Tín dụng, hoạt động tín dụng đối với cá nhân tại các ngân hàng thương mại Khái niệm tín dụng cá nhân: Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khá
Trang 1CHƯƠNG I: CƠ SỞ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1 Tín dụng, hoạt động tín dụng đối với cá nhân tại các ngân hàng thương mại
Khái niệm tín dụng cá nhân: Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền
sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định
Tín dụng ngân hàng bao gồm 3 nội dung:
- Có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn giữa ngân hàng và cá nhân
- Sự chuyển nhượng này có thời hạn nhất định
- Sự chuyển nhượng kèm theo chi phí và rủi ro
Hoạt động tín dụng cá nhân: được hiểu là hoạt động mà trong đó ngân hàng đóng
vai trò là người chuyển nhượng quyền sử dụng vốn của ḿnh cho các cá nhân trong một thời hạn nhất định theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi
Đặc điểm của tín dụng cá nhân: Số lượng món vay nhiều, nhưng quy mô món vay
nhỏ, tín dụng đối với cá nhân thường đi kèm với các rủi ro ( thông tin không cân xứng và
sự lựa chọn đối nghịch, thông tin không cân xứng dẫn đến rủi ro đạo đức, rủi ro tác
nghiệp), tín dụng cá nhân gây ra chi phí lớn
Vai trò của hoạt động tín dụng cá nhân trong nền kinh tế:
Đối với khách hàng cá nhân: là một giải pháp tài chính hiệu quả đáp ứng linh hoạt nhu cầu vốn phát sinh của cá nhân trong đời sống hàng ngày; giúp cá nhân kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể nâng cao năng lực sản xuất của mình,
mở rộng quy mô
Trang 2 Đối với ngân hàng: Góp phần nâng cao thương hiệu của ngân hàng, tăng cường công tác bán chéo các sản phẩm ngân hàng; đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, nâng cao lợi nhuận, phân tán rủi ro
Đối với nền kinh tế xã hội: góp phần phát triển kinh tế và ổn định xã hội
Các loại hình tín dụng cá nhân:
Cho vay cá nhân: Cho vay sản xuất kinh doanh đối với hộ kinh doanh cá thể; cho
vay đối với khách hàng cá nhân ( Cho vay bất động sản, cho vay mua ô tô, cho vay kinh
doanh đầu tư chứng khoán, cho vay tiêu dùng, cho vay du học, chứng minh tài chính, cho vay thấu chi, cho vay cầm cố giấy tờ có giá )
Bảo lãnh cá nhân: là cam kết của ngân hàng ( bên bảo lãnh) với bên nhận bảo lãnh
về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng ( bên được bảo lãnh), khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh
Cho vay thông qua hình thức thẻ tín dụng: một hình thức tín dụng kết hợp giữa tín dụng và thanh toán, với thẻ tín dụng khách hàng có thể chi tiêu trước trả tiền sau
1.2 Phát triển hoạt động tín dụng đối với cá nhân tại NHTM
Khái niệm phát triển hoạt động tín dụng cá nhân: là quá trình thay đổi theo hướng
tiến bộ hoàn thiện của hoạt động tín dụng cá nhân bao gồm sự gia tăng tỷ trọng dư nợ cá nhân xét trong cơ cấu tổng dư nợ tín dụng và quá trình hoàn thiện chính sách, quy trình đối với tín dụng cá nhân theo hướng nhanh gọn thuận tiện, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng cá nhân trên cơ sở đảm bảo chi phí hợp lý, lợi nhuận thu được tối đa, mức an toàn vốn tín dụng chấp nhận được
Các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển tín dụng cá nhân: Tốc độ tăng dư nợ tín
dụng cá nhân, tỷ trọng tín dụng cá nhân trong tổng dư nợ của ngân hàng tăng; tốc độ tăng
Trang 3trưởng thị phần tín dụng cá nhân tăng; tỷ lệ nợ xấu giảm; thu nhập từ tín dụng cá nhân tăng
Một số giải pháp phát triển hoạt động tín dụng cá nhân:
Nâng cao tính minh bạch, ổn định trong chính sách tín dụng
Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng cá nhân, các gói sản phẩm tiện ích phù hợp với nhu cầu thị trường
Mở rộng hệ thống kênh phân phối
Tăng cường công tác thẩm định, kiểm tra kiểm soát món vay cá nhân tiến đến cải tiến việc thực hiện quy trình theo hướng thuận tiện nhưng vẫn đảm bảo hạn chế rủi ro
Tăng cường công tác Marketing, bán chéo sản phẩm
Các nhân tố ảnh hưởng sự phát triển hoạt động tín dụng cá nhân:
Nhóm nhân tố khách quan:
- Nhân tố thuộc về môi trường hoạt động của ngân hàng: Môi trường kinh
tế, môi trường pháp luật, môi trường xã hội, môi trường ngành ngân hàng
- Nhân tố thuộc về bản thân khách hàng cá nhân: Nhu cầu vay vốn của
khách hàng, khả năng đáp ứng điều kiện khi vay của các cá nhân
Nhóm nhân tố chủ quan: Định hướng phát triển của ngân hàng, năng lực tài chính vàn quản trị ngân hàng, chính sách tín dụng, trình độ chuyên môn của cán bộ tín dụng, trình độ khoa học công nghệ
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH NGHỆ AN
Trang 42.1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chi nhánh Nghệ An ( Vietinbank Nghệ An ) ra đời và phát triển hơn 20 năm, qua nhiều lần chia tách và sáp nhập Là chi nhánh cấp 1 của NH TMCP Công thương Việt Nam, chi nhánh Nghệ An không ngừng
mở rộng hoạt động của mình và thu được những kết quả đáng được ghi nhận
Giai đoạn năm 2010-2012 là giai đoạn có nhiều khó khăn thách thức đối với nền kinh tế và hệ thống ngân hàng Do vậy, hoạt động kinh doanh của Chi nhánh gặp không ít khó khăn Tuy nhiên, với chiến lược đúng đắn và những chỉ đạo sát sao, Ban lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ nhân viên tại Vietinbank Nghệ An đã hoàn thành tốt kế hoach đề ra
và tạo những thành công to lớn trong công tác phát triển mạng lưới, nâng cao chất lượng hoạt động Nguồn vốn huy động không ngừng tăng lên, hoạt động tín dụng được giữ vững bất chấp khó khăn của nền kinh tế, hoạt động dịch vụ và thẻ ngày càng đươc mở rộng và đạt được những kết quả vượt bậc
2.2 Thực trạng phát triển tín dụng cá nhân tại NH TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An giai đoạn 2008-2012
2.2.1 Thực trạng các giải pháp pháp triển tín dụng cá nhân đang triển khai tại NH TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
Nâng cao tính minh bạch, ổn định trong chính sách tín dụng Các mức lãi suất và
phí đang được áp dụng này được công bố và quy định rõ ràng cho từng sản phẩm đặc thù cũng như từng hợp đồng tín dụng
Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng cá nhân, các gói sản phẩm tiện ích phù hợp với nhu cầu thị trường: VietinBank Nghệ An triển khai tương đối đầy đủ các sản phẩm
tín dụng cá nhân trong danh mục sản phẩm bán lẻ do ngân hàng Công thương Việt Nam đưa ra Cơ cấu sản phẩm tín dụng cá nhân được điều tiết phù hợp với mức nhu cầu của thị
Trang 5trường Các sản phẩm mới ngày càng tăng trưởng mạnh như cho vay du học, vay chứng minh tài chính, kinh doanh tại chợ
Mở rộng hệ thống kênh phân phối: nâng cấp các phòng giao dịch, đầu tư thành lập
mới nâng số lượng các phòng giao dịch từ 6 đến 10 phòng trong đó 03 phòng giao dịch tại địa bàn huyện Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Nam Đàn Ngoài ra, tiến hành liên kết với một số siêu thị, công ty tư vấn xúc tiến việc làm, showroom ô tô, triển khai các kênh hiện đại như SMS banking, Internet bank
Tăng cường công tác thẩm định, kiểm tra kiểm soát món vay cá nhân tiến đến cải tiến việc thực hiện quy trình theo hướng thuận tiện nhưng vẫn đảm bảo hạn chế rủi ro
Công tác thẩm định, xác định giới hạn tín dụng của khách hàng: chủ yếu dựa vào những nhận định cảm tính và kinh nghiệm, thực tế xem xét thực trạng tại hộ của cán bộ tín dụng làm cho quá trình thẩm định thiếu chuyên nghiệp
Công tác kiểm tra, theo dõi khoản vay: công tác còn lơi là, cán bộ không thực tế đi kiểm tra mà chỉ làm biên bản đối phó mang tính chiếu lệ
Công tác thu nợ: Chỉ đạo thì mạnh mẽ nhưng khi đến với cán bộ, do tâm lý chán nản cũng như thái độ thờ ơ với công việc, đã dẫn đến công tác thu hồi nợ xấu không đạt được những kết quả như mong muốn
2.2.2 Thực trạng hoạt động tín dụng cá nhân tại NH TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
Dư nợ tín dụng cá nhân: Tỷ trọng tín dụng cá nhân trong 3 năm giữ nguyên ở mức xấp xỉ 10%, tỷ trọng tín dụng cá nhân chưa tương xứng với tiềm lực của ngân hàng cũng như tiềm năng của thị trường này tại Nghệ An Cơ cấu tín dụng cá nhân theo nhu cầu vốn tập trung lớn vào cho vay bất động sản và cho vay SXKD
Tốc độ tăng trưởng thị phần: thị phần tín dụng cá nhân của Vietinbank Nghệ An
chỉ bằng một nửa so với ngân hàng nông nghiệp, thấp hơn VIB Tuy nhiên, thị phần lại
Trang 6tăng trưởng đều qua các năm cho thấy hoạt động tín dụng cá nhân trong thời gian qua đã
được ban lãnh đạo Vietinbank Nghệ An chú trọng
Tỷ lệ nợ xấu: Tỷ lệ nợ xấu tín dụng cá nhân trên dư nợ tín dụng cá nhân 2.77% là tương đối thấp nhưng lại xuất hiện dấu hiệu tăng lên của nợ xấu tín dụng cá nhân
Thu nhập từ hoạt động tín dụng cá nhân:Từ năm 2008 đến năm 2011, thu nhập từ hoạt động tín dụng cá nhân liên tục tăng qua các năm Đến năm 2012, trước khó khăn chung của toàn hệ thống, dư nợ tín dụng cá nhân tại chi nhánh giảm
2.3 Đánh giá hoạt động tín dụng cá nhân tại NH TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An
Những kết quả đạt được: mặc dù trong giai đoạn khó khăn nhưng chi nhánh
cũng đã đạt được một số kết quả nhất định như bước đầu triển khai một số sản phẩm mới, giữ vững dư nợ và tỷ trọng tín dụng cá nhân trên tổng dư nợ
Tồn tại:
Về định hướng và cải tiến thực hiện quy trình cấp tín dụng: Các chỉ đạo phát triển tín dụng cá nhân tại Chi nhánh còn chung chung, có nhiều điểm tương đồng về sản phẩm, chính sách, chưa tạo ra được sự khác biệt với các NHTM khác trên địa bàn., việc triển khai hoạt động tín dụng cá nhân theo quy trình mới tại Chi nhánh còn lúng túng, chưa tách bạch được các khâu, đoạn nghiệp vụ nhằm tạo tính đồng bộ và tăng tính chuyên nghiệp trong việc cung cấp sản phẩm dịch vụ
Về sản phẩm tín dụng: Sản phẩm tín dụng hiện đang áp dụng đang đơn giản, nặng
về các sản phẩm truyền thống; chưa phong phú, chưa tạo được sự nổi trội hơn so với các ngân hàng khác; đối tượng khách hàng cá nhân cung cấp sản phẩm Vietinbank Nghệ An hướng đến còn hẹp, mới chỉ khai thác một mảng thị trường nhỏ, thiếu các sản phẩm bán chéo, liên kết và các sản phẩm trọn gói, việc triển khai các sản phẩm tín dụng của Vietinbank Nghệ An mới chỉ dựa vào khả năng cung cấp mà chưa dựa vào thực tế nhu
Trang 7cầu của khách hàng
Về hệ thống kênh phân phối: Mạng lưới các phòng giao dịch chưa phát huy được
tối đa lợi thế và tiềm năng của mình, công tác triển khai hoạt động tín dụng cá nhân chưa
mang lại hiệu quả; việc liên kết với các công ty như siêu thị, showroom ô tô, chỉ là hình thức
Về công tác Marketing: Hoạt động marketing thiếu nhất quán, chưa bài bản kể từ khâu nghiên cứu thị trường, tiếp thị sản phẩm cho đến khâu bán hàng trực tiếp, bộ phận chăm sóc khách hàng tại Phòng bán lẻ Chi nhánh chưa phát huy hiệu quả
Về công tác kiểm tra, giám sát khoản vay: chưa được đẩy mạnh, thực hiện mang
tính chiếu lệ
Nguyên nhân:
Nguyên nhân chủ quan từ phía Ngân hàng:
Việc phát triển tín dụng cá nhân chưa đồng bộ từ Hội sở chính đến chi nhánh và phòng giao dịch
Tại các phòng giao dịch, mức phán quyết cấp tín dụng cá nhân bị hạn chế đặc biệt
là cho vay có tài sản thế chấp hình thành trong tương lai
Năm 2012 dư nợ xấu của chi nhánh tăng cao do một thời gian dài tăng trưởng tín dụng quá nóng gây ra tâm lý thận trọng quá mức trong việc đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng cá nhân
Nguyên nhân khách quan:
Do sự biến động chung của nền kinh tế nói chung và địa bàn Nghệ An nói riêng, thị trường tài chính không ổn định, lãi suất huy động thay đổi liên tục; những thay đổi trong xu hướng phát triển ngân hàng; cuộc cạnh tranh trên thị trường bán lẻ lại trở nên khốc liệt hơn
Trang 8Nguyờn nhõn từ phớa khỏch hàng: thúi quen tự làm và tiờu dựng bằng chớnh số tiền mỡnh cú, tõm lý khụng thớch nợ nần là chủ yếu, khách hàng khó chứng minh thu nhập và khả năng trả nợ của bản thân, thái độ hợp tác của thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có CBCNV vay vốn
Trang 9CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH NGHỆ AN
3.1 Định hướng phát triển hoạt động tín dụng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An
Định hướng phát triển chung:
Định hướng phát triển hoạt động tín dụng cá nhân: mở rộng hoạt động tín dụng cá nhân
đi đôi với hiệu quả, an toàn và bền vững
3.2 Các giải pháp phát triển hoạt động tín dụng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An
Giải pháp phát triển kênh phân phối:
Tận dụng tối đa hệ thống mạng lưới hiện có, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất tiến đến chuẩn hóa thống nhất hình ảnh các phòng giao dịch, nâng cao thương hiệu Vietinbank
Nghiên cứu phát triển và đưa vào ứng dụng các kênh phân phối hiện đại, hiệu quả: ngân hàng điện tử, phân phối thông qua các đối tác, các đại lý
Giải pháp phát triển sản phẩm tín dụng cá nhân:
Sản phẩm cho vay cá nhân: Phân tích nhu cầu đa dạng của khách hàng, lựa chọn sản phẩm đặc thù tạo lợi thế riêng, hoàn thiện các sản phẩm đã có
Bảo lãnh cá nhân: Tích cực quảng bá sản phẩm bảo lãnh đang có trong quá trình giao dịch với khách hàng, nhạy bén liên hệ, chủ động bán chéo với các sản phẩm khác trong quá trình tư vấn hồ sơ cho khách hàng
Trang 10Cho vay thông qua thẻ tín dụng: Mở rộng đối tượng được phát hành thẻ tín dụng không cần tài sản thế chấp, mở rộng hệ thống các điểm chấp nhận thanh toán thẻ
Nhóm giải pháp cải tiến quy trình, chính sách tín dụng cá nhân:
Xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với địa bàn hoạt động, phù hợp với từng
giai đoạn phát triển và sự thay đổi của thị trường mục tiêu: Duy trì chính sách phí và lãi
suất linh hoạt đảm bảo khả năng cạnh tranh về giá, xây dựng định hướng cho vay khách hàng cá nhân, mở rộng đối tượng khách hàng cá nhân
Cải cách triển khai mô hình tổ chức hoạt động tín dụng theo hướng chuyên môn
hóa quy trình xử lý công việc: Các vị trí trong quy trình tín dụng không thực hiện kiêm
nhiệm nhằm đảm tính chặt chẽ khách quan và chuyên sâu trong quá trình cung cấp sản phẩm, duy trì tốt bộ phận hỗ trợ tín dụng nhằm giảm bớt gánh nặng công việc cho bộ
phận quan hệ khách hàng
Xây dựng quy trình cho các sản phẩm tín dụng riêng biệt, linh hoạt áp dụng trong thực tiễn triển khai cấp tín dụng tại các phòng giao dịch
Giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ nhân viên:
Thực hiện quy trình tuyển dụng một cách khách quan bảo đảm tuyển được những nhân viên giỏi, có trình độ
Thực hiện đào tạo, định hướng cho cán bộ trong công việc
Có cơ chế động viên khuyến khích cán bộ kịp thời
Giải pháp về công tác marketing, quảng cáo sản phẩm tín dụng cá nhân:
Tếp tục công tác xây dựng và phát triển thương hiệu VietinBank rộng rãi trên toàn địa bàn Nghệ An
Tăng cường quảng bá, tiếp thị sản phẩm tín dụng cá nhân: chủ động giới thiệu các sản phẩm tín dụng cá nhân trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo đài, truyền