Bài giảng Sử dụng hỗn hợp cồn tuyệt đối – lipiodol làm vật liệu nút mạch trong điện quang can thiệp - BS. Nguyễn Ngọc Cương

Bài giảng Sử dụng hỗn hợp cồn tuyệt đối – lipiodol làm vật liệu nút mạch trong điện quang can thiệp trình bày các nội dung chính sau: Cơ chế tắc mạch, hỗn dịch lipiodol và cồn tuyệt đối, cách thức bơm hỗn dịch để tắc mạch.

Ử Ỗ Ồ Ố

SỬ DỤNG HỖN HỢP CỒN TUYỆT ĐỐI – LIPIODOL

LÀM VẬT LIỆU NÚT MẠCH TRONG ĐIỆN QUANG

CAN THIỆP

KTV: BÙI VĂN ĐOÀI KTV: TRẦN QUỐC ĐẠT BS:NGUYỄN NGỌC CƯƠNG BS: PHẠM HỒNG CẢNH

BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

Đặt vấn đề

• Can thiệp điều trị các khối u giàu mạch và các AVM

• Can thiệp điều trị các khối u giàu mạch và các AVM

ngoại biên: đa dạng về vật liệu và đường tiếp cận

• Các vật liệu nút mạch mới (Onyx, Coils,hạt vi cầu): kiểm

soát tốt, giá thành cao

• Các khối lành tính, giàu mạch kích thước lớn cần nhiều

vật liệu để có thể làm tắc mạch, chi phí cao

• Cần vật liệu: hiệu quả tắc mạch cao, chi phí thấp, dễ sử

dụng, sẵn có

• Tỷ lệ Lipiodol/cồn : 1/5 - 1/2

• Tổng lượng dùng TB là 1.5 ml (0.4–7.1)

• Tỷ lệ thành công về mặt kỹ thuật: 93%

• Tỷ lệ thành công về mặt lâm sàng:100%

CƠ CHẾ TẮC MẠCH

1 Lipiodol

• Có tính chất cản quang trên màn tăng sáng giúp quan

sát đường đi của hỗn dịch

• Góp phần làm tắc mạch

2 Cồn tuyệt đối

• Cồn tuyệt đối làm phá hủy niêm mạc mạch máu gây tắc

mạch chính

ƯU ĐIỂM

• Với bản chất là dung dịch nên hỗn dịch có thể đi

sâu, làm tắc các mạch máu rất nhỏ.

• Chỉ một lượng nhỏ hỗn dịch có thể làm tắc các khối

u, ổ dị dạng nhanh, hiệu quả.

• Với khả năng làm tắc mạch nhanh so với các vật

liệu khác nên giảm liều chiếu, giảm lượng cản quang

cho BN.

Thao tác dễ dàng giá thành rẻ tắc mạch triệt để

• Thao tác dễ dàng, giá thành rẻ, tắc mạch triệt để

nên hạn chế được chi phí cho BN.

CÁCH PHA

• Dùng 2 xilanh đầu xoáy lấy cồn và Lipiodol

• Trộn hai dung dịch qua chạc ba không dây

• Tỷ lệ lipiodol / cồn từ 1:5-1:3

• Trộn đều hai dung dịch đến khi không còn thấy

lipiodol tách riêng

HỖN DỊCH đạt tiêu chuẩn

• Cồn tuyệt đối được pha trộn đều với Lipiodol

• Hỗn dịch được tạo thành có màu trắng đục

• Không cồn thấy các giọt lipiodol lẫn trong hỗn

dịch

HỖN DỊCH LIPIODOL VÀ CỒN TUYỆT ĐỐI

Cách thức bơm hỗn dịch để tắc mạch

• Sau khi luồn Microcatheter siêu nhỏ chọn lọc

vào mạch máu nuôi u dị dạng dưới tăng sáng

vào mạch máu nuôi u, dị dạng dưới tăng sáng.

• Bơm hỗn dịch làm tắc mạch bằng xilanh đầu

xoáy.

• Bơm hỗn dịch dưới máy chiếu DSA

• Luôn kiểm soát dòng trào ngược và các luồng

thô d ới à hiế

thông dưới màn chiếu

Nhược điểm của hỗn dịch

• Đối với các khối u, ổ dị dạng có luồng thông

tĩnh mạch lớn thì cần dùng Microcatheter có đầu

bóng chẹn mạch nuôi

• Với tính chất làm tắc mạch nhanh có thể gây

đau sau khi bơm hỗn dịch, nên cần kiểm soát

hả ứ đ ủ BN

phản ứng đau của BN

• Tác dụng phụ của cồn đến hệ thần kinh nên cần

sử dụng với liều lượng hợp lý

BIẾN CHỨNG

Các biến chứng có thể gặp: Rất hiếm,

th á

thoáng qua

• Nút mạch ở gan: viêm, giảm chức năng

gan

• Nút mạch thận: Viêm, giảm chức năng

thận

• Nút dị dạng động tĩnh mạch: tắc mạch

phổi

BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

• 15 ca

– 10 ca u cơ mỡ mạch thận

– 4 ca dị dạng động tĩnh mạch tiểu khung

– 1 ca tĩnh mạch tinh

Case lâm sàng 1

• Bệnh nhân nam 42t

• Chẩn đoán u cơ mỡ mạch thận trái

• Chỉ định nút mạch bằng hỗn dịch Lipiodol và cồn tuyệt

đối

• Chụp CLVT kiểm tra lại sau 10 tháng

Case lâm sàng

Chụp CLVT sau nút 10 tháng

Case lâm sàng 2

• Bệnh nhân nữ 68t

• Chẩn đoán u cơ mỡ mạch gan

• Chỉ định nút mạch bằng hỗn dịch Lipiodol và cồn tuyệt

đối

Case lâm sàng

Case lâm sàng 3

•Bệnh nhân nam 40t

•Chẩn đoán AVM vùng ngón tay

Đ ợc nút mạch bằng hỗn dịch Lipiodol à cồn

•Được nút mạch bằng hỗn dịch Lipiodol và cồn

KẾT LUẬN

• Sẵn có Có thể được áp dụng tại các cơ sở y tế có máy

• Sẵn có, Có thể được áp dụng tại các cơ sở y tế có máy

DSA

• Rẻ tiền

• Hiệu quả cao

• Tác dụng phụ thấp

• Áp dụng: U cơ mỡ mạch (gan, thận…), dị dạng động

tĩnh mạch ngoại vi, tắc động mạch ngoại vi