(NB) Nội dung của giáo trình Phương pháp điều chỉnh màu sơn đã được xây dựng trên cơ sở kế thừa những nội dung được giảng dạy ở các trường dạy nghề, kết hợp với những nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm: Bài 1, lý thuyết màu và phương pháp xác định công thức màu; bài 2, sử dụng thiết bị phòng pha chỉnh màu sơn; bài 3, pha chỉnh màu solid.
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
- Vị trí của mô đun: mô đun được thực hiện sau khi học xong các môn học, mô đun sau: MĐ 02
- Tính chất của mô đun: mô đun chuyên môn bắt buộc.
MỤC TIÊU MÔ ĐUN
Học xong mô đun này học viên sẽ có khả năng:
+ Hiểu biết phương pháp tìm công thức pha mầu sơn + Biết qui trình pha màu sơn
+ Xác định chính xác mã và công thức mầu sơn + Pha màu sơn (Solid)
Tuân thủ qui trình thực hiện công việc Điều kiện thực hiện:
- Môi trường học tập, thực hành đảm bảo các điều kiện an toàn
- Cân điện tử; Dàn khuấy trộn sơn; Buồng phun thử; Máy sấy; Keo; Nhựa; Các loại sơn; bảng công thức pha mầu, tấm thử, lò sấy, đèn dùng để pha mầu; Bình chứa, thanh khuấy, máy khuấy quay tay
- Quần áo bảo hộ, mặt nạ phòng độc, kính bảo vệ, găng tay
- Tài liệu học tập liên quan.
NỘI DUNG MÔ ĐUN
1.Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Thời lượng đào tạo (giờ)
Lý thuyết màu và phương pháp xác định công thức màu
LÝ THUYẾT
2.Phương pháp xác định mã màu
3.Phân tích công thức màu
4.Các chú ý khi thực hiện công việc
THỰC HÀNH
1.Rèn luyện cơ bản: Sử dụng bộ mã mầu, bảng ram màu, công thức mầu
2.Rèn luyện tích hợp: Xác định mã màu, Công thức Phân tích công thức màu thành các màu cơ bản, ảnh hưởng của các màu khi thêm vào
Bài 2 Sử dụng thiết bị phòng pha chỉnh màu sơn
1.Công dụng và cách bảo quản cân điện tử, dàn khuấy, buồng sơn thử, máy sấy
2.Phương pháp cân sơn theo công thức
3.Các chú ý khi thực hiện công việc
1.Rèn luyện cơ bản: Vận hành thiết bị phòng pha màu sơn
2 Rèn luyện tích hợp: Cân theo công thức tạo màu sơn bằng keo nhựa
Bài 3 Pha chỉnh màu Solid
1.Công dụng và cách bảo quản cân điện tử, dàn khuấy, buồng sơn thử, máy sấy
2.Phương pháp cân sơn theo công
3.Các chú ý khi thực hiện công việc
Cân chỉnh tạo màu solid cho phép
Bài 1: Lý thuyết màu và phương pháp xác định công thức màu
1 mục đích của pha màu
Pha màu là một quá trình mà hai hay ba màu sơn được trộn với nhau theo tỳ lệ để tạo ra một màu mong muốn Quá trình này là cần thiết vì có rất nhiều màu khác nhau được sử dụng trên các loại xe, các hãng xe khác nhau trên thị trường Các màu này được kết hợp với nhau tạo ra các màu sắc khác nhau phù hợp với nhu cầu của thị trường Các màu xe trên thị trường sẽ trở nên lớn hơn và đa dạng các màu được các nhà sản xuất ôtô khác nhau áp dụng Vì vậy, thực tế không thể lưu giữ các màu đó trong kho để phục vụ cho mục đích sửa chữa Do vậy nhà sản xuất sơn cung cấp một số loại sơn chỉ chứa một số màu cơ bản và danh sách pha màu theo số các loại màu cơ bản và tỷ lệ pha màu của chúng Khi cần thiết có thể tạo ra các loại màu sơn khác nhau
Sau đó các nhà sản xuất ôtô cung cấp công thức pha màu này theo bảng tỷ lệ pha màu cho người sử dụng sơn, xưởng sửa chữa Người thợ pha màu sơn tham khảo bảng tỷ lệ pha màu để tạo ra màu sơn mong muốn Trong lý thuyết pha màu, người ta gọi “pha màu theo phương pháp cân”, quá trình này sẽ tạo ra được màu sơn thích hợp, ngoài ra còn có quá trình khác gọi là “pha chỉnh màu” Trong quá trình này, màu sau khi thực hiện ở quá trình pha màu theo phương pháp cân và được pha để đạt được màu giống với màu mong muốn
Người thợ pha màu sơn nhờ vào mắt của họ để đánh giá sự khác nhau giữa màu theo phương pháp cân và màu mong muốn và bổ sung thêm lượng màu cơ bản khi cần
Bản chất của màu: màu sắc là tần số sóng phản xạ ánh sáng mà các vật xung quanh trước tác động của ánh sáng chiếu vào nó
Sóng này được thị giác của con người ghi nhận truyền đến não giúp chúng ta có thể phân biệt được màu sắc Vì vậy, không thể tìm được bất cứ một màu nào khi không có ánh sáng chiếu vào hay trong bóng tối
2.2 Đặc tính của ánh sáng
Hình 1.2 Đường đặc tính của ánh sáng Ánh sáng là một loại sóng, ánh sáng mặt trời bao gồm các tia có bước sóng khác nhau Tuy nhiên, không phải tất cả các tia đều có thể nhìn thấy bằng mắt thường Mắt chúng ta chỉ cảm nhận được những ánh sáng có bước sóng trong khoảng từ 380 đến 780 nm có thể nhìn thấy được Các sóng này gọi là “ các tia nhìn thấy”
Các tia nhìn thấy có màu đặc biệt mà cụ thể là bước sóng của nó Vì tất cả các tia nhìn thấy thường đập vào mắt cùng một lúc, làm chúng ta cảm nhận chúng như là ánh sáng trắng Tuy nhiên, khi một tia sáng trắng đi qua một lăng kính, nó tách ra thành các tia có bước sóng khác nhau, tạo r a một dải sáng, gọi là "quang phổ ", có phạm vi từ màu tím đến màu đỏ
Màu được phân chia thành hai loại được mô tả như sau: màu của nguồn sáng và màu của vật thể
- Màu của nguồn sáng: Ánh sáng (màu) được phát ra bởi chính bản thân của vật thể như mặt trời, bóng đèn, nến,…
- Màu của vật thể: Màu được cảm nhận như màu sắc của vật thể khi ánh sáng từ nguồn sáng được phản xạ bởi nó như màu sơn, kính màu, chất lỏng có màu,…
Các màu cơ bản của ánh sáng:
Các tia nhìn thấy có thể phân loại theo bước sóng của nó, bước sóng ngắn, trung bình và dài Tương ứng với ánh sáng ở dải sóng ngắn thì xuất hiện màu xanh dương (hay tím xanh), ánh sáng ở dải sóng trung bình xuất hiện màu xanh lá (màu vàng) và bước sóng ở dải sóng dài xuất hiện màu đỏ Ba màu này hoà trộn vào nhau với tỷ lệ nhất định sẽ tạo ra các màu, kể cả màu đen và trắng, khi 3 màu đạt giá trị min, ta có màu đen và khi đạt max, ta có màu trắng
* CÁC MÀU CỦA VẬT THỂ XUẤT HIỆN NHƯ THẾ NÀO
Khi ánh sáng rọi lên một vật thể, nó có thể phản xạ hay hấp thụ trên bề mặt Lý do của từng vật thể xuất hiện để có một mà u cụ thể là vì bước sóng của ánh sáng mà từng vật thể phản xạ hay hấp thụ thay đổi từ vật thể này sang vật thể khác
Ví dụ, tuyết có màu trắng vì nó phản xạ các bước sóng trong tất cả các dải sóng ngắn, trung bình và dài Than đá có màu đen vì nó hấp thụ tất cả các dải sóng dài Lá cây đỏ xuất hiện màu đỏ vì nó hấp thụ các dải sóng ngắn và trung bình và chỉ phản xạ dải sóng dài
Màu của xe xuất hiện một cách khác nhau dưới các điều kiện chiếu sáng khác nhau, như ánh sáng mặt trời, ánh sáng đèn Nêông, hay ánh sáng đèn điện Sự khác nhau đó là do sự phân bố của bước sóng được phát ra từ từng nguồn ánh sáng
Ví dụ, nếu xem màu đỏ được di chuyển từ ánh sáng mặt trời tới ánh sáng đèn điện, màu đỏ sẽ xuất hiện đậm hơn Điều này là vì, độ sáng trong ánh sáng mặt trời có bước sóng tương đối đồng đều, còn ánh sáng phát ra từ bóng đèn điện nghiêng về dải sóng dài Xe phản xạ ra ánh sáng có dải bước sóng dài thì xuất hiện màu đỏ Tương tự, bóng đèn điện có tương đối nhiều ánh sáng có dải sóng dài, thì màu đỏ sẽ xuất hiện đỏ hơn
Hình 1.4: Nguồn sáng khác nhau
Hình 1.5: Phản xạ màu xe
Sự phân bố bước sóng của ánh sáng mặt trời có tất cả các màu sắc Hốn hợp chúng tạo ra ánh sáng có tông màu trắng
Sự phân bố bước sóng của ánh sáng đèn điện tạo ra nguồn sáng có tông màu đỏ
Sự phân bố bước sóng của ánh sáng đèn Nêông(tuýp) tạo ra nguồn sáng màu xanh dương
* BA THUỘC TÍNH CỦA MÀU
Hình 1.6: Ba màu cơ bản
Con người muốn thể hiện màu sắc mà không cần ánh sáng, họ tìm đến những vật liệu ngoài thiên nhiên, các loại khoáng chất để có được màu sắc Nhìn chung về cơ bản tất cả các màu của vật thể có thể có thể được tạo ra bằng cách kết hợp tương đối giữ các màu đỏ, vàng và xanh Các màu này được gọi là “ba màu cơ bản” và khi k ết hợp với nhau thì nó trở thành màu đen
Màu hữu cơ cũng được phân chia ra thành 3 màu cơ bản như sau: Đỏ: , Vàng: và Xanh:
Về lý thuyết thì 3 màu này có thể pha thành tất cả các màu
- Màu cờ Tổ quốc: Đỏ: + Vàng: = Đỏ cờ
- Màu xanh lá cây: Xanh: + Vàng: = Xanh lá cây
Với cách hoà trộn như vậy, ta có 1 bảng hoà màu cơ bản như sau:
Hình 1.7: Bảng hoà trộn màu
Như đã trình bày ở trên, sắc màu chính là sóng phản xạ từ vật thể đối với ánh sáng, được mắt người ghi nhận lại được gọi là sắc màu Bằng phân biệt ánh màu của vật thể như: xanh, đỏ, tím, vàng,…
Vì chúng ta quan sát màu sắc của vật thể quanh chúng ta, chúng ta phát hiện ra rằng chúng thay đổi theo độ sáng thậm chí màu sắc của nó có thể như nhau
Vậy nếu trong trường hợp ánh sáng yếu đi, hoặc mạnh lên thì màu sắc đó sẽ thay đổi tối màu đi hoặc sáng màu lên
Thuộc tính mà chúng ta phân loại màu sắc theo độ sáng được gọi là giá trị màu
Nếu tối đi tuyệt đối thì nó sẽ trở thành màu đen
Nếu sáng lên hết cỡ thì nó sẽ trở thành màu trắng
Sử dụng dụng cụ, thiết bị phòng pha chỉnh màu sơn
Bình
Trong số các bình kim loại hay nhự được dùng để đựng sơn, thì loại dùng một lần làm bằng pôliêtilen là được sử dụng rộng rãi ngày nay.
Đũa khuấy
Đũa làm bằng kim loại hay nhựa, được dùng để khuấy đều matit, sơn lót bề mặt hay lớp sơn ngoài cùng (sơn màu) Một số đũa khuấy có vạch chia, nó rất tiện lợi trong việc đo lường chất đóng rắn đ ú n g Đũa khuấy bằng Teflon dễ sử dụng vì sơn không dính l ên nó, và dễ lau sạch sau khí sử dụng.
Máy khuấy sơn
Dụng cụ rất tiện lợi cho việc trộn và đổ sơn Nhựa, dung môi và chất màu trong sơn tách rời nhau sau khi pha vì chúng có tỷ trọng riêng khác nhau Vì vậy, sơn cần được trộn đều trước khi sử dụng Một máy khuấy có thể quay bằng tay có một tay quay trên mỗi bình khuấy, hay có loại chạy bằng điện được dẫn động tự động bằng môtơ điện.
Cân Pha màu
Cân được dùng để cân trọng lượng sơn, giúp tính toán tỷ lệ trộn hợp ý Để thực hiện pha màu chinh xác, hãy dùng cân có độ gia tăng 0,1g.
Công thức màu (Bảng tỷ lệ pha màu)
Một bảng được xuất bản bởi nhà sản xuất sơn, quy định tỷ lệ các màu cơ bản cho số màu thực tế.
Tấm thử
Một tấm bằng thiếc mỏng, tấm từ tính hay thẻ bằng giấy được sử dụng cho việc so màu.
Lò sấy
Là một thiết bị sấy (nhanh) cưỡng bức tấm thử.
Pha chỉnh màu Solide
Pha màu bằng phương pháp cân
Xác định mã màu sơn
Màu sơn của xe thông thường được thể hiện bằng số hoặc chữ lên tấm nhãn bên trong khoang động cơ, cánh cửa,… Vị trí chính xác của tấm nhãn này thay đổi theo từng loại xe, hãng xe
Hình 3.1 Vị trí xác định mã màu sơn
Các màu hai tông được xác định theo mã gắn kèm theo sự kết hợp đặc biệt Các mã màu riêng trong sự kết hợp phải ra trong bản tin dịch vụ về màu được xuất bản bởi nhà sản xuất
Hình 3.2 Các nhãn màu một số hãng xe
Ví dụ: Đối với hãng xe Toyota Số đầu tiên trong mã màu ba số chỉ ra nhóm màu là được liệt kê ở bảng dưới đây
Lựa chọn công thức màu
Sau khi mã màu cho sơn mong muốn đã được xác định, tỷ lệ trộn màu của nó phải được tra trong công thức màu được xuất bản bởi nhà sản xuất
Hình 3.3 Lựa chọn công thức màu
Pha các màu cơ bản
Bình chứa phải tính đến lượng sơn cần pha, chất đóng rắn và chất pha sơn
Xanh dương Tím sẽ được dùng
Chuẩn bị cân, xem tài liệu hướng dẫn vận hành cho từng cân sử dụng cụ thể, vì quy trình vận hành cân thay đổi theo từng loại
Chuẩn bị màu cơ bản
Chuẩn bị màu cơ bản để sử dụng, sau khi tra mã màu cho màu sơn mong muốn đã xác định Lấy màu và phải được trộn đều bằng cách quay thanh khuấy, vì chất màu của nó có xu hướng lắng ở dưới đáy Đổ màu cơ bản vào bình chứa Đổ màu cơ bản vào bình chứa Và tốt nhất là trước hết hãy nghiêng bình, kéo dần dần cho sơn chảy vào từ từ Nếu kéo cần trước thì lượng sơn lớn sẽ đổ ra đột ngột khi nghiêng bình Điều chỉnh lượng sơn ở cuối quá trình đổ, dòng sơn phải được điều khiển cẩn thận khi ấn cần của bình
Lưu ý: Mặc dù trọng lượng của màu sơn cơ bản thay đổi tùy theo màu, một giọt màu có trọng lượng xấp xỉ 0,03g
Sau khi đã bổ sung tất cả, trộn sơn bằng đũa kh uấy sao cho tạo ra màu sơn đồng đều
Lưu ý: Nếu sơn dính vào bề mặt bên trong của bình, thì dùng đũa khuấy để gạt sơn ra khỏi thành bình.
Thử màu
Tốn quá nhiều thời gian để phun sơn mỗi khi kiểm tra màu của nó, với phương pháp thử màu, màu sơn có thể dễ dàng kiểm tra bằng cách sử dụng một thanh để bôi sơn trên tấm thử màu Trong trường hợp sơn solid, quá trình tiết kiệm thời gian này có thể được lặp lại cho đến k hi đạt được màu giống màu mong muốn Kiểm tra cuối cùng của màu phải thực hiện bằng cách phun
Bôi sơn lên tấm thử, dùng thanh Teflon
* Nếu màu của lớp nền lộ ra thì sẽ khó đánh giá được màu đúng của sơn Nếu sơn là loại dễ lộ lớp nền thì phun một lớp mỏng, để nó khô và phun tiếp lớp thứ hai Có kỹ thuật khác có thể được dùng là toàn bộ miếng thử đã được phun sẵn trước
* Nếu mẫu sơn được bôi bằng thanh trộn quá mỏng thì rất khó so màu chính xác Phải chắc chắn rằng mỗi cạnh của diện tích được bôi sơn ít nhất 30mm
Sau k h i đạt được thời gian lắng sơn, đặt tấm thử vào lò sấy
Chú ý: Khoảng thời gian trước khi sấy khô, mà để dung môi trong sơn bay hơi được gọi là “ thời gian lắng sơn” Sau thời gian lắng, đặt tấm thử vào lò sấy Nếu làm không đúng thứ tự này, thì các lỗ nhỏ xuất hiện trên bề mặt sơn được gọi là rỗ sơn.
So màu
Ba điều kiện đưa ra dưới đây phải được thực hiện cho quá trình so màu đúng:
3.2 Loại và cường độ ánh sáng
Trong pha màu, loại ánh sáng là rất quan trọng Thông thường, màu của vật thể được xem là màu của nó khi nhìn nó dưới ánh sáng mặt trời
Vì vậy, sự pha màu được thực hiện tốt nhất dưới ánh sáng ban ngày Nếu phải l à m b a n đêm hay khi trời đang mưa nên dùng đèn pha màu Độ sáng là quan trọng đối với so màu cũng như tầm quan trọng của tính chất ánh sáng Không được so màu dưới ánh sáng mờ, hay trực tiếp dưới ánh sáng mặt trời là quá sáng Nên để cường độ sáng khoảng từ 1500 đến
3000 lux Tuy nhiên, độ sáng luôn thay đổi theo giá trị màu (Color value) Ở ngày hè, vùng gần cửa sổ, không lộ ra trực tiếp giữa ánh sáng mặt trời có độ sáng trung bình, dộ sáng xấp xỉ 2000 lux
Chúng ta đã trình bày về màu của vật thể thay đổi theo sự khác nhau của nguồn ánh sáng (hay sự khác nhau về bước sóng ánh sáng) Tương ứng như vậy, hai vật thể tách rời mà được cảm nhận có một màu xác định, dưới nguồn ánh sáng đặc biệt Có thể có hai màu khác nhau hoàn toàn dưới các nguồn sáng khác nhau Hiện tượng này được gọi à “ Hiện tượng Metame” Ánh sáng của bóng đèn điện thường có số tia sáng ở dải sóng ngắn lớn hơn số ở tia dải sóng trung bình và dài Chúng ta khảo sát rằng có hai hộp A và B xuất hiện cùng một màu dưới ánh sáng bóng đèn điện thường Điều đó có thể là hộp A có số tia ở dải sóng ngắn (xấp xỉ 400nm) phản chiếu nhiều hơn hộp B Tuy nhiên, hộp A xuất hiện cùng màu với hộp B bởi vì không đủ số lượng tia ở dải sóng ngắn được phát ra từ bóng đèn để phản chiếu lên cho hộp A
Khi quan sát dưới ánh sáng mặt trời hai hộp cùng màu, thì hộp A sẽ xuất hiện màu đỏ tía (purplish) vì mặt trời phát ra nhiều tia ở dải sóng ngắn hơn
3.4 Sắc màu của các vật xung quanh
Màu của các xe khác và các bức tường đôi khi phản xạ lên các tấm thử sơn cần được so màu Khi điều đó xảy ra, màu có thể xuất hiện khác màu thực của nó Do đó, điều quan trong là thực hiện so màu ở nơi mà nó không bị ảnh hưởng bởi các màu khác Vì vậy, các bức tường phòng so màu nên sơn bằng màu vô sắc
3.5 Điều kiện bề mặt Điều quan trọng là mẫu để so màu phải có độ bóng xác định và không phai màu
Nếu tấm vỏ xe bị lỗi do phấn và các điều kiện thoái hóa khác thì phải đánh bóng bằng hợp chất đánh bóng trước khi thực hiện so màu
Sự so sánh màu có thể rất khó khăn nếu miếng thử quá nhỏ Diện tích thử tối thiểu là 30x30mm đối với loại dùng đũa khuấy bôi lên miếng thử và 200x100mm đối với loại dùng súng phun
Các mẫu thử được đặt càng gần nhau càng tốt để so sánh và các miếng thử và mẫu phải nằm trên cùng một mặt phẳng
Một số loại sơn xuất hiện màu sau khi đã quan sát từ một góc độ nhất định, nhưng lại xuất hiện màu khác nhau hoàn toàn khi quan sát từ góc khác Các mẫu sơn phải được quan sát ít nhất từ ba góc khác nhau, mới có thể so sánh đúng màu Góc nhìn mà bạn thấy tia phản xạ từ bề mặt sơn được gọi l à “góc trực tiếp” góc nhìn mà tia tới của nguồn sáng đập vào gáy của bạn được gọi là "góc gián tiếp"
Khoảng cách nhìn khác nhau tùy theo vật so sánh So sánh vật lớn thì phải đứng xa hơn so với vật khi so sánh vật nhỏ
3.10 Người so màu (quan sát)
Người thực hiện so sánh màu là người phải có khả năng phát hiện màu bình thường Phép thử mảng sắc màu dùng để kiểm tra sự phát hiện màu của con ngươi
Quy trình so sánh màu
+ So sánh, phải đặt miếng thử màu gần thân xe
Lưu ý: Bắt đầu học cách so sánh, để dễ dàng hơn trước hết tháo một chi tiết nhỏ trên bề mặt ra khỏi xe, và sau đó tháo một chi tiết ở càng gần vị trí vùng hư hỏng càng tốt
+ Sự so sánh màu không thể đạt được chính các nếu mẫu thử bị bẩn Cho chất đánh bóng (compound) vào giẻ và đánh bóng bề mặt Không được tạo thêm vết xước trên bề mặt
+ Đặt miếng thử bên trên miếng mẫu Cả miếng thử và mẫu nên đặt trên một mặt phẳng và không có khe hở giữa chứng So sánh màu sẽ khó khăn hơn nếu có kẽ hở giữa hai miếng
+ Chiếu ánh sáng lên các miếng thử để so sánh màu Khi sử dụng đèn pha màu, thì phải điều chỉnh khoảng cách giữa đèn và các miếng thử để cung cấp độ sáng phù hợp Khoảng cách lý tưởng là từ miếng thử đến mắt bạn bằng một cánh tay
+ So sánh màu nhìn từ hướng trực tiếp vuông góc và gián tiếp
Tham khảo: Sự thay đổi màu theo sự thay đổi trạng thái
Thay đổi màu do sấy khô
Sơn sẽ đổi màu khi nó khô Lớp sơn ướt có chất màu hòa trộn tốt, các chất màu nặng hơn sẽ di chuyển xuống dưới đáy của lớp sơn khi sơn khô còn chất màu nhẹ hơn sẽ di chuyển lên bề mặt Vì vậy, mặc dù màu sơn có thể xuất hiện giống như màu sơn gốc k hi phun sơn, nhưng màu sẽ nhìn thấy khác đi k hi nó khô Ví dụ, nếu hai màu cơ bản xanh và trắng hòa trộn với nhau, chất màu xanh nhẹ hơn chất màu trắng, nó sẽ di chuyển lên trên bề mặt trong quá trình sấy khô Kết quà là lớp sơn khô sẽ có màu xanh đậm hơn so với lớp sơn khi đang ướt
Ví dụ tỷ trọng riêng:
Màu thay đổi khi đánh bóng
Xác định thiết bị thiếu
Nếu kết quá của việc so màu nhận ra rằng màu thử không giống màu của xe Nên cần phải xác định màu bổ sung thêm và bổ sung thêm màu để đạt được kết quá mong muốn Quá trình này được gọi là pha chỉnh màu – Fine Color Matching Nó là một quá trình vòng tròn so sánh và bổ sung sơn lặp đi lặp lại, cho đến khi đạt được màu của xe
Màu Solid chỉ ra ở đã được chuyển thành hình cầu ở để làm nội dung dễ hiểu hơn, mặc dù nó không diễn tả chính xác một màu Solid cụ thể Chỉ ra mặt cắt ngang của màu Solid ở, mặt cắt ngang qua tâm hình cầu, mặt cắt này sẽ rất có lợi trong việc xác định rõ màu cơ bản mà hỗn hợp sơn bị thiếu Ví dụ, khi pha màu sơn đỏ, nếu bạn xác định vùng trên quả địa cầu giống màu trên xe này là điểm A và màu sơn bạn đã chuẩn bị là điểm B thì bạn sẽ nhận thấy rằng hỗn hợp màu chuẩn bị của bạn là đỏ nhạt hơn (xanh đậm hơn) và vàng đậm hơn (xanh nhạt hơn) so với màu của xe
Tương ứng, bạn sẽ phát hiện ra rằng hãy bổ sung thêm màu đỏ, hỗn hợp sẽ trở nên đỏ đậm hơn và gần với màu xe hơn, và thêm màu xanh dương thì màu vàng trong hỗn hợp sẽ nhạt đi, nhưng vì loại trạng thái bổ xung nên hỗn hợp màu sẽ mờ đục hoàn toàn Tuy nhiên, chú ý rằng trên thực tế, mặt cắt này không được dùng để đánh giá một cách chính xác sự khác nhau về giá trị màu theo phương thẳng đứng giữa màu xe và màu mẫu nhưng đó là kinh nghiệm rút ra từ thực tế Điểm quan trọng nhất trong pha màu là xác định được màu cơ bản mà hỗn hợp màu bị thiếu Trong quá trình này trước hết cảm giác của bạn là quan trọng nhất Điều này, là vì bạn cần nhiều thời gian hơn để xác định ra màu thiếu, mắt bạn phải làm quen nhiều hơn với mẫu sơn, vấn đề khó xác định Đây là quá trình rất khó cho người mới bắt đầu học việc, vì vậy để đến khi bạn có khả năng xác định những màu cơ bản đang thiếu, bạn có thể sử dụng quy trình dưới đây
(1) Đặt cốc bằng lượng màu cơ bản để thêm vào sơn Đổ một ít (5-10cc) hỗn hợp sơn vào các cốc này
(2) Đổ một ít lượng màu cơ bản riêng rẽ vào mỗi cốc này, trộn đều mỗi cốc Khi bổ xung thêm các màu cơ bản này, đặc biệt chú ý những màu có tỷ lệ thấp Nếu đổ thêm quá nhiều, thì hỗn hợp sẽ có màu khác hoàn toàn
Nếu 1g màu trắng và 1g sơn đen đổ vào 100g sơn có tỷ lệ hỗn hợp như bên trái, 1g sơn màu trắng thêm vào sơn khối lượng tổng cộng sẽ tăng từ 90g lên 91g Vì tổng màu trắng trong sơn không thay đổi nhiều, nên màu sơn sẽ thay đổi ít
Tuy nhiên, thêm 1g màu đen vào khối lượng tổng cộng của màu đen tăng từ 1g đến 2g, gấp đôi tỷ lệ màu đen trong sơn và vì vậy làm cho hỗn hợp màu sẽ đen hơn nhiều (thay đổi nhiều), (tương tự như tăng màu trắng lên từ 90g đến 180g)
Dùng phương pháp tạo mẫu thử bằng thanh khuấy, bôi các hỗn hợp từ các cốc này lên các miếng thử riêng rẽ, và xác định miếng nào gần giống với màu yêu cầu Nếu đổ thêm quá nhiều màu cơ bản vào sơn tạo thành hỗn hợp không thích hợp cho so sánh màu thì chuẩn bị lại hỗn hợp khác
Chú ý: Để so sánh màu của miếng thử với màu chuẩn, phải kiểm tra có bao nhiêu miếng thử mới khác với miếng thử trước đó Sau khi học được một số kinh nghiệm ở các bước lặp lại này, bạn sẽ có khả năng đoán được màu nào sẽ thay đổi khi đổ thêm các màu cơ bản vào sơn Khi đó, bạn không cần phải thực hiện quy trình đã nêu trên.
Bổ sung lượng màu cần thiết
Đổ thêm lượng màu cơ bản đã l ựa chọn vào sơn được pha màu theo cách cân màu, dùng thanh khuấy để tạo mẫu so sánh màu Dùng phương pháp tạo mẫu thử bằng thanh khuấy Bôi một lớp sơn ướt lên phần hỗn hợp sơn trước đó Nó sẽ thể hiện mức độ thay đổi hiệu quả của màu sơn bổ sung
Nếu màu sơn mong muốn vẫn chưa đạt được thì bổ sung màu cơ bản đã chọn từng ít một, lại bôi lên miếng thử và so sánh Sau khi pha chỉnh màu kết thúc hoàn toàn với màu cơ bản này, thì tìm xem màu cơ bản tiếp theo nào mà sơn còn thiếu
Sau khi bạn đã l ựa chọn các màu cơ bản bị thiếu, nhưng k hông biết là bao nhiêu mỗi loại để bổ sung thêm vào sơn gốc (pha theo phương pháp cân), thì thực hiện như mô tả dưới đây
Chuẩn bị 3 hay 4 cốc đổ sơn pha theo phương pháp cân đo một lượng bằng nhau vào các cốc, sau đó cho một ít màu cơ bản đã chọn cho vào các cốc trên, rồi thay đổi lượng màu từng ít một từ đợt này đến đợt tiếp theo, và trộn đều chúng Phải chắc chắn nhớ lượng màu cơ bản đã đổ thêm vào cốc
Dùng phương pháp tạo mẫu bằng thanh khuấy, bôi sơn đã chuẩn bị lên các miếng thử và xác định xem màu nào gần giống nhất đối với màu mong muốn
Bổ sung thêm màu cơ bản vào hỗn hợp.
Phun sơn
Phương pháp dùng thanh khuấy sẽ tạo ra lớp sơn dày mà kết quả có sự thay đổi màu lớn sau khi sấy khô, gây khó khăn trong việc đánh giá màu một cách chính xác Vì vậy, pha chỉnh màu, sơn cần phải phun Đổ xấp xỉ 15g sơn cho mỗi miếng thử Tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất sơn, bổ sung và trộn chất đóng rắn và chất pha sơn
Phun sơn lên tấm thử cùng điều kiện như khi phun sơn lên xe thực tế Để tránh hiện tượng sơn phủ không hoàn toàn lên tấm thử dán bằng keo đen trắng và sơn bề mặt cho đến khi không nhìn thấy màu của băng keo
Tiến hành quy trình sấy khô tương tự như cách áp dụng cho quá trình tạo miếng thử bằng thanh khuấy và bổ sung màu cơ bản mà hỗn hợp thiếu Các loại sơn nên đượckiểm tra bằng cách phun sau khi chúng đã đạt được màu mong muốn Khi thực hiện so sánh màu trên xe, dùng một khung từ tính đã bị cắt ở giữa để tạo vùng nhìn thấy thích hợp, và giữ cả miếng thử và bề mặt sơn của xe đúng kích thước Bề mặt của khung từ tính không được bóng hoặc phát sáng mà phải có màu vô sắc.
Hoàn thiện pha màu
Xác định ra màu gần giống là rất khó Thực tế, có một điểm mà chúng ta có thể chấp nhận như màu gần giống nó, không gây ra vấn đề, mặc dầu màu sơn gần nhất với màu của xe là tốt nhất Dùng dụng cụ so màu sẽ cho kết quả lý tưởng mà thực tế sự khác nhau về số màu Nhưng nếu không có dụng cụ, bạn phải dựa vào mắt của mình Bắt đầu quá trình học của bạn, tốt nhất nhờ càng nhiều người giúp bạn quyết định việc này càng tốt Kiểm tra kết quả và nhận được sự hiểu biết của pha màu