Bài giảng Ứng dụng điều trị thoát vị đĩa đệm và giảm đau cột sống bằng Ozone qua da dưới hướng dẫn CLVT - thử nghiệm ca lâm sàng và tổng quan y văn

Bài giảng Ứng dụng điều trị thoát vị đĩa đệm và giảm đau cột sống bằng Ozone qua da dưới hướng dẫn CLVT - thử nghiệm ca lâm sàng và tổng quan y văn trình bày các nội dung chính sau: Tổng quan về Ozone, thoái triển đĩa đệm thoát vị, ưu nhược điểm của phương pháp điều trị bằng Ozone.

ỨNG DỤNG ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM VÀ

GIẢM ĐAU CỘT SỐNG BẰNG OZONE QUA DA DƯỚI HƯỚNG DẪN CLVT– THỬ NGHIỆM CA

LÂM SÀNG VÀ TỔNG QUAN Y VĂN

NHÓM NC: NGUYỄN QUỲNH ANH, PHẠM HỒNG ĐỨC, ĐINH TRUNG THÀNH, TRẦN ĐỨC NGỌC, ĐỖ HUY HOÀNG BÁO CÁO VIÊN ĐINH TRUNG THÀNH

Da Nang 2019

• Nhiều phương pháp điều trị đau CSTL do TVDD

• Điều trị nội khoa: thuốc, kéo giãn, PHCN

• Điều trị xâm lấn tối thiểu: tạo hình đĩa đệm qua da (nucleoplasty), thay đổi cấu trúc nhân đĩa đệm (chemonucleolysis)

• Phẫu thuật

 cho hiệu quả điều trị tốt nếu đúng chỉ định, phối hợp đa mô thức

• Ozone là dạng thù hình của oxy, được tạo ra trong tự nhiên hoặc tổng hợp bằng oxy đi qua vùng điện thế cao Ozone hiện nay sử dụng để điều trị rộng rãi trong y tế, đa chuyên ngành trong đó có giảm đau cột sống và thoát vị đĩa đệm, được áp dụng trên thế giới khoảng 30 năm nay tại

nhiều quốc gia

• Ưu điểm khi sử dụng ozone điều trị giảm đau cột sống và TVDD

• Hiệu quản điều trị đã được nghiên cứu trên invitro và lâm sàng tương tự các

phương pháp điều trị khác tương đương

Tại Việt Nam:

• Điều trị giảm đau cột sống và thoát vị đĩa đệm : rất nhiều phương pháp điều trị, không có phương pháp nào hiệu quả tuyệt đối

• Chưa được ứng dụng trong y tế với mục đích điều trị, chưa có trong danh mục điều trị của Bộ Y tế

• chưa có guideline, protocol cũng như các nghiên cứu trong nước

 cần thiết xây dựng cơ sở dữ liệu khoa học dựa trên y văn

 xây dựng quy trình tiến hành, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng

 tiến hành thử nghiệm ca lâm sàng  đánh giá hiệu quả điều trị

 đánh giá tai biến, tác dụng không mong muốn

 đưa ra khuyến nghị: chỉ định, quy trình, đánh giá kết quả

ĐẶT VẤN ĐỀ

TỔNG QUAN VỀ OZONE

Cơ chế gây đau cột sống thắt lưng do nguyên nhân thoát vị đĩa đệm

• Thoát vị đĩa đệm  thoát vị nhân nhầy (glycosaminoglycan)

•  giải phóng các chất gây viêm  tổn thương TK do mất myelin

•  chèn ép cơ học  giảm tưới máu (thiếu oxy)

 ứ trệ tĩnh mạch

Các bệnh lý khác kèm theo: tiểu đường, nhiễm khuẩn cột sống

Mechanism of pain in disc disease- L.Simonetti (2001)

Mechanisms of low back pain: a guide for diagnosis and therapy - Masimo Allegri (2016)

Giảm chèn ép cơ học

 Giảm ứ trệ tĩnh mạch

 tăng tưới máu

 Kích thích nguyên bào sợi Giảm thể tích đĩa đệm = phá vỡ chuỗi liên kết glycosaminoglycan

 mất nước nhân đĩa đệm

Percutaneous treatment of herniated lumbar disc with ozone: Investigation of the mechanism of action- Kieran Murphy (2016)

Percutaneous treatment of herniated lumbar disc with ozone: Investigation

of the mechanism of action- Kieran Murphy (2016)

TỔNG QUAN Y VĂN

• Gồm 8 NC quan sát và 4 NC ngẫu nhiên

VAS score giảm 3.9, ODI 25.7 điểm Tác dụng tốt trong 79.7% các TH (Mac Nab modify)

Tác giả

năm

Số lượng

BN

Tuổi trung bình

Thiết kế NC can thiệp

dẫn đường

Liệu trình/

Liều ozone

corticoid kèm theo

Kết quả theo dõi sau điều trị Biến

CLVT 15ml,

30µg/ml

Không - Nhóm 1: không đáp

ứng, nhóm 2 đáp ứng tốt 77%

CLVT 8ml

quanh rễ, 4ml đĩa đệm 27µg/ml

Có - Nhóm 1: đáp ứng

tốt 70%, nhóm 2 đáp ứng tốt 78%

có bệnh lý đĩa đệm (140) tiêm cortioid (70) vs ozone (70)

CLVT 3ml

25µg/ml quanh rễ + 5ml khớp liên mấu

Có Tốt (ozone 94%

vs 92.5%

corticoid)

Tốt (ozone 88% vs 85% corticoid)

Tốt (ozone 84% vs 77.5%

CLVT 5-7ml

quanh rễ, 5-7ml đĩa đệm 28µg/ml

Có Tốt 90% nhóm 1

vs 88% nhóm 2

Tốt 67% nhóm 1 vs 78% nhóm 2

- 10ml x2/20µg x

Không

OZONE VS OZONE + CORTICOID

• Andreula.F (2003): 300 BN điều trị ozone vs 300 BN điều trị ozone + corticoid Đánh giá sau 6 tháng, hiệu quả đạt 70.3% vs 78.3%

• Gallucci M (2007): 77 BN điều trị corticoid vs 82 BN điều trị ozone + corticoid Đánh giá sau 6 tháng, hiệu quả đạt 47% vs 74%

• Bonetti M (2005): 80 BN điều trị corticoid vs 86 BN điều trị ozone + corticoid Đánh giá sau 6 tháng, hiệu quả đạt 57,5% vs 74,4%

• Perri M (2016): 260 BN điều trị corticoid vs 257 BN điều trị ozone + corticoid Đánh giá sau 6 tháng, hiệu quả đạt 31,5% vs 80%

THOÁI TRIỂN ĐĨA ĐỆM THOÁT VỊ

Ổn định tình trạng thoát vị + giảm thể tích nhân nhầy:

• Lehnert (2012) đánh giá thể tích đĩa đệm sau điều trị trên 238 BN có triệu chứng rễ MRI 6 tháng sau điều trị: giảm 8% thể tích đĩa đệm

• Buric theo dõi 107 BN sau 5/10 năm 20% BN đã PT 81% giảm 50% thể tích sau 6 tháng

• Perri (2015) theo dõi 154BN trên MRI sau 6 tháng bằng chuỗi xung thường quy + DW Nhóm 1 điều trị bằng tiêm rễ corticoid, nhóm 2 điều trị bằng ozone 58/77BN nhóm NC cải thiện LS sau 6 tháng trong đó 53/77 có tăng tín hiệu đĩa đệm trên DW, thể tích đĩa đệm giảm trung bình 5%

MRI findings in lumbar spine following O –O3 chemiodiscolysis: A long-term follow-up, Federico Bruno, (2017)

TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG

• Tỷ lệ biến chứng nói chung: <1%

• Giudice ghi nhận 1 ca chảy máu võng mạc hai bên

• Chalaupka, Toman mô tả 3 ca đau đầu do tràn khí

não thất

• Do nhiễm khuẩn:

• Gazzeri ghi nhận 1 ca nhiễm E.coli và tử vong

• Fort NM ghi nhận 1 ca nhiễm Achromobacter

A metaanalysis of the effectiveness and safety of ozone treatments for herniated lumbar discs, Steppan (2010)

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

* Tiêu chuẩn chọn lựa

• BN có dấu hiệu lâm sàng rõ của đau cột sống thắt lưng có hoặc không triệu chứng rễ kèm theo

• Ít đáp ứng điều trị nội khoa hoặc các phương pháp điều trị bảo tồn

• Có hình ảnh MRI trước can thiệp tương ứng lâm sàng

• Mức độ thoát vị nhẹ hoặc trung bình

• Điểm VAS >6

* Nghiên cứu tiến cứu

* Các đối tượng phù hợp trong nghiên cứu sẽ chia 2 nhóm:

• Nhóm 1: đối tượng tự nguyện tham gia tiêm Ozone đĩa đệm thoát vị kèm phối hợp phong bế

rễ bằng corticoid

• Nhóm 2 : đối tượng tự nguyện tham gia sử dụng liệu pháp Ozone đĩa đệm + rễ đơn thuần

KỸ THUẬT TIẾN HÀNH

• Chuẩn bị bệnh nhân, đánh giá thang điểm VAS, ODI

• Kim: 18-22G, chiều dài 15-20cm

• Đường vào:

• sau bên, ngoài cuống, nghiêng 45 độ, đầu kim ở 1/3 giữa sau đĩa đệm

• TH không tiếp cận đường thông thường: đi trực tiếp qua mảnh và màng cứng vào đĩa đệm thoát

vị + tiêm 5-6ml ozone (*)

• Thời gian tiêm: 15-20s (**)

• Sau can thiệp: nằm tại chỗ 1h + nghỉ hoàn toàn 24-72h sau can thiệp, giảm vận động trong 2 tuần (*)

• Liều lượng Ozone:

• Muto -2008 (2900BN): 3-4ml đĩa đệm, 10ml quanh rễ, nồng độ 30-40µg/ml

• Lehnert T-2012 (283 BN): 3ml đĩa đệm, 7ml quanh rễ, 30µg/ml

• Pellicano-2007: 3ml đĩa đệm 25µg/ml

(*)Rational approach, technique and selection criteria treating lumbar disk herniations by oxygen–ozone therapy M.Muto (2016)

(**)The Italian oxygen-ozone therapy Federation (FIO) Study on oxygen-Ozone treatment of herniated disc G Pellicano (2007)

KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM CA LÂM SÀNG TRÊN 30 BỆNH NHÂN

Thông tin chung và đặc điểm lâm sàng Kết quả

Tổn thương đĩa L4-5/L5-S1/khác 26/8/1 Tổn thương 1 đĩa đệm/2 đĩa đệm/ nhiều đĩa đệm 25/5/0

Thoái hoá cột sống nhẹ/ vừa/ nặng 18/9/3

ĐÁP ỨNG ĐIỀU TRỊ THEO MAC NAB CẢI TIẾN

ozone+ steroid ozone

Rất tốt: hết các dấu hiệu lâm sàng

Tốt: còn tồn tại đau lưng hoặc triệu chứng rễ nhưng không ảnh hưởng vận động, sinh hoạt Kém: ít cải thiện, cần sử dụng thêm thuốc giảm đau, hạn chế vận động, sinh hoạt

Phẫu thuật: không cải thiện

CẢI THIỆN MỨC ĐỘ ĐAU TRÊN LÂM SÀNG

TÓM TẮT ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG

PHÁP ĐIỀU TRỊ BẰNG OZONE

Ưu điểm

• Hiệu quả điều trị giảm đau tương

tự các phương pháp khác

• Sử dụng được cho các đối tượng có

bệnh lý khác kèm theo (tiểu đường,

T ÓM LẠI : Đ IỀU TRỊ GIẢM ĐAU CỘT SỐNG VÀ TVDD BẰNG

• phương pháp có chi phí thấp, ít tai biến, tác dụng phụ, dễ ứng dụng

• Hiệu quả điều trị tốt so với các phương pháp điều trị khác

• Bổ sung thêm phương pháp điều trị đối với đau cột sống thắt lưng

do thoát vị đĩa đệm

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN