* Giíi thiÖu bµi: Gi¸o viªn tãm t¾t néi dung bµi tríc ®Ó liªn hÖ vµo bµi míi.[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Bài 28
Sự phát triển của văn hóa dân tộc cuối thế kỷ XVIII
nửa đầu thế kỷ XIX
Tiết 63
II Giáo dục-khoa học- kỹ thuật
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nhận biết đợc tình hình giáo dục, thi cử; sử học, địa lý, y học và những thành tựu
về kỹ thuật của đất nớc ta cuối thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX
2 Giáo dục:
- Bồi dỡng lòng tự hào về nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc ở thời kỳ này Tự hào về di sản và những thành tựu khoa học kỹ thuật trong các lĩnh vực: Địa lý, y học, dân tộc của nhân dân ta nửa cuối thế kỷ XVIII- nửa đầu thế kỷ XIX
3 Kỹ năng:
- Su tầm ca dao, tục ngữ ở địa phơng, phản ánh những bât công và tội ác trong XH phong kiến Nhận xét về tranh dân gian trong SGK
- Biết phân tích giá trị những thành tựu đã đạt đợcvề khoa học kỹ thuật ở nớc ta thời
kỳ này
II Đồ dùng:
- Giáo viên: Chân dung Lê Hữu Trác (1720- 1792)
- Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới theo yêu cầu.
III Phơng pháp:
Vấn đáp, so sánh
IV Tiến trình dạy học:
1 Khởi động: (5 )’)
*Kiểm tra:
CH:- Văn học nớc ta cuối thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX phản ánh những gì? TL:- Văn học thời kỳ này phản ánh cuộc sống XH, nguyện vọng của nhân dân
* Giới thiệu bài: Giáo viên tóm tắt nội dung bài trớc để liên hệ vào bài mới.
2 Bài mới: (38 )’)
Hoạt động của thày và trò Nội dung kiến thức
HĐ 1: Giáo dục, thi cử
*Mục tiêu: Nhận biết đợc tình hình giáo dục và thi cử của đất nớc ta thời kỳ này.
*Thời gian: 13’)
*Cách tiến hành:
+ Giáo dục và thi cử thời Tây Sơn thế kỷ
XVIII- đầu thế kỷ XIX đợc thể hiện nh thế
nào ?
( Đọc mục 1 trang 145)
- Quang Trung ra chiếu khuyến học- trấn
chỉnh lại việc học tập,thi cử => mở nhiều
tr-ờng công cho con em đi học => đa chữ Nôm
vào thi cử
+ Đầu thế kỷ XIX thời Nguyễn: Chế độ học
tập nh thế nào ?
- Không có gì thay đổi so với thời Quang
Trung
- Quốc Tử Giám đợc đặt ở Huế => Lấy con
em quan lại thơ hào và những ngời học giỏi
vào học
- 1836 Minh Mạng cho thành lập “Tử dịch
quán” để dạy tiếng Pháp, Xiêm
+ Em có nhận xét về tình hình giáo dục, thi cử
thế kỷ XVIII- XIX?
- Nhiều ngời tài giỏi, học cao đỗ đạt nh: Lê
Quý Đô, Phan Huy Chú
- Quang Trung ban “Chiếu lập học”
mở trờng công tạo điều kiện cho con
em nhân dân đi học
- Đa chữ Nôm vào thi cử
- Tình hình giáo dục, thi cử có những bớc phát triển mới, tuyển đợc nhiều
Trang 2- Tình hình giáo dục, thi cử có những bớc phát
HĐ 2: Sử học, địa lý, y học
*Mục tiêu: Nhận biết về tình hình phát triển của Sử học, Địa lý học, Y học của đất
n-ớc ta
*Đồ dùng: Chân dung Lê Hữu Trác (1720- 1792)
*Thời gian: 17’)
*Cách tiến hành:
(Đọc mục 2 trang 146)
+ Thời kỳ này Sử học nớc ta có những tác
phẩm, tác giả nào nổi tiếng ?
- Đại Nam Thực Nục (144 quyển viết về
những năm tháng thống trị của nhà
Nguyễn-Tác giả Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú)
(Lê Quý Đôn: Là nhà bác học lớn nhất của thế
kỷ XVIII Quê ở Huện Duyên Hà- Thái Bình,
học giỏi nổi tiếng, 6 tuổi biết làm thơ, có trí
nhớ kỳ lạ, ham đọc sách 17 tuổi đỗ Trạng
Nguyên, 26 tuổi đỗ Bảng Nhãn)
+ Những cônh trình ngiên cứu tiêu biểu về địa
lý học là gì ?
( Quan sát chân dung Hải Thợng Lãn Ông)
(Ông xuất thân trong một gia đình nhà Nho ở
Hng Yên Thông cảm với nỗi đau khổ của
nhân dân, ông bỏ con đờng là quan => Trở
thành thầy thuốc của nhân dân)
+ Lê Hữu Trác đã có những cống hiến gì đối
với nghành y dợc
- Phát hiện công dụng 305 vị thuốc Nam 2854
phơng thuốc chữa bệnh
- Cống hiến cho y dợc dân tộc ta sách: “Hải
thợng y đông tâm lĩnh”- 66 quyển
* Sử học: Cố Đại Nam Thập Lục.
Đại Việt sử ký, Tiền Biên
- Đại Nam liệt truyện nổi tiếng: Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú
* Địa lý: Tiêu biểu là 3 tác giả lớn ở
Gia Định
- Trịnh Hoài Đức
- Lê Quang Định Gia định tam gia
- Ngô Nhâ Tỉnh
* Y học:
- Lê Hữu Trác “Hải Thợng Lãn ông”
HĐ 3: Những thành tựu về kỹ thuật
*Mục tiêu: Nhận biết những thành tựu đã đạt đợc của nhân dân ta về khoa học, kỹ
thuật
*Thời gian: 10’)
*Cách tiến hành:
+ Những thành tựu về nghề thủ công ?
- Kỹ thuật làm đồng Hồ và kính thiên văn
- Máy xẻ gỗ, làm tầu thuỷ chạy bằng hơi nớc
+ Thành tựu khoa học ấy phản ánh điều gì ?
- Tiếp thu nhanh thành tựu khoa học phơng
tây
- Chứng tỏ trình độ nhân dan ta có khả năng
tiếp thu và vợt qua thời kỳ lạc hậu
+ Nhng dới chế độ nhà Nuyễn những thành
tựu khoa học ấy nh thế nào ?
- Vì bảo thủ, lạc hậu, nhà Nguyễn không tạo
cơ hội để phát triển => đất nớc không tiến lên
đợc
- Kỹ thuật làm đồng hồ, kính thiên văn, Tầu thuỷ
3 Tổng kết & HD học bài: (2 )’)
* Tổng kết:
- Thành tựu về văn học- nghệ thuật, khoa học- kỹ thuật ở nớc ta cuối thế kỷ
XVIII-đầu thế kỷ XIX
Trang 3- Tại sao những thành tựu ấy không phát triển đợc.
* HD học bài:
Tìm hiểu và nghiên cứu trớc bài ôn tập chơng V, VI