Hoàn thiện phân tích chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm nhằm tăng cường quản trị chi phí tại các doanh nghiệp thuộc tổng công ty xây dựng công nghiệp việt nam (tt)

- Ph ng pháp xác nh CPSX theo công vi c... Công tác phân tích chi phí do k toán chi phí, giá thành th c hi n.

Tr ng i h c kinh t qu c dân

-*** -inh Th Thu

Hoàn thi n phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng c ng qu n tr chi phí t i các doanh nghi p thu c t ng công ty

xây d ng công nghi p vi t nam

Chuyên ngành: k toán, tài v và phân tích ho t ng kinh t

Tóm t t Lu n v n th c s

Hà n i - 2008

1 Tính c p thi t c a tài

Xây d ng công nghi p là m t trong nh ng ngành luôn c nhà n c

ta quan tâm và t vào v trí quan tr ng trong n n kinh t Tuy nhiên các DN

a n c ta trong nh ng n m qua còn g p r t nhi u khó kh n do c s v t

ch t k thu t y u kém, l c h u, ch m phát tri n M t khác, công tác qu n lý chi phí c a các DN xây d ng công nghi p ch a em l i hi u qu cao d n n

th t thoát v n u t Do ó, có th c nh tranh và ng v ng trong u

ki n n n kinh t h i nh p ngày càng sâu r ng v i kinh t qu c t , công tác phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m trong các DN xây d ng công nghi p nh m cung c p thông tin giúp cho các nhà qu n tr a ra c

nh ng quy t nh úng và có các bi n pháp qu n lý chi phí, h th p giá thành s n ph m là h t s c quan tr ng và c n thi t.

Xu t phát t lý lu n và th c ti n trên ây, lu n v n ã ch n tài:

Hoàn thi n phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng

ng qu n tr chi phí t i các doanh nghi p thu c T ng Công ty Xây d ng Công nghi p Vi t Nam

Do tính ph c t p c a tài, gi i h n v th i gian và u ki n nghiên

u nên lu n v n ch i sâu hoàn thi n phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng c ng qu n tr chi phí t i các doanh nghi p s n

xu t công nghi p thu c TCT xây d ng công nghi p Vi t Nam.

5 K t c u lu n v n

Ngoài ph n m u và k t lu n, lu n v n c k t c u theo 3 ch ng:

Ch ng 1: Nh ng v n lý lu n c b n v phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng c ng qu n tr chi phí trong các DN xây d ng.

Ch ng 2: Th c tr ng phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

nh m t ng c ng qu n tr chi phí t i các DN thu c TCT Xây d ng Công nghi p VN.

Ch ng 3: t s gi i pháp nh m hoàn thi n phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng c ng qu n tr chi phí trong các DN thu c TCT Xây d ng Công nghi p VN

Ch ng 1

TRONG CÁC DOANH NGHI P S N XU T 1.1 Khái quát chung v chi phí s n xu t và giá thành s n ph m trong các doanh nghi p s n xu t

1.1.1 B n ch t và n i dung kinh t c a chi phí s n xu t

Trong u ki n n n kinh t th tr ng các chi phí u c th hi n

ng m t l ng giá tr nh t nh nói cách khác t c là c bi u hi n b ng

ti n (th c o ch y u s d ng trong k toán) qu n lý, bi t c s chi phí s n xu t c a doanh nghi p ã chi ra cho m t k ho t ng là bao nhiêu, các DN th ng xác nh nh ng kho ng th i gian phù h p v i yêu c u qu n lý

mô, vi mô ph c v cho yêu c u t p h p chi phí s n xu t (CPSX) tính giá thành s n ph m (Z sp ) theo yêu c u qu n lý CPSX, Z sp a doanh nghi p.

y, chi phí s n xu t là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí v lao ng

ng và lao ng v t hoá cùng các chi phí khác mà doanh nghi p ã chi ra cho quá trình s n xu t trong m t k nh t nh

1.1.2 B n ch t và n i dung kinh t c a giá thành s n ph m

Nh chúng ta ã bi t quá trình s n xu t là m t quá trình th ng nh t bao g m hai m t: hao phí s n xu t và k t qu s n xu t T t c nh ng kho n chi phí phát sinh (phát sinh trong k và phát sinh k tr c chuy n sang) và các chi phí trích tr c có liên quan n kh i l ng s n ph m hoàn thành trong k s t o nên ch tiêu giá thành s n ph m.

Giá thành s n ph m là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao phí v lao

ng s ng và lao ng v t hoá mà DN ã chi ra có liên quan n kh i l ng công tác, s n ph m, lao v ã hoàn thành

1.1.3 Phân lo i chi phí s n xu t và giá thành s n ph m 1.1.3.1 Phân lo i chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t ch t o s n ph m, th c hi n lao v d ch v c a các doanh nghi p bao g m r t nhi u lo i v i n i dung kinh t , m c ích công

ng và phát sinh nhi u a m khác nhau, do v y c n c vào nh ng tiêu

th c nh t nh áp ng yêu c u qu n tr CPSX có th phân lo i CPSX theo các tiêu th c sau:

* Phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung và tính ch t kinh t

n c vào n i dung, tính ch t kinh t c a CPSX, toàn b CPSX c a

DN c chia thành các y u t sau:

+ Chi phí nguyên v t li u + Chi phí nhân công + Chi phí kh u hao TSC + Chi phí d ch v mua ngoài + Chi phí b ng ti n khác

* Phân lo i chi phí s n xu t theo m c ích và công d ng c a chi phí

Toàn b CPSX c a doanh nghi p c chia thành các kho n m c chi phí, bao b m:

+ Chi phí nguyên v t li u tr c ti p + Chi phí nhân công tr c ti p + Chi phí s n xu t chung

* Phân lo i chi phí s n xu t theo m i quan h và kh n ng quy n p chi phí vào các i t ng k toán chi phí

Theo cách phân lo i này, chi phí s n xu t c chi thành chi phí tr c

ti p và chi phí gián ti p

* Phân lo i chi phí s n xu t theo cách ng x c a chi phí

Theo cách phân lo i này, chi phí s n xu t c chia thành: bi n phí,

nh phí và chi phí h n h p.

* Phân lo i chi phí s n xu t theo th m quy n ra quy t nh

n c vào th m quy n ra quy t nh chi ph i n chi phí, CPSX c chia thành hai lo i chi phí s n xu t ki m soát c và chi phí s n xu t không

ki m soát c.

* Phân lo i chi phí s n xu t ph c v cho vi c l a ch n các ph ng án

- Chi phí chênh l ch

- Chi phí c h i

- Chi phí chìm

1.1.3.2 Phân lo i giá thành s n ph m

* Phân lo i giá thành s n ph m theo th i m tính và ngu n s li u tính giá thành

Theo tiêu th c này giá thành trong các DN bao g m

- Giá thành k ho ch

- Giá thành nh m c

- Giá thành s n xu t th c t

* Phân lo i giá thành s n ph m theo ph m vi chi phí trong giá thành

Theo tiêu th c này giá thành s n ph m bao g m các lo i:

- Giá thành s n xu t toàn b (giá thành s n xu t y )

- Giá thành s n xu t theo bi n phí (Z sxbp )

- Giá thành s n xu t có phân b h p lý nh phí s n xu t (Z sxhl )

1.1.4 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

Giá thành s n ph m và chi phí s n xu t là hai m t th ng nh t c a cùng

t quá trình vì v y chúng gi ng nhau v ch t Tuy nhiên gi a chi phí s n

xu t và gía thành s n ph m có s khác nhau v l ng.

1.1.5 Các ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t trong các doanh nghi p

n xu t

Xác nh chi phí là quá trình t ng h p chi phí có liên quan n i

ng ch u chi phí và i t ng tính giá thành nh m cung c p thông tin cho các nhà qu n tr a ra quy t nh qu n lý cho phù h p Có 2 ph ng pháp xác nh chi phí s n xu t th ng c s d ng trong các DN.

- Ph ng pháp xác nh CPSX theo công vi c.

- Ph ng pháp xác nh chi phí theo quá trình s n xu t

1.2 Qu n tr chi phí s n xu t, giá thành s n ph m và b n ch t, vai trò c a phân tích chi phí s n xu t, giá thành s n ph m trong các DNSX

1.2.1 Qu n tr chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

th c hi n c m c tiêu qu n tr chi phí và giá thành s n ph m nh m t i

a hoá l i nhu n và t ng c ng kh n ng c nh tranh c a DN trong u ki n h i nh p kinh t có tính toàn c u, các DN c n ph i t ch c qu n lý chi phí qua các khâu:

- Khâu l p k ho ch và d toán chi phí:

- Khâu t ch c th c hi n

- Khâu ki m tra và ánh giá

- Khâu ra quy t nh

1.2.2 B n ch t và vai trò c a phân tích chi phí s n xu t, giá thành s n

ph m trong DNSXCN 1.2.2.1 B n ch t c a phân tích chi phí s n xu t

Phân tích chi phí s n xu t (CPSX) là vi c phân chia các CPSX thành nhi u b ph n c u thành.

1.2.2.2 Vai trò c a phân tích chi phí s n xu t, giá thành s n ph m

Nh chúng ta ã bi t, CPSX là v n khách quan, g n li n v i các

ho t ng kinh doanh c a DN Vì v y, DN c n th c hi n phân tích CPSX

có nh ng thông tin c th v n i dung chi phí, c c u chi phí c a t ng chi ti t,

n ph m, nhóm s n ph m nh m ánh giá vi c th c hi n các m c tiêu, ki m tra, ki m soát các ho t ng, xác nh c các nguyên nhân chênh l ch gi a chi phí th c t và chi phí d toán Phân tích CPSX còn nh m bi t rõ CPSX cho t ng ho t ng, t ng trung tâm trách nhi m làm c s cho vi c xây d ng

ho ch và d toán, ánh giá trách nhi m qu n lý và cung c p thông tin c n thi t cho vi c xây d ng, l a ch n các ph ng án và ra các quy t nh.

1.3 Ph ng pháp phân tích và t ch c phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n

ph m

1.3.1 Ph ng pháp phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

- Ph ng pháp so sánh

- Ph ng pháp lo i tr

- Ph ng pháp liên h

1.3.2 T ch c phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

ch c phân tích CPSX và giá thành s n ph m có th quy v nh ng

lo i công vi c ch y u sau:

* L a ch n cách k t h p v i các lo i hình phân tích phù h p v i m c tiêu và n i dung phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

* T ch c l c l ng phân tích chi phí s n xu t, giá thành s n ph m trong doanh nghi p

* Xây d ng quy trình t ch c công tác phân tích chi phí s n xu t, giá thành s n ph m

1.4 Phân tích chi phí s n xu t trong các DNSXCN

1.4.1 Các ch tiêu phân tích chi phí s n xu t

* T ng chi phí s n xu t (PC): Là ch tiêu tuy t i nói lên qui mô c a chi phí s n xu t Ch tiêu này ph n ánh toàn b chi phí v lao ng s ng và lao ng v t hóa mà DN b ra trong m t k nh t nh ê s n xu t, ch t o

n ph m.

- tr ng chi phí: Là ch tiêu t ng i ph n ánh kho n m c ho c t ng

lo i chi phí chi m bao nhiêu ph n tr m trong t ng s chi phí C n c vào ch tiêu này có th ánh giá c c c u chi phí c a DN có h p lý hay không

- su t chi phí: Là s t ng i c xác nh b ng t l ph n tr m chi phí chi m trong t ng tr s n ph m s n xu t ho c t ng doanh thu

1.4.2 N i dung phân tích chi phí s n xu t trong các DNSXCN

Phân tích chi phí s n xu t có nhi m v ánh giá tình hình th c hi n CPSX trong k , xác nh các nhân t nh h ng c a t ng nhân t , cung c p thông tin và xu t các bi n pháp qu n lý phân tích chi phí s n xu t ch

u s d ng ph ng pháp so sánh ánh giá s bi n ng c a các ch tiêu phân tích

* Phân tích c c u chi phí và òn b y kinh doanh

- C c u chi phí là m i quan h t l v t tr ng c a nh phí s n xu t chi m trong t ng chi phí s n xu t v i t tr ng c a bi n phí chi m trong t ng chi phí s n xu t c a DN hay nói m t cách n gi n ó là m i quan h t l

gi a nh phí s n xu t và bi n phí s n xu t.

- òn b y kinh doanh là ch tiêu ph n ánh m i quan h gi a t l bi n

ng c a l i nhu n v i t l bi n ng c a doanh thu hay m i quan h t l

gi a lãi trên bi n phí v i l i nhu n c a DN.

1.5 Phân tích giá thành s n ph m trong các DNSXCN

1.5.1 Ch tiêu phân tích

- K ho ch: T ng giá thành k ho ch tính theo s n l ng s n xu t th c

-Th c t : T ng giá thành th c t

1.5.2 N i dung phân tích giá thành 1.5.2.1 Phân tích chung ch tiêu giá thành c a toàn b s n ph m

So sánh ch tiêu phân tích th c t v i k ho ch c a toàn b c ng nh

a t ng lo i s n ph m nh m xác nh m c và t l bi n ng Qua ó ánh giá chung công tác qu n lý giá thành s n xu t c a toàn DN, xác nh

tr ng m qu n lý, các nguyên nhân khách quan hay ch quan nh h ng

i tình hình th c hi n k ho ch giá thành c a DN, xu t các bi n pháp c n thi t ph n u h giá thành s n ph m.

1.5.2.2 Phân tích các kho n m c chi phí s n xu t trong giá thành

* Phân tích kho n m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p

DN c n ph i th ng xuyên phân tích tình hình th c hi n k ho ch chi phí NVL, qua ó phát hi n nh ng nguyên nhân d n n th t thoát NVL, giúp cho DN nh n th y nh ng u m và nh c m trong vi c qu n lý và s

ng NVL và xu t bi n pháp phù h p nâng cao hi u qu s d ng NVL.

* Phân tích kho n m c chi phí nhân công tr c ti p

Chi phí nhân công tr c ti p c ph n ánh thông qua ch tiêu ti n

ng và qu ti n l ng trong DN Ti n l ng c a công nhân tr c ti p s n

xu t s n ph m là m t kho n m c chi phí th ng chi m m t t tr ng t ng

i cao trong giá thành s n ph m Vì v y, vi c qu n lý t t và ti t ki m chi phí nhân công s góp ph n gi m chi phí, h giá thành s n ph m.

* Phân tích kho n m c chi phí s n xu t chung

1.5.2.3 Phân tích tình hình th c hi n k ho ch h giá thành c a các s n

ph m ch y u

n ph m ch y u là nh ng s n ph m truy n th ng, g n v i th ng

hi u c a DN Doanh nghi p có y tài li u v giá thành th c t các k

tr c c a nh ng s n ph m này và không ng ng c i ti n công ngh s n xu t,

ch t l ng qu n lý h giá thành s n ph m n k phân tích nh ng s n

ph m này v n thu c danh m c k ho ch các s n ph m s n xu t chính th c.

1.6 S d ng thông tin phân tích trong qu n tr chi phí s n xu t và giá thành s n

ph m trong các DNSX

TH C TR NG PHÂN TÍCH CHI PHÍ S N XU T VÀ GIÁ THÀNH S N

NGHI P THU C TCT XÂY D NG CÔNG NGHI P VN

2.1 Khái quát chung v TCT Xây d ng Công nghi p Vi t Nam2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a TCT xây d ng CNVN

* Quá trình phát tri n

TCT Xây d ng Công nghi p Vi t Nam- tên giao d ch qu c t VINAINCON- S 5 Láng H , Ba ình, Hà N i.

ng s v n hi n có: 472.609.983.000 VN t ng ng 30.000.000 USD.

TCT Xây d ng Công nghi p Vi t Nam là m t DN l n, ho t ng trên

nh v c xây d ng trong ph m vi c n c và n c ngoài T ng công ty c thành l p theo quy t nh 174/1998/Q - TTG ngày 15 tháng 9 n m 1998 c a

Th t ng chính ph và quy t nh 63/1998/Q - BCN ngày 22/9/1998 c a

tr ng B Công Nghi p (nay là B Công th ng) trên c s h p nh t 9 công ty xây d ng và thi t k thu c các ngành công nghi p.

- Giá tr s n l ng, doanh thu liên t c t ng bình quân hàng n m 17 n

20%; l i nhu n n m sau cao h n n m tr c, b o toàn và phát tri n c v n Nhà n c giao.

2.1.2 c m s n ph m, quy trình công ngh s n xu t s n ph m và t

ch c s n xu t t i các DN thu c TCT Xây d ng Công nghi p VN có nh

ng n công tác phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m 2.1.2.1 c m s n ph m, quy trình công ngh s n xu t s n ph m

Qua kh o sát cho th y các DN thu c TCT Xây d ng công nghi p VN

u có quy trình công ngh s n xu t ph c t p, ch bi n liên t c.

2.1.2.2 c m v t ch c s n xu t và c ch qu n lý s n xu t t i các doanh nghi p thu c TCT Xây d ng công nghi p VN

* c m v t ch c s n xu t

i các DN thu c TCT Xây d ng công nghi p hi n nay áp d ng hình

th c s n xu t theo n t hàng

* c m c ch qu n lý s n xu t c a các DN thu c TCT nh h ng n

qu n lý chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

Hi n nay các DN thu c TCT Xây d ng công nghi p VN ang áp

ng 2 c ch qu n lý s n xu t: C ch “t qu n” và c ch “khoán qu n”

ch qu n lý khác nhau nói trên là nhân t quan tr ng, nh h ng

n vi c theo dõi ki m soát chi phí và giá thành c a các doanh nghi p.

2.1.3 C c u t ch c b máy qu n lý và t ch c b máy k toán c a các

DN thu c TCT Xây d ng công nghi p VN.

2.1.3.1 C c u t ch c b máy qu n lý

Hi n nay mô hình TCT Xây d ng công nghi p c t ch c d i hình

th c a ngành, a l nh v c C c u t ch c c a TCT bao g m: H i ng qu n

tr , T ng giám c, các phòng, ban giúp vi c T ng giám c và nh ng n v

thành viên.

2.1.3.2 T ch c b máy k toán c a các DN thu c TCT Xây d ng công nghi p VN

m t tài chính, T ng công ty th c hi n ch h ch toán t ng h p, t

ch tài chính trong kinh doanh phù h p v i Lu t doanh nghi p và u l

a TCT Phòng k toán c a TCT có ch c n ng và nhi m v nh sau:

* Ch c n ng: Tham m u, giúp vi c cho H i ng qu n tr và T ng giám c th c hi n ch k toán tài chính, th ng kê và các ch liên quan khác, nh m th c hi n u l t ch c v qu n lý và quy ch qu n lý tài chính TCT ban hành.

* Nhi m v :

- Ch o, h ng d n và t ch c công tác tài chính, k toán trong toàn TCT trên c s th c hi n nghiêm ch nh Lu t K toán và các ch k toán, tài chính hi n hành.

- T ng h p, h ch toán v k t qu s n xu t kinh doanh c a C quan TCT báo cáo B và các c quan nhà n c nh k ho c t xu t.

- T ch c ki m kê, t ng ki m kê và ki m toán n i b trong TCT T

ch c công tác ki m tra, ki m soát v m t tài chính i v i các n v tr c thu c.

- T ch c b o qu n, l u tr , gi bí m t các tài li u chúng t k toán theo úng quy nh c a Nhà n c.

- Xét duy t báo cáo quy t toán tài chính c a các n v tr c thu c.

2.2 Th c tr ng phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m nh m t ng c ng

qu n tr chi phí t i các DN thu c TCT Xây d ng công nghi p VN

2.2.1 Th c tr ng phân tích chi phí s n xu t t i các DN thu c TCT xây

ng công nghi p VN

- Trách nhi m: Hi n nay, các DN ch a có b ph n m nhi m ph n hành phân tích chi phí s n xu t và giá thành s n ph m Công tác phân tích chi phí do k toán chi phí, giá thành th c hi n.

- Các ch tiêu phân tích: Các DN s d ng ch tiêu t ng chi phí s n xu t c a

ng n t hàng và t tr ng c a t ng kho n m c chi phí chi m trong t ng chi phí s n xu t, nh Công ty C ph n K t c u thép c khí ông Anh, Công ty c

ph n Phú Di n.