Luận văn thạc sĩ vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng chống tham nhũng về công tác cán bộ từ thực tiễn tỉnh đồng nai

Từ đó, có thể hiểu phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ là việc cáccơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi trách nhiệm, quyền hạn của mình thực hiện đồng bộ hàng loạt biện pháp hữu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ

LUẬT HÀNH CHÍNH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

Mã số: 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN QUỐC VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây.

Hà Nội, ngày…tháng… năm

2020

Học viên

Lưu Hồng Linh

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh, bên cạnh sự nỗ lực cố gắng của bản thân còn có sự hướng dẫn nhiệt tình của quý Thầy Cô, cũng như sự động viên ủng hộ của gia đình và bạn bè trong suốt thời gian học tập nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ.

Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến TS Nguyễn Quốc Văn đã hết lòng giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn này Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến toàn thể quý thầy cô trong chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính và khoa sau Đại học – Học viện Hành chính quốc gia đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và cho đến khi thực hiện đề tài luận văn.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, các anh chị và các bạn đồng nghiệp đã hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ một cách hoàn chỉnh.

Hà Nội, ngày…tháng… năm

2020

Học viên

Lưu Hồng Linh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ VAI TRÒ CỦA THANH TRA TỈNH TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 7

1.1 Những vấn đề lý luận cơ bản về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 7

1.1.1 Khái niệm tham nhũng và phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 7

1.1.2 Khái niệm về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 19

1.1.3 Nội dung thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 23

1.1.4 Chủ thể thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 24

1.1.5 Đối tượng thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 25

1.1.6 Khách thể của thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 27

1.2 Pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 33

1.2.1 Pháp luật về thanh tra 33

1.2.2 Pháp luật về phòng, chống tham nhũng 34

1.2.3 Pháp luật về tổ chức cán bộ 36

1.2.4 Pháp luật về khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân 38

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 40

Chương 2 THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA THANH TRA TỈNH ĐỒNG NAI TRONG PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 41

2.1 Khái quát sơ lược về cơ quan thanh tra tỉnh Đồng Nai 41

2.1.1 Về vị trí, chức năng 41

2.1.2 Về nhiệm vụ và quyền hạn 41

2.1.3 Về tổ chức bộ máy 45

2.2 Khái quát về công tác cán bộ của tỉnh Đồng Nai 46

2.2.1 Khái quát về đội ngũ cán bộ của tỉnh Đồng Nai 46

2.2.2 Các cơ quan có vai trò trong công tác cán bộ 48

2.2.3 Công tác quy hoạch cán bộ 48

2.2.4 Công tác tuyển dụng cán bộ 49

2.2.5 Công tác đánh giá cán bộ 51

2.2.6 Công tác bố trí cán bộ 52

2.2.7.Công tác luân chuyển, điều động cán bộ 53

2.2.8 Công tác bổ nhiệm cán bộ 53

2.2.9 Công tác đào tạo, bồi dưỡng 54

2.2.10.Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát 55

2.2.11 Nhận xét chung về công tác cán bộ tỉnh Đồng Nai 56

2.3 Tình hình, kết quả thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ của thanh tra tỉnh Đồng Nai 57

2.3.1 Công tác phòng ngừa tham nhũng 57

2.3.2 Công tác phát hiện tham nhũng 60

2.3.3 Công tác xử lý tham nhũng 61

2.4 Hạn chế, bất cập trong công tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ của thanh tra tỉnh Đồng Nai và nguyên nhân 66

2.4.1 Hạn chế, bất cập 66

2.4.2 Nguyên nhân của hạn chế, bất cập 70

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 74

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA THANH TRA TỈNH ĐỒNG NAI TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG VỀ CÔNG TÁC CÁN BỘ 75

3.1 Phương hướng phát huy vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 75

3.2 Giải pháp phát huy vai trò thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ thời gian tới 80

3.2.1 Hoàn thiện pháp luật về vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan Thanh tra

Nhà nước cấp tỉnh trong phòng, chống tham nhũng 80

3.2.2 Nâng cao năng lực và đạo đức công vụ của cán bộ, công chức làm công tác thanh tra và công tác tổ chức cán bộ 89

3.2.3 Tăng cường cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động cho cơ quan thanh tra nhà nước91 3.2.4 Tăng cường phối hợp giữa Thanh tra Nhà nước với các cơ quan chức năng trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ 85

3.2.5 Tăng cường trách nhiệm của thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan thanh tra nhà nước trong hoạt động thanh tra 86

3.2.6 Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật có liên quan về phòng, chống tham nhũng và công tác cán bộ 87

3.2.7 Hoàn thiện chế độ thông tin, báo cáo và xây dựng cơ sở dữ liệu về phòng, chống tham nhũng trong công tác cán bộ 88

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 95

KẾT LUẬN 96

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền

là một yêu cầu quan trọng của công tác xây dựng Đảng và xây dựng Bộ máy Nhànước Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Namkhóa XII đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về tập trung xâydựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đầy đủ phẩm chất, năng lực và

uy tín, ngang tầm nhiệm vụ được coi như một bước đột phá trong công tác cán bộnhằm giảm thiểu tình trạng thiên vị, cục bộ, chạy chức, chạy quyền Tiếp đó Quyđịnh số 205-QĐ/TW ngày 23/9/2019 của Bộ Chính trị về việc kiểm soát quyền lựctrong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền đã thể hiện quyết tâm chínhtrị của Đảng trong ngăn chặn có hiệu quả tình trạng tha hóa, tham nhũng quyền lựctrong công tác tổ chức cán bộ; góp phần thiết thực vào việc thực hiện thành côngChiến lược cán bộ của Đảng Tuy nhiên, tình trạng tham nhũng về công tác cán bộbiểu hiện ở các vụ việc thao túng trong công tác cán bộ; chạy chức, chạy quyền,chạy chỗ, chạy luân chuyển, chạy bằng cấp, chạy tội; lạm quyền; lợi dụng chức vụ,quyền hạn; lợi dụng sơ hở trong cơ chế, chính sách, quy định về công tác cán bộ; cố

ý làm trái, nhũng nhiễu trong công tác cán bộ vẫn đang xảy ra gây bức xúc trong

dư luận, làm méo mó xã hội, khiến nhiều giá trị bị đảo lộn

Đấu tranh phòng, chống tham nhũng nói chung và phòng, chống tham nhũng vềcông tác cán bộ là cuộc đấu tranh hết sức phức tạp đòi hỏi sự nỗ lực chung của toàn bộ

hệ thống chính trị, toàn xã hội, trong đó trách nhiệm trước hết thuộc về các cơ quannhà nước có thẩm quyền Chính vì vậy, Luật phòng chống tham nhũng đã đề cao tráchnhiệm của các cơ quan nhà nước trong đó có vai trò của cơ quan thanh tra trong côngtác đấu tranh phòng, chống tham nhũng Mặc dù đã có những quy định của pháp luậttương đối đầy đủ, cụ thể nhưng hiệu quả phòng, chống tham nhũng của các cơ quanthanh tra trong thời gian qua vẫn còn hạn chế, chưa tương xứng với những đòi hỏi củacông cuộc đổi mới đất nước Chính vì vậy, việc nghiên cứu đánh giá một cách toàndiện cả về lý luận, thực tiễn vai trò trách nhiệm của các cơ quan thanh tra từ đó để ra

những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng là một vấn đềcấp thiết đặt ra hiện nay.

Ðồng Nai là địa phương có tốc độ phát triển kinh tế cao của vùng kinh tếtrọng điểm phía nam; là một trong những tỉnh, thành phố có nhiều vụ án, vụ việctham nhũng về công tác cán bộ bị phát hiện và xử lý, nhất là trong năm 2019 Kếtquả phát hiện, thanh tra vụ việc, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử án tham nhũng vềcông tác cán bộ trên địa bàn tỉnh đã góp phần kiềm chế tội phạm, vi phạm pháp luật,giữ gìn ổn định chính trị, dư luận xã hội ở địa phương, đồng thời giúp củng cố niềmtin trong cán bộ, đảng viên và sự tin tưởng của người dân Tuy nhiên, công tácphòng, chống tham nhũng nói chung và phòng, chống tham nhũng về công tác cán

bộ nói riêng của tỉnh Đồng Nai vẫn còn một số hạn chế Việc tổ chức thực hiện giảipháp phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực có kết quả chưa đồng đều.Đặc biệt, thanh tra tỉnh Đồng Nai chưa thể hiện được vai trò đầu mối quan trọngcủa mình trong công tác phòng, chống tham nhũng nói chung và trong công tác cán

bộ nói riêng Nhiều vụ việc tham nhũng ở Đồng Nai là do Ủy ban Kiểm tra Trungương; Tỉnh Ủy tỉnh Đồng Nai; Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Công an Trung ương;Thanh tra Chính phủ hoặc Thanh tra Bộ Nội vụ phát hiện Điều này cho thấy vai tròcủa thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộchưa được phát huy, chưa đạt hiệu quả

Vì vậy, yêu cầu phát huy vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng,chống tham nhũng về công tác cán bộ là đòi hỏi mang tính cấp thiết trong thời gian

tới Do đó, đề tài “Vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về

công tác cán bộ - từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai” có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay, vấn đề vai trò của thanh tra trong phòng, chống tham nhũng vềcông tác cán bộ đã được nhiều học giả nghiên cứu ở trong và ngoài nước Có thể kểmột số công trình tiêu biểu như sau:

Quách Lê Thanh (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thanh tra, đã

làm rõ tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác thanh tra, kiểm tra, chốngtham ô, lãng phí, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bệnh quan liêu và tư cách của cán bộ

làm công tác thanh tra và đề xuất kiến nghị hoàn thiện các văn bản pháp luật cụ thể và

cơ chế chính sách nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thanh tra nhà nước

Nguyễn Văn Kim (2012), Vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước trong

giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam, đã tổng quan tình hình nghiên cứu về

vai trò của thanh tra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hành chính; làm rõ cơ sở lýluận về vai trò của thanh tra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hành chính, kinhnghiệm nước ngoài về giải quyết khiếu nại hành chính của thanh tra; đánh giá thựctrạng việc thực hiện vai trò của thanh tra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hànhchính qua việc khái quát tình hình khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hànhchính từ năm 1998 đến năm 2011; đề xuất giải pháp tăng cường vai trò của thanhtra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hành chính

Lương Văn Liệu (2014), Vai trò của thanh tra nhà nước trong phòng, chống

tham nhũng ở Việt Nam hiện nay, đã nêu và phân tích những vấn đề lý luận và thực

tiễn về vai trò của thanh tra nhà nước trong phòng, chống tham nhũng giai đoạn

2000 - 2011 nhằm tìm ra những giải pháp giúp nâng cao vai trò và hiệu quả củacông tác thanh tra đối với phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam trong giai đoạn tiếptheo

Nguyễn Thị Hồng Phương (2016), Thanh tra trong phòng, chống tham

nhũng từ thực tiễn tỉnh Gia Lai, đã làm rõ bản chất của bệnh tham nhũng và hình

thức biểu hiện của nó; chuyển tải một phần thực tế phòng, chống tham nhũng ở tỉnhGia Lai đến năm 2015 để thấy rõ hơn tính chất phức tập cũng như những giải pháp

để giải quyết; Góp phần làm rõ vị trí, vai trò của thanh tra trong phòng, chống thamnhũng ở giai đoạn tiếp theo

Lê Tiến Hào (2018), Vị trí, vai trò của các cơ quan thanh tra và người đứng

đầu cơ quan thanh tra nhà nước – Thực trạng và kiến nghị, đã nêu một số hạn chế,

bất cập trong quy định về vị trí, vai trò của thanh tra và người đứng đầu thanh tranhà nước theo Luật Thanh tra 2010 và đề xuất một số kiến nghị, sửa đổi, bổ sung

Trần Văn Long (2018), Một số vấn đề về vai trò của cơ quan thanh tra đối

với việc ki m soát quyền lực trong hoạt động hành chính nhà nước, đã phân tích

thực trạng vai trò của thanh tra đối với kiểm soát quyền hành chính và đề xuất một

số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của cơ quan này đối với kiểm soát quyền hànhchính trong thời gian tiếp theo.

Nguyễn Thị Mai Anh (2018), Chống “chạy chức, chạy quyền” - một giải

pháp chống tham nhũng trong công tác cán bộ, kh ng định chạy chức, chạy quyền là

hình thức biểu hiện cụ thể của tham nhũng trong công tác cán bộ, phản ánh mộtphương diện của suy thoái về đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên Vì vậy,chống chạy chức, chạy quyền là một hoạt động cơ bản của cuộc đấu tranh chốngtham nhũng trong công tác cán bộ

Công Minh, Nguyên Minh, Tấn Tuân, Quang Phương (2019), Ki m soát

quyền lực, chống “chạy chức, chạy quyền”- vấn đề cấp bách hiện nay, đã nhận diện

hiện tượng chạy chức, chạy quyền và phân tích các biện pháp kiểm soát quyền lực

và chống chạy chức, chạy quyền ở các cơ quan nhà nước

Đinh Văn Minh (2020), Khó khăn, vướng mắc trong tổ chức hoạt động và

định hướng sửa đổi Luật Thanh tra 2010 đã phân tích những khó khăn vướng mắc

trong hoạt động của ngành xuất phát từ những quy định không còn phù hợp củaLuật Thanh tra 2010 và đề xuất đổi mới căn bản tổ chức và hoạt động thanh tra trên

cơ sở một đạo luật thanh tra mới thay thế cho Luật Thanh tra 2010 Theo đó, cơquan thanh tra sẽ được tổ chức theo hướng tinh gọn, hoạt động thực sự hiệu quả,hiệu lực trở thành một thiết chế kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước vàviệc thực hiện công vụ trong các cơ quan hành chính nhà nước, góp phần chấnchỉnh và hoàn thiện cơ chế quản lý, xây dựng một nền công vụ liêm chính và phục

vụ, phù hợp với yêu cầu xây dựng Chính phủ kiến tạo, phát triển, liêm chính vàhành động

Phan Đình Trạc (2020), Một số vấn đề về phòng, chống tham nhũng thời

gian qua, nêu và phân tích những kết quả đạt được về phòng, chống tham nhũng

của Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống tham nhũng từ khi được thành lập(1/2/2013) đến tháng 5/2020, đồng thời rút ra một số bài học kinh nghiệm cho côngtác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới

Tóm lại, các nghiên cứu về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chốngtham nhũng là khá đa dạng nhưng chưa có nghiên cứu về vai trò của thanh tra trong

phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ ở Đồng Nai Đây chính là khoảng trống trong nghiên cứu mà Học viên muốn hướng tới.

3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: Luận văn làm rõ những vấn đề lý luận và pháp luật

về vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công táccán bộ; đánh giá thực trạng vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống thamnhũng về công tác cán bộ; đề xuất phương hướng, giải pháp phát huy vai trò củathanh tra tỉnh Đồng Nai thanh tra trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán

bộ trong thời gian tới

Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ;

- Tổng hợp, phân tích, đánh giá thực trạng vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ;

- Đề xuất phương hướng, giải pháp phát huy vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ trong thời gian tới

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phòng, chống tham nhũng về công tác cán

bộ của thanh tra tỉnh Đồng Nai

Phạm vi nghiên cứu: Từ năm 2018 đến nay, giai đoạn mà nhiều vụ việc

tham nhũng điển hình về công tác cán bộ ở tỉnh Đồng Nai được phát hiện và xử lýgây chấn động dư luận trong cả nước Đây cũng là thời điểm Quốc hội ban hànhLuật PCTN 2018 và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII ban hành Nghịquyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp,nhất là cấp chiến lược đầy đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận: Luận văn nghiên cứu dựa trên phương pháp luận duy

vật của Chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật;quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác cán bộ, về thanh tra và phòng,chống tham nhũng

Phương pháp nghiên cứu cụ thể: Luận văn sử dụng tổng hợp các phương

pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê để làm rõ nội dung nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Về phương diện lý luận: Luận văn góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý

luận cơ bản và pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống thamnhũng về công tác cán bộ

Về phương diện thực tiễn: Luận văn đã tổng hợp, phân tích, đánh giá thực

trạng vai trò của của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng, chống tham nhũng vềcông tác cán bộ, từ đó đề xuất một số giải pháp phát huy vai trò của thanh tra tỉnhĐồng Nai nói riêng và thanh tra tỉnh ở Việt Nam nói chung trong phòng, chốngtham nhũng về công tác cán bộ Những đề xuất này có thể gợi mở cho cơ quan chứcnăng trong việc hoàn thiện chính sách, pháp luật về thanh tra, phòng, chống thamnhũng và công tác cán bộ Luận văn có thể làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo chocác đối tượng có nhu cầu

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đượckết cấu thành 3 Chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnhtrong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ;

Chương 2: Thực trạng vai trò của thanh tra tỉnh Đồng Nai trong phòng,chống tham nhũng về công tác cán bộ;

Chương 3: Phương hướng, giải pháp phát huy vai trò của thanh tra tỉnhĐồng Nai trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

1.1.1.1 Khái niệm tham nhũng

Khái niệm về tham nhũng hiện nay vẫn còn rất nhiều quan điểm khác nhaunhưng xét trên phương diện lăng kính nào cũng có thể thấy một điểm chung, đó là:Tham nhũng gắn với quyền lực và sự tín nhiệm để đoạt lấy lợi ích bất chính Có thể

kể đến một số khái niệm cơ bản như sau: Theo Điều 2, Công ước 1999 của Hộiđồng châu Âu, Tham nhũng là hành vi đòi hỏi, đề nghị, đưa hoặc nhận hối lộ hoặcmột lợi ích khác hoặc hứa hẹn hối lộ hoặc lợi ích khác, trực tiếp hoặc gián tiếp, làmsai lệch sự thực hiện đúng đắn của bất kỳ chức trách hoặc hành vi theo nghĩa vụ nàocủa người nhận hối lộ, lợi ích khác hoặc hứa hẹn hối lộ và lợi ích khác đó [14].Theo World Bank, cho rằng tham nhũng là sự lạm dụng quyền lực công cộng nhằmlợi ích cá nhân ; còn theo Tổ chức Minh bạch Thế giới đưa ra khái niệm

tham nhũng là hành vi của người lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm tráipháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân Ban Tổng thư ký Liên Hợp Quốc chorằng: Tham nhũng bao hàm: Hành vi của những người có chức, có quyền ăn cắp,tham ô và chiếm đoạt tài sản của Nhà nước Lạm dụng chức quyền để trục lợi bấthợp pháp thông qua việc sử dụng các quy chế chính thức một cách không chínhthức Sự mâu thuẫn, không cân đối giữa các lợi ích chính đáng do thực hiện nghĩa

vụ xã hội với những món tư lợi riêng [39] Tham nhũng là hành vi của người cóchức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi [39] Tham nhũng

là hành vi trái pháp luật của người có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao thực hiệncông vụ, nhiệm vụ nhưng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc công vụ,

nhiệm vụ đó để vụ lợi cá nhân, làm thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi íchcủa Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân [14].

Những hành vi tham nhũng rất đa dạng, trong đó phổ biến là hành vi tham ôtài sản, nhận hối lộ, dùng tài sản công để biếu xén, hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyềnhạn nhằm gây khó khăn, phiền hà, sách nhiễu cho tổ chức, cá nhân để vụ lợi, thuvén quyền lợi cá nhân; lập quỹ trái phép, sử dụng ngân sách không đúng quy định

để hưởng lợi Các hành vi tham nhũng đã và đang xảy ra ở hầu khắp các lĩnh vựccủa đời sống xã hội, từ sản xuất kinh doanh, liên doanh liên kết, đầu tư xây dựng cơbản, quản lý và sử dụng đất đai, quản lý và sử dụng ngân sách, thuế, ngân hàng, hảiquan, xuất nhập khẩu, tư pháp, giáo dục, y tế, thực hiện chính sách xã hội trongquản lý hành chính, công tác cán bộ

1.1.1.2 Khái niệm công tác cán bộ

Ở Việt Nam từ cán bộ được nghe một cách quen thuộc, phổ biến Hiểu theonghĩa thông thường của người dân thì cán bộ được hiểu là người làm việc ở cơquan Đảng, Nhà nước Có cách hiểu khác cán bộ là những người mang trọng trách,công vụ và có những quyền hạn nhất định Tại những trụ sở hành chính công,

cán bộ là danh từ chung được những người dân đến giải quyết công việc chỉ vềnhững người đang thụ lý hoặc giải quyết một vụ việc cho người dân Ở các trạigiạm tù nhân sử dụng từ cán bộ để chỉ các quản giáo phụ trách, quản lý mình

Theo cách hiểu thông thường, cán bộ được coi là tất cả những người làmviệc trong bộ máy chính quyền, Đảng, đoàn thể, lực lượng vũ trang Trong quanniệm hành chính, cán bộ được coi như những người có mức lương từ cán sự (cũ)trở lên, để phân biệt với nhân viên có mức lương thấp hơn cán sự Chủ tịch Hồ ChíMinh đã đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát, giản dị và dễ hiểu TheoNgười: Cán bộ là người đem chính sách của Đảng, Chính phủ giải thích cho dânchúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo cho Đảng,Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng [39]

Theo khoản 1, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộnghòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13-11-2008

và có hiệu lực thi hành từ ngày 01-01-2010, quy định: Cán bộ là công dân Việt

Nam được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳtrong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ởTrung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh),

ở quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện) trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [32]

Như vậy, có thể hiểu "cán bộ" là những người có chức vụ lãnh đạo, quản lýhoặc nhà chuyên môn, khoa học hay công chức, viên chức làm việc trong các cơ

quan, tổ chức của hệ thống chính trị; hưởng lương hay phụ cấp từ ngân sách nhà nướchoặc từ nguồn kinh phí khác, hình thành từ bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, đề bạt vàđược phân công công tác có trách nhiệm quán triệt và triển khai thực hiện có hiệuquả đường lối, chính sách của Đảng, bổ sung, hoàn thiện đường lối, chính sách

Công tác cán bộ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ là tổng thể các biện pháp củacác cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể trong xây dựng tiêu chuẩn cán bộ gồm: đánhgiá cán bộ; quy hoạch cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; luân chuyển, điều động cánbộ; bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, nhằm phát huynăng lực đội ngũ cán bộ theo hướng bố trí số lượng hợp lý, nâng cao phẩm chất chínhtrị, đạo đức và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ (vừa hồng vừa chuyên), đáp ứng ngàycàng tốt hơn yêu cầu hoạt động của Hệ thống chính trị trong tình hình mới

Những vấn đề về cán bộ và công tác tổ chức cán bộ là rất hệ trọng, bởi vậyviệc thực hiện không chỉ thuộc về Đảng, làm trong nội bộ Đảng, mà còn phải dựavào tập thể lãnh đạo để tìm và tuyển chọn được người có đức, có tài Trong lựachọn, đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và sử dụng cán bộ phải dùng người đúng chỗ,đúng việc và phải tùy tài mà dùng người Do tầm quan trọng và sự phức tạp củacông tác cán bộ, Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/6/2018 của Ban chấp hànhTrung ương đã xác định 5 quan điểm chỉ đạo về công tác cán bộ và xây dựng độingũ cán bộ gồm:

- Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ

là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị Xây dựngđội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, làcông việc hệ trọng của Đảng, phải được tiến hành một cách khoa học, thận trọng,

thường xuyên, chặt chẽ và hiệu quả Đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững;

- Thực hiện nghiêm, nhất quán việc Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàndiện công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị Chuẩn hóa, siếtchặt kỷ luật, kỷ cương đi đôi với xây dựng thể chế, tạo môi trường, điều kiện để thúcđẩy đổi mới, phát huy sáng tạo và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợiích chung Phân công, phân cấp gắn với giao quyền và ràng buộc trách nhiệm;

tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh sai phạm;

- Tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan, thường xuyên đổi mớicông tác cán bộ phù hợp với tình hình thực tiễn Xây dựng đội ngũ cán bộ phải xuấtphát từ yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới; thông qua hoạt động thực tiễn và phongtrào cách mạng của nhân dân; đặt trong tổng thể của công tác xây dựng, chỉnh đốnĐảng và kết hợp chặt chẽ với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, kiện toàn tổchức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và nângcao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao và thuhút, trọng dụng nhân tài;

- Quán triệt nguyên tắc về quan hệ giữa đường lối chính trị và đường lối cánbộ; quan điểm giai cấp và chính sách đại đoàn kết rộng rãi trong công tác cán bộ

Xử lý hài hòa, hợp lý mối quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu; giữa xây và chống ;

giữa đức và tài; giữa tính phổ biến và tính đặc thù; giữa kế thừa, đổi mới

và ổn định, phát triển; giữa thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân và tập thể;

- Xây dựng đội ngũ cán bộ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trực tiếp

là của các cấp ủy, tổ chức đảng mà trước hết là người đứng đầu và cơ quan thammưu của Đảng, trong đó cơ quan tổ chức, cán bộ là nòng cốt Phát huy mạnh mẽ vaitrò của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và cơquan truyền thông, báo chí trong công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ Sứcmạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân; phải thực sự dựa vào nhândân để xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và xây dựng đội ngũ cán bộ

Ngoài ra, công tác cán bộ nếu không được làm tốt còn luôn tiềm ẩn nhiềunguy cơ tham nhũng, đặc biệt là trong tuyển dụng, bổ nhiệm công chức Nếu không

có biện pháp phòng, chống hữu hiệu thì hệ quả để lại rất nghiêm trọng, trực tiếp là

sẽ tạo ra một đội ngũ cán bộ, công chức yếu kém; gián tiếp và không kém phầnnguy hiểm là thế hệ tham nhũng thứ hai

1.1.1.3 Khái niệm tham nhũng về công tác cán bộ

Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức

vụ, quyền hạn đó để vụ lợi Vụ lợi là hành vi mưu cầu lợi ích vật chất, tinh thần choriêng mình mà người có chức vụ, quyền hạn đạt được hoặc giành được thông quahành vi tham nhũng Công tác cán bộ là công tác đối với con người, do đó, thamnhũng về công tác cán bộ vừa có những điểm chung của tham nhũng nói chung, vừa

có những đặc thù về hành vi, về vụ lợi so với tham nhũng trong các lĩnh vực khác,nhất là so với tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế

Nếu như tham nhũng trong các lĩnh vực khác thường là những hành vi vụ lợivật chất, tiền bạc, được luật pháp quy định rõ thành những hành vi cấu thành tộiphạm, thì tham nhũng về công tác cán bộ nhiều khi thuộc loại tham nhũng quyềnlực , tham nhũng quan hệ , vụ lợi tinh thần, rất khó kết luận là tham nhũng, lại càngkhó khởi tố, xét xử, như những chuyện cả họ làm quan , cả nhà làm quan ,

nâng đỡ không trong sáng Cái lợi người ta nhận được ở đây suy cho cùng vẫn làlợi ích vật chất, nhưng biểu hiện ra lại là lợi ích phi vật chất

Trong phạm vi luận văn này, tham nhũng về công tác cán bộ được hiểu là

hành vi trái pháp luật của người có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao thực hiệncông vụ, nhiệm vụ nhưng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc công vụ, nhiệm vụ

đó để thao túng trong công tác cán bộ như: chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ, chạyluân chuyển, chạy bằng cấp, chạy tội; sử dụng quyền lực được giao để phục vụ lợiích cá nhân hoặc để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình

để vụ lợi cá nhân, làm thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước,quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Nhận diện tham nhũng về công tác cán bộ

Về bản chất, những hành vi, hiện tượng đó vẫn là tham nhũng vì đều là hành vi củangười có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi , vi phạm

kỷ luật của Đảng, gây hại cho Đảng, Nhà nước, nhân dân, cho sự

nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, cần phải kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn.Thực tế cho thấy tham nhũng về công tác cán bộ diễn ra ở nhiều khâu của công táccán bộ với rất nhiều cách thức từ đơn giản, trắng trợn đến tinh vi; từ dễ nhận thấyđến mập mờ tốt xấu, đúng sai không dễ nhận ra Có thể nhận diện một số dạng thamnhũng về công tác cán bộ theo ý kiến của PGS.TS Nguyễn Văn Giang như sau:

Chạy”: Đây là biểu hiện rõ nhất của tham nhũng về công tác cán bộ Chạy gắn liền

với nhận hối lộ, đưa hối lộ, môi giới hối lộ trong công tác cán bộ, dẫn đến tình trạngmua quan, bán chức hết sức tệ hại, làm vô hiệu hóa đường lối, chủ trương, chínhsách và các quy định đúng đắn trong công tác cán bộ của Đảng; gây nhức nhối dưluận trong nội bộ, ngoài xã hội; làm hư hỏng đội ngũ cán bộ; làm mất niềm tin củanhân dân và của chính đội ngũ cán bộ, gây hậu họa khôn lường cả trước mắt và lâudài Trong các khâu của công tác cán bộ đều có thể có hiện tượng chạy , như chạyquy hoạch, chạy đi học, chạy luân chuyển; chạy phiếu bầu, phiếu tín nhiệm, chạy bổnhiệm, giới thiệu ứng cử; chạy nhận xét, đánh giá; chạy nâng ngạch, nâng lương;chạy bằng cấp; chạy huân chương Chạy dường như đã thành thông lệ, thànhluật ngầm ai cũng biết nhưng ngại nói ra Muốn được bố trí, bổ nhiệm vào chỗ này,chỗ kia có nhiều lợi lộc, danh giá, nhưng thiếu tiêu chuẩn, điều kiện để bố trí, bổ

nhiệm thì chạy đã đành, lệ này còn làm cho cả nhữngngười đủ tiêu chuẩn, điều kiện, cũng phải chạy mới yên tâm (!!!) Tệ nạn chạy đã làm hình thành, nuôi dưỡng một loại cán bộ cơ hội, thăng tiến bằng chạy và cũng làm xuất hiện một bộ phận cán bộ không lo làm tốt chức trách nhiệm vụ mà chỉ lo đầu tư xây dựng các quan hệ để chạy khi cần [14, tr.28]

Lạm quyền: Đây là hành vi của người có trách nhiệm, thẩm quyền trong công

tác cán bộ vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân, đã cố ý vượt quá giới hạn thẩm quyền khithực hiện nhiệm vụ trong công tác cán bộ Biểu hiện của hành vi này là người đứngđầu với quyền lực đã đề xuất, vận động, gợi ý, gây sức ép, hướng lái tập thể lãnh đạotheo ý đồ, thậm chí tự ý quyết định hay áp đặt theo chủ ý của mình về công tác cán bộ,làm tê liệt vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, vô hiệu hóa nguyên tắc tập trung dân chủ.Lạm quyền dẫn đến mất dân chủ, độc đoán, sự thao túng, tự tung, tự tác của ngườiđứng đầu trong công tác cán bộ Bằng sự lạm quyền này, họ sẽ thực hiện

hành vi bán chức cho những kẻ hối lộ hoặc bố trí, bổ nhiệm người thân, ngườiquen, người nhà dù không đủ tiêu chuẩn, điều kiện giữ chức vụ lãnh đạo, quản lýhoặc bố trí, sắp xếp vào vị trí có nhiều lợi lộc [14, tr.28].

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn: Đây là hành vi của người có thẩm quyền trong

công tác cán bộ đã sử dụng chức vụ, quyền hạn của mình để làm trái quy định trongcông tác cán bộ vì vụ lợi Biểu hiện của loại tham nhũng quyền lực này rất đa dạng,

từ việc dùng quyền lực mềm của cương vị lãnh đạo, quản lý để tác động, gợi ýnhằm ưu ái, vun vén cho gia đình, người thân dẫn đến chuyện cả nhà làm quan ,

cả họ làm quan , hay sử dụng chức vụ, quyền hạn của mình đổi chác việc tiếpnhận, bố trí nhân sự cho nhau giữa hai cơ quan, đơn vị theo kiểu anh giúp tôi, tôigiúp anh , thậm chí ngầm chia cho nhau giữa các cán bộ lãnh đạo mỗi người một sốsuất tuyển dụng, bổ nhiệm để ai cũng có suất (!) dẫn đến tình trạng lạm phát thư tay,bút phê hay trong cơ quan, đơn vị thấy toàn cháu lãnh đạo (!)[14, tr.29]

Lợi dụng sơ hở trong cơ chế, chính sách, quy định: Đây là hành vi của người

có thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác cán bộ đã lợi dụng những sơ hở trong cơchế, chính sách, quy định về công tác cán bộ để làm những điều sai trái vì vụ lợi, đingược lại lợi ích của tổ chức, của Đảng, Nhà nước, nhân dân Cơ chế, chính sách,quy định nói chung, trong công tác cán bộ nói riêng, khó tránh khỏi những sơ hở,thiếu sót Lẽ ra với trách nhiệm của mình, những cán bộ này phải chủ động gópphần bịt kín, khắc phục những sơ hở đó thì họ lại lợi dụng nó để lộng hành, bố trí,

bổ nhiệm cán bộ theo chủ ý nhằm vụ lợi [14, tr.29]

Biểu hiện của loại tham nhũng này rất phong phú, như hiện tượng cả cơquan làm lãnh đạo ; là chuyến tàu vét với việc bổ nhiệm cấp tốc hàng loạt trước khi

về hưu; là loạn cấp phó ; là bố trí, luân chuyển con, cháu theo kiểu đi tắt để chưakịp làm bí thư chi bộ bao giờ nhưng đã được bố trí làm lãnh đạo đảng bộ cấphuyện, tỉnh Do chỉ quy định cụ thể số cấp phó của cấp sở nên có nơi đã lợi dụng

bổ nhiệm cấp phó phòng tràn lan, cả phòng là lãnh đạo, cả sở là lãnh đạo Tình trạng

cả họ làm quan là biểu hiện của lợi dụng sơ hở trong cơ chế, chính sách, quy định,

vì tuy Luật Phòng, chống tham nhũng có quy định người đứng đầu, cấp phó củangười đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị không được bố trí người thân của

mình giữ chức vụ quản lý về tổ chức nhân sự, kế toán - tài vụ, làm thủ quỹ, thủ khotrong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý trực tiếp, nhưng lại chưa quy định

về việc cấm người đứng đầu bổ nhiệm người thân vào vị trí lãnh đạo khác trong cơquan, đơn vị do mình lãnh đạo

Do không quy định chặt chẽ và thực hiện nghiêm túc về trách nhiệm và thờiđiểm dừng ký các quyết định về nhân sự, về cán bộ đối với người lãnh đạo, quản lýtrước khi nghỉ hưu, chuyển vị trí công tác, nên có cán bộ đã lợi dụng để ký hàngloạt quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm, điều động cán bộ trước khi nghỉ hưu, haychuyển vị trí công tác như một chuyến tàu vét mà trong đó cán bộ được bổ nhiệm

có cả những nhân sự có vấn đề, không đủ tiêu chuẩn

Cố ý làm trái: Hành vi này có trong tất cả các dạng tham nhũng nêu ở trên,

tuy nhiên cũng có những đặc trưng Biểu hiện của dạng tham nhũng này trong côngtác cán bộ là cán bộ lãnh đạo có thẩm quyền, trách nhiệm nhưng coi thường nguyêntắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, quyết định chủ trương công tác cán bộkhông đúng quy định Hành vi này dẫn đến những quyết định tuyển dụng, bố trí, bổnhiệm cán bộ không đúng quy trình, thủ tục, không đúng chủ trương, nghị quyếtcủa tổ chức đảng; những vụ, việc quy hoạch thần tốc , bổ nhiệm thần tốc , nâng đỡkhông trong sáng , bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý thiếu điều kiện, tiêu chuẩn,phẩm chất, năng lực Thực tế cho thấy, phần nhiều những trường hợp cố ý làm tráikhông chỉ do phong cách gia trưởng, độc đoán của người lãnh đạo hay vun vén chogia đình mà đều có bóng dáng của vụ lợi, toan tính, thậm chí há miệng mắc quai , bịđại gia chi phối [14, tr.30]

Biểu hiện của dạng tham nhũng cố ý làm trái còn có thể kể đến hành vi giảmạo trong công tác cán bộ, như làm tài liệu, hồ sơ giả; học giả, dùng bằng giả haykhai báo lý lịch không trung thực để đủ tiêu chuẩn quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệuứng cử Những cán bộ khi làm việc này đều biết sai nhưng cố ý làm để được tuyểndụng, bố trí, bổ nhiệm

Nhũng nhiễu trong công tác cán bộ: Hành vi này hiện hữu ở nhiều cán bộ lãnh

đạo lẫn cán bộ tham mưu về công tác cán bộ Do những lỏng lẻo, thiếu cụ thể trongquy định phân cấp quản lý cán bộ nên cán bộ lãnh đạo, quản lý có thể tự ý đưa

ra các quy định phân cấp quản lý cán bộ, nhân sự thuộc phạm vi quản lý của mình

để thâu tóm hết việc quản lý cán bộ, nhân sự vào thẩm quyền cá nhân mình theokiểu be bờ chặn bắt cá Một số cán bộ tham mưu, giúp việc được phân công theodõi địa bàn, giúp lãnh đạo, tổ chức quản lý cán bộ, thậm chí cả cán bộ nghiệp vụtrong cơ quan, tổ chức cũng lợi dụng vị trí công việc của mình gây nhũng nhiễu,nhận quà cáp, thậm chí nhận hối lộ, làm giá, môi giới hối lộ dưới dạng giúp chạyviệc này, việc kia [14, tr.30]

1.1.1.4 Khái niệm phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Theo từ điển Tiếng Việt: phòng ngừa là phòng trước không để cho cái xấu,cái không hay nào đó xảy ra [55, tr.1005]; chống là hoạt động ngược lại, gây trở lựccho hành động của ai đó hoặc cho tác động của cái gì [55, tr.230]

Các biện pháp phòng chống tham nhũng là cách thức tác động mà cơ quan cóthẩm quyền, các tổ chức chính trị - xã hội sử dụng nhằm phòng ngừa, ngăn chặn vàđấu tranh chống mầm mống phát sinh tham nhũng, các hành vi của người có chức

vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn nhằm chiếm đoạt bất hợp pháp lợiích vật chất hoặc lợi ích khác cho mình hoặc người khác

Do đó, phòng, chống tham nhũng có thể hiểu là các hoạt động phòng ngừa,phát hiện và xử lý tham nhũng, đó là việc thực hiện các phương thức, biện pháp đểngăn ngừa, hạn chế, đấu tranh phát hiện, xử lý các hành vi của các chủ thể có chức

vụ, quyền hạn và lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao để vụ lợi.Phòng, chống tham nhũng gồm hai loại hoạt động: phòng ngừa tham nhũng vàchống tham nhũng Phòng ngừa tham nhũng là hoạt động của các cơ quan, tổ chức,đơn vị và cá nhân công dân nhằm làm bớt đi các điều kiện tham nhũng, bao gồmcác hoạt động như: Ban hành các văn bản để điều chỉnh hành vi tham nhũng; tuyêntruyền, giáo dục nâng cao nhận thức; công khai minh bạch trong hoạt động của các

cơ quan; minh bạch tài sản thu nhận; xây dựng và thực hiện chế độ, định mức, tiêuchuẩn, cải cách hành chính… Chống tham nhũng là hoạt động cơ quan, tổ chức,đơn vị và cá nhân công dân trong phát hiện tham nhũng và xử lý tham nhũng, baogồm các hoạt động như: khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo; giám sát,kiểm tra, thanh tra; điều tra, truy tố, xét xử…

Từ đó, có thể hiểu phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ là việc các

cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi trách nhiệm, quyền hạn của mình thực hiện đồng bộ hàng loạt biện pháp hữu hiệu như: tuyên truyền pháp luật, quản lý, giám sát cán bộ, công chức, viên chức; hoàn thiện, thực hiện nghiêm các quy định công tác tổ chức, cán bộ; ki m soát tài sản, thu nhập; tăng cường công khai, minh bạch trong thực thi công vụ; hoàn thiện th chế về quản lý kinh tế - xã hội, ki m tra, thanh tra, ki m toán, điều tra, truy tố, xét xử, giám định và thu hồi tài sản tham nhũng; nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của toàn xã hội; kiện toàn tổ chức

bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị có chức năng phòng, chống tham nhũng, hợp tác quốc tế trong phòng, chống tham nhũng, nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng về công tác cán bộ Đó là các hành vi trái

pháp luật của người có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao thực hiện công vụ,nhiệm vụ nhưng đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc công vụ, nhiệm vụ đó để thaotúng trong công tác cán bộ như: chạy chức, chạy quyền, chạy chỗ, chạy luânchuyển, chạy bằng cấp, chạy tội; sử dụng quyền lực được giao để phục vụ lợi ích cánhân hoặc để người thân, người quen lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để vụlợi cá nhân, làm thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền

và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Theo Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăngcường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí,công tác phòng, chống tham nhũng là việc thực hiện đồng bộ các giải pháp phòngngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng, góp phần ngăn chặn, từng bước đẩy lùi thamnhũng, loại bỏ dần các cơ hội, điều kiện phát sinh tham nhũng, góp phần xây dựng

bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động hiệu quả; đội ngũ cán bộ, côngchức liêm chính; lành mạnh hóa các quan hệ xã hội Nghị quyết cũng xác định rõ 10giải pháp đồng bộ để phòng, chống tham nhũng gồm:

Một là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của đảng viên, cán bộ, công chức và nhân dân về công tác phòng, chống tham nhũng Đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, phải nêu gương về đạo đức, lối sống và kiên quyết chống tham nhũng.

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến quan điểm, chủ trương, chính sách, phápluật của Đảng và Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí Đưa nội dungphòng, chống tham nhũng vào chương trình giáo dục Mở chuyên mục tuyêntruyền, giáo dục về vấn đề này trên các báo, đài Bảo vệ, biểu dương, khen thưởngtập thể, cá nhân có thành tích đấu tranh chống tham nhũng.

Hai là, nâng cao tính tiên phong, gương mẫu của tổ chức đảng và đảng viên, tăng cường vai trò của chi bộ đảng trong quản lý, giáo dục đảng viên.

Chi bộ đảng phải nắm chắc việc thực hiện nhiệm vụ và quan hệ xã hội củađảng viên trong chi bộ, giáo dục, nhắc nhở và kịp thời kiểm tra, xử lý những trườnghợp có dấu hiệu vi phạm, không được dung túng, bao che tham nhũng Nâng caotính chiến đấu, thực hiện dân chủ, công khai trong tự phê bình và phê bình theophương châm "trên trước, dưới sau, trong trước, ngoài sau" Trong sinh hoạt đảng

và nhận xét, đánh giá đảng viên hằng năm, phải có nội dung về phòng, chống thamnhũng Hằng năm, cán bộ chủ chốt cấp xã phải trực tiếp tự phê bình và phê bình tạihội nghị đại diện nhân dân do Mặt trận Tổ quốc tổ chức Xây dựng và thực hiện cơchế chất vấn trong sinh hoạt đảng

Ba là, tiếp tục hoàn thiện công tác cán bộ phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng.

Sửa đổi, bổ sung các quy định về công tác cán bộ, bảo đảm công khai, dânchủ; chấn chỉnh công tác thi tuyển, tiếp nhận cán bộ, công chức Thực hiện nghiêmtúc việc chuyển đổi vị trí công tác trong hệ thống chính trị và việc xử lý trách nhiệmngười đứng đầu cơ quan, đơn vị để xảy ra tham nhũng Xây dựng lộ trình cải cáchtiền lương trong những năm tới theo hướng tăng thu nhập cao hơn cho cán bộ, côngchức Bảo đảm minh bạch tài sản, thu nhập của đảng viên, cán bộ, công chức; đảngviên là cán bộ, công chức thuộc diện kê khai tài sản phải công bố bản kê khai trongchi bộ, là cấp ủy viên thì còn phải công khai trong cấp ủy Xây dựng và thực hiệnquy tắc ứng xử nhằm bảo đảm sự liêm chính của đảng viên, cán bộ, công chức Ràsoát, sửa đổi và bổ sung Quy định những điều đảng viên không được làm; công bốcông khai để nhân dân giám sát

Bốn là, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Thực hiện nghiêm các quy định về công khai, minh bạch; bổ sung quy địnhbảo đảm minh bạch quá trình ra quyết định, bao gồm cả chính sách, văn bản quyphạm pháp luật và quyết định giải quyết một vụ việc cụ thể của cơ quan nhà nướccác cấp Xem xét, sửa đổi các danh mục bí mật nhà nước nhằm mở rộng công khai.Hoàn thiện, công khai hóa và thực hiện đúng các chế độ, định mức, tiêu chuẩn sửdụng lao động, ngân sách và tài sản công

Năm là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý kinh tế - xã hội

Thực hiện nghiêm các quy định về quản lý và sử dụng đất đai, công sở Chấnchỉnh, bảo đảm công khai, minh bạch trong quy hoạch và quản lý, sử dụng đất đai,công sở Hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, tài chính về đất đai, đăng ký bấtđộng sản Chấn chỉnh công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản và hoạt động muasắm công Công khai, minh bạch trong quyết định, chủ trương đầu tư Công khai,minh bạch hoạt động mua sắm công, kể cả việc công khai hóa các khoản hoa hồng

từ mua sắm Thực hiện thí điểm mô hình mua sắm công tập trung Chấn chỉnh côngtác thu, chi ngân sách Xây dựng và hoàn thiện hệ thống các định mức, tiêu chuẩn,chế độ chi tiêu ngân sách, trang bị tài sản, phương tiện đi lại, thiết bị làm việc Tăngcường quản lý vốn, tài sản nhà nước và nhân sự tại doanh nghiệp có vốn nhà nước

Sáu là, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác ki m tra, thanh tra, ki m toán, điều tra, truy tố, xét xử hành vi tham nhũng.

Tập trung kiểm tra, thanh tra, kiểm toán một số lĩnh vực trọng điểm như: đầu

tư xây dựng cơ bản, quản lý đất đai, thu, chi ngân sách, quản lý tài sản công và hệthống ngân hàng thương mại Nghiên cứu tổ chức các cơ quan phòng, chống thamnhũng theo hướng bảo đảm sự độc lập cần thiết với các cơ quan quản lý nhà nướctheo cấp lãnh thổ và sự chỉ đạo tập trung, thống nhất của Trung ương Tăng cườngcán bộ cho các cơ quan thanh tra, kiểm toán, điều tra, kiểm sát, tòa án và kiểm tracủa Đảng, đồng thời kiểm soát hoạt động của các cơ quan này Người có hành vitham nhũng phải bị xử lý kiên quyết, kịp thời, nghiêm minh về trách nhiệm chínhtrị, hành chính hoặc hình sự, bất kể người đó là ai và ở cương vị nào Chú trọng thu

hồi tài sản tham nhũng áp dụng chính sách khoan hồng đối với những người phạmtội nhưng có thái độ thành khẩn, đã bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quảkinh tế, hợp tác tốt với cơ quan chức năng Trừng trị nghiêm khắc những đối tượngtham nhũng có tổ chức, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Bảy là, thực hiện tốt công tác truyền thông về phòng, chống tham nhũng.

Đề cao vai trò, trách nhiệm của báo chí trong phòng, chống tham nhũng; khenthưởng, động viên những người làm báo tích cực, dũng cảm đấu tranh chống thamnhũng; xử lý nghiêm việc đưa tin sai sự thật, vu cáo, bịa đặt gây hậu quả xấu Ban Chỉđạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng và các cơ quan chức năng phải chủ độngcung cấp cho công chúng những thông tin có liên quan đến tham nhũng

Tám là, xây dựng, kiện toàn các cơ quan, đơn vị chuyên trách về phòng, chống tham nhũng được thành lập theo Luật phòng, chống tham nhũng.

Chín là, tăng cường giám sát của nhân dân và cơ quan dân cử.

Hằng năm, Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp nghe báo cáo và thảoluận, chất vấn về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí Tăng cường côngtác giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức quần chúng; thực hiện Quy chếdân chủ ở cơ sở gắn với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao hiệuquả của thanh tra nhân dân

Mười là, tăng cường hợp tác quốc tế về phòng, chống tham nhũng.

Chủ động tham gia các chương trình, sáng kiến, diễn đàn quốc tế về phòng,chống tham nhũng phù hợp với điều kiện Việt Nam Thực hiện các cam kết quốc tế

về phòng, chống tham nhũng, chú trọng tới các cam kết về xây dựng môi trườngđầu tư, kinh doanh minh bạch

1.1.2 Khái niệm về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

1.1.2.1 Khái niệm về thanh tra

Thuật ngữ Thanh tra xuất phát từ gốc tiếng La tinh là inspectorate, nghĩa là nhìn vàobên trong , chỉ kiểm tra, xem xét từ bên ngoài đối với hoạt động của một số đốitượng nhất định Theo từ điển Tiếng Anh thì thanh tra là kiểm tra để phát hiện, xem

xét hiện trạng của đối tượng bị kiểm tra hay xem xét sự tuân thủ pháp luật

hay nhiệm vụ được thực hiện có được thực hiện một cách hợp lý không [29,tr.617] Theo Đại Từ điển tiếng Việt thì thanh tra là điều tra, xem xét để làm rõ sựviệc [46, tr.1529], hay: Thanh tra là kiểm soát xem xét tại chỗ việc làm của địaphương, cơ quan, xí nghiệp [55, tr.882], Từ điển tiếng Việt của Trung tâm từ điểnhọc thì xác định thanh tra là cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xem xét tại chỗ việclàm của địa phương, tổ chức để phát hiện và ngăn chặn những gì trái với quy định.Thanh tra thường đi kèm với một chủ thể thực hiện nhất định.

Khái niệm thanh tra cũng đã được nghiên cứu và đề cập nhiều trong các bàinghiên cứu trên các tạp chí pháp luật, trong các bài nghiên cứu của đề tài khoa học ởcác cấp Theo đó thì: Thanh tra là việc xem xét, đánh giá việc thực hiện pháp luật của

cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động quản lý nhà nước, nhằm phát hiện sai sóttrong hoạt động quản lý nhà nước, kiến nghị với cơ quan nhà nước biện pháp khắcphục, phòng ngừa và xử lý vi phạm; phát huy nhân tố tích cực góp phần nâng cao hiệulực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân [21, tr.26]

Theo giải thích thuật ngữ thanh tra nhà nước trong Luật thanh tra năm 2004thì hoạt động thanh tra là hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước được thực hiệntheo hình thức thanh tra hành chính hoặc thanh tra chuyên ngành Luật thanh tranăm 2010 cụ thể hóa hơn, hoạt động thanh tra được hiểu là hoạt động xem xét, đánhgiá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩmquyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơquan, tổ chức, cá nhân [33, Điều 3] Đây là dấu hiệu phân biệt hoạt động thanh tranhà nước với hoạt động thanh tra nhân dân và thanh tra nội bộ trong các doanhnghiệp nhà nước và các đơn vị sự nghiệp của nhà nước Hoạt động thanh tra nhànước nhân danh nhà nước, được đảm bảo bằng cơ sở pháp lý và bộ máy của các cơquan nhà nước

Về bản chất thì thanh tra là một phương thức kiểm tra, giám sát quyền lựcnhà nước bên trong hệ thống hành pháp Các thanh tra nằm trong hệ thống hànhpháp nhưng hoạt động có tính độc lập tương đối Hoạt động thanh tra là hoạt độngthực hiện quyền hành pháp Đối tượng thanh tra cũng là các cơ quan thuộc hệ thốnghành pháp Do đó, người ta quan niệm thanh tra một chức năng của

quản lý nhà nước, là cơ chế tự kiểm soát quyền lực nhà nước trong lĩnh vực hànhpháp [21, tr.25].

1.1.2.2 Khái niệm về thanh tra tỉnh

Thực hiện hoạt động thanh tra là thanh tra nhà nước và người có thẩm quyền

ra quyết định thanh tra Người có thẩm quyền ra quyết định thanh tra theo quy địnhcủa pháp luật là thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước và thủ trưởng cơ quan thanhtra Xuất phát từ yêu cầu của hoạt động quản lý nhà nước khác nhau mà thanh tranhà nước ở các cấp, các ngành được tổ chức có các bộ phận khác nhau Thậm chí,

cơ cấu tổ chức của các cơ quanthanh tra cùng cấp cũng có sự khác biệt nhất định.Khi nói đến thanh tra nhà nước thì có thể hiểu là hệ thống các cơ quan thanh trađược thành lập theo cấp hành chính và theo ngành lĩnh vực để thực hiện chức năngthanh tra Theo quy định hiện hành thì thanh tra nhà nước bao gồm các cơ quanthanh tra được tổ chức theo cấp hành chính là Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh,Thanh tra huyện và các cơ quan thanh tra được tổ chức theo ngành, lĩnh vực làThanh tra bộ, Thanh tra sở

Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cótrách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh tra,giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật

Chức năng, nhiệm vụ của thanh tra tỉnh trong công tác cán bộ

Trong công tác cán bộ, thanh tra tỉnh có chức năng, nhiệm vụ dự thảo vănbản quy phạm pháp luật quy định cụ thể tiêu chuẩn chức danh đối với cấp Trưởng,cấp Phó các tổ chức thuộc Thanh tra tỉnh; Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh trasở; Chánh Thanh tra, Phó Chánh Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộctỉnh; dự thảo quyết định thành lập, sáp nhập, chia tách, giải thể các đơn vị thuộcThanh tra tỉnh; xây dựng kế hoạch biên chế công chức theo quy định của pháp luậtbảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao

Mối quan hệ của thanh tra tỉnh và các cơ quan khác trong công tác cán bộ

Thanh tra tỉnh có mối quan hệ với một số cơ quan khác về công tác cán bộnhư: UBND tỉnh mà trực tiếp là Chủ tịch UBND tỉnh; Thanh tra Chính phủ; cơ

quan kiểm tra Đảng trong xử lý tố cáo liên quan đến công tác cán bộ Thanh tra tỉnhchịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân tỉnh

mà trực tiếp là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh tra tỉnh chịu sự chỉ đạo vềcông tác, hướng dẫn về tổ chức, nghiệp vụ cho cán bộ thanh tra của Thanh traChính phủ Thanh tra tỉnh có quan hệ phối hợp với cơ quan kiểm tra Đảng trong xử

lý tố cáo liên quan đến công tác cán bộ

1.1.2.3 Khái niệm thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Thanh tra trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ là việc xemxét, đánh giá việc thực hiện pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công táccán bộ, nhằm phát hiện sai sót trong hoạt động đánh giá cán bộ; quy hoạch cán bộ;đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; luân chuyển, điều động cán bộ; bố trí, sử dụng, bổnhiệm, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật cán bộ , kiến nghị với cơ quan nhà nước biệnpháp khắc phục, phòng ngừa và xử lý vi phạm; phát huy nhân tố tích cực góp phầnnâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về công tác cán bộ, bảo vệ quyền và lợi ích hợppháp của công dân

1.1.2.4 Vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Theo Từ điển Tiếng Việt của tác giả Nguyễn Như Ý thì vai trò (danh từ): làchức năng, tác dụng của cái gì hoặc của ai trong sự vận động, phát triển của nhóm,tập thể nói chung Như vậy, theo khái niệm này đuợc hiểu là có vai trò của cá nhân

và vai trò của tập thể (của cơ quan, tổ chức) Vai trò của cơ quan hay tổ chức đượcxác định bởi chức năng của cơ quan hay tổ chức, được hình thành từ vị trí, nhiệm

vụ và quyền hạn của cơ quan, tổ chức; tác dụng, hiệu quả hoạt động của cơ quanhay tổ chức đó đem lại

Từ đó, có thể hiểu, vai trò của Thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng

về công tác cán bộ là việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, hoạt động thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và thực hiện một số hoạt động khác theo quy định pháp luậtcủa Thanh tra tỉnh nhằm phát hiện các sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, phápluật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, tạo khuôn khổ chính sách đúng đắn,tạo hành lang pháp lý và động lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của các

doanh nghiệp; đưa hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh vào

nề nếp, định hướng nền công vụ theo các giá trị minh bạch, hiệu quả, trách nhiệm

và hạn chế tối đa tham nhũng về công tác cán bộ

1.1.3 Nội dung thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ gồm những nội dungsau:

Thứ nhất là xem xét, đánh giá việc thực hiện các quy định của pháp luật về

công tác cán bộ của cơ quan, tổ chức, đơn vị Nội dung xem xét, đánh giá gồm:

+ Công tác cán bộ của đơn vị có công khai, minh bạch?

+ Công tác cán bộ có được thực hiện theo đúng quy định về tiêu chuẩncán bộ?

+ Công tác cán bộ có được thực hiện theo đúng quy định về quy trình

+ Việc minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ có thực hiện đúng quy định?

Thứ hai là xem xét, kết luận về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ

chức, đơn vị trong việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện các quy định của pháp luật vềcông tác cán bộ Khi xem xét, đánh giá về công tác cán bộ của đơn vị, chủ thể thanhtra ra kết luận về nội dung đã thanh tra, trong đó nêu rõ trách nhiệm của người đứngđầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện các quy định củapháp luật về công tác cán bộ, nếu có vi phạm thì tùy theo mức độ vi phạm mà kiếnnghị biện pháp xử lý

Thứ ba là yêu cầu cấp có thẩm quyền giải quyết đề nghị của thanh tra về

công tác cán bộ Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị là đối tượng thanh tra và thủtrưởng cơ quan quản lý cấp trên của cơ quan, đơn vị là đối tượng thanh tra, có tráchnhiệm thực hiện nghiêm túc các kết luận, quyết định xử lý của các cơ quan, tổ chức

thanh tra, của người ra quyết định thanh tra đối với các sai phạm của tập thể, cánhân thuộc phạm vi quản lý, phụ trách.

Thứ tư là yêu cầu truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với những người vi phạm

pháp luật về công tác cán bộ Trên cơ sở các phát hiện trong quá trình đánh giá việcthực thi chính sách, pháp luật, thanh tra có những kiến nghị, đề xuất với các cơ quannhà nước và cá nhân có thẩm quyền xử lý nghiêm minh những cá nhân, tổ chức cóhành vi sai phạm pháp luật về công tác cán bộ theo đúng quy định của pháp luật,nếu vi phạm có đầy đủ dấu hiệu phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì thanh tra cũng

sẽ yêu cầu cơ quan điều tra, kiểm sát truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhânphạm tội

1.1.4 Chủ thể thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Chủ thể của hoạt động thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán

bộ là cơ quan, tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao thẩm quyền tiến hành các hoạtđộng thanh tra về công tác cán bộ theo trình tự, thủ tục nhất định nhằm đạt đượcmục đích yêu cầu đề ra Cụ thể, các chủ thể là cơ quan, tổ chức gồm: thanh tra Bộ,thanh tra Sở, cơ quan được giao thực hiện thanh tra về công tác cán bộ Các chủ thể

là cá nhân gồm: người có thẩm quyền quyết định thanh tra về công tác cán bộ (Bộtrưởng, giám đốc Sở, thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra

về công tác cán bộ, chánh thanh tra Bộ, chánh thanh tra Sở; các thành viên đoànthanh tra; thanh tra viên, người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra về công táccán bộ tiến hành thanh tra độc lập

Khi tiến hành thanh tra, các chủ thể tiến hành thanh tra về công tác cán bộ mangtính quyền lực Nhà nước và thực hiện quyền lực Nhà nước Tính quyền lực Nhà nướccủa hoạt động thanh tra thể hiện ở chỗ, các cơ quan, tổ chức, cá nhân là chủ thể tiếnhành thanh tra đều có nhiệm vụ, quyền hạn được xác định và khả năng thực hiện nhữngquyền hạn đó Đồng thời, các cơ quan, tổ chức và cá nhân chỉ thể hiện vai trò chủ thểtiến hành thanh tra về công tác cán bộ trong một giai đoạn hoặc một khoảng thời giannhất định theo quy định của quy định của pháp luật, tùy thuộc vào vị trí, chức năng,nhiệm vụ của từng chủ thể Năng lực chủ thể tiến hành thanh tra của thanh tra Nhànước phát sinh khi cơ quan đó được thành lập và chấm dứt khi

cơ quan đó bị giải thể Năng lực chủ thể tiến hành thanh tra của các cá nhân cán bộ,công chức phát sinh khi họ được Nhà nước giao đảm nhiệm một công vụ, chức vụ nhấtđịnh trong thanh tra Nhà nước, cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra vềcông tác cán bộ, đoàn thanh tra hoặc nhiệm vụ thanh tra độc lập và chấm dứt khi khôngcòn đảm nhiệm chức vụ, công vụ đó Đối với cán bộ tham gia các đoàn thanh tra vớivai trò trưởng đoàn, phó trưởng đoàn, thành viên đoàn thanh tra, thanh tra viên, ngườiđược giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra về công tác cán bộ tiến hành thanh tra độc lập,năng lực chủ thể của các cá nhân phát sinh khi quyết định thanh tra được ban hành vàchấm dứt khi hết thời hạn thanh tra hoặc hoàn thành nhiệm vụ thanh tra Chủ thể tiếnhành thanh tra về công tác cán bộ được áp dụng hai hình thức tiến hành thanh tra làthanh tra theo kế hoạch và thanh tra đột xuất.

1.1.5 Đối tượng thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Đối tượng của hoạt động thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán

bộ là các cơ quan, đơn vị, tổ chức và những người làm công tác cán bộ trong các cơquan, tổ chức, đơn vị đó thuộc hệ thống chính trị; nói cách khác là ở các cơ quan, tổchức, đơn vị có sử dụng ngân sách, vốn, tài sản của Nhà nước Các đối tượng trựctiếp của các hành vi tham nhũng về công tác cán bộ bao gồm người được chạy ,người chạy và các đối tác liên quan

Người được chạy là thủ trưởng trực tiếp có thẩm quyền quyết định cáckhâu của công tác cán bộ (quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển, điều động, khenthưởng, đánh giá ); là tập thể cấp ủy hoặc tập thể lãnh đạo có thẩm quyền quyếtđịnh công tác cán bộ; là cá nhân hoặc cơ quan tham mưu công tác tổ chức cán bộ,đặc biệt là người ở các vị trí then chốt nắm thông tin về nhân sự Trên địa bàn tỉnh,

người được chạy có thể là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Tỉnh ủy viên hoặc ngườiđứng đầu các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Người đứng đầu các

cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh gồm: Giám đốc các Sở (Sở Nội vụ,

Sở Tư pháp, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Sở Công thương, Sở Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn, Sở Giao thông Vận tải, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môitrường, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Vănhóa, Thể thao và Du lịch, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo

dục và Đào tạo, Sở Y tế); Chánh Thanh tra tỉnh, Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dântỉnh, Ngoài người đứng đầu, tập thể cấp ủy của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủyban nhân dân tỉnh; cán bộ tham mưu về công tác cán bộ của các cơ quan chuyênmôn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh cũng có thể là người được chạy vì họ có thể cóhành vi tác động đến công tác cán bộ.

Người chạy cũng vì mục đích vụ lợi cho bản thân mình hoặc người khác,

có thể là hành vi cá nhân hoặc hành vi tập thể kiểu chạy theo dây Chạy theodây có thể hiểu là một vị trí cấp trên nếu dịch chuyển thì tạo cơ hội cho các vị trícấp dưới cùng dịch chuyển, nên cấp dưới đồng hành với cấp trên cùng chạy để tất

cả đều có cơ hội thăng tiến Người chạy ở địa bàn tỉnh có thể là cán bộ đang côngtác hoặc mong muốn được tuyển dụng vào công tác tại Ủy ban nhân dân tỉnh, tạicác cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh hoặc có thể là người có quan

hệ với người được chạy nên chạy cho người khác

Trong nền kinh tế thị trường, tham nhũng về công tác cán bộ có quan hệ chặtchẽ với tham nhũng trong hoạch định chính sách, tham nhũng kinh tế Trong nhữngtrường hợp như vậy, người ta thấy các vị trí chạy chức , chạy quyền thường đemlại quyền lợi béo bở , như cấp đất đai, tài chính, dự án đầu tư công Thấp thoángđằng sau các hành vi chạy chức , chạy quyền vào các vị trí béo bở thường có sựtham gia của các đại gia, của các nhân tố trung gian môi giới, thông qua các cuộcvận động hành lang hoặc đầu tư tài chính Tất nhiên, khi đã ngồi vào vị trí cóquyền hoạch định chính sách, cấp phát tài chính, dự án, đất đai, giấy phép, thìngười cán bộ đó lại phải có trách nhiệm đối với người đã giúp đỡ mình trước đó.Đây là quan hệ cộng sinh giữa tham nhũng về công tác cán bộ với tham nhũng kinh

tế, tham nhũng trong hoạch định chính sách Tính chất nguy hại khôn lường củahành vi tham nhũng cộng sinh này không chỉ làm cho chính sách công bị méo mó,nguồn lực công bị phân tán, thiếu công bằng, không tập trung đầu tư được cho cácmục tiêu dự kiến, cản trở các nỗ lực của Đảng về chủ trương phân bổ các nguồn lựctheo các quy luật của kinh tế thị trường, mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng suythoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ khi đã diễn biến theo kiểulợi ích nhóm , chủ nghĩa tư bản thân hữu

1.1.6 Khách thể của thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Hành vi tham nhũng là hành vi cố ý Mục đích của hành vi tham nhũng là vụlợi Nếu chủ thể thực hiện hành vi không cố ý thì hành vi đó không là hành vi thamnhũng Vụ lợi ở đây được hiểu là lợi ích vật chất hoặc lợi ích tinh thần mà người cóchức vụ, quyền hạn đã đạt được hoặc có thể đạt được thông qua hành vi thamnhũng Như vậy, khi xử lý về hành vi tham nhũng, không bắt buộc chủ thể thamnhũng phải đạt được lợi ích Do đó, khách thể (mục đích) của thanh tra phòng,chống tham nhũng về công tác cán bộ là nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý,chính sách, pháp luật về công tác cán bộ để kiến nghị với cơ quan nhà nước cóthẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi thamnhũng về công tác cán bộ; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy địnhcủa pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạtđộng quản lý nhà nước; bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của

cơ quan, tổ chức, cá nhân

1.1.7 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phòng, chống tham nhũng của thanh tra tỉnh

Yếu tố pháp luật

Để tiến hành hoạt động thanh tra phòng, chống tham nhũng, thanh tra phảicăn cứ vào những trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, đồng thời căn cứ vào yêucầu công tác quản lý, các quy định pháp luật khác để đưa ra những kiến nghị hoặc

xử lý những hành vi tham nhũng Các nhóm văn bản pháp luật liên quan trực tiếptới hoạt động thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ gồm: pháp luật

về thanh tra, pháp luật về phòng, chống tham nhũng, pháp luật về công tác cán bộ.Nội dung quy định của hệ thống pháp luật nàycàng hoàn thiện thì càng đáp ứng yêucầu công tác quản lý và đồng thời cũng nhằm đảm bảo cho hoạt động của các thanhtra trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ Ngược lại, nếu các quy địnhcòn chưa chặt chẽ sẽ dấn đến những bất cập trong thực hiện

Ngoài tác động từ các quy định của ba nhóm văn bản pháp luật liên quan trựctiếp đến công tác thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ nêu trên,các quy định của hệ thống văn bản pháp luật liên quan gián tiếp đến công tác phòng,

chống tham nhũng về công tác cán bộ như: pháp luật về khiếu nại tố cáo, pháp luậthình sự, tố tụng hình sự, pháp luật về tài chính, ngân hàng, y tế, giáo dục, đất đai cũng có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động thanh tra trong phòng, chống thamnhũng Điều này được minh chứng qua một số trường hợp khi xử lý kiến nghị củathanh tra đã gặp phải vướng mắc do pháp luật chưa có những chế tài cụ thể, chưaquy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý Hơnnữa, đối tượng của hoạt động thanh tra phòng, chống tham nhũng chính là nhữngngười có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy nhà nước đã thực hiện hành vi thamnhũng Những người này thường nắm giữ những vị trí quan trọng trong bộ máy nhànước, có thế lực, có tầm ảnh hưởng rộng và luôn sẵn sàng sử dụng những lợi thếnày để cản trở hoạt động thanh tra Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụcủa mình, thanh tra phải đối mặt với nguy cơ thường xuyên chịu sự can thiệp từnhiều phía, vì vậy nếu không xây dựng được vị thế độc lập tương đối thì thanh tra

sẽ không thể thực hiện được trọng trách của mình

Yếu tố chính trị

Yếu tố quan trọng quyết định hiệu lực, hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng,chống tham nhũng nói chung và phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ nóiriêng là sự lãnh đạo của Đảng Trong điều kiện Đảng cầm quyền, mọi hoạt động củacác cơ quan nhà nước đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, quyết tâm chính trị của Đảng

là điều kiện tiên quyết trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng nói chung vàphòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ nói riêng Sự quyết tâm của Đảng đốivới phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ thể hiện qua hàng loạt Văn kiện,Nghị quyết có nội dung liên quan đến việc phòng, chống tham nhũng về công táccán bộ như: Kết luận số 12-KL/TW, ngày 23-3-2017, của Bộ Chính trị, về Sửa đổi,

bổ sung một số nội dung quy định về công tác cán bộ ; Nghị quyết số 26-NQ/TWngày 19/5/2018 của Ban chấp hành Trung ương khóa XII về tập trung xây dựng độingũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đầy đủ phẩm chất, năng lực và uy tín,ngang tầm nhiệm vụ; Quy định số 179-QĐ/TW, ngày 25/2/2019, của Bộ Chính trị,

Về chế độ kiểm tra, giám sát công tác cán bộ ; Quy định số 205-QĐ/TW ngày23/9/2019 của Bộ Chính trị về việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và

chống chạy chức, chạy quyền Thanh tra tỉnh triển khai thực hiện nghiêm túc cácchủ trương nói trên của Đảng đã góp phần đáng kể vào việc nâng cao hiệu quảthanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ ở các địa phương.

Yếu tố chỉ đạo điều hành và quan hệ phối hợp

Quyết tâm chính trị là yếu tố hàng đầu quyết định sự thành công của công tácthanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ, nhưng không có sự gươngmẫu, quyết liệt của người đứng đầu, sự vào cuộc của cán bộ, đảng viên, công chức,của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội thì quyết tâm chính trị cũng không thể trởthành hiện thực Khi cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy có quyết tâm chính trị cao, yêucầu nâng cao vai trò và hiệu quả của thanh tra phòng, chống tham nhũng về công táccán bộ thì quyết tâm đó lan tỏa rộng khắp, tạo động lực to lớn thúc đẩy các thanh traviên thực hiện tốt công tác thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ.Ngược lại, nếu cấp ủy, nhất là người đứng đầu cấp ủy không quan tâm thì công tácthanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ khó thực hiện hiệu quả, cókhi chỉ là hình thức

Đồng thời, do phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ là chức năng,nhiệm vụ của nhiều cơ quan và việc thanh tra phòng, chống tham nhũng về công táccán bộ cũng cần sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, tổ chức nên quan hệ phối hợp giữacác cơ quan đó có ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động thanh tra phòng, chống thamnhũng về công tác cán bộ Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra trong phòng,chống tham nhũng về công tác cán bộ, pháp luật hiện hành đã xác định trách nhiệmcủa các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan tới hoạt động này, trong đó có nhiều quyđịnh về việc phối hợp trong hoạt động thanh tra giữa các chủ thể đó, nhất là tronggiai đoạn xử lý kết luận thanh tra hoặc xử lý các vụ vi phạm pháp luật phát hiện quathanh tra Việc phối hợp cũng được thể hiện trong nhiều giai đoạn của hoạt độngthanh tra, từ khi chuẩn bị thanh tra cho tới khi kết thúc và xử lý kết quả thanh tra

Sự phối hợp đó được thể hiện ngay trong nội bộ thanh tra như: việc phối hợp đểcông bố quyết định thanh tra; xây dựng báo cáo, kết luận thanh tra Hay giữa đoànthanh tra với đối tượng thanh tra và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việccung cấp thông tin, tài liệu, giải trình và chấp hành quyết định xử lý sau thanh

tra.Trong trường hợp cơ quan thanh trachuyển hồ sơ vụ việc tham nhũng cho cơquan điều tra thì cơ quan điều tra phải tiếp nhận và giải quyết theo quy định củapháp luật về tố tụng hình sự, đồng thời cơ quan thanh tracó trách nhiệm thông báocho Viện kiểm sát cùng cấp để thực hiện việc kiểm sát Cơ quan điều tra, Viện kiểmsát có trách nhiệm phối hợp trong việc tiếp nhận vụ việc và thông báo kết quả xử lý

vụ việc cho cơ quan thanh trabiết

Yếu tố bộ máy và năng lực, đạo đức công vụ

Hoạt động của thanh tra tỉnh chịu sự ảnh hưởng khá lớn bởi cách thức tổ chức

bộ máy, cơ cấu tổ chức của hệ thống thanh tra nhà nước và cơ cấu tổ chức của thanh tratỉnh Hệ thống thanh tra nhà nước là một chỉnh thể và thanh tra tỉnh là một bộ phận Cả

bộ máy chỉ hoạt động tốt khi mỗi bộ phận vừa thực hiện tốt nhiệm vụ của mình vừaphối hợp tốt với các bộ phận khác để hoàn thành được mục tiêu chung Cơ cấu tổ chứccủa thanh tra tỉnh hợp lý sẽ tránh được sự chồng chéo, vướng mắc, dễ dàng phối hợp,điều chỉnh công việc trong thực hiện nhiệm vụ, tiết kiệm thời gian; ngược lại nếu cơcấu bất hợp lý sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động thanh tra nói chung và hoạt động thanhtra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ nói riêng

Đồng thời, năng lực và đạo đức công vụ của các thanh tra viên cũng ảnhhưởng lớn tới hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ.Trình độ nhận thức, ý thức chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp của cán bộ thanh tra cóvai trò cực kỳ quan trọng trong việc hình thành lập trường tư tưởng của thanh traviên Bởi vì, lập trường tư tưởng vững vàng sẽ là tiền đề vững chắc bảo đảm chohoạt động thanh tra đúng với đường lối của đảng, pháp luật của Nhà nước Vai trò ýthức chính trị của thanh tra viên đặc biệt quan trọng khi phải áp dụng pháp luậttrong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay với những mặt trái của nó Chính ý thứcchính trị của thanh tra viên là nhân tố làm cho khi tiến hành hoạt động thanh tra,thanh tra viên không rơi vào tình trạng pháp luật đơn thuần , máy móc, tách rời cácquy phạm pháp luật với lợi ích chung của xã hội, mà còn giúp cho thanh tra viên cóđược bản lĩnh để xử lý các tình huống trong thực tiễn một cách nhanh chóng, kịpthời và sáng tạo Ngoài ý thức, đạo đức nghề nghiệp thì năng lực, trình độ củangười tiến hành thanh tra cũng đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng không nhỏ tới

kết quả hoạt động thanh tra Chính vì vậy, pháp luật đòi hỏi người được bổ nhiệmthanh tra viên phải có những điều kiện, tiêu chuẩn nhất định, đó là: Trung thành với

Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; có phẩm chấtđạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết, trung thực, công minh, khách quan;tốt nghiệp đại học, có kiến thức quản lý nhà nước và am hiểu pháp luật; đối vớiThanh tra viên chuyên ngành còn phải có kiến thức chuyên môn về chuyên ngànhđó; Có văn bằng hoặc chứng chỉ về nghiệp vụ thanh tra; Có ít nhất 02 năm làm côngtác thanh tra (không kể thời gian tập sự), trừ trường hợp là cán bộ, công chức, viênchức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân công tác ở cơ quan, tổchức, đơn vị khác từ 05 năm trở lên chuyển sang thanh tra nhà nước Ngoài ra, sự

am hiểu về đời sống xã hội, kinh nghiệm sống của mỗi cá nhân cũng là yếu tố giúpcho thanh tra viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và do đó nó có ảnh hưởng đếnhoạt động thanh tra trong công tác cán bộ của thanh tra viên

Bên cạnh trình độ năng lực, đạo đức công vụ của các thanh tra viên cũng ảnhhưởng lớn tới hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ Nếucán bộ thanh tra không có đạo đức công vụ, thiếu bản lĩnh sẽ vi phạm quy định vềnhững điều cấm theo quy định của Luật Thanh tra, của Luật Phòng, chống thamnhũng, như: vòi vĩnh, nhận tiền, nhận hiện vật có giá trị hay đề nghị một hình thứcnào đó (như: đi du lịch hay khám bệnh ở nước ngoài; xin việc cho người thân; đềnghị đơn vị cho người quen tham gia 1 phần của dự án …), từ đó theo nhiệm vụ,quyền hạn của mình, cán bộ thanh tra sẽ làm sai lệch bản chất hoặc bỏ qua sai phạmcủa đối tượng thanh tra; làm lộ thông tin, tài liệu về Kế hoạch tiến hành thanh tra,

về kết quả thanh tra Đây chính là một trong những biểu hiện của vi phạm kỷ luật,

kỷ cương hành chính, thậm chí là vi phạm pháp luật

Do vậy, cán bộ thanh tra không những cần nâng cao nghiệp vụ chuyên môn

mà luôn phải rèn luyện bản lĩnh, đạo đức công vụ, đồng thời cần làm tốt công tác tưtưởng tại nơi được thanh tra, nhất là với những người có trách nhiệm để họ hiểu rõmục đích, yêu cầu của cuộc thanh tra và trách nhiệm của họ, trên cơ sở đó phân hoáđối tượng, hạn chế nhân tố tiêu cực, phát huy nhân tố tích cực, góp phần vào kếtquả cuộc thanh tra

Yếu tố xung đột lợi ích

Yếu tố xung đột lợi ích có thể được hiểu là tình huống, trong đó cán bộ, côngchức, viên chức có thể hưởng lợi cá nhân từ một quyết định đưa ra trong khi thihành nhiệm vụ, công vụ của mình Yếu tố xung đột lợi ích có thể xảy ra trong hoạtđộng quản lý, điều hành của bất kỳ cơ quan, tổ chức, đơn vị nào với những tìnhhuống mà chúng ta dễ gặp phải Ví dụ: Việc người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn

vị tổ chức tuyển dụng nhân sự mà những người thân, quen, thậm chí là vợ, conngười đó lại chính là đối tượng dự tuyển và trúng tuyển Hoặc trong khi thực hiệncông tác thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ, trường hợp thủtrưởng cơ quan thanh tra, thanh tra viên… có quan hệ về lợi ích với đối tượngthanh tra về công tác cán bộ thì cũng xảy ra tình huống xung đột lợi ích

Các tình huống xung đột lợi ích là một thực tế luôn tồn tại trong hoạt độngcủa cơ quan, tổ chức, đơn vị và tiềm ẩn hành vi tham nhũng Kiểm soát tốt nhữngtình huống này sẽ góp phần quan trọng phòng ngừa, giảm thiểu các biểu hiện thamnhũng, tiêu cực, vụ lợi cá nhân Ngược lại, nếu không kiểm soát tốt, xung đột lợiích sẽ làm gia tăng tình trạng tham nhũng nói chung và tham nhũng về công tác cán

bộ nói riêng

Yếu tố giám sát của xã hội

Hoạt động giám sát xã hội đối với công tác thanh tra phòng, chống thamnhũng về công tác cán bộ là việc theo dõi, xem xét, đánh giá, kiến nghị của các cánhân hay cộng đồng dân cư trực tiếp hoặc thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Namcác cấp và các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, báo chí, phương tiệntruyền thông và các tập thể lao động đối với hoạt động của thanh tra Sự tham giagiám sát của xã hội, của từng công dân đóng vai trò vô cùng quan trọng trong côngtác thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ, giúp thanh tra nắm bắtđược thêm nhiều thông tin, sự việc, sự vụ có liên quan đến tham nhũng về công táccán bộ Nếu giám sát xã hội càng toàn diện sẽ càng phát huy được hiệu quả trongcông tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ Ngược lại, nếu xã hội thờ ơ,không quan tâm, giám sát chặt chẽ hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong vàngoài nhà nước thì thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ sẽ không

có hoặc có rất ít thông tin khách quan từ xã hội, sẽ giảm hiệu quả hoạt động củacông tác thanh tra phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ.

Việc giám sát của xã hội thể hiện toàn diện đối với các hoạt động phòng vàchống tham nhũng về công tác cán bộ, tức là bao gồm cả việc thực hiện công tácphòng ngừa tham nhũng về công tác cán bộ như: tuyên truyền pháp luật, quản lý,giám sát cán bộ, công chức, viên chức; hoàn thiện, thực hiện nghiêm các quy địnhcông tác tổ chức, cán bộ; kiểm soát tài sản, thu nhập; tăng cường công khai, minhbạch trong thực thi công vụ; hoàn thiện thể chế về quản lý kinh tế - xã hội đến côngtác xử lý, chống lại hành vi tham nhũng về công tác cán bộ như: kiểm tra, thanh tra,kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, giám định và thu hồi tài sản tham nhũng; nângcao nhận thức và phát huy vai trò của toàn xã hội; kiện toàn tổ chức bộ máy, chứcnăng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị có chức năng phòng, chống tham nhũng, hợptác quốc tế trong phòng, chống tham nhũng Việc giám sát xã hội bao gồm cả khiếunại, tố cáo, phản ánh về tham nhũng cũng như về hoạt động thanh tra, về công táccán bộ

1.2 Pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ

Pháp luật về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ chính là căn cứ, là cơ sở pháp lý để thanh tra tỉnh thực hiện công tácphòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ Hệ thống pháp luật quy định về vai trò của thanh tra tỉnh trong phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ khá rộng, bao gồm cả những văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ và những văn bản gián tiếp liên quan đến công tác này Ở đây, học viên chỉ giới thiệu 4 nhóm văn bản liên quan mật thiết nhất đến công tác phòng, chống tham nhũng về công tác cán bộ gồm: pháp luật thanh tra, pháp luật phòng, chống tham nhũng, pháp luật về tổ chức cán bộ và pháp luật về khiếu nại, tố cáo

1.2.1 Pháp luật về thanh tra

Luật Thanh tra có các quy định về chức năng, nhiệm vụ của thanh tra tỉnh liên quan đến vấn đề phòng, chống tham nhũng nói chung và phòng, chống tham