Điều trị xuất huyết tiêu hóa là một cấp cứu nội khoa đòi hỏi công tác điều dưỡng rất khẩn trương, chính xác, theo dõi chặt chẽ. Mục tiêu: Đánh giá công tác điều dưỡng và chăm sóc bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa tại khoa Cấp cứu.
Trang 1ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC ĐIỀU DƯỠNG BỆNH NHÂN XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA KHU VỰC TỈNH AN GIANG NĂM 2020
Trần Thị Kiều, Huỳnh Thị Mỹ Linh, Trần Minh Quang
Tóm tắt: Điều trị xuất huyết tiêu hóa là một cấp cứu nội khoa đòi hỏi công tác điều
dưỡng rất khẩn trương, chính xác, theo dõi chặt chẽ
Mục tiêu: Đánh giá công tác điều dưỡng và chăm sóc bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa
tại khoa Cấp cứu
Phương pháp: nghiên cứu mô tả, cắt ngang
Kết quả: nghiên cứu 125 bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa trong vòng 7 tháng: thực hiện
sóc còn ít sai sót, nhưng không gây tác hại lớn, cần rút kinh nghiệm; Việc giáo dục sức khỏe cho bênh nhân còn một số hạn chế, cần chú ý dự phòng tái phát sau bệnh.
ĐẶT VẤN ĐỀ:
Xuất huyết tiêu hóa là biểu hiện của chảy máu đường tiêu hoá do nhiều nguyên nhân Xuất huyết tiêu hóa là một cấp cứu nội khoa cần được chẩn đoán sớm theo dõi
và xử lý kịp thời để tránh tử vong cho người bệnh
Ngày nay bệnh xuất huyết tiêu hóa có nhiều thuốc có kết quả tốt trong điều trị; Đặc biệt trong thời gian gần đây Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang đã triển khai điều trị xuất huyết tiêu hóa bằng phương pháp nội soi cấp cứu đem kết quả thành công cao
Tuy nhiên, để điều trị có hiệu quả và giảm thiểu nguy cơ tai biến đòi hỏi nhiều yếu tố: tốc độ triển khai công việc rất khẩn trương; quy trình chuẩn, chính xác; theo dõi và chăm sóc tỉ mỉ… Để đạt được những yêu cầu đó đòi hỏi điều dưỡng viên phải hiểu rõ công việc; thao tác thuần thục; phối hợp nhịp nhàng
Đánh giá công tác điều dưỡng bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa chưa được nghiên cứu nhiều trong thời gian qua Tại bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang các đề tài nghiên cứu về công tác điều dưỡng còn hạn chế Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm mục tiêu:
1) Nhận xét đặc điểm bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa tại khoa Cấp cứu
2) Đánh giá kết quả công tác điều dưỡng và điều trị bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa tại khoa Cấp cứu
1.Tổng quan tài liệu
1.1 Đại cương
Xuất huyết tiêu hoá là biểu hiện của chảy máu đường tiêu hoá do nhiều nguyên nhân Xuất huyết tiêu hoá là một cấp cứu nội khoa cần được xác định sớm, theo dõi và
xử lý kịp thời để tránh tử vong cho người bệnh
2 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
Trang 22.1 Đối tượng nghiên cứu
125 bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa điều trị tại khoa Cấp cứu Bệnh viện đa khoa khu vực tỉnh An Giang từ tháng 01/01/2020 đến tháng 30/7/2020
* Tiêu chuẩn chọn
1) Tiêu chuẩn chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa trên lâm sàng
2) Đồng ý tham gia nghiên cứu
* Tiêu chuẩn loại
1) Không khai thác được rõ ràng tiền sử, bệnh sử
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu mô tả, cắt ngang
Một số chỉ tiêu nghiên cứu:
Chẩn đoán lâm sàng dựa vào: Nôn ra máu, tiêu ra máu hoặc phân đen
Đánh giá mức độ xuất huyết tiêu hóa dựa vào: Lượng máu mất, dấu hiệu sinh tồn (Mạch, HA, nhiệt độ, nhịp thờ), triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng (Hct, hồng cầu)
Thu thập và xử lý dữ liệu:
Thu thập dữ liệu theo bệnh án nghiên cứu
Xử lý dữ liệu theo phương pháp thống kê y học bằng phần mềm SPSS 18.00
3 Kết quả nghiên cứu
Từ tháng 01/2020 đến tháng 7 năm 2020, chúng tôi đã tiến hành điều trị cho
125 bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa Kết quả như sau:
3.1 Đặc điểm về tuổi và giới
Tuổi từ 23 đến 93, trung bình 58,8 ± 15,4
Nam 75,2%, nữ 24,8%
3.2 Địa chỉ
Bảng 1: Địa chỉ bệnh nhân
Trang 3Campuchia 3 2,4
Phần lớn bệnh nhân nhập viện có đia bàn lân cận: Châu Phú (25,6%), Châu Đốc (19,2%)
3.3 Tiền sử:
Bảng 2: Tiền sử bệnh nhân
Xơ gan là tiền sử hay gặp nhất (24,0%)
3.3 Triệu chứng lâm sàng khi vào viện
Bảng 3: Các triệu chứng lâm sàng chính khi vào viện
Tiêu ra máu hay phân đen
(đơn thuần)
Nôn ra máu kèm tiêu phân
đen
Thường trong xuất huyết tiêu hóa ta thấy kết hợp triệu chứng nôn ra máu với đi tiêu ra máu hoặc phân đen (41,2%)
3.4 Thời gian nhập viện tính từ khi khởi phát
Trang 4Đa số bệnh nhân đến khá muộn, sớm nhất là 2 giờ, trễ nhất là 14 ngày, trung bình 18,4 giờ
3.5 Các thủ thuật tiến hành trên bệnh nhân
Bảng 4: Các thủ thuật tiến hành trên bệnh nhân
Các thủ thuật điều dưỡng thực hiện nhiều nhất: Tiêm truyền tĩnh mạch (100%),
kế đến là cho thở oxy và nội soi (phối hợp bác sĩ khoa Nội soi)
3.6 Các hường dẫn người nhà về giáo dục sức khỏe:
Bảng 5: Các mục chính trong giáo dục sức khỏe
Việc giáo dục dự phòng tái phát còn tỷ lệ rất thấp
3.7 Các thiếu sót trong công tác điều dưỡng
Bảng 6: Các thiếu sót trong công tác điều dưỡng:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, chúng tôi không phát hiện trường hợp nào
bị tai biến do thủ thuật của điều dưỡng thực hiện
Trang 53.7 Tai biến và biến chứng trong quá trình điều trị:
Trong quá trình điều trị chúng tôi chưa ghi nhận trường hợp tai biến nào xãy ra Điều này cần duy trì
3.8 Thời gian điều trị tại khoa
Thời gian điều trị trung bình của bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa tại khoa Cấp cứu là ngắn nhất 2 giờ, dài nhất 66 giờ, thời gian trung bình 17,16 giờ
3.9 Kết quả hồi phục trên lâm sàng
Tỉ lệ điều trị giảm không nôn, không tiêu thêm (ổn định chuyển khoa Nội Tổng hợp): 120 cas (96,0%), không thuyên giảm (xin về) 01 cas (0,8%), số cas nặng hơn phải chuyển Hồi sức tích cực điều trị là 4 (3,2%)
4 Bàn luận:
4.1 Đặc điểm bệnh nhân
Độ tuổi từ 23 đến 93, trung bình 58,8 ± 15,4
Tỉ lệ nam giới chiếm 3/1 tổng số bệnh nhân nữ (Nam 75,2%, nữ 24,8%), phù hợp với các nghiên cứu liên quan xuất huyết tiêu hóa khác của Đặng Ngọc Quý Huệ 2,8/1[5] Tiền sử hay gặp nhất là xơ gan (24%)
Triệu chứng lâm sàng hay gặp: nôn ra máu kèm tiêu ra máu hoặc phân đen 41,2%
4.2 Kết quả thực hiện công tác điều dưỡng và điều trị ở bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa
Thực hiện tổng cộng 239 lượt thủ thuật Trong đó đảm bảo an toàn, không gây tai biến trường hợp nào Điều này cần duy trì Tuy nhiên vẫn có một số sai sót cần rút kinh nghiệm Một trường hợp cố định kim luồn tĩnh mạch không vững chắc nên khi di chuyển bệnh nhân đi siêu âm đã bị tuột kim luồn, phải đặt lại đường truyền Một trường hợp bệnh nhân đi vệ sinh trong nhà vệ sinh bị té xỉu, điều dưỡng không phát hiện, chỉ khi người nhà báo Các tình huống này sau đó đều được xử trí và không để lại hậu quả đáng kể
4.3 Công tác giáo dục sức khỏe:
Trong công tác giáo dục sứ khỏe 100% bệnh nhân hoặc người nhà được hướng dẫn chế độ sinh hoạt và chế độ ăn cho bệnh nhân, đây là điều tốt cần thiết đối với bệnh xuất huyết tiêu hóa; hướng dẫn dự phòng tái phát sau khi ra viện còn hạn chế 2.4% việc này cần rút kinh nghiệm, tăng cường giáo dục phòng tránh tái phái sau này
4.4 Kết quả điều trị:
Kết quả điều trị thành công cao tỷ lệ điều trị giảm không nôn, không tiêu thêm (ổn định chuyển khoa Nội Tổng hợp): 96,0%, tỷ lệ không giảm thấp 3,2 %
5 Kết luận
Qua nghiên cứu công tác điều dưỡng trên 125 bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa điều trị tiêu tại khoa Cấp cứu trong vòng 7 tháng (1/2020 đến 7/2020) chúng tôi rút ra kết luận:
Trang 6- Trong điều trị xuất huyết tiêu hóa cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa bác sĩ (kể cả với bác sĩ khoa nội soi), điều dưỡng, bệnh nhân, thân nhân bệnh nhân Kết quả điều trị thành công cao (96,0%)
- Cần thực hiện tốt hơn quy trình chăm sóc bệnh nhân cho bệnh xuất huyết tiêu hóa và các bệnh khác tại khoa Cấp cứu Tránh những tai biến xãy ra góp phần an toàn người bệnh
- Việc giáo dục sức khỏe cho bênh nhân còn một số hạn chế, cần chú ý dự phòng tái phát sau bệnh
6 Kiến nghị
- Cần tập huấn và phổ biến quy trình chăm sóc bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cho toàn bộ các điều dưỡng, đặc biệt khoa Cấp cứu
- Phổ biến kinh nghiệm điều trị, các tai biến và tác dụng phụ (đặc biệt các tai biến trong, sau nội soi) để điều dưỡng chú ý theo dõi và phát hiện sớm
- Hoàn thiện hơn nữa quy trình điều trị xuất huyết tiêu hóa, theo dõi sau nội soi Góp phần nâng cao chất lượng điều trị, an toàn người bệnh
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
dạ dày-tá tràng", Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nội khoa, Nhà xuất bản Y học,
tr 502-505
công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện
xuất bản Y học, tr 231- 239
hóa tại bệnh viện đa khoa Thống Nhất, Đồng Nai", Tạp chí Y học thực hành, 814(3),
tr 51- 55
6 Đào Văn Long (2016), "Xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày tá tràng", Bệnh học nội khoa, Nhà xuất bản Y học, tr 38- 45