh doanh và đi tìm cho mình một tình yêu đích thực, nhân vật “chị Hội” đã trải qua nhiều tình huống, dở khóc dở cười vì phải che giấu

đi thân phận thực sự của mình rồi sau đó nhân vật này tự nhận ra tình bạn và tình con người với nhau còn cao quý hơn cả tình yêu nam nữ Đây cũng là tác phẩm có doanh thu phòng vé cao vì nhân vật “chị Hội” hài hước, dí dỏm và khán giả có dịp cười hết ga khi xem phim này Có thể nói đây là tác phẩm điện ảnh thành công nhất của Charlie Nguyễn Tính đến thời điểm này đây là series phim duy nhất của đạo diễn Charlie Nguyễn

2.2.2 Doanh thu

Năm 2012 và 2014 có thể nói là năm thành công nhất của một vài đạo diễn Việt kiều khi mà những đứa con của họ được khán giả đón nhận nồng nhiệt bởi nhiều yếu tố xoay xung quanh nó như: phim đánh trúng tâm lí một lượng khán giả trẻ ở Việt Nam dễ coi, hài hước, kĩ thuật quay phim dựng hình được cải thiện rõ rệt, có nhiều ca sĩ, diễn viên, người mẫu tham gia phim và những cơn bão PR rầm rộ khiến, những đoạn trailer nóng hổi khiến cho nhiều phim đạt được doanh thu rất cao như phim “Scandal 1- Bí mật thảm đỏ” của Victor Vũ ra rạp năm 2012 chỉ sau ba tuần ra rạp đã thu được 25 tỷ 1.[ xem phụ lục 1]

Năm 2014 Victor Vũ ra mắt công chúng “Cô dâu đại chiến 2” “Scandal

2- Hào quang trở lại” và “Qủa tim máu” trong đó “Scandal 2- Hào quang trở lại” thuộc tâm lí, xã hội và “Qủa tim máu” thuộc thể loại tâm lí, kinh dị

nhận được khá nhiều sự quan tâm cả khán giả các rạp chiếu phim sẵn sàng nhường cho hai phim này những suất chiếu phủ kín các rạp, các suất chiếu hai ngày đầu của phim “Scandal 2- Hào quang trở lại” vượt mặt phim “bom tấn”

của thể loại phim kinh dị Việt Nam “Qủa tim máu” sau hai ngày công chiếu

thu về 1 tỷ đồng 2.[ xem phụ lục 2] “Qủa tim máu” cũng tiếp nối thành công

đó khi mà từ 677 suất chiếu đã lên đến 720 suất lập kỉ lục phòng vé mới cho phim Việt tính đến thời điểm đó vào 8/2014 và cũng đạt cho mình một doanh thu đáng ngưỡng mộ, “Qủa tim máu” thu về 24 tỷ sau 3 ngày công chiếu và

55 tỉ đồng sau 10 ngày công chiếu 3 [xem phụ lục 3] Không những vậy, “Qủa

1

ra-rap.aspx

http://ihay.thanhnien.com.vn/pages/20121114/scandal-cua-victor-vu-thu-ve-25-ti-dong-sau-3-tuan-2

http://www.nguoiduatin.vn/scandal-2-khuynh-dao-phong-ve-2-ngay-thu-1-ty-dong-a146289.html

3

126637.htm ,

http://ngoisao.vn/dien-anh/toan-canh/qua-tim-mau-thu-ve-55-ty-dong-sau-10-ngay-cong-chieu-tim máu” phá vỡ nhiều kỉ lục, liên tục cháy vé sau 12 giờ đêm (svvn.vn, ngày 18/2/2014) 1

Có thể nói Victor Vũ là người biết cách tạo ra những cơn sốt, Victor

Vũ đã làm được điều mà các đạo diễn khác mơ ước chỉ trong năm 2014 có tới

ba phim ra mắt công chúng, thu về cho mình doanh thu cao, được khán giả săn đón, Victor Vũ còn được báo chí ưu ái tặng cho danh xưng “Ông vua phòng vé” Ngoài ra cũng có những phim của các đạo diễn khác cũng đạt

được doanh thu phòng vé cao là bộ phim “Hương ga” của đạo diễn Cường

Ngô sau 3 ngày công chiếu doanh thu đã vượt kì vọng của đơn vị phát hành 2 [xem phụ lục 4]

Trong năm vừa qua có thể nói là một năm thành công của đạo diễn

phim hành động Charlie Nguyễn khi anh tung ra “Để mai tính 2 ” vốn rất ăn

khách từ “Để mai tính 1” lúc trước, trong phần trước nhân vật “chị Hội” chỉ

là nhân vật phụ nhưng trong phần hai này đạo diễn Charlie Nguyễn đã để nhân vật “chị Hội” một mình chiếm lĩnh màn ảnh rộng chính nhân vật này đã hút khách đến rạp và đạt tiêu chuẩn của một bộ phim thị trường đúng nghĩa với những tình tiết hài hước khiến khán giả cười hết ga khi đến rạp, “Để mai tính 2” đã khuynh đảo phòng vé và đạt doanh thu cao,vượt mặt một số phim của các đạo diễn công chiếu cùng thời điểm, xác lập doanh thu phòng vé mới chỉ sau một tuần công chiếu thu về cho mình 40 tỷ và sau đó doanh thu cán mốc 90 tỷ, nhân vật “chị Hội” này đã tạo nên được cơn sốt cho phim giải trí Việt, ngoài ra hình ảnh của nhân vật “chị Hội” còn được làm thành phần mềm hình ảnh trên mạng xã hội Zalo, đủ để thấy bộ phim này có sức ảnh hưởng như thế nào 3.[xem phụ lục 5]

Dòng điện ảnh Việt kiều khi du nhập vào phim Việt được phân làm hai dòng Một là dòng phim nghệ thuật như phim “Mùa len trâu” của Nguyễn Võ Nghiêm Minh, “Áo lụa Hà Đông” và “Huyền thoại bất tử” của Lưu Huỳnh là một số ít đạo diễn Việt kiều làm dòng phim nghệ thuật, khắc họa nhân vật qua chiều sâu tâm lí nên có phần kén khán giả, bối cảnh và diễn viên không kiêu

sa lộng lẫy như những phim giải trí thông thường , đa phần còn lại các đạo diễn Việt kiều khác làm phim giải trí, đậm tính thương mại, đáp ứng được nhu cầu giải trí của thị trường, tính đại chúng rộng rãi hơn, thỏa mãn người xem phần hình ảnh nên những phim giải trí doanh thu rất cao còn những phim nghệ thuật thì ít người biết đến chính vì vậy mà tên tuổi của những đạo diễn dòng phim nghệ thuật mờ nhạt hơn hẳn so với những đạo diễn chọn dòng phim giải trí làm hướng đi cho mình

2.2.3 Phản hồi của khán giả

Sở dĩ các phim của các đạo diễn Việt kiều nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng cũng là do một phần bộ phận truyền thông cho những

bộ phim đã làm rất tốt nhiệm vụ của mình: đưa ra nhiều ý tưởng PR cho phim như tổ chức họp báo hoành tráng, để đoàn phim giao lưu cùng khán giả, phát

tờ rơi, quảng cáo lưu động bằng xe, quảng cáo trên trang mạng xã hội, quảng cáo trên các báo và truyền hình chính những điều này đã tạo nên hiệu ứng tốt cuốn hút khán giả đến rạp Khi chúng tôi phát phiếu khảo sát cho 200 người, mà đa số là những bạn trẻ thì thu về rất nhiều kết quả thú vị Trong đó thấy được khán giả đến rạp xem phim vì nhiều yếu tố như có người thích xem phim của các đạo diễn Việt kiều, có người thì xem thử phim của đạo diễn Việt kiều có gì khác so với các đạo diễn Việt Nam trong cách khai thác nội dung cũng như xây dựng nhân vật, có người đến phim vì có diễn viên mà mình yêu thích như nhân vật “chị Hội” do diễn viên Thái Hòa đảm nhận trong “Để mai tính 2”, nhân vật “Diệu” do diễn viên Trương Ngọc Ánh thể hiện và nhân vật

“Mỹ chột” do siêu mẫu Trang Trần thủ vai trong “Hương ga”, nhân vật “Ý Linh” do diễn viên Vân Trang đảm nhận và nhân vật “Trà My” do ca sĩ Maya thủ vai trong “Scandal 1- Bí mật thảm đỏ”, khán giả thấy quảng cáo rầm rộ

nên muốn xem cho thỏa trí tò mò, tất cả những yếu tố này tạo nên sức hút rất lớn đối với phim của đạo diễn Việt kiều

Khi khảo sát về mức độ quan tâm của khán giả đối với các đạo diễn Việt kiều, kết quả chúng tôi thu được là 58% quan tâm và 42%, không quan tâm Rõ ràng các đạo diễn Việt kiều trở về và nhận được sự đón nhận tích cực của khán giả nước nhà Trong quá trình khảo sát chúng tôi ghi nhận được kết quả là các đạo diễn Việt kiều được công chúng biết đến nhiều nhất là Charile Nguyễn 44,9%, Victor Vũ là 36,2% và Cường Ngô 8,6%, Lưu Huỳnh 8,6% Hàm Trần là 0%, và ý kiến khác chiếm 1,7% Trong dòng phim của các đạo diễn Việt kiều thì có thể nói Charlie Nguyễn và Victor Vũ được khán giả biết đến nhiều nhất vì thường có phim ra mắt công chúng mỗi năm và đạt được những thành công vang dội, còn Cường Ngô là nhân vật mới và cũng có màn giới thiệu ấn tượng đến công chúng thông qua tác phẩm “Hương ga” vừa mới được công chiếu, đạo diễn này còn là ẩn số và có thể sẽ gây được tiếng vang sau này trong lĩnh vực điện ảnh, Lưu Huỳnh tuy không phải là vị đạo diễn mới

về Việt Nam làm phim như Cường Ngô nhưng hình ảnh cũng khá mờ nhạt bởi những tác phẩm ra mắt công chúng của anh lại gây ấn tượng với khán giả bằng những thước phim nghệ thuật “Đường trần” và “Áo lụa Hà Đông” phim nghệ thuật kén khán giả chứ không như phim giải trí của những đạo diễn khác, nhưng tên tuổi của anh đã được hâm nóng vì dạo gần đây có cho ra mắt phim “Lấy chồng người ta”, những ngày tháng lao động nghệ thuật miệt mài

họ đã cống hiến cho khán giả những bộ phim mang đậm cá tính cũng như sở trường mình nhất ở nhiều thể loại như: tâm lí- xã hội, phim tâm lí,kinh dị, phim hành động Sở dĩ họ được quan tâm nhiều và đón nhận nồng nhiệt vì phim họ dễ thưởng thức, thông điệp đơn giản nhẹ nhàng, hài hước vui nhộn phù hợp với các khán giả trẻ cùng với tư duy làm phim hiện đại, dám sáng tạo

và chấp nhận thử thách cũng như rủi ro có thể xảy ra để tạo ra tác phẩm điện ảnh như mình mong với tinh thần đầy nhiệt huyết, dám dấn thân chinh phục con đường “chông gai” như ở Việt Nam, biên kịch Đình Kính từng nhận xét

“Thế mạnh của các đạo diễn Việt kiều là họ có kĩ thuật, có nhiều tiền nên họ

dám đầu tư và dám làm những đề tài, những dự án mà các nhà làm phim trong nước không làm được và cũng không dám làm” 1

Trong những bộ phim mà các đạo diễn Việt kiều đã ra mắt công chúng theo như chúng tôi ghi nhận được những bộ phim tiêu biểu của dòng điện ảnh này được khán giả tâm đắc nhất là : “Scandal 1 – Bí mật thảm đỏ” 16%,“Để

mai tính 1” 15%, “Để mai tính 2” chiếm 8%, “Hương ga” chiếm 8% “Scandal

2- Hào quang trở lại” 5%, “Quả tim máu” 5%, “Dòng máu anh hùng” 4%, còn lại một số bộ phim của các đạo diễn Việt kiều khác như “Âm mưu giày gót

nhọn”, Cô dâu đại chiến 1,2” “Áo lụa Hà Đông”, “Thiên mệnh anh hùng”,

“Tèo em”, “Long ruồi” chiếm 39,1% Qua kết quả trên có thể thấy khán giả yêu thích những bộ phim có đề tài xoay quanh giới showbiz Việt, giới tính thứ

ba, đề tài về thế giới ngầm của những băng nhóm xã hội đen chính những đề này đã hút khán giả đến rạp, các đạo diễn Việt kiều đã bắt được tâm lí của khán giả nên đã “liều” để tạo dấu ấn trong sự nghiệp, rõ ràng muốn sản phẩm của mình khi ra mắt không bị mờ nhạt giữa biển phim như ngày nay thì buộc các đạo diễn phải chấp nhận thử thách mình và phải nắm bắt được xu hướng của thị trường

1

http://www.nguoiduatin.vn/sap-bung-no-dong-phim-my-tra-hinh-o-viet-nam-a115995.html