Cảm nhận về đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích

Tám câu cuối là đoạn thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc là thực cảnh mà cũng là tâm cảnh, mỗi cảnh khơi gợi ở Kiều nỗi buồn khác nhau, những lí do buồn khác nhau, mỗi cặp lục bát tạo thành[r]

BÀI VĂN MẪU LỚP 9 CẢM NHẬN VỀ ĐOẠN TRÍCH KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

A Sơ đồ gợi ý tóm tắt

B Dàn bài chi tiết

1 Mở bài

- Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Du:

+ Nguyễn Du (1766 – 1820), là nhà thơ, nhà văn hóa lớn của Việt Nam

- Giới thiệu về đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích

+ Đoạn trích nằm ở phần hai (Gia biến và lưu lạc) Truyện Kiều, được viết bằng chữ Nôm

+ Đoạn trích miêu tả nội tâm nhân vật Thúy Kiều khi ở lầu Ngưng Bích

2 Thân bài

- Hoàn cảnh cô đơn của Kiều

+ Không gian: Lầu Ngưng Bích

+ Thời gian: Mây sớm, đèn khuya, trăng

+ Cảnh vật:

 Non xa – trăng gần

 Mây – đèn

 Cồn cát nọ - bụi hồng kia

 Bốn bề bát ngát

 Nghệ thuật liệt kê, đối lập: cảnh vật hiện ra bộn bề, bát ngát, mênh mông đối lập với lòng người đang cô đơn, trống vắng nơi đất khách quê người

 Cảnh vật dưới cái nhìn của Kiều: đẹp nhưng đượm buồn

- Nỗi nhớ của Kiều

+ Nhớ chàng Kim

 Nhớ lại đêm thề nguyền dưới trăng

 Hình dung Kim Trọng nơi xa đang mong chờ tin tức, còn Kiều thì đang cảm thấy có lỗi

 Động từ “gột rửa”: diễn tả tấm lòng thủy chung, mối tình đầu đẹp đẽ không thể gột rửa được

 Nỗi nhớ người yêu da diết, đau đáu

+ Nỗi nhớ cha mẹ

 Thương cho cha mẹ không ai chăm sóc, đỡ đần lúc về già (xót, quạt nồng ấp lạnh)

 Điển tích “Sân Lai”: nói lên tấm lòng hiếu thảo của Kiều

 Kiều là một con người hiếu thảo, thủy chung, vị tha, luôn nghĩ cho người khác trước khi nghĩ cho mình

- Tâm trạng của Thúy Kiều được thể hiện thông qua bốn cảnh vật cùng điệp từ “buồn trông” + Cảnh vật: hình ảnh cánh buồm “xa xa” thấp thoáng nơi cửa bể gợi cảnh đời lưu lạc nơi chân trời góc bể, nỗi nhớ quê da diết

+ Cảnh vật: cánh hoa trôi man mác gợi lên số phận lênh đênh vô định của Kiều

+ Cảnh vật: nội cỏ rầu rầu gợi về một tương lai mù mịt không lối thoát của con người

+ Cảnh vật: gió cuốn mặt duềnh, ầm ầm tiếng sóng khơi gợi tâm trạng hãi hùng, lo sợ trước

số phận, cuộc sống đang đe dọa bủa vây xung quanh Kiều

 Nghệ thuật: vần bằng, từ láy gợi nên nỗi buồn tầng tầng lớp lớp

 Cảnh vật được miêu tả từ xa đến gần: tương ứng với nỗi nhớ của Kiều: quê hương, người thân đến lo buồn cho số phận của bản thân mình

- Nghệ thuật: tả cảnh ngụ tình

+ Bức tranh tâm trạng đặc sắc

+ Nỗi buồn của Kiều như lan tỏa sang cảnh vật, xâm chiếm lòng nàng

3 Kết bài

- Nội dung: Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Kiều

- Nghệ thuật: tả cảnh ngụ tình đặc sắc

C Bài văn mẫu

Đề bài: Cảm nhận về đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích

Gợi ý làm bài:

Một trong những nét đặc sắc nghệ thuật trong "Truyện Kiều" của Đại thi hào Nguyễn Du là bút pháp tả cảnh ngụ tình Đoạn trích "Kiều ở lầu Ngưng Bích" là bức tranh tâm trạng Thúy Kiều khi ở lầu Ngưng Bích Đoạn thơ miêu tả nội tâm nhân vật thành công nhất trong Truyện Kiều Đặc biệt là nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đầy xúc động

Hơn 22 câu thơ lục bát có âm điệu nhẹ nhàng, man mác, mênh mang nỗi buồn Hầu như không dòng nào thậm chí từ hình ảnh, âm thanh trong đoạn thơ không ít nhiều thể hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình Tâm trạng bẽ bàng, buồn nhớ lo lắng khi một mình đứng trước lầu Ngưng Bích nhìn xa

Bốn câu thơ đầu là bức tranh thiên nhiên quanh lầu cũng là bức tranh tâm trạng

Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung Bốn bề bát ngát xa trông Cát vàng cồn nọ, bụi hồng dặm kia

Hoàn cảnh của Kiều lúc này mông lung bi thảm Kiều được Tú Bà cho ra ở lầu Ngưng Bích nhưng thực chất bị giam lỏng Nàng trơ trọi giữa không gian mênh mông, hoang vắng Từ trên lầu cao, nàng ngắm vọng ra bốn phía bát ngát, dãy núi mờ xa, những cồn cát vàng trải dài vô tận… Nhìn lên chỉ có mảnh trăng gần ở chung Những hình ảnh non xa, trăng gần, cát vàng, bụi hồng có thể là cảnh thực mà cũng có thể là hình ảnh mang tính ước lệ Để gợi sự mênh mông hoang vắng rợn ngợp không gian Qua đó diễn tả tâm trạng bẽ bàng tội nghiệp của Kiều

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya, Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng

Sớm sớm nhìn mây, đêm đêm đối diện với ngọn đèn cảnh người cùng thao thức sẻ chia Một mình với tấm trăng – người bạn gần gũi thân thiết nhất

Trong cảnh ngộ một mình bơ vơ nơi chân trời góc bể, cô đơn tuyệt đối, Kiều càng nhớ tới những người thân yêu Nỗi nhớ đầu là nỗi nhớ chàng Kim

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng

Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ, Tấm thân gột rửa bao giờ cho phai

Kiều sót xa hình dung Kim Trọng vẫn chưa biết tin mình phải bán mình chuộc cha, bị đưa đẩy vào góc bể chân trời mà vẫn ngày đêm mong ngóng, chờ đợi mỏi mòn Nàng thấy mình

có lỗi, dằn vặt

" Tấm son… cho giai" Nàng cho mình bội bạc tình với Kim Trọng, bội ước lời nguyện ước với chàng Kim Bao nỗi dằn vặt biết khi nào, bao giờ mới nguôi ngoai

Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấm lạnh những ai đó chờ

Sân Lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Kiều thương cho cha mẹ khi sáng khi chiều tựa cửa ngóng tin con, trông mong sự đỡ đần Nàng xót xa lúc cha mẹ tuổi già sức yếu, mà nàng không được tự tay chăm sóc và hiện thời ai người trông nom

Thành ngữ “Quạt lồng ấp lạnh”, điển cố “săn lại”, “gốc tử” đều nói lên tâm trạng nhớ thương, tấm lòng hiếu thảo của Kiều, nàng tưởng tượng cảnh nơi quê nhà tất cả đã đổi thay Mà sự đổi thay lớn nhất là gốc tử đã vừa người ôm – cha mẹ ngày càng già yếu Cụm từ "cách mấy nắng mưa" vừa nói được thời gian cách xa vừa nói sức mạnh tàn phá của tự nhiên, nắng mưa với cảnh vật con người khi nhớ về cha mẹ Kiều luôn ân hận đã phụ công sinh thành, phụ công nuôi dạy của cha mẹ Trong cảnh ngộ "Kiều ở lầu Ngưng Bích" Kiều là người tình thủy chung, hiếu thảo, người có tấm lòng vị tha Nỗi nhớ người thân của Kiều được diễn tả qua ngôn ngữ độc thoại nội tâm nên càng chân thực cảm động

Sau phút giây trở về với người thân yêu, Kiều đã trở lại với cảnh ngộ chính mình

Tám câu cuối là đoạn thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc là thực cảnh mà cũng là tâm cảnh, mỗi cảnh khơi gợi ở Kiều nỗi buồn khác nhau, những lí do buồn khác nhau, mỗi cặp lục bát tạo thành một cảnh

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Đây là bức tranh chiều hôm nhớ nhà Cảnh chiều hôm muôn thỏa buồn nhớ, lại giữa không gian mênh mông cửa biển chỉ có một cánh buồm thấp thoáng xa xa, cảnh ấy gợi trong lòng người lưu lạc nỗi cô đơn buồn nhớ da diết về cha mẹ quê nhà Đại từ “ai” mang âm điệu sầu thương Câu thơ là một câu hỏi tu từ hiện lên như một niềm khao khát hoài vọng, trông ngóng

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Cái nhìn của Kiều hướng về không gian gần hơn, nhìn cánh hoa trôi giữa dòng nước, Kiều lại buồn cho thân phận trôi nổi, vô định, lại sót xa cho số phận của mình Hình ảnh mang ý nghĩa ẩn dụ gợi nỗi thương da diết Câu hỏi tu từ ở đây như một nỗi băn khoăn tự thương cho bản thân

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Cảnh vật khá ấn tượng, không phải cỏ non xanh tận chân trời đầy sức sống nhưng mà là nội

cỏ rầu rầu, héo úa buồn bã cùng màu xanh trải dài từ mặt đất đến chân mây, càng khiến Kiều thêm vô vọng về cuộc sống tẻ nhạt, cô quạnh ở nơi này, cảnh mờ mịt như tương lai cũng cờ mịt của Kiều

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Chiều đã muộn, màu sắc như tối hơn, cảnh hiện lên mờ nhạt, âm thanh rộn lên mạnh hơn tiếng sóng kêu như báo trước sóng gió dữ dằn của đời Kiều hay cũng là tiếng kêu đau đớn của Kiều đồng vọng với thiên nhiên, Kiều không chỉ buồn mà còn lo sợ với sóng gió cuộc đời

Sóng gió ở đây là những ẩn dụ chỉ những tai họa đang rình ập đổ xuống cuộc đời Kiều

Như vậy cảnh của đoạn thơ cuối được nhìn từ xa đến gần Màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thanh từ tĩnh đến động để diễn tả nỗi buồn man mác, mông lung đến âu lo kinh sợ Bốn cặp câu lục bát sử dụng điệp ngữ “Buồn trông” – nghĩa là buồn mà nhìn xa mà không ngóng một cái gì mơ hồ, vô vọng Điệp ngữ này kết hợp với những hình ảnh các từ láy: Thấp thoáng, xa

xa, man mác, rầu rầu, xanh xanh, ầm ầm tạo nên nhịp điệu diễn tả nỗi buồn ngày càng tăng, điệp ngữ "Buồn trông" tạo âm hưởng trầm buồn là điệp khúc đoạn thơ, điệp khúc tâm trạng Đoạn trích với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc, Nguyễn Du đã khắc họa bức tranh phong phú sinh động giữa tả ngoại cảnh, tâm cảnh, tâm trạng Kiều Bẽ bàng, sót xa, thẩn thờ khi lâm vào cảnh ngộ bơ vơ, bế tắc Qua đoạn trích người đọc thấy được tấm lòng thương cảm,

sẻ chia, sót xa của tác giả đối với người phụ nữ tài sắc đức hạnh Đoạn trích này đã thể hiện được giá trị nhân đạo sâu sắc

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

I Luyện Thi Online

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt

ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho

học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt

thành tích cao HSG Quốc Gia

III Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các

môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn

phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí