Kế toán quản trị chi phí tại công ty cổ phần vận tải biển định giang (tt)

Tổng quan các công trình có liên quan đến đề tài Hiện nay mới chỉ có 2 đề tài nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp vận tải biển là của Tác giả Đỗ Thị Mai Thơm năm 2

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngành vận tải biển đang đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế đất nước, vận chuyển trên 80% hàng hóa lưu thông trong và ngoài nước GDP ngành vận tải biển chiếm tới 11% Tuy nhiên nền kinh tế khó khăn, do giá cước giảm, chi phí tăng, hàng thiếu, cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng tàu trong nước và hãng tàu nước ngoài đã khiến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam kém hiệu quả, thu không đủ bù chi Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là các hãng tàu cần phải cơ cấu đội tàu, quản trị chi phí một cách hiệu quả và tìm cách giữ thị phần vận tải

Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang là một trong những doanh nghiệp non trẻ hoạt động trong lĩnh vực vận tải biển trong thời gian thị trường đang gặp nhiều khó khăn

và thách thức Công ty đã và đang tổ chức hệ thống kế toán quản trị, tuy nhiên hệ thống này chủ yếu tập chung vào kế toán quản trị chi phí nhằm cung cấp thông tin chi phí cho nhà quản trị và phục vụ cho yêu cầu sản xuất kinh doanh Xuất phát từ tình hình thực tế, tác giả đã chọn đề tài nghiên cứu: “Kế toán quản trị chi phí tại Công ty CP vận tải biển Định Giang”

1.2 Tổng quan các công trình có liên quan đến đề tài

Hiện nay mới chỉ có 2 đề tài nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp vận tải biển là của Tác giả Đỗ Thị Mai Thơm năm 2012 với đề tài nghiên cứu

“Nghiên cứu tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành trong các doanh nghiệp vận tải biển Việt Nam” và Tác giả Trần Thị Phương Linh năm 2012 với đề tài nghiên cứu “Kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần vận tải biển Đà Nẵng”

1.3 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Làm rõ bản chất, nội dung kế toán quản trị chi phí tại doanh vận tải biển Phân tích các nhân tố ảnh hưởng, chi phối đến sự biến đổi liên tục, phức tạp của chi phí và giá thành dịch vụ vận tải biển trong từng chuyến đi của tàu Phân tích thực trạng và mức độ vận dụng KTQT chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang Đề xuất các

phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí, kiểm soát chi phí của các trung tâm chi phí

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

Câu hỏi 1: Nội dung kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp vận tải biển? Ý nghĩa của việc phân tích chi phí ảnh hưởng đến ra quyết định kinh doanh?

Câu hỏi 2: Thực tế kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang như thế nào?

Câu hỏi 3: Những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang là gì?

Câu hỏi 4: Giải pháp nào cần áp dụng để hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang?

1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu KTQT chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang trên cơ sở lý luận và thực tiễn

Phạm vi nghiên cứu: Các vấn đề về kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang từ tháng 1/2014 đến tháng 6/2015

1.6 Phương pháp nghiên cứu của luận án

Sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp phân tích so sánh, thống kê….để phân tích vấn đề, đánh giá và rút ra kết luận

1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án

Về mặt khoa học: Luận án trình bày hệ thống và toàn diện về tổ chức công tác

KTQT chi phí và giá thành của các DNVTB, trung tâm trách nhiệm, đánh giá trách nhiệm của trung tâm chi phí trong hoạt động kinh doanh vận tải biển

Về mặt thực tiễn: Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện KTQT chi phí sản xuất và giá

thành dịch vụ vận tải tại Công ty CP vận tải biển Định Giang, góp phần tạo cơ sở vững chắc cho việc nâng cao chất lượng công tác ra quyết định quản lý

1.8 Kết cấu của luận văn

Luận văn được trình bày thành bốn chương:

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

Chương 3: Thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần vận tải biển Định Giang

Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và các giải pháp đề xuất hoàn thiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần vận tải biển Định Giang

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG

CÁC DOANH NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN 2.1 Tổng quan về kế toán quản trị

2.1.1 Bản chất của kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi phí nhấn mạnh đến tính dự báo của thông tin và trách nhiệm của các nhà quản lý thuộc các cấp quản lý nhằm gắn trách nhiệm của các nhà quản trị với chi phí phát sinh thông qua hình thức thông tin chi phí được cung cấp theo các trung tâm chi phí – nguồn gây ra chi phí

2.1.2 Vai trò và chức năng của kế toán quản trị chi phí

Hệ thống thông tin kế toán quản trị trong tổ chức có nhiệm vụ cung cấp thông tin cho các nhà quản lý để thực hiện các hoạt động quản lý Kế toán quản trị có bốn mục tiêu chủ yếu như sau:Cung cấp thông tin cho nhà quản lý để lập kế hoạch và ra quyết định; Trợ giúp nhà quản lý trong việc điều hành và kiểm soát hoạt động của tổ chức ; Thúc đẩy các nhà quản lý đạt được các mục tiêu của tổ chức; Đo lường hiệu quả hoạt động của các nhà quản lý và các bộ phận, đơn vị trực thuộc trong tổ chức

2.2 Đặc điểm và nhiệm vụ của kế toán quản trị chi phí trong công tác quản lý chi phí trong hoạt động vận tải biển

2.2.1 Đặc điểm của kế toán quản trị chi phí trong công tác quản lý chi phí của hoạt động vận tải biển

Vận tải đường biển là một ngành sản xuất vật chất đặc biệt, chính vì vậy công tác kế toán quản trị chi phí của ngành này cũng có những đặc thù của nó: chi phí phát sinh trong hoạt động vận tải biển gắn liền với tiêu thụ sản phẩm vận tải biển; Hoạt động sản xuất của vận tải biển không có sản phẩm dở dang và không có thành phẩm; Lao động trong ngành vận tải không tạo ra sản phẩm mới mà chỉ làm tăng thêm giá trị của hàng hóa được vận chuyển; Kết quả kinh doanh của hoạt động vận tải biển phụ thuộc rất lớn vào điều kiện tự nhiên; Đặc điểm chung của các doanh nghiệp vận tải biển là tỷ lệ vay nợ rất lớn

2.2.2 Nhiệm vụ của kế toán quản trị chi phí trong công tác quản lý chi phí trong hoạt động vận tải biển

Kế toán quản trị chi phí có nhiệm vụ:Chọn lọc và ghi chép số liệu về các loại chi phí; Phân tích sự thay đổi chi phí, mối quan hệ giữa các loại chi phí; Lập dự toán và truyền đạt thông tin; Kiếm tra, kiểm soát hoạt động thông tin từ trước, trong và sau quá trình sản xuất kinh doanh; Lập báo cáo về chi phí, hỗ trợ cho các nhà quản trị ra quyết định

2.3 Nội dung của kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

2.3.1 Phân loại chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp; Chi phí nhân công trực tiếp; Chi phí sản xuất chung; Chi phí bán hàng; Chi phí quản lý doanh nghiệp

Phân loại chi phí theo khả năng quy nạp vào đối tượng chịu phí: Chi phí trực tiếp, Chi phí gián tiếp

Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí và khối lượng vận chuyển: Chi phí

cố định; Chi phí biến đổi; Chi phí hỗn hợp

Phân loại chi phí theo tác nghiệp vận tải: chi phí khi tàu chạy và chi phí khi tàu đỗ Phân loại chi phí theo công dụng và địa điểm phát sinh của chi phí: Nhóm chi phí duy trì tàu; Nhóm chi phí khai thác tàu; Nhóm chi phí quản lý

Phân loại chi phí sản xuất theo thẩm quyền ra quyết định: chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được

Phân loại chi phí theo sự ảnh hưởng tới việc lựa chọn các phương án: chi phí cơ hội, chi phí chìm và chi phí chênh lệch

2.3.3 Xây dựng định mức chi phí và lập dự toán chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

2.3.3.1 Xây dựng định mức chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

Xây dựng định mức chi phí là cơ sở để doanh nghiệp lập dự toán hoạt động , giúp cho các nhà quản lý kiểm soát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Xây dựng các định mức chi phí trong doanh nghiệp vận tải biển: Định mức chi phí nguyên liệu trực tiếp; Định mức chi phí nhân công trực tiếp; Định mức chi phí sản xuất chung

2.3.3.2 Lập dự toán chi phí trong các doanh nghiệp vận tải biển

Kế hoạch sản xuất kinh doanh của các công ty vận tải biển được xây dựng trên cơ

sở kế hoạch từng tàu, từng tuyến đường Dự toán đảm bảo các kế hoạch của từng tàu, từng tuyến được thực hiện, nó sẽ tạo điều kiện hoàn thành các mục tiêu chung của toàn Công ty Bao gồm: Dự toán chi phí cố định khai thác tàu trong chuyến đi; Dự toán chi phí biển đổi hoạt động của tàu trong chuyến đi

2.3.4 Đối tượng chịu phí và các phương pháp xác định chi phí cho các đối tượng chịu phí

2.3.4.1 Đối tượng chịu phí

Trong các doanh nghiệp vận tải biển thì đối tượng chịu phí chủ yếu chi tiết theo từng tàu hoặc đội tàu và phòng ban hoạt động trên bờ

2.3.4.2 Các phương pháp xác định chi phí cho các đối tượng chịu phí

a Phương pháp xác định chi phí theo công việc

Phương pháp xác định chi phí theo công việc được áp dụng cho những sản phẩm thực hiện theo đơn đặt hàng và theo yêu cầu của từng khách hàng riêng biệt Trong doanh nghiệp vận tải biển đối tượng nhận chi phí là tuyến đường vận chuyển của tàu theo lệnh điều động

b Phương pháp xác định chi phí theo quy trình

Phương pháp xác định chi phí theo quy trình là 1 hệ thống tính toán chi phí sản phẩm trong đó các chi phí được tích lũy theo quá trình hay trong các phân xưởng, và sau

đó được phân bổ đến 1 số sản phẩm hay nhóm sản phẩm tương tự nhau

2.3.5 Phân tích biến động chi phí

Phân tích biến động chi phí là so sánh chi phí thực tế và chi phí dự toán để giúp nhà quản trị doanh nghiệp nhận biết kịp thời những biến động, là cơ sở để điều chỉnh dự toán

đã được lập của doanh nghiệp và làm dự toán cho các kì sau Quá trình phân tích biến động của chi phí sản xuất để kiểm soát chi phí sản xuất được tiến hành theo ba bước :Tính toán các chênh lệch ; Tiến hành phân tích để tìm nguyên nhân ; Đưa ra giải pháp thích hợp

2.3.6 Phân tích thông tin chi phí thích hợp để ra các quyết định kinh doanh của nhà quản trị

2.3.6.2 Phân tích mối quan hệ giữa chi phí - sản lượng - lợi nhuận (CVP)

Phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận (CVP) là phương pháp nghiên cứu làm thế nào mà các quyết định có tác động đến lợi nhuận dựa trên mối quan

hệ định phí, biến phí, giá bán và sản lượng sản xuất Nội dung của phân tích CVP gồm những vấn đề cơ bản sau:Phân tích điểm hòa vốn; Phân tích mức sản lượng cần thiết để đạt mức lợi nhuận mong muốn; Phân tích sự thay đổi của biến phí, định phí, giá bán đối với lợi nhuận; Phân tích sự ảnh hưởng của kết cấu mặt hàng đối với sự thay đổi lợi nhuận

2.3.6.3 Phân tích thông tin chi phí thích hợp cho việc ra các quyết định kinh doanh

Ra quyết định là một trong những chức năng cơ bản của nhà quản lý Để phục vụ cho việc ra quyết định, người quản lý cần thiết phải tập hợp và phân tích thu thập thông tin thích hợp để phân tích, chỉ ra sự khác biệt và chọn phương án kinh doanh

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN VẬN TẢI BIỂN ĐỊNH GIANG 3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

3.1.2 Đặc điểm tổ chức quản lý

Cơ cấu bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần vận tải biển Định Giang được tổ chức theo mô hình trực tuyến chức năng bao gồm các bộ phận: Hội đồng quản trị; Tổng giám đốc; Phòng kỹ thuật vật tư; Phòng hành chính – nhân sự ; Phòng kế hoạch khai thác; Phòng kế toán tài chính

3.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và hệ thống kế toán

Bộ máy kế toán tại Công Ty Cổ phần vận tải biển Định Giang được chia thành ba

bộ phận: Bộ phận kế toán thuế; Bộ phận kế toán ngân hàng; Bộ phận kế toán nội bộ

3.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và hệ thống kế toán

3.2 Thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần vận tải biển Định Giang

3.2.1 Phân loại chi phí

Để phục vụ công tác quản lý chi phí đơn vị đã phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế, bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp; Chi phí nhân công trực tiếp; Chi phí sản xuất chung; Chi phí quản lý doanh nghiệp; Chi phí tài chính; Chi phí khác

3.2.2 Xây dựng định mức chi phí và lập dự toán chi phí

3.2.2.1 Xây dựng định mức chi phí

Hiện nay Công ty đã tiến hành xây dựng định mức chi phí sản xuất cho các khoản mục chi phí gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và một số khoản mục chi tiết của chi phí sản xuất chung

3.2.2.1 Xây dựng dự toán chi phí

Việc lập dự toán chi phí sản xuất kinh doanh Tại Công ty cổ phần vận tải biển Định Giang được lập vào cuối quý 4 năm trước Các dự toán được xây dựng bao gồm:

Dự toán chi phí NVL trực tiếp; Dự toán chi phí nhân công trực tiếp; Dự toán chi phí sản xuất chung; Dự toán lãi lỗ

3.2.3 Đối tượng chịu phí và phương pháp xác định chi phí

3.2.3.1 Đối tượng chịu phí

Do tính chất phức tạp của vận tải biển, hiện nay Công ty CP vận tải biển Định Giang tập hợp chi phí phân chia theo hoạt động của từng con tàu

3.2.3.2 Phương pháp xác định chi phí

Phương pháp tập hợp chi phí áp dụng tại Công ty CP vận tải biển Định Giang là phương pháp trực tiếp Theo phương pháp này thì chi phí của đối tượng nào thực tế phát sinh kế toán phải căn cứ vào từng chứng từ chứng minh cụ thể từng khoản chi phí để hạch toán chi tiết cho đối tượng trên các sổ, thẻ kế toán

3.2.4 Phân tích thông tin chi phí thích hợp để ra các quyết định kinh doanh

Hiện nay việc kiểm soát chi phí Công ty chỉ dừng ở mức độ kiểm tra, so sánh kết quả dự toán với kết quả được lập

Hệ thống báo cáo chi phí tại Công ty Cổ phần Vận tải biển Định Giang mới chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mang tính chất thống kê, phân tích thông tin trên các báo cáo mà không thực hiện phân tích điểm hòa vốn, phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận

CHƯƠNG 4 THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ XUẤT HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG

TY CỔ PHẦN VẬN TẢI BIỂN ĐỊNH GIANG 4.1 Thảo luận kết quả nghiên cứu

4.1.1 Đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty CP vận tải biển Định Giang

4.1.1.1 Ưu điểm

Kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần vận tải biển Định Giang có những ưu điểm nhất định trong việc giúp nhà quản trị công ty đưa ra các quyết định kinh doanh kịp thời, chính xác

4.1.1.1 Hạn chế

Bên cạnh nhưng ưu điểm, hệ thống kế toán quản trị tại Công ty Cổ phần vận tải biển Định Giang vẫn còn tồn tại một số hạn chế:

* Về phân loại chi phí: Việc phân loại chi phí ở Công ty CP vận tải biển Định

Giang chỉ mới dừng lại ở việc phục vụ cho công tác hạch toán chi phí sản xuất và giá

thành thuộc phần hành của kế toàn tài chính

* Về xây dựng định mức và lập dự toán chi phí: chưa xây dựng định mức chi phí sản xuất chung, chưa xây dựng dự toán riêng chi tiết về từng khoản mục chi phí

* Về xác định chi phí cho các đối tƣợng chịu phí: chưa tập hợp chi phí sản xuất

chi tiết theo từng chuyến đi, từng tuyến vận tải dẫn đến việc kiểm tra quản lý các chi phí

theo tàu, theo từng chuyến đi còn hạn chế

* Về phân tích biến động chi phí để kiểm soát chi phí : Các báo cáo dự toán về

chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung chỉ được lập theo năm chính vì vậy nhà quản lý không thể kiểm soát thường xuyên tình hình biến động chi phí thực tế phát sinh cả về số lượng và giá trị so với dự toán để có những điều chỉnh

hợp lý

* Về việc sử dụng thông tin chi phí phù hợp để ra quyết định kinh doanh

Chưa thể khai thác được tài liệu cho việc phân tích mối quan hệ giữa Chi phí - Khối lượng - Lợi nhuận, chưa quan tâm đến việc phân tích hòa vốn và mối quan hệ giữa Chi phí - Khối lượng - Lợi nhuận để đưa ra các quyết định kinh doanh kịp thời, hợp lý

4.1.2 Nguyên nhân của những hạn chế trong trong việc thực hiện kế toán quản trị chi phí tại Công ty CP vận tải biển Định Giang