CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC LỰA CHỌN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM SANG HÀN QUỐC THEO LÝ THUYẾT LỢI THẾ SO SÁNH .... Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa các nộ
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ i
LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT LỢI THẾ SO SÁNH VÀ LỰA
CHỌN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA MỘT QUỐC GIAError! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan về lý thuyết lợi thế so sánh của Hecksher - OhlinError! Bookmark not defined.
1.1.1 Các giả thiết cơ bản của lý thuyết H – O Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Hàm lượng các yếu tố sản xuất và mức độ dồi dào của các yếu tố sản xuấtError! Bookmark not defined 1.1.3 Nội dung lý thuyết H – O Error! Bookmark not defined
1.1.4 Đánh giá lý thuyết H - O……….……… 7
1.2 Những vấn đề chung về lựa chọn hàng xuất khẩu của một quốc gia:Error! Bookmark not defined 1.2.1 Căn cứ lựa chọn hàng xuất khẩu Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Vai trò của việc lựa chọn hàng hóa xuất khẩuError! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA
CỦA VIỆT NAM SANG HÀN QUỐC THEO LÝ THUYẾT LỢI THẾ
SO SÁNH Error! Bookmark not defined
2.1 Những lợi thế và lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn
Quốc theo lý thuyết lợi thế so sánh: Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Những lợi thế so sánh của Việt Nam trong xuất khẩu hàng hóa sang
Hàn Quốc Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý
thuyết lợi thế so sánh: Error! Bookmark not defined.
Trang 22.2 Thực trạng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hàn Quốc giai đoạn
2006-2016 Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hàn Quốc giai đoạn
2006-2016 Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc giai đoạn
2006-2016 Error! Bookmark not defined.
2.3 Đánh giá lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc
theo lý thuyết lợi thế so sánh giai đoạn 2006-2016:Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.
2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC
LỰA CHỌN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM SANG HÀN QUỐC
THEO LÝ THUYẾT LỢI THẾ SO SÁNH Error! Bookmark not defined
3.1 Định hướng phát triển hàng xuất khẩu Việt Nam sang Hàn Quốc đến
năm 2020 theo lý thuyết lợi thế so sánh Error! Bookmark not defined.
3.2 Giải pháp hoàn thiện các căn cứ trong lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của
Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý thuyết lợi thế so sánhError! Bookmark not defined.
3.2.1 Giải pháp hoàn thiện căn cứ lựa chọn theo quan điểm của lý thuyết lợi
thế so sánh Error! Bookmark not defined.
3.2.2 Giải pháp hoàn thiện căn cứ lựa chọn trong bối cảnh hiện nayError! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Từ khi Việt Nam thực hiện cải cách, mở cửa hội nhập ở phạm vi khu vực và
toàn cầu đã đánh dấu nhiều thành tựu trong chính sách hội nhập cũng như chính
sách thúc đẩy xuất khẩu, tăng nguồn ngoại tệ cho đất nước, góp phần vào sự nghiệp
xây dựng nền tảng vững chắc cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội Với ưu thế
Trang 3địa lý và tương đồng về văn hóa - kinh tế - xã hội, các nước thuộc Đông Á đang là
cơ hội cho Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường này, đặc biệt là Hàn Quốc khi mà mới đây Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc được ký kết và có hiệu lực điều đó sẽ mang lại thuận lợi lớn cho hàng xuất khẩu Việt Nam bởi các cam kết mở cửa thị trường mạnh mẽ từ phía Hàn Quốc Việt Nam luôn coi Hàn Quốc là thị trường xuất khẩu trọng điểm với các nhóm hàng Việt Nam có thế mạnh như nông, thủy sản, đồ gỗ , dệt, may, hoa quả, , giày dép, v.v và
là nguồn nhập khẩu nguyên phụ liệu với chất lượng tốt, chi phí hợp lý từ Hàn Quốc, giảm tình trạng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc Trong bối cảnh hiện nay việc Việt Nam vận dụng lý thuyết lợi thế so sánh như thế nào? lợi thế so sánh của hàng hóa Việt Nam ra sao? việc lựa chọn hàng hóa xuất khẩu nào trong việc góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Hàn Quốc?
Với những lý do nêu trên, đề tài: “Lý thuyết lợi thế so sánh và vận dụng trong lựa
chọn hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc” đã được tác giả lựa chọn
nghiên cứu làm luận văn thạc sĩ kinh tế
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Nội dung luận văn làm rõ nội dung của lý thuyết lợi thế so sánh và vận dụng lựa chọn hàng xuất khẩu Việt Nam sang Hàn Quốc Từ đó đề xuất một số giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang Hàn Quốc trong bối cảnh hiện nay
Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa các nội dung của lý thuyết lợi thế so sánh;
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về việc lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc dựa trên lý thuyết lợi thế so sánh;
- Khái quát thực trạng xuất khẩu của một số mặt hàng được lựa chọn của Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý thuyết;
- Đánh giá lợi thế so sánh của một số mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam sang Hàn Quốc;
- Đề xuất định hướng và giải pháp thúc đẩy lựa chọn hàng hóa xuất khẩu Việt Nam sang Hàn Quốc trong bối cảnh hiện nay
Trang 43 Kết cấu luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau: Chương 1: Tổng quan về lý thuyết lợi thế so sánh và lựa chọn hàng xuất khẩu của một quốc gia
Chương 2: Thực trạng lựa chọn và xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý thuyết lợi thế so sánh
Chương 3: Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện việc lựa chọn hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý thuyết lợi thế so sánh
Trang 5CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT LỢI THẾ SO SÁNH VÀ
LỰA CHỌN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA MỘT QUỐC GIA
Trong chương 1, luận văn đã tập hợp một cách có hệ thống về nội dung lý thuyết lợi so sánh của Hecksher – Ohlin bao gồm các giả thuyết cơ bản của lý thuyết H-O, khái niệm về hàm lượng các yếu tố sản xuất và mức độ dồi dào các yếu
tố sản xuất thông qua mô hình đơn giản của hai nước A và B từ đó nêu ra nội dung
lý thuyết H-O cũng như đánh giá ưu và nhược điểm của lý thuyết Với các giả thiết
và dựa trên hai khái niệm về hàm lượng yếu tố sản xuất và mức độ dồi dào các yếu
tố sản xuất, nội dung lý thuyết H-O được phát biểu khái quát như sau: Một quốc gia
sẽ xuất khẩu những mặt hàng sử dụng nhiều tương đối yếu tố sản xuất dồi dào và tương đối rẻ ở nước đó và nhập khẩu những mặt hàng sử dụng nhiều tương đối yếu
tố sản xuất khan hiếm tương đối của quốc gia đó
Bên cạnh đó trong chương 1 tác giả đã khái quát những vấn đề chung về lựa chọn hàng hóa của một quốc gia bao gồm hai nội dung chính là căn cứ lựa chọn hàng xuất khẩu và vai trò của việc lựa chọn hàng xuất khẩu:
Trong bài tác giả đã đưa ra 4 căn cứ lựa chọn phù hợp với bối cảnh hiện tại
của một quốc gia từ đó hình thành một chiến lược lựa chọn hàng xuất khẩu hiệu quả
- Nguồn lực đầu vào
- Cầu về hàng hóa trên thị trường xuất khẩu
- Năng lực cạnh tranh
- Chính sách quản lý xuất nhập khẩu của một quốc gia
Từ đó rút ra vai trò của việc lựa chọn hàng hóa xuất khẩu: vấn đề lựa chọn
hàng hóa xuất khẩu được coi là vấn đề trọng tâm“nhằm nâng cao năng lực cạnh trạnh, tận dụng lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu và thu được hiệu quả cao, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu phát triển, góp phần quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội Chiến lược lựa chọn hàng hóa xuất khẩu hợp lý là điều kiện tiên quyết để có được một chính sách xuất nhập khẩu hiệu quả trong xu hướng mở cửa nền kinh tế trên toàn cầu.”
Trang 6CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM SANG HÀN QUỐC THEO LÝ THUYẾT
LỢI THẾ SO SÁNH
Trong chương 2 tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận về những lợi thế so sánh của Việt Nam từ đó đánh giá lợi thế so sánh của một số mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam sang Hàn Quốc đồng thời khái quát thực trạng xuất khẩu của một số mặt hàng được lựa chọn của Việt Nam sang Hàn Quốc hiện nay
Lợi thế điều kiện tự nhiên: Vị trí địa lý, khí hậu, địa hình, tài nguyên nông
lâm sản, tài nguyên thuỷ hải sản, nguồn nhân lực
Mức độ mở cửa giữa Việt Nam và Hàn Quốc: Đến nay Việt Nam đã tham gia
kí kết 2 Hiệp định thương mại tự do với Hàn Quốc là AKFTA (2006) và VKTTA(2012)
Lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc theo lý thuyết
Hàn Quốc còn rất hạn chế do chính sách nhập khẩu của Hàn Quốc rất khắt khe, nhiều mặt hàng bị đánh thuế rất cao bởi vậy thực tế Việt Nam không lựa chọn xuất khẩu được những mặt hàng có lợi thế so sánh mà chủ yếu hoàn toàn dựa trên khả năng sản xuất của mình chứ chưa thực sự dựa trên nhu cầu của thị trường và yếu tố chính sách
Với giai đoạn hiện nay xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc đã đa dạng
và thực tế hơn giai đoạn trước khi mà việc lựa chọn hàng xuất khẩu của Việt Nam vẫn xuất phát từ thực tiễn khả năng sản xuất nhưng đã đáp ứng được phía cầu và thích ứng được với những thay đổi trong chính sách từ đó mở ra cho Việt Nam một giai đoạn xuất khẩu thành công hơn Theo tiêu chí của lợi thế so sánh các mặt hàng xuất khẩu có lợi thế so sánh được chia làm 2 nhóm lựa chọn:
Một là mặt hàng đã có chỗ đứng trên thị trường Hàn Quốc bao gồm: hàng dệt may, hàng thủy sản, gỗ và các sản phẩm từ gỗ; Hai là mặt hàng xuất khẩu ở dạng tiềm năng bao gồm: cao su, cà phê…
Trang 7Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Hàn Quốc:Ngoài các bạn hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, sau 10 năm gần đây, Hàn Quốc nổi lên là một thị trường xuất khẩu tiềm năng của Việt Nam Số liệu thống kê hải quan mới nhất cho thấy trong giai đoạn từ năm 2006 - 2016, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Hàn Quốc liên tục đạt tốc độ tăng trưởng dương Là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 Hàn Quốc luôn là đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam, chỉ sau Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản Qua đó có thể thấy được những mặt hàng được lựa chọn đang ngày càng đem lại thành công cho xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc
xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc, giai đoạn năm 2006 - 2016 các mặt hàng như dệt may; da giày; điện thoại các loại và linh kiện; máy vi tính, sản phẩm điện tử
và linh kiện; hàng thủy sản; gỗ, sản phẩm gỗ và một số nông sản là những mặt hàng đã có vị thế và thị phần nhất định tại thị trường Hàn Quốc Kim ngạch xuất khẩu của nhóm hàng này chiếm 55,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc năm 2015 (8,9 tỷ USD) và tiêp tục chiếm vị trí cao trong năm 2016 Điều này cho thấy đây là nhóm hàng chủ lực, dẫn dắt nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc
Từ việc nghiên cứu lý thuyết lợi thế so sánh, Việt Nam đã xác định được lợi thế của mình trong việc lựa chọn các mặt hàng xuất khẩu Đó là những mặt hàng chứa đựng hàm lượng lao động cao Trong khi lao động ở Việt Nam còn dư thừa và phần lớn tồn đọng trong nông nghiệp nông thôn thì đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu những mặt hàng này là cách tốt nhất để Việt Nam giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho người lao động Mặc dù những mặt hàng xuất khẩu tiềm năng và chủ lực của Việt Nam sang Hàn Quốc đang đạt được những kết quả đáng khích lệ tuy nhiên việc lựa chọn những hàng hóa này còn những điểm chưa hợp lý do những nguyên nhân từ hạn chế trong nguồn lực đầu vào, hạn chế về nhận biết cầu thị trường và chính sách nhập khẩu từ phía Hàn Quốc cũng như hạn chế trong năng lực cạnh tranh của Việt Nam còn yếu
Trang 8CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC LỰA CHỌN HÀNG XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM SANG HÀN QUỐC THEO LÝ THUYẾT LỢI THẾ SO SÁNH
Trong chương 3 tác giả đề xuất định hướng và giải pháp thúc đẩy lựa chọn hàng hóa xuất khẩu Việt Nam sang Hàn Quốc trong bối cảnh hiện nay
Định hướng phát triển hàng xuất khẩu Việt Nam sang Hàn Quốc đến năm 2020
dụng được nhiều lợi ích từ các Hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương đã ký kết (AKFTA, VKFTA) Những Hiệp định này khi có hiệu lực sẽ tạo
ra một khung khổ pháp lý toàn diện, ổn định và thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hai nước
- Định hướng mục tiêu kim ngạch xuất khẩu và ngành hàng xuất khẩu hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu sang Hàn Quốc khoảng 11% mỗi năm
- Phấn đấu kim ngạch thương mại hai chiều sẽ đạt khoảng 70 tỷ USD vào năm 2020 theo hướng cân bằng hơn
- Tăng cường xuất khẩu các mặt hàng sang thị trường Hàn Quốc
Giải pháp hoàn thiện căn cứ lựa chọn theo quan điểm của lý thuyết lợi thế so sánh
- Phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Chuyển đổi mô hình tăng trưởng
- Giải pháp phát triển lợi thế theo lý thuyết lợi thế so sánh
Giải pháp hoàn thiện căn cứ lựa chọn trong bối cảnh hiện nay
Để đảm bảo tính khả thi Việt Nam cũng nên điều chỉnh những chính sách của mình để tăng tính hiệu quả của việc lựa chọn hàng hóa xuất khẩu sang Hàn Quốc nhằm phát huy được hết những lợi thế so sánh của mình
- Giải pháp đối với nguồn lực đầu vào
- Giải pháp đối với việc tiếp cận cầu thị trường hàng hóa của thị trường Hàn Quốc
- Nhóm giải pháp tăng năng lực cạnh tranh
Trang 9KẾT LUẬN
Trên cơ sở phân tích lợi thế so sánh của Việt Nam cũng như thực trạng lựa chọn hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc trong thời gian qua, tác giả thấy rằng xuất khẩu của Việt Nam mặc dù đã đạt được những thành công nhất định nhưng về tổng quát thì chưa phát huy được tối đa những lợi thế đã có, thậm chí ở một số ngành còn đang bị mất đi lợi thế do các đối thủ khác đang nổi lên cũng như các ngành có tiềm năng thì chưa chiếm lĩnh được thị phần của Hàn Quốc, vẫn chưa dựa vào nhu cầu thị trường để sản xuất và xuất khẩu Chúng ta vẫn chỉ dừng lại ở việc xuất khẩu những mặt hàng thô, những mặt hàng đồi hỏi kỹ thuật thấp, dừng lại ở những lợi thế ta có,vì vậy, không thể theo kịp, thậm chí có thể có nguy cơ bị mất thị phần so với các đối thủ khác do những thay đổi của thị trường Hàn Quốc rất nhanh chóng và đa dạng Như vậy, hiện nay, mặc dù có lợi thế so sánh khá nhưng Việt Nam vẫn luôn bị động trước những biến động bên ngoài, không làm chủ được tình hình Hơn nữa, đối với thị trường Hàn Quốc hiện nay đang diễn ra sự cạnh tranh quyết liệt giữa các nước cung cấp, Việt Nam muốn là nước xuất khẩu có vị trí ổn định thì phải
có hàng xuất khẩu có sức cạnh tranh, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng
“Căn cứ vào các định hướng cơ cấu nền kinh tế của chiến lược kinh tế xã hội
và nhu cầu thị trường Hàn Quốc, cơ cấu xuất khẩu của ta vẫn phải dựa vào nông lâm ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến, vào các ngành công nghiệp, gia công xuất khẩu và khai thác thuỷ sản Trong luận văn này, tác giả cũng đã đưa ra một số giải pháp cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc theo đúng xu hướng hội nhập quốc tế và vận dụng sáng tạo lý thuyết lợi thế so sánh theo đặc trưng của Việt Nam.”
Với những đóng góp trên, hy vọng rằng trong thời gian tới xuất khẩu của Việt Nam sang Hàn Quốc sẽ đạt được những thành tựu to lớn tăng trưởng cao, vững chắc và ngày càng nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế nói chung và thị trường Hàn Quốc nói riêng