Ngày sách cũng nhằm tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, [r]
Trang 1SỞ GD&ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN
= = = = = = = = = =
(Đề thi gồm có 2 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn: Ngữ văn ; Lớp: 11
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian
giao đề)
= = = = = = = = = =
PHẦN I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc trích đoạn bản tin sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:
Tối ngày 19/4/2014, Lễ công bố Ngày Sách Việt Nam đã diễn ra dưới chân tượng
đài Lý Thái Tổ, vị vua viết nên tác phẩm Chiếu dời đô mang khát vọng dân tộc, khai sáng
nền văn chương Thăng Long – Hà Nội
Đến dự buổi lễ có ông Uông Chu Lưu, Phó chủ tịch Quốc hội; ông Nguyễn Bắc Son,
Bộ trưởng Bộ thông tin và Truyền thông; ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo bạn yêu sách
Tại buổi lễ được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn thay mặt Thủ tướng Chính phủ đọc quyết định lấy ngày
21/4 hàng năm là Ngày sách Việt Nam
Quyết định nêu rõ: Ngày sách Việt Nam được tổ chức hàng năm nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc nâng cao kiến thức
và kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người
Ngày sách cũng nhằm tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, in, phát hành, lưu giữ, quảng bá sách; cũng như, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội đối với việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc Việt Nam
Trong quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký 24/2/2014, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các bộ, ngành liên quan và Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể Ngày sách hàng năm, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm
(Dẫn theo Minh Chánh, http://www.vietnamnet.vn, ngày 19- 4- 2014)
Trang 2Câu 1: Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào? (0.25 điểm)
Câu 2: Nếu được cho phép đặt tên cho bản tin, anh/chị sẽ đặt như thế nào? (0.25 điểm)
Câu 3: Ai là người kí quyết định lấy ngày 21- 4 hàng năm là Ngày sách Việt Nam? Điều
đó cho thấy Ngày sách có tầm quan trọng như thế nào? (0.5 điểm)
Câu 4: Phát biểu suy nghĩ của anh/chị về sự kiện này và về tầm quan trọng của việc xây
dựng văn hóa đọc trong cộng đồng (trả lời trong khoảng 10-12 dòng) (0.5 điểm)
Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 5 đến Câu 8:
(1)Quê hương tôi có cây bầu cây nhị Tiếng đàn kêu tích tịch tình tang…
Có cô Tấm náu mình trong quả thị
Có người em may túi đúng ba gang
(2) Quê hương tôi có bà Trưng, bà Triệu Cưỡi đầu voi, dấy nghĩa, trả thù chung Ông Lê Lợi đã trường kỳ kháng chiến, Hưng Đạo vương đã mở hội Diên Hồng (3) Quê hương tôi có múa xoè, hát đúm
Có hội xuân liên tiếp những đêm chèo
Có Nguyền Trãi, có “Bình Ngô đại cáo”
Có Nguyễn Du và có một “Truyện Kiều”
(Trích Bài thơ quê hương – Nguyễn Bính)
Câu 5 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên? (0,25 điểm)
Câu 6 Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong đoạn thơ? (0,25 điểm)
Câu 7 Hãy chỉ ra: ba truyện cổ tích được gợi nhớ trong khổ (1) và những sự kiện lịch sử
Trang 3gợi nhớ trong khổ (2)?(0,5 điểm)
Câu 8 Anh/chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với những di sản tinh thần của
dân tộc thể hiện qua khổ (3)? Trả lời trong khoảng 5-7 dòng (0,5 điểm)
PHẦN II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (3.0 điểm)
Giọt nước mắt “lạ” của Ánh Viên
Sau khi giành HCV và phá kỷ lục SEA Games ở nội dung 200m tự do, Ánh Viên- người hùng của thể thao Việt Nam đã khiến tất cả ngỡ ngàng khi cô khóc Một cô gái
cứng rắn, được mệnh danh là “cô gái thép” liệu có dễ “nhỏ nước mắt” vì hạnh phúc?
Không phải, Ánh Viên khóc là bởi cô chưa hài lòng về chính mình về những gì đã đạt
được
Cô nói: “Tôi khóc không phải vì giành HC vàng và phá kỷ lục SEA Games mà vì trong lúc thi đấu đã mắc một số lỗi Tôi không hài lòng khi bản thân lại có sai lầm như vậy, ngay cả khi chiến thắng”
“Tôi sẽ không ngừng phấn đấu Nếu tôi hài lòng với những gì đã đạt được, tôi là kẻ thất bại ngay từ bây giờ, chứ không phải chờ tới ngày mai Tôi không nhớ đến chiến thắng, mỗi ngày đều nỗ lực như chưa giành được gì”- đó là Ánh Viên, VĐV bơi lội Việt
Nam đã bước vào ngôi nhà SEA Games
(Dẫn theo Thọ Nghĩa, http://laodong.com.vn, ngày 11-6-2015)
Anh chị hãy viết một bài văn ngắn ( khoảng 600 từ) để bày tỏ suy nghĩ về những lời tâm sự trên của Ánh Viên?
Câu 2 (4.0 điểm)
Cảm nhận về bức chân dung tinh thần- chí khí anh hùng của Từ Hải trong đoạn
trích “Chí khí anh hùng”(trích “Truyện Kiều- Nguyễn Du”)? Từ đó, anh/chị hãy làm nổi
bật lí tưởng anh hùng trong quan niệm của Nguyễn Du?
=====Hết=====
Họ và tên thí sinh : Số báo danh
Trang 4SỞ GD&ĐT BẮC NINH HƯỚNG DẪN CHẤM
TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
= = = = = = = = = = NĂM HỌC 2015 - 2016
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang) Môn: Ngữ văn ; Lớp: 11
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm thi để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt trong quá trình chấm, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
- Việc chi tiết hóa điểm số của các câu (nếu có) trong Hướng dẫn chấm thi phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi câu và được thống nhất trong hội đồng chấm thi
B HƯỚNG DẪN CHẤM CỤ THỂ
PHẦN I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh có kĩ năng đọc- hiểu văn bản
- Diễn đạt rõ ràng, không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
Câu 1 (0.25 điểm)
- Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ: báo chí Điểm 0.25: Trả lời đúng ý trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 2 (0.25 điểm)
- Có thể đặt tên cho bản tin: Lễ công bố ngày sách Việt Nam 21 – 4 Điểm 0.25 : Trả lời
đúng, đủ các ý trên
Trang 5- Điểm 0 : Trả lời chưa phù hợp hoặc không trả lời
Câu 3 (0.5 điểm)
Người kí quyết định lấy ngày 21 – 4 hằng năm làm ngày sách Việt Nam là Thủ tướng Chính phủ Điều đó cho thấy Ngày sách là một hoạt động quan trọng trong chiến lược nâng cao dân trí, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
- Điểm 0.5 : Trả lời đúng ý trên
- Điểm 0.25 : Trả lời được một ý hoặc còn sơ sài Điểm 0 : Trả lời sai hoặc không trả
lời
Câu 4 (0.5điểm)
- Suy nghĩ về sự kiện tổ chức lễ công bố ngày sách Việt Nam: Đây là sự kiện đáng mừng, một tin vui chứng tỏ sự ý thức sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về tầm quan trọng của việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, về ý nghĩa sống còn của việc xây dựng xã hội ta thành một “xã hội học tập”
- Suy nghĩ về tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng: Văn hóa đọc là văn hóa ứng xử với sách, văn hóa tiếp nhận thông tin từ sách, văn hóa xây đắp một đời sống tinh thần lành mạnh cho con người Do đặc điểm phát triển của thời đại internet, văn hóa đọc đang bị suy thoái Điều này rõ ràng ảnh hưởng tiêu cực đến
sự phát triển của giáo dục và văn hóa Mỗi người, mỗi nhà cần phải xây dựng thói quen đọc sách Chỉ như thế, việc kế thừa, tiếp nhận kho báu tri thức của loài người chứa đựng trong sách mới đạt được kết quả tốt đẹp và trình độ dân trí nói chung mới thực sự được nâng cao
(Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách nhưng phải hợp lí, chặt chẽ)
- Điểm 0.5 : Trả lời đúng, bày tỏ được quan điểm, suy nghĩ của bản thân về sự kiện, về
tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng
- Điểm 0.25: Trả lời được 1 ý hoặc sơ sài Điểm 0 : Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 5 (0.25 điểm)
- Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: phương thức biểu cảm/biểu cảm Điểm
0.25 : Trả lời đúng ý trên
Trang 6- Điểm 0 : Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 6 (0.25 điểm)
- Trả lời đúng 2 biện pháp tu từ: điệp ngữ; liệt kê Điểm 0.25: Trả lời đúng ý trên
- Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 7 (0.5 điểm)
- Ba truyện cổ tích được gợi nhớ trong khổ (1): Thạch Sanh, Tấm Cám, Cây khế
- Những sự kiện lịch sử được gợi nhớ trong khổ (2): Khởi nghĩa Hai Bà Trưng; Khởi
nghĩa Bà Triệu; Khởi nghĩa Lam Sơn; Hội nghị Diên Hồng
- Điểm 0.5: Trả lời đúng, đủ các ý trên Điểm 0.25: Trả lời được nửa các ý trên Điểm 0: Trả lời sai hoặc không trả lời
Câu 8 (0.5 điểm)
- Tình cảm của tác giả đối với những di sản tinh thần của dân tộc thể hiện qua khổ (3):
yêu mến, trân trọng, thể hiện qua cách khẳng định bằng điệp ngữ “quê hương tôi”, qua
giọng điệu say sưa, tự hào
(Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải hợp lí, thuyết phục.) Điểm 0.5 : Trả lời đúng,
đủ các ý trên
- Điểm 0.25: Câu trả lời chung chung, không rõ ý Điểm 0 : Trả lời sai hoặc không trả
lời
PHẦN II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (3.0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội;
- Đảm bảo cấu trúc của 1 bài văn nghị luận: mở bài, thân bài, kết bài
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận
Trang 7- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
2 Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm nổi bật các ý sau đây:
a) Tóm tắt câu chuyện về Giọt nước mắt “lạ” của Ánh Viên (0.5đ)
- Ánh Viên khóc không phải vì cô vui mừng khi đoạt thành tích xuất sắc trong thi đấu
- Ánh Viên khóc vì cô nhận ra một số lỗi trong quá trình thi đấu Từ đó, cô hứa với
lòng mình sẽ không bao giờ bằng lòng với chính mình, mà phải nỗ lực phấn đấu
nhiều hơn
b) Bình luận, phân tích, chứng minh vấn đề cần nghị luận (2.0đ)
- Ý nghĩa lời tâm sự của Ánh Viên
Lời tâm sự thể hiện sự khiêm tốn của một tài năng trẻ Cô không tỏ ra tự cao, tự mãn trước chiến tích của bản thân trên đấu trường khu vực ;
Lời tâm sự thể hiện ý chí, nghị lực, bản lĩnh phi thường của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc sống hôm nay Họ có ý thức học tập và rèn luyện không mệt mỏi để đóng góp lớn cho ngành thể thao nói riêng, trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung Đây là kết quả của quá trình mà cô gái Ánh Viên được nuôi dưỡng
từ gia đình, giáo dục của nhà trường, của môi trường quân đội và truyền thống của quê hương, đất nước
- Phê phán những biểu hiện trái ngược với suy nghĩ của Ánh Viên :
Một bộ phận giới trẻ có thái độ tự cao, tự mãn, ngủ quên trong chiến thắng Một
khi đã đạt được thành tích, họ không tiếp tục rèn luyện nên nhận thất bại
Ngoài ra, vẫn còn một bộ phận giới trẻ thiếu bản lĩnh, không có ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc sống
c Bài học nhận thức và hành động (0.5đ)
Cần hiểu được giá trị của bản thân
Trang 8 Không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, tích cực hoạt động xã hội
3 Cách cho điểm:
- Điểm 3: Đáp ứng tất cả các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, có thể mắc một vài lỗi
nhỏ về chính tả, diễn đạt
- Điểm 2-2.5: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, có thể mắc một
số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 1-1.5: Đáp ứng được một phần yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, mắc nhiều lỗi
chính tả, diễn đạt
- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài
Câu 2 (4.0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng: Nắm vững phương pháp làm bài nghị luận văn học Bố cục rõ
ràng, thuyết phục, có khả năng phân tích, khái quát, tổng hợp vấn đề Diễn đạt trôi chảy, câu văn sáng rõ, giàu cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
MB:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (0.25 điểm)
TB:
* Vị trí của đoạn trích: (0.25 điểm)
- .câu 2213 đến câu 2230 trong Truyện Kiều -> đoạn trích được các nhà nghiên cứu
đánh giá là sáng tạo riêng của Nguyễn Du so với cốt truyện của Thanh Tâm Tài Nhân
*Cảm nhận về bức chân dung tinh thần- chí khí anh hùng của Từ Hải: (2.5đ)
- 4 câu đầu: Khắc họa chân dung của đấng trượng phu, quân tử qua việc giải quyết mối quan hệ giữa chí lớn và tình riêng
- 12 câu tiếp theo: Lời thoại giữa Từ Hải và Thúy Kiều hướng tới khắc họa tầm vóc của nhân vật qua khát vọng và niềm tin của Từ Hải
Trang 9- 2 câu kết: Là lời của Nguyễn Du khắc họa hình ảnh Từ Hải lên đường nhưng cũng
là sự tổng kết bức chân dung tinh thần – chí khí anh hùng của Từ Hải
Đó là con người của chí khí lớn lao, gạt phăng những tình riêng nhỏ hẹp để lên
đường trong tư thế một cánh chim bằng tung cánh vào biển khơi, bão tố Đó là hình
ảnh tuy mang màu sắc ước lệ nhưng đầy chất lãng mạn, cho thấy cảm hứng ngợi ca
đặc biệt của đại thi hào dân tộc với nhân vật kết tinh lí tưởng và khát vọng của ông
*Đặc sắc nghệ thuật: Nghệ thuật xây dựng nhân vật (0.25đ)
- Bút pháp lí tưởng hóa trong việc đặt nhân vật vào một không gian nghệ thuật mang cảm quan vũ trụ, thiên nhiên khiến cho tầm vóc, ý chí của con người thêm kì vĩ ( bốn phương, trời bể, bốn bể, gió mây, dặm khơi )
- Từ ngữ, hình ảnh mang màu sắc ước lệ thể hiện sự ngưỡng mộ đặc biệt của Nguyễn
Du với nhân vật anh hùng mang khát vọng và lí tưởng của thời đại ( trông vời trời
bể, thanh gươm yên ngựa, mười vạn tinh binh )
* Quan niệm về người anh hùng lí tưởng của Nguyễn Du: (0.5đ)
- Người mang lí tưởng anh hùng phải là người có ý chí lớn lao, biết hi sinh quyền lợi
và hạnh phúc cá nhân để hiện thực hóa lí tưởng của mình
- Người anh hùng là người có niềm tin vững chắc vào tiền đồ được xây dựng bằng ý chí, khát vọng và năng lực của chính mình
- Người anh hùng còn là người có lòng quyết tâm, tinh thần mạnh mẽ và dứt khoát trong hành động
KB:
- Khẳng định lại vấn đề (0.25 điểm)
3 Cách cho điểm:
- Điểm 4: Đáp ứng tất cả các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, có thể mắc một vài lỗi
nhỏ về chính tả, diễn đạt
- Điểm 2.5-3: Đáp ứng phần lớn các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, có thể mắc một
vài lỗi nhỏ về chính tả, diễn đạt
Trang 10- Điểm 1.5-2: Đáp ứng được một phần yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, mắc nhiều lỗi
chính tả, diễn đạt
- Điểm 1: Chưa hiểu kĩ đề, mắc nhiều lỗi diễn đạt, dùng từ
- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài
=====Hết=====
Trang 11Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí