Bài giảng Một số yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng chẩn đoán trong chụp CT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang - CN. Phạm Văn Điệp

Bài giảng Một số yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng chẩn đoán trong chụp CT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang trình bày các nội dung chính sau: Chụp CLVT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang là phương pháp có giá trị chẩn đoán cao trong bệnh lý ổ bụng; Giá trị chẩn đoán sau thăm khám phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng hình ảnh thu được sau chụp; Yêu cầu đặt ra không chỉ chất lượng hình ảnh tối ưu mà phải đảm bảo được liều chiếu cũng như liều thuốc sử dụng thấp nhất.

MỘT SỐ YẾU TỐ KỸ THUẬT ẢNH HƯỞNG ĐẾN

CHẤT LƯỢNG CHẨN ĐOÁN TRONG CHỤP CT

Ổ BỤNG CÓ TIÊM THUỐC CẢN QUANG

CN: Phạm Văn Điệp CN: Nguyễn Quang Trung Khoa Chẩn đoán hình ảnh-BV Đại học Y Hà Nội

TỔNG QUAN

• Chụp CLVT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang là phương

pháp có giá trị chẩn đoán cao trong bệnh lý ổ bụng.

• Giá trị chẩn đoán sau thăm khám phụ thuộc rất nhiều vào

chất lượng hình ảnh thu được sau chụp

• Yêu cầu đặt ra không chỉ chất lượng hình ảnh tối ưu mà

phải đảm bảo được liều chiếu cũng như liều thuốc sử

dụng thấp nhất.

 Mục đích chụp CT có tiêm thuốc (CECT) là phát hiện ra bệnh lý

THUỐC CẢN QUANG

bằng cách tăng cường độ tương phản giữa mô tổn thương và các

mô lành xung quanh

 Đôi khi, một tổn thương sẽ tăng tỉ trọng so với các mô bình thường

và trong một số trường hợp tổn thương sẽ là giảm tỷ trọng đối với

các mô xung quanh trong các thì thăm khám

 Vì vậy điều quan trọng là phải biết là thăm khám được thực hiện

trong giai đoạn nào tùy thuộc vào bệnh lý mà lâm sàng hướng tới

CÁC THÌ CỦA CHỤP CLVT

CÁC THÌ CỦA CHỤP CLVT

CÓ TIÊM THUỐC CQ

hinhanhykhoa.com

• Mỡ trong u tuyến (adrenoma)

• Các thâm nhiễm mỡ trong một

số tổn thương ống tiêu hóa

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct-contrast-injection-and-protocols.html

TRƯỚC TIÊM

chảy máu do tổn thương mạch máu

• U tụy nội tiết (insulinoma)

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct‐contrast‐injection‐and‐protocols.html

ĐỘNG MẠCH SỚM

• Tụy: Adenocarcinoma, insulinoma

• Thiếu máu ruột

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct‐contrast‐injection‐and‐protocols.html

ĐỘNG MẠCH MUỘN

Thời điểm chụp:

TĨNH MẠCH CỬA

• Sau tiêm thuốc 70-80s hoặc 50-60s

sau khi làm bolustracking

Mục tiêu đánh giá:

• Tăng quang ở nhu mô gan

• Các tổn thương gan ít mạch như nang

gan, abcess gan

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct‐contrast‐injection‐and‐protocols.html

TĨNH MẠCH CỬA

• Tăng quang tổn thương xơ hóa, thận và

đường tiết niệu vẫn tăng quang

• Phát hiện ung thư đường mật

• Ung thư tế bào chuyển tiếp ở thận

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct‐contrast‐injection‐and‐protocols.html

THÌ MUỘN

THỜI  ĐIỂM  CHỤP

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG

TỔNG LIÊU THUỐC CQ

TỐC ĐỘ TIÊM

YẾU TỐ KHÁC

- Một số Protocol người ta luôn cho liều tối đa: 150cc áp dụng cho các

trường hợp thăm khám tìm ung thư tụy hay tìm di căn gan

http://www.radiologyassistant.nl/en/p52c04470dbd5c/ct‐contrast‐injection‐and‐protocols.html

khi đánh giá động học của các tổn thương

• Các trường hợp chỉ cần đánh giá tĩnh mạch cửa thì

không cần hoặc khi điều kiện không cho phép (máy

tiêm, đường truyền…)

hinhanhykhoa.com

TỐC ĐỘ TIÊM

Ung thư gan đa ổ trên nền xơgan Sử dụng tiêm với 2 tốc độkhác nhau 2.5ml/s và 5ml/s

TỐC ĐỘ TIÊM

Food and Drug Administration (FDA)-approved devices for

power/pressure injection as below:

 Injection rates for 24G catheters up to 2 ml/s

 Injection rates for 22G catheters up to 4 ml/s

 Injection rates for 20G catheter up to 5 ml/s

 Injection rates for 18G catheter up to 7 ml/s

https://doi.org/10.1016/j.crad.2014.08.004

THỜI ĐIỂM CHỤP

 Thời điểm chụp rất quan trọng để chụp được đúng thì có sự khác biệt

giữa tổn thương và mô lành về sự tương phản thuốc cản quang Iod

- Protocol chúng ta lựa chọn thăm khám phụ thuộc rất nhiều vào chẩn

GAN MẬT

GAN MẬT

https://www.acr.org/‐/media/ACR/Files/RADS/LI‐RADS/LI‐RADS‐2018‐Core.pdf?la=en

TỤY

hinhanhykhoa.com

MẠCH MÁU

BN bị lóc tách động mạch mạc treo tràng trên

 Do máy, trang thiết bị tùy vào từng cơ sở y tế.

 Các yếu tố về tuổi, cân nặng, bệnh lý về tim mạch, mạch

YẾU TỐ KHÁC

máu,

 Không đặt được kim luồn theo yêu cầu.

 Kinh nghiệm của BS và kỹ thuật viên

hinhanhykhoa.com

1 Thời gian tiêm thuốc tương phản.

2 Thời gian đến của thuốc tương phản

3 Thời gian quét (phụ thuộc vào từng loại máy CT)

 Chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc là phương pháp chẩn đoán

mang lại nhiều giá trị, đặc biệt trong các bệnh lý cấp cứu

KẾT LUẬN

 Để có kết quả chẩn đoán tốt thì chất lượng hình ảnh sau khi

chụp là rất quan trọng

 Trang thiết bị và kinh nghiệm của kỹ thuật viên là rất quan trọng

 Sự phối hợp giữa bác sỹ và kỹ thuật viên

 Việc lựa chọn protocol phù hợp với từng bệnh cảnh và chẩn

đoán lâm sàng cũng phải được chú ý

• Split-Bolus MDCT Urography with Synchronous Nephrographic and

Excretory Phase Enhancement

•

https://www.acr.org/-/media/ACR/Files/RADS/LI-RADS/LI-RADS-2018-Core.pdf?la=enp

hinhanhykhoa.com

XIN CẢM ƠN !