Cần phải đặt ra và quan tâm giải quyết vấn đề quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên trên mọi bình diện trong tổng thành chiến lược, sách lược xây dựng, phát tr[r]
Trang 1ĐẢNG BỘ TP PLEIKU ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM Chi bộ THPT Nguyễn Chí Thanh
-TÌM HIỂU 80 NĂM NGÀY TRUYỀN THỐNG NGÀNH
TỔ CHỨC XÂY DỰNG ĐẢNG
Câu 1: Hãy nêu những mốc lịch sử quan trọng trong đánh dấu sự trưởng thành
và phát triển của ngành tổ chức xây dựng Đảng từ ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam cho đến nay?
Câu 2: Những bài học kinh nghiệm chủ yếu về công tác tổ chức xây dựng Đảng trong 80 năm qua của Đảng Cộng Sản Việt Nam?
Câu 3: Theo đồng chí, để xây dựng đội ngũ cán bộ có đức, có tài đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, công tác cán bộ cần được đổi mới như thế nào? (bài viết không quá 1 500 từ)
Câu 4: Hãy viết về một tấm gương tiêu biểu nhất trong đội ngũ cán bộ đã hoặc đang làm công tác tổ chức xây dựng Đảng mà đồng chí biết? (bài viết không quá 1
000 từ)
Câu 5: Hiện nay người cán bộ làm công tác tổ chức xây dựng Đảng cần có những tiêu chuẩn, phẩm chất gì?
BÀI LÀM
Câu 1: Hãy nêu những mốc lịch sử quan trọng trong đánh dấu sự trưởng thành và phát triển của ngành tổ chức xây dựng Đảng từ ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam cho đến nay?
1 Công tác tổ chức xây dựng Đảng trong thời kỳ Đảng lãnh đạo nhân dân xây dựng lực lượng cách mạng và đấu tranh giành chính quyền 1930-1945.
Trong những ngày đầu tháng 2 năm 1930, với sự chủ trì của đồng chí Nguyễn
Ái Quốc, những đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng đã họp Hội nghị tại Hương Cảng (Trung Quốc) để thành lập một Đảng Cộng sản thống nhất ở Việt Nam, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu “một bước ngoặc vô cùng quan trọng trong lịch của cách mạng Việt Nam”, đồng thời cũng mở đầu cho sự hình thành và phát triển công tác tổ chức của Đảng
Từ ngày 14 tháng 10 đến cuối tháng 10 năm 1930, Hội nghị Ban Chấp hành
Trung ương lâm thời của Đảng tiến hành tại Hương Cảng (Trung Quốc) Hội nghị thông qua Luận cương chính trị của Đảng do đồng chí Trần Phú khởi thảo, các án Nghị quyết về tình hình và nhiệm vụ cần kiếp của Đảng; về vận động các giới quần
Trang 2chúng; Điều lệ Đảng và các Điều lệ của một số đoàn thể quần chúng; đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương (theo sự chỉ đạo của quốc tế Cộng sản); bầu đồng chí Trần Phú làm Tổng Bí thư đầu tiên của Ban Chấp hành Trung ương Đảng
(Điều lệ Đảng được thông qua tại Hội nghị này có quy định: Trung ương cử ra các Bộ, trong đó có Bộ Tổ chức kiêm giao thông Đây là lý do Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) quyết định lấy ngày 14 tháng 10 làm Ngày truyền thống của Ngành Tổ chức xây dựng Đảng)
Giai đoạn 1930 – 1935
Công tác tổ chức xây dựng Đảng trong năm 1930 và năm 1931 là lựa chọn những người ưu tú kết nạp vào Đảng; xây dựng, củng cố các tổ chức của Đảng, khi mới thành lập, Đảng có 50 chi bộ với hơn 200 Đảng viên, đến tháng 4 năm 1931 đã
có 250 chi bộ với hơn 2400 Đảng viên Các tổ chức quần chúng Cách mạng Công hội, Nông hội, Phụ nữ Liên hiệp hội, Hội Cứu tế đỏ, Đoàn TNCS Đông Dương… do Đảng lãnh đạo lần lượt ra đời Sau cao trào Xô Viết - Nghệ Tĩnh, công tác tổ chức của Đảng tập trung vào bảo toàn lực lượng cách mạng, bảo vệ Đảng, khôi phục hệ thống tổ chức, tiếp tục phát triển Đảng viên và các Đoàn thể quần chúng
Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng họp tại Ma Cao (Trung Quốc) từ ngày 27 đến ngày 31/3/1935, đề ra nhiệm vụ khôi phục hệ thống tổ chức của Đảng từ Trung ương đến cơ sở Đại hội thông qua Điều lệ của Đảng và Điều lệ của các tổ chức quần chúng; thông qua tuyên ngôn Điều lệ quy định “Trung ương cử ra các bộ như: a) Bộ truyên tuyền, cổ động và huấn luyện; b) Bộ Tài chính; c) Bộ tổ chức kiêm giao thông” Đồng chí Lê Hồng Phong được bầu làm Tổng Thư ký tức Tổng Bí thư của Đảng Từ giữa năm 1936 đến tháng 3 năm 1938, Đồng chí Hà Huy Tập được bầu làm Tổng Thư ký, tức Tổng Bí thư của Đảng
Giai đoạn 1936-1939
Nhiệm vụ chính trị ở giai đoạn này là lãnh đạo quần chúng đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ tự do cơm áo, hoà bình, chống bọn thực dân phản động ở thuộc địa và tay sai của chúng,… “Hoàn cảnh mới, nhiệm vụ mới bắt buộc Đảng ta phải có con đường chánh trị mới, con đường chánh trị mới lại bắt buộc phải có một đường tổ chức mới” (*) Từ chủ trương đó, các tổ chức của Đảng đã được củng cố và phát triển, đưa ra một số hoạt động của Đảng ra công khai, nửa công khai, hợp pháp, cử một số người ứng cử vào viện dân biểu, Hội đồng quản hạt, Hội đồng thành phố Đó
là những công tác tổ chức nổi bật ở giai đoạn này, thể hiện nghệ thuật tổ chức của Đảng ta Hội nghị Trung ương toàn thể tháng 9 -1937 bầu bổ sung đồng chí Nguyễn Văn Cừ vào Ban Thường vụ Trung ương và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 3-1938 bầu đồng chí giữ chức vụ Tổng bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Qua cao trào dân chủ 1936 -1939, uy tín của Đảng được tăng cường, công tác
tổ chức của Đảng trưởng thành thêm một bước
Giai đoạn 1940-1945
Trang 3Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá I) tại Pắc Bó, Cao Bằng tháng 5-1941 quyết định nhiều vấn đề về tổ chức, có ý nghĩa chiến lược như: Thành lập Việt nam độc lập đồng minh (Việt Minh) thay thế Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế Lập các Hội Cứu quốc thay Hội phản đế Bỏ khẩu hiệu thành lập Chính phủ liên bang cộng hoà dân chủ Đông Dương; nêu chủ trương thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hoà Hội nghị bầu Đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ngày 01/12/1941, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra chỉ thị về công tác tổ chức của Đảng, nêu phương châm công tác tổ chức là: “Rộng rãi, thực tế, khoa học” Sau chỉ thị đó, công tác tổ chức đã được triển khai trên nhiều mặt
Trong mười lăm năm (1930-1945) Công tác tổ chức của Đảng đã có bước phát triển lớn, tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý báu về xây dựng Đảng và tổ chức, vận động quần chúng tham gia các phong trào cách mạng Từ 200 Đảng viên khi mới thành lập, đến cách mạng Tháng Tám 1945, tuy chỉ có 5000 Đảng viên, nhưng Đảng
đã lãnh đạo tiến hành thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân
2 Công tác tổ chức xây dựng Đảng thời kỳ 1945-1954
Giai đoạn 8/1945-1946
2-9-1945 nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, 6-01-1946 Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khoá I
Công tác tổ chức của Đảng trong giai đoạn này là tập trung tổ chức thắng lợi những nhiệm vụ của Cách mạng; củng cố, xây dựng và bảo vệ chính quyền dân chủ nhân dân; tiến hành tổng tuyển cử; tổ chức phát động phong trào cứu đói tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm và xây dựng đời sống mới; phát triển Mặt trận và các đoàn thể cứu quốc; xây dựng, phát triển lực lượng võ trang; bảo vệ và phát triển Đảng, chính quyền, đoàn thể Sau Cách Mạng Tháng Tám, đồng chí Lê Đức Thọ là uỷ viên Ban Thường vụ Trung ương được phân công phụ trách công tác tổ chức đến cuối 1948
Giai đoạn 1947-1954.
Ngày 19-12-1946, kháng chiến toàn quốc Công tác tổ chức của Đảng trong giai đoạn này góp phần tiến hành hai nhiệm vụ vừa kháng chiến vừa kiến quốc
Ngày 31-8-1947, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra quyết định số 10NQ/TW về thành lập các Đảng đoàn, các cơ quan chuyên môn và các chi bộ đặc biệt: “từ trên xuống dưới, các cấp bộ Hội (Đảng) có những cơ quan chuyên môn chính là: tổ chức, kiểm soát, tuyên truyền, huấn luyện, tài chính, dân vận Các cơ quan chuyên môn của Trung ương gọi là Bộ (Bộ Tổ chức, Bộ Tuyên truyền…), ở các khu, tỉnh, huyện gọi là Ban (Ban Tổ chức, Ban Huấn luyện…) Những cơ quan phụ thuộc vào các bộ gọi là Ban, phụ thuộc vào các ban gọi là các tiểu ban (Ban Công vận Trung ương, tiểu ban Công vận khu…)” Ngày 3-12-1948 Ban Thường vụ Trung ương ra Nghị quyết về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và bố trí cán bộ phụ trách các
bộ Bộ tổ chức Trung ương (bao gồm một số ban: đảng vụ, công vận, nông vận, phụ
Trang 4vận, kiểm tra, kinh tế tài chính, giao thông liên lạc, trù bị đại hội…) do đồng chí Hoàng Quốc Việt giữ chức vụ chủ nhiệm, các đồng chí Trần Đăng Ninh, Nguyễn Lương Bằng, Tôn Đức Thắng, Lê Văn Lương là uỷ viên Bộ Tổ chức và phân công các đồng chí uỷ viên phụ trách các Ban Đồng chí Lê Văn Lương phụ trách Ban Đảng vụ
Từ ngày 11 đến ngày 19 tháng 2 năm 1951, Đại hội đại biểu toàn quốc lần II của Đảng họp tại xã Vinh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang, đã thông qua báo cáo chính trị, báo cáo về tổ chức và Điều lệ Đảng; quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai và lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam Các nghị quyết định của Đại Hội Đảng chỉ rõ mục tiêu của công tác xây dựng Đảng ở thời kỳ này và đảm bảo cho Đảng “tăng cường lãnh đạo chính quyền, lãnh đạo quân đội và lãnh đạo toàn dân kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ” đến thắng lợi hoàn toàn; “phát triển chế độ dân chủ nhân dân tiến lên chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” Chủ tịch
Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Đảng; đồng chí Trường Chinh tiếp tục bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Ngày 16-4-1951, Ban Chấp hành Trung ương (Khóa II) đã ra Nghị quyết số 09/TW về thành lập các Ban và Tiểu ban của Trung ương, trong đó có Ban Tổ chức Trung ương (trước đó là Ban Đảng vụ) và cử đồng chí Lê Văn Lương làm Trưởng Ban Ban Tổ chức Trung ương trực thuộc ban Thường vụ Trung ương, có cơ cấu bộ máy và nhận sự chuyên trách; có chức năng và nhiệm vụ tương tự như Ban Tổ chức Trung ương các thời kỳ sau này Ban từng bước được kiện toàn góp phần to lớn vào công tác xây dựng Đảng và vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến, kiến quốc của nhân dân ta
3 Công tác tổ chức xây dựng Đảng thời kỳ 1955 -1975:
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng tiến hành tại Hà Nội từ ngày 5 đến ngày 10-9-1960, đã tổng kết 30 năm công tác xây dựng Đảng, nhấn mạnh chủ nghĩa Mác-Lê-nin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng; thông qua Điều lệ Đảng (sửa đổi ) và kế hoạch nhà nước 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) Đồng chí Hồ Chí Minh được tiếp tục bầu làm chủ tịch Đảng và đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Đồng chí Lê Đức Thọ được Bộ chính trị phân công làm Trưởng ban Tổ chức Trung ương từ 1957 Khi Trung ương phân công đồng chí Lê Đức Thọ trực tiếp lãnh đạo cuộc đấu tranh ngoại giao với Mỹ tại Hội nghị Paris, đồng chí Lê Văn Lương được phân công thay đồng chí Lê Đức Thọ làm Trưởng ban Tổ chức Trung ương
Thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là thắng lợi của đường lối chính trị, quân sự, ngoại giao đúng đắn và cũng là thắng lợi trong công tác tổ chức tình hình của Đảng Trong 20 năm đó, các cơ quan tổ chức và đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức dù hoạt động ở địa phương hay tiền tuyến, ở vùng địch tạm chiếm hay vùng giải phóng, dù phải đấu tranh trong các trại giam tàn bạo của nhà tù Mỹ-nguỵ hay nơi biên cương hẻo lánh, đều trung thành với Đảng, với Tổ Quốc, nổ lực phấn đấu, hy sinh hoàn thành nhiệm vụ Hàng ngàn cán bộ làm công tác tổ chức đã anh dũng hi sinh Tổ quốc và Đảng đời đời nhớ ơn các đồng chí đó!
Trang 54 Công tác tổ chức xây dựng Đảng thời kỳ từ 1975 đến nay.
Giai đoạn 1975-1986
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng (14 đến 20-12-1976) tại Hà Nội, thông qua báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và sửa đổi Điều lệ Đảng và Điều lệ Đảng (sửa đổi), quyết định đổi tên Đảng lao động Việt Nam thành Đảng Cộng Sản Việt Nam Đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Tổng Bí thư Chấp hành Trung ương Đảng
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng (27 đến 31-3-1982) tại Hà Nội, chủ trương tiếp tục đường lối tổ chức của Đảng do đại hội IV vạch ra và nhấn mạnh 5 yêu cầu đối với công tác tổ chức của Đảng : Đảo đảm thấu suốt đường lối; cải tiến sự lãnh đạo của Đảng gắn với đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, củng cố cơ sở Đảng; đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, xây dựng đội ngũ cốt cán; phát huy truyền thống đoàn kết thống nhất của Đảng Đồng chí Lê Duẩn được bầu lại làm Tổng Bí thư
Sau Đại hội, công tác tổ chức xây dựng Đảng tập trung vào việc củng cố hệ thống tổ chức của Đảng, tiến hành xây dựng các quy chế làm việc của cấp Ủy và tổ chức Đảng, đề cao trách nhiệm của tập thể và cá nhân, khắc phục những yếu kém, nhất là tính thụ động, ỷ lại cấp trên; kết hợp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với sự kiện toàn các cơ quan chính quyền, cải tiến tổ chức và cơ chế quản lý, nâng cao tính chiến đấu của đội ngũ đảng viên; tiếp tục tiến hành việc kiểm tra đảng viên và phát thẻ đảng viên; đưa những người không đủ tư cách ra khỏi Đảng
Ngày 14-7-1986 Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu đồng chí Trường Chinh làm Tổng Bí thư, thay đồng chí Lê Duẩn vừa từ trần
Giai đoạn từ 1986 đến nay: Tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (15 đến 18-12-1986) tại Hà Nội, đề ra đường lối đổi mới toàn diện, vạch rõ nhiệm vụ của công tác xây dựng Đảng là: Xây dựng Đảng thật sự ngang tầm một Đảng cầm quyền có trọng trách lãnh đạo toàn dân thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược Đảng phải đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế; đổi mới tổ chức; đổi mới đỗi ngũ cán bộ; đổi mới phong cách lãnh đạo và công tác, khẳng định xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhân tố quyết định sự phát triển của cách mạng Đồng chí Nguyễn Văn Linh được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Từ năm 1980 đến tháng 6 năm 1991, đồng chí Nguyễn Đức Tâm, uỷ viên Bộ Chính trị được cử làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương
Thực hiện Nghị quyết Đại hội VI, công tác tổ chức xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ này tập trung vào việc chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện các chủ trương, chính sách đổi mới; tiếp tục thực hiện Nghị quyết 34/NQ-TW của Bộ Chính trị khoá V về kiện toàn tổ chức; Nghị quyết 04 của Bộ Chính trị về “Làm trong sạch và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng và bộ máy nhà nước, làm lành mạnh các quan hệ xã hội”
Đại hội đại biểu lần thứ VII của Đảng (24 đến 27-6-1991) tại Hà Nội chỉ rõ:
“để lãnh đạo thắng lợi công cuộc đổi mới cũng như toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ
Trang 6nghĩa xã hội về bảo vệ Tổ quốc, Đảng phải tự đổi mới và chỉnh đốn để có kiến thức, năng lực và sức chiến đấu mới, khắc phục có hiệu quả các hiện tượng tiêu cực và các mặt yếu kém, khôi phục và nâng cao uy tín của Đảng trong nhân dân Đảng phải được xây dựng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là đội tuyên phong của giai cấp công nhân, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc” Đồng chí Đỗ Mười được bầu Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đồng chí Lê Phước Thọ uỷ viên Bộ Chính trị được cử làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương
Bộ Chính trị khoá VII căn cứ vào Nghị quyết Đại hội VII về chủ trương tiến hành tổng kết công tác xây dựng Đảng, Quyết định thành lập tiểu ban Tổng kết xây dựng Đảng thời kỳ 1975-1995, rút ra những bài học bổ ích của công tác xây dựng Đảng trên cả ba mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (28-6 đến 01-7-1996) tại Hà Nội, khẳng định tính chất đúng đắn của đường lối đổi mới toàn diện do Đại hội VI đề
ra Đại hội chỉ ra 6 bài học chủ yếu qua mười năm thực hiện đổi mới Trong đó, có bài học tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, lấy lãnh đạo phát triển kinh tế làm nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt Đồng chí Đỗ Mười tiếp tục được làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Tại Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII (tháng 12-1997) đồng chí Lê Khả Phiêu được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương thay đồng chí Đỗ Mười thôi giữ chức Tổng Bí thư để làm cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng Bộ Chính trị khoá VIII cử đồng chí Nguyễn Văn An, uỷ viên Bộ Chính trị làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương
Trong nhiệm kỳ khoá VIII, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra và chỉ đạo thực hiện nhiều Nghị quyết quan trọng về công tác tổ chức, cán bộ: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 về “chiến lược cán bộ trong thời kỳ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, về “phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tiếp tục xây dựng Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sạch, vững mạnh” (18-6-1997); Nghị quyết hội Trung ương 6 (lần 2) “về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” (02-02-1999); Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 “về một
số vấn đề tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị về tiền lương, trợ cấp xã hội thuộc ngân sách Nhà nước” (16-8-1999) Thực hiện các Nghị quyết đó, Đảng tiếp tục được củng cố về chính trị, tư tưởng và tổ chức; Nhà nước tiếp tục được tăng cường về chức năng quản lý nền hành chính được cải cách một bước; Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúng tiếp tục được đổi mới về nội dung và phương pháp hoạt động; quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực được phát huy; một số chính sách và quy chế bảo đảm quyền làm chủ, trước hết ở cơ sở bước đầu được thực hiện
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng được tiến hành tại Hà Nội từ ngày 12 đến ngày 22 tháng 4 năm 2001, Quyết định tiếp tục tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, củng cố mối quan hệ mật thiết bỡi nhân dân; tập trung làm tốt
4 công tác quan trọng là: Giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân; tiếp tục đổi mới công tác cán bộ; xây dựng, củng cố các tổ chức cơ sở Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Đồng chí Nông Đức
Trang 7Mạnh được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Bộ Chính trị cử đồng chí Trần Đình Hoan, uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng làm Trưởng Ban Tổ chức Trung ương
Trải qua hơn 70 năm đấu tranh giành chính quyền, kháng chiến chống giặc ngoại xâm, xây dựng, bảo vệ đất nước và tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện theo định hướng xã hội chủ nghĩa, công tác tổ chức xây dựng Đảng không ngừng được duy trì và phát triển Trong quá trình cách mạng, hệ thống các cơ quan tổ chức và đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức của Đảng ngày càng trưởng thành, tích luỹ được nhiều kinh nghiệm phong phú, đúc kết từ thực tiễn sinh động của quá trình cách mạng và của công tác xây dựng Đảng qua các thời kỳ, góp phần to lớn vào những thắng lợi vẻ vang trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc ta
Câu 2: Những bài học kinh nghiệm chủ yếu về công tác tổ chức xây dựng Đảng trong 80 năm qua của Đảng Cộng Sản Việt Nam?
Thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản đi lên chủ nghĩa xã hội Đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu nhưng có thể bằng nhiều hình thức, biện pháp khác nhau, thích hợp với hoàn cảnh, điều kiện lịch sử cụ thể Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của xã hội Trung Quốc và những thành công to lớn của Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới là minh chứng thực tiễn cho sự nhận định của V.I Lê-nin: “chừng nào chúng ta chưa thực hiện được chủ nghĩa cộng sản toàn vẹn thì không một hình thức nào là vĩnh viễn cả Chúng ta không cho là chúng ta đã biết
rõ con đường chính xác Nhưng chắc chắn và nhất định chúng ta sẽ đi tới chủ nghĩa cộng sản”
Trước những biến động, khủng hoảng và đổ vỡ của mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Đông Âu và Liên Xô, trước những khó khăn của tình hình kinh tế - xã hội trong nước, nhưng dưới ngọn cờ của Cách mạng Tháng Mười vĩ đại, Đảng ta vẫn vững vàng bản lĩnh chính trị, tin tưởng vào tương lai của chủ nghĩa xã hội Chính vì vậy, dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vượt qua biết bao gian nan thử thách để đưa công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa tiến lên một cách vững chắc Trong hoàn cảnh quốc tế hiện nay, khi nước ta đã gia nhập
Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), hoà nhập đầy đủ vào nền kinh tế thế giới, những bài học của Cách mạng Tháng Mười và con đường lịch sử của hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa Liên Xô và Đông Âu càng trở nên có ý nghĩa thiết thực đối với cách mạng Việt Nam, nhất là đối với công tác xây dựng Đảng cầm quyền - một yếu
tố có ý nghĩa quyết định thành bại của công cuộc xây dựng phát triển đất nước, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh Những bài học có thể rút ra từ thực tế lịch sử ấy là gì?
1.Đảng phải kiên định với chủ nghĩa Mác – Lê Nin tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời phải tôn trọng thực tiến, biết vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê Nin,
tư tưởng Hồ Chí Minh vào những hoàn cảnh lịch sử cụ thể
Sự kiện Liên Xô và Đông Âu sụp đổ là thực tế đau xót nhưng Cách Mạng Tháng Mười đâu phải là “sự lầm lạc lịch sử” như luận điệu sai trái của những kẻ cố tình xuyên tạc và phủ nhận Những khuyến điểm sai lầm, trong thực tiễn xây dựng
Trang 8chủ nghĩa xã hội, thậm chí cả những biến dạng, lệch lạc của chủ nghĩa xã hội có thể làm đổ vỡ một thể chế, làm tan rã một đảng, một nhà nước ở những thời điểm và tình huống mang tính bi kịch, nhưng không vì thế mà chiều hướng lịch sử có thể thay đổi Trong trường hợp thất bại của mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu, không thể chối cãi được rằng, nguyên nhân và trách nhiệm đầu tiên là thuộc về các đảng cộng sản và công tác xây dựng đảng, thể hiện trước hết có thể nhận ra là việc không trung thành, kiên định với chủ nghĩa Mác - Lê Nin theo 2 chiều hướng: một mặt, xa rời mục tiêu cách mạng và những nguyên tắc căn bản trong xây dựng và hoạt động của Đảng; mặt khác, vận dụng một cách máy móc, giáo điều những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lê Nin, chủ quan, nóng vội, không đếm xỉa đến thực tiễn cũng như những yêu cầu cuộc sống đang đặt ra
Ngày nay, khi đã có đội lùi lịch sử nhất định để nhìn lại công cuộc “cải tổ” ở Liên Xô thời kỳ những năm 80 của thế kỷ XX, có thể thấy, bộ phận lãnh đạo tối cao của Đảng đã xuất phát từ những mong muốn chủ quan để đề ra và thực hiện những chủ trương, biện pháp nhằm cứu vãn tình hình khủng hoảng Đó là công cuộc “cải tổ”
từ trên xuống, từ những ngôn từ nặng chất lý luận giáo điều, những triết lý thuần túy
lý thuyết, không đáp ứng những đòi hỏi cụ thể, thực hiện của các tầng lớp nhân dân
Có thể so sánh cuộc “cải tổ” ở Liên Xô như việc xây dựng nhà từ nóc xây xuống Những sai lầm ấy là nguyên nhân dẫn Đảng tới sự suy yếu, mất sức chiến đấu, mất uy tín trong xã hội, chia rẻ nội bộ, không đưa ra được những đường lối, chủ trương đúng đắn và kết cục là tự đánh mất vai trò lãnh đạo xã hội
Từ bài học ấy cũng như từ chính thực tiễn công cuộc đổi mới của đất nước ta cho thấy, chỉ có trung thành với lý tưởng và mục tiêu của cách mạng Tháng Mười, của chủ nghĩa Mác – Lê-Nin, của chủ nghĩa xã hội khoa học, Đảng mới có thể đoàn kết, xây dựng đội ngũ vững mạnh giữ vai trò lãnh đạo xã hội, thực hiện thành công sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên một Đảng trung thành với chủ nghĩa Mác – Lê-Nin, bao hàm sự trung thành đồng
thời với mục tiêu cách mạng mà học thuyết khoa học làm nên bản chất của học thuyết đó Trên cơ sở phân tích lịch sử một cách biện chứng, sâu sắc, các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác Lê nin đã chi ra rằng, xã hội loài người tất yếu đi tới chủ nghĩa cộng sản Điều này không phụ thuộc vào mong muốn hay ý chí của một hay nhiều người nào đó, mà là quy luật vận động tất yếu của lịch sử Song, con đường đi tới chủ nghĩa cộng sản gắn liền với cuộc cách mạng về sự phát triển toàn diện của con người cùng các mối quan hệ xã hội và xây dựng các yếu tố nhằm bảo đảm những điều kiện vật chất cho sự tồn tại và phát triển của chế độ đó Đó là một cuộc cách mạng triệt để nhất, khoa học nhất, đòi hỏi sự sáng tạo lớn nhất trong lịch sử loài người từ trước tới nay
Chủ nghĩa Mác Lê Nin hình thành trên cơ sở phương pháp khoa học và đòi hỏi ứng xử với nó một cách khoa học C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã nhiều lần nhắc lại rằng, học thuyết của mình chỉ là “những nguyên lý tổng quát” và do đó “bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào, việc áp dụng những nguyên lý đó cũng phải tuỳ theo hoàn cảnh lịch
sử đương thời V.I Lê-nin đã nhiều lần nhắc đi, nhắc lại rằng, lý luận của chủ nghĩa Mác là kim chỉ nam cho hành động cách mạng không phải là giáo điều, nó mang tính
Trang 9sáng tạo và luôn luôn cần phải được bổ sung bằng sự tổng kết những bài học từ thực tiễn cách mạng” Chính V.I Lê nin cũng là người đã tiếp nhận và vận dụng học thuyết cách mạng của C.Mác, Ph Ăng-ghen vào điều kiện lịch sử cụ thể của nước Nga một cách đầy sáng tạo, mà tiêu biểu nhất là nhận thức mới về thời cơ và điều kiện nổ ra cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh nguyên tắc “lý luận phải liên hệ với thực tế” Người nói “ Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác – Lê-nin Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thi hành thực tiễn
mù quáng Lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” Người nhấn mạnh rằng, học tập, tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lê-nin là “học tập tinh thần của chủ nghĩa Mác – Lê-nin , học tập lập trường, quan điểm và phương của chủ nghĩa Mác – Lê-nin” để vận dụng vào việc “phân tích và giải quyết các vấn đề cụ thể của cách mạng nước ta, cho hợp với điều kiện đặc biệt của nước ta” Ngay từ những năm tháng đầu tiên đón nhận học thuyết cách mạng Mác – Lê-nin, tổ chức ra Đảng cộng sản để tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, giành độc lập cho đất nước, tự do cho nhân dân, Hồ Chí Minh đã nhận thức và hành động nhất quán theo tinh thần ấy Người đã vận dụng học thuyết cách mạng xã hội chủ nghĩa vào tình hình cụ thể của Việt Nam, một nước thuộc địa với nền sản xuất nông nghiệp lạc hậu, với đặc điểm hình thành dân tộc gắn liền với cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt và cuộc đấu tranh kiên cường chống ngoại xâm, bảo vệ không gian sinh tồn của cộng đồng Trong điều kiện ấy, quan điểm cơ bản, nhất quán của Hồ Chí Minh thể hiện
ngay từ những văn kiện đầu tiên của Đảng nhà độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội nhằm thực hiện mục tiêu sống còn là đánh đổ đế quốc, thực dân, “làm
cho nước An Nam được độc lập”
Những thành tựu to lớn của đất nước ta giành được trong công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng chính là một bằng chứng đầy sức thuyết phục về phương pháp khoa học, quan điểm “lý luận gắn với thực tế” Có thể nói rằng, những thành tựu đó không tách rời sự đổi mới tư duy xuất phát từ những điều kiện kinh tế, xã hội
cụ thể của đất nước để từ bỏ dứt khoát cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp sang xây dựng nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, định hướng xã hội chủ nghĩa, mở ra những khả năng to lớn trong việc khai thác các tiềm năng trong
xã hội để phát triển kinh tế, mở rộng sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân
Ngày nay khi nước ta đã gia nhập tổ chức Thương mại thế giới, nền kinh tế nước ta hội nhập đầy đủ vào hệ thống kinh tế toàn cầu, quan hệ chính trị, văn hoá, khoa học của nhà nước ta ngày càng mở rộng, đời sống văn hoá tinh thần và trình độ nhận thức của người dân ngày càng được nâng lên Điều kiện đòi hỏi của Đảng ta càng phải kiêm định mục tiêu và con đường cách mạng đã chọn, trung thành với chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những nguyễn tắc trong xây dựng và hoạt động của Đảng; đồng thời phải luôn luôn đề phòng chủ nghĩa giáo điều, cơ hội, luôn luôn gắn bó lý luận với thực tiễn, xuất phát từ những yêu cầu của thực tiễn để phân tích, vận dụng sáng tạo những nguyên lý khoa học của chủ nghĩa Mác – Lê-nin vào việc giải quyết những nhiệm vụ chính trị
Trang 102 Đảng phải liên hệ mật thiết với dân, lấy dân làm “gốc” “Chở thuyền là dân
và lật thuyền cũng là dân ” – bài học lịch sử đó mang tính phổ quát, không phải chỉ riêng của dân tộc ta Trong sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa, nhân dân không chỉ là quần chúng cách mạng, lực lượng thực hiện các nhiệm vụ chính trị để làm nên lịch sử, hơn thế, nhân dân chính là mục đích phát triển của chế độ Nói cách khác, mục đích cuối cùng, quyết định của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là nhằm phục
vụ cho sự phát triển toàn diện của nhân dân trong cộng đồng dân tộc-của con người trong xã hội Vì thế, sự liên hệ giữa Đảng với dân là một trong những điều kiện quyết định sự tồn tại và vai trò chính trị thực tế của Đảng trong xã hội
Đảng liên hệ mật thiết với dân, lấy dân làm gốc thể hiện ở những bình diện, cấp
độ khác nhau như: Cán bộ, đảng viên sống gần gũi, chia sẻ với dân; Đảng thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của dân; các đường lối, chủ trương của Đảng bảo vệ, phát triển những lợi ích toàn diện, hợp lý của dân; dân tin tưởng, tự tham gia thực hiện các nhiệm vụ chính trị do Đảng đề ra; dân trở thành hệ thống giám sát, bảo vệ Đảng, phát hiện, cảnh báo và lên án những biểu hiện sai trái trong bộ máy Đảng, Nhà nước; Đảng phải trở thành người đại diện cho quyền lợi, quyền lực cho giai cấp và dân tộc
Đó cũng chính là những điều kiện rất quan trọng bảo đảm sức mạnh cũng như khả năng của Đảng trong việc đưa ra và thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ xây dựng và phát triển đất nước, bảo vệ sự bền vững của chế độ
Trong những biến cố ở Liên Xô và Đông Âu trước đây có thể thấy một hiện tượng rất đáng suy nghĩ là người dân quay lưng lại với Đảng, không quan tâm hoặc là dửng dưng trước những biến cố dẫn đến sự sụp đổ của chế độ mà chính cha ông họ
đã dựng nên, chính bản thân họ đã góp công sức để xây dựng Thậm chí, một bộ phận công nhân đã trực tiếp tham gia vào những cuộc đình công, biểu tình, gây nên tình trạng mất trật trự, rối loạn trong xã hội, chống lại Đảng và chính quyền Xô -Viết Nếu đem so sánh tình trạng này với không khí cách mạng sôi sục của các tầng lớp công-nông-binh trong thời kỳ cách mạng Tháng Mười, trong cuộc nội chiến và trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại có thể thấy một sự tương phản tuyệt đối Vậy, nguyên nhân nào dẫn đến sự tương phản tuyệt đối này?
Có thể tìm thấy nguyên nhân sự tương phản này trong lời cảnh báo của V.I Lê-nin về nguy cơ quan liêu hoá xuất hiện trong quá trình Đảng cầm quyền, nguy cơ về
sự xa rời nhân dân của Đảng Người đã yêu cầu rất nghiêm khắc: “cần phải dùng nhiều hình thức và phương pháp kiểm tra từ dưới lên… để nhổ đi nhổ lại cho sạch hết những cỏ rác bệnh quan liêu” Rất tiếc là Đảng cộng sản Liên Xô và Đảng khác ở Đông Âu đã không quan tâm đúng mức đến những lời cảnh báo này Hệ thống tổ chức của các Đảng đã dần dần trở nên hành chính hoá, hoạt động như một bộ máy quan liêu, ngày càng xa rời nhân dân Thậm chí, ngay cả khi có dấu hiệu cụ thể về một phận trong nhân dân, nhất là công nhân đã có những phản ứng tiêu cực đối với Đảng, với chế độ, họ cũng không có những chính sách, biện pháp cần thiết để cứu vãn tình hình Có thể nói rằng, căn bệnh quan liêu, xa rời nhân dân đã làm cho đảng đánh mất chỗ đứng trong nhân dân, cũng có nghĩa là đánh mất cơ sở quan trọng nhất cho sự tồn tại và vai trò chính trị của mình trong xã hội