Bài soạn Tiết 39- Sơ lược về Bảng tuần hoàn các NTHH

Kiến thức : + Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử + Cấu tạo bảng tuần hoàn mới ở lớp 9 gồm ô nguyên tố, chu kì, nhóm Ô nguyên tố cho b

Ng y soà ạn:9/1/2011

Ng y già ảng:12/1/2011

Tiết 39.B i 31 à

Sơ lợc về bảng hệ thống tuần hoàn các

nguyên tố hoá học

I/ Mục tiêu

1 Kiến thức :

+ Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử

+ Cấu tạo bảng tuần hoàn mới ở lớp 9 gồm ô nguyên tố, chu kì, nhóm

Ô nguyên tố cho biết: Số hiệu nguyên tử, kí hiệu hoá học, tên nguyên tố, nguyên

tử khối; Chu kì gồm các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử đợc xếp thành hàng ngang theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân ng/tử ; nhóm gồm các nguyên tố mà nguyên tử có cùng số elẻcton lớp ngoài cùng đợc xếp thành một cột dọc theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử

2 Kỹ năng :

- biết: Cấu tạo nguyên tử của nguyên tố hóa học khi biết vị trí và ngợc lại

3 Thái độ:

- yêu môn học

II/ Chuẩn bị

- Bảng tuần hoàn phóng to

- Sơ đồ cấu tạo nguyên tử của một số nguyên tố: O, Na, Li, Cl, Mg, C, N, Be III/ Ph ơng pháp

Thuyết trình, vấn đáp, trực quan

IV/ Tiến trình bài dạy

1 Ổ n đị nh l ớ p ( 1phút)

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)

Công nghiệp silicat là gì? kể tên một số nghành công nghiệp silicat và nguyên liệu chính

3 B i mà ớ i ( 28 phút)

a) Giới thiệu b i à

b) Phát triển bài

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung b i à

Hoạt động 1 Giới thiệu về bảng tuần hoàn và giá trị của bảng tuần hoàn:3p

GV treo bảng HT tuần hoàn các nguyên tố hoá học trớc

lớp

GV giới thiệu về bảng HTTH và nhà bác học Menđeleep

GV giới thiệu cơ sở sắp xếp của bảng HTTH

I Giới thiệu về bảng tuần hoàn và giá trị của bảng tuần hoàn

Bảng hệ thống tuần hoàn có hơn một trăm nguyên tố đợc sắp xếp

theo chiều tăng dần

Hoạt động 2 Cấu tạo bảng tuần hoàn: 25p

GV giới thiệu khái quát bảng HTTH:

- Ô

- Chu kì

- Nhóm

GV chỉ ô số 12 yêu cầu HS quan sát và nhận xét

Ví dụ: Ô nguyên tử magie:

- Số hiệu nguyên tử của magie là 12 cho biết:

+ Mg ở ô số 12

+ Điện tích hạt nhân là +12

+ Có 12 electron ở lớp vỏ

- Kí hiệu hoá học của nguyên tố: Mg

- Tên nguyên tố: Magie

- Nguyên tử khối: 24

HS rút ra nhận xét trong SGK-96

GV yêu cầu HS quan sát các ô 13,15,17 và cho biết ý

nghĩa của các con số, kí hiệu trong các ô đó

GV đính sơ đồ cấu tạo nguyên tử của các nguyên tố: O,

Li, C, N, Be lên bảng

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm về các nội dung:

- Bảng hệ thống tuần hoàn có bao nhiêu chu kì, mỗi chu

kì có bao nhiêu hàng? (Có 7 chu kì trong đó: Chu kì 1,2,3

mỗi chu kì có 1 hàng (chu kì nhỏ); chu kì 4,5,6,7 (chu kì

lớn)

- Điện tích hạt nhân các nguyên tử trong trong một chu kì

thay đổi nh thế nào?( đi từ trái sang phải điện tích hạt

nhân tăng dần)

- Số lớp e của nguyên tử các nguyên tố trong cùng một

chu kì có đặc điểm gì? (Số lớp e của nguyên tử các

nguyên tố trong cùng một chu kì bằng nhau và bằng số

thứ tự của chu kì)

II Cấu tạo bảng tuần hoàn

1) Ônguyên tố

Ô nguyên tố cho biết: + Số hiệu nguyên tử (số thứ tự của nguyên tố) Số hiệu nguyên tử

có số trị bằng số đơn vị

điện tích hạt nhân và bằng số electron trong nguyên tử

+ Kí hiệu hoá học + Tên nguyên tố + Nguyên tử khối

2) Chu kì:

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron và đợc sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần

GV đính sơ đồ cấu tạo nguyên tử các nguyên tố: Na, K,

H, Cl, F lên bảng

HS thảo luận nhóm với các nội dung:

- Bảng HTTH có bao nhiêu nhóm? (có 8 nhóm đợc đánh

số thứ tự từ I -> VIII)

- Trong cùng một nhóm, điện tích hạt nhân ng/tử của các

nguyên tố thay đổi nh thế nào? (từ trên xuống dới tích hạt

nhân tăng dần)

- Số e lớp ngoài cùng của nguyên tố trong cùng một

nhóm có đặc điểm gì giống nhau? (bằng nhau và bằng số

thứ tự của nhóm)

GV gọi đại diện các nhóm trình bày ý kiến của nhóm

mình Các nhóm khác nhận xét

GV gọi HS nêu nhận xét trong SGK-97

3) Nhóm:

Nhóm gồm các nguyên

tố mà nguyên tử của chúng có số electron lớp ngoài cùng bằng nhau (Do đó có t/c tơng

tự nhau) xếp thành cột theo chiều tăng dần của

điện tích hạt nhân

Số thứ tự của nhóm =

số e lớp ngoài cùng

4 C ủ ng c ố ( 10 phút)

Bài tập 1: Cho các nguyên tố có số thứ tự: 15, 14, 20, 19 trong bảng

HTTH Em hãy cho biết:

a) Vị trí của các nguyên tố trên trong bảng HTTH:

- Số thứ tự, tên nguyên tố, kí hiệu

- Chu kì,

- Nhóm

b) Đặc điểm về cấu tạo nguyên tử của các nguyên tố đó:

- Điện tích hạt nhân

- Số prôtn trong hạt nhân

- Số electron

- Số electron lớp ngoài

HS làm bài tập bằng cách điền các số liệu vào bảng:

BHTTH

nguyªn

tè

îng nguyªn tö

trÝ

STT Chu

k× Nhãm §iÖntÝch

h¹t nh©n

Sè

p Sèe lípSè

e

Sè e líp ngoµi

1) Bµi tËp 2: Em h·y ®iÒn vµo b¶ng sau c¸c sè liÖu cßn thiÕu (ko sö dông

b¶ng HTTH)

KÝ

hiÖu

§iÖn tÝch h¹t

nh©n

e Sè e lípngoµi TT Chu k× nhãm

5 H ướ ng d ẫ n v ề nhà (1 phót)

- Học b i, l m b i tà à à ập

- Chuẩn bµi

V/ Rót kinh nghiÖm

………

………

………

………