Đặc biệt trong sáu câu thơ cuối của đoạn trích, tác giả không chỉ diễn tả được tâm trạng luyến tiếc, trầm buồn của chị em Thúy Kiều khi trở về mà còn tái hiện được một bức tranh mùa xu[r]
Trang 1BÀI VĂN MẪU 11 CẢM NHẬN SÁU CÂU THƠ CUỐI ĐOẠN TRÍCH CẢNH NGÀY XUÂN CỦA NGUYỄN DU
A Sơ đồ tóm tắt dàn ý
B Dàn bài chi tiết
1 Mở bài
- Giới thiệu đoạn trích Cảnh ngày xuân
+ Đoạn trích này được viết sau đoạn tả tài sắc của chị em Thúy Kiều
+ Đoạn trích là bức tranh mùa xuân đầy rực rỡ, sinh động với không khí náo nhiệt của những ngày lễ hội đầu năm
- Giới thiệu sáu câu thơ cuối: tâm trạng luyến tiếc, trầm buồn của chị em Thúy Kiều và cảnh xuân trong ánh chiều tà
Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn dang tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
2 Thân bài
- Khái quát về đoạn trích Cảnh ngày xuân:
+ Đoạn thơ Cảnh ngày xuân là một bức tranh thiên nhiên tả cảnh mùa xuân đẹp với một
Trang 2không khí lễ hội rộn ràng và tưng bừng
- Cảnh mùa xuân được Nguyễn Du tả theo trình tự không gian và thời gian
- Bức tranh chiều xuân:
+ Nên thơ, đượm buồn với cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về
+ Bức tranh buổi chiều được miêu tả với nét đẹp dịu dàng, thanh nhẹ, nhuốm màu tâm trạng
+ Bút pháp: tả cảnh ngụ tình
Gợi lên tâm trạng tiếc nuối, luyến tiếc, thơ thẩn của chị em Kiều
- Hình ảnh chị em Thúy Kiều ra về sau ngày du xuân
Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn dang tay ra về
+Nghệ thuật:
Từ láy: “tà tà” gợi ra hình ảnh trời chiều, sự vận động chậm rãi như muốn níu kéo thêm khoảnh khắc tươi đẹp của lễ hội
Từ “thơ thẩn” gợi trạng thái vô thức đầy vẻ tiếc nuối
- Không gian lúc chiều tà
Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần theo phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng nước uốn quanh Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
+ Cảnh vẫn mang cái thanh, cái dịu của mùa xuân: nắng nhạt, khe nước nhỏ, một nhịp cầu bắc ngang
+ Cảnh vật dường như nhạt dần, lặng dần, mọi chuyển động đều nhẹ nhàng
+ Không gian mang dáng dấp nhỏ nhoi, bé hẹp, phảng phất buồn
+ Cảm giác bâng khuâng khó tả của con người
+ Nghệ thuật:
Từ láy:
“Nao nao”, “tà tà”, “thanh thanh”: mang cảm giác phảng phất buồn của của cảnh vật và tâm trạng con người
“Thơ thẩn”: sự bần thần, tiếc nuối, lặng buồn
Cảm giác bâng khuâng, xao xuyến về một ngày du xuân đã tàn
Vẻ đẹp tâm hồn của những nam thanh nữ tú tha thiết với niềm vui cuộc sống, nhạy cảm
và sâu lắng
3 Kết bài
- Nội dung: Tâm trạng tiếc nuối, quyến luyến, thơ thẩn của chị em Thúy Kiều khi phải chia tay với hội xuân
- Nghệ thuật:
+ Sử dụng bút pháp cổ điển: tả cảnh ngụ tình
C Bài văn mẫu
Đề bài: Cảm nhận sáu câu thơ cuối đoạn trích Cảnh ngày xuân của Nguyễn Du
Gợi ý làm bài:
Trang 3Đoạn trích Cảnh ngày xuân là bức tranh mùa xuân đầy rực rỡ, sinh động với không khí náo nhiệt của những ngày lễ hội đầu năm Nguyễn Du đã rất thành công khi tái dựng lại được không khí xuân tuyệt vời ấy Đặc biệt trong sáu câu thơ cuối của đoạn trích, tác giả không chỉ diễn tả được tâm trạng luyến tiếc, trầm buồn của chị em Thúy Kiều khi trở về mà còn tái hiện được một bức tranh mùa xuân trong ánh chiều tà với nhiều sự tiếc nuối
Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn dang tay ra về Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng nước uốn quanh Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
Sáu câu thơ cuối đoạn trích miêu tả một bức tranh chiều xuân thật nên thơ, đượm buồn và cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về Bức tranh buổi chiều được miêu tả với nét đẹp dịu dàng, thanh nhẹ, nhuốm màu tâm trạng, bâng khuâng, xao xuyến mà con người thường có sau một cuộc vui và trong một buổi chiều tà
Sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình, Nguyễn Du đã gợi lên tâm trạng tiếc nuối, quyến luyến, thơ thẩn của chị em Thuý Kiều khi phải chia tay với hội xuân:
Tà tà bóng ngả về tây Chị em thơ thẩn dang tay ra về
Nguyễn Du đã sử dụng từ láy "tà tà" vừa gợi ra hình ảnh trời chiều lại vừa gợi ra nhịp vận động chậm rãi, từ từ như muốn níu kéo thêm một chút khoảnh khắc tươi đẹp của ngày xuân trước khi chìm hẳn vào bóng đêm Hình ảnh chiều tà này đồng điệu với tâm trạng của chị
em Thúy Kiều khi phải trở về nhà, kết thúc một buổi đi chơi xuân nhiều ý nghĩa Từ "thơ thẩn được dùng rất đắt, gợi tả trạng thái vô thức đầy vẻ tiếc nuối
Bước dần theo ngọn tiểu khê Lần theo phong cảnh có bề thanh thanh
Cảnh vần mang cái thanh, cái dịu của mùa xuân: nắng nhạt, khe nước nhỏ, một nhịp cầu bắc ngang nhưng đã nhuốm màu tâm trạng Bóng tịch dương đã chênh chếch xế chiều, “tà tà bóng ngả về tây”, “dòng nước uốn quanh” Nhưng đây không chỉ là hoàng hôn của cảnh vật
mà dường như con người cũng chìm trong một cảm giác bâng khuâng khó tả Cuộc du ngoạn xuân cảnh đã tàn, lễ hội tưng bừng, náo nhiệt đã chấm dứt, tâm hồn con người như cũng chuyển điệu cùng cảnh vật, bước chân người thơ thẩn Cảnh như nhạt dần, lặng dần, mọi chuyển động đều nhẹ nhàng, không gian mang dáng dấp nhỏ nhoi, bé hẹp, phảng phất buồn Các câu thơ sử dụng nhiều từ láy như “nao nao”, “tà tà”, “thanh thanh” không chỉ biểu đạt
Trang 4sắc thái cảnh vật mà còn bộc lộ tâm trạng con người, đặc biệt hai chữ “nao nao” thoáng gợi nên một nét buồn khó hiểu Hai chữ “thơ thấn” có sức gợi rất lớn, chị em Kiều ra về trong sự bần thần, nuối tiếc, lặng buồn, cảm giác bâng khuâng xao xuyến về một ngày vui xuân đã hé
mở một vẻ đẹp tâm hồn thiếu nữ tha thiết với niềm vui cuộc sống, nhạy cảm và sâu lắng Chính các từ này đã nhuốm màu tâm trạng lên cảnh vật Khung cảnh thiên nhiên cũng theo
đó mà nhỏ đi để phù hợp với tâm trạng con người: “ngọn tiểu khê” - dòng suối nhỏ, phong cảnh thanh thoát, dịp cầu “nho nhỏ” lại nằm ở “cuối ghềnh” ở phía xa xa, cảnh và người như có sự tương liên để giao hòa trong bầu không khí bâng khuâng, lưu luyến, khe khẽ sầu lay Có thể mơ hồ cảm nhận được cảnh vật đang tạo ra dự cảm về những sự việc sắp xảy ra:
Nao nao dòng nước uốn quanh Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
Đoạn thơ rất hay bởi đã sử dụng bút pháp cổ điển: tả cảnh gắn với tả tình, tả cảnh ngụ tình, tình và cảnh tương hợp
Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ
Trong những câu thơ trên thật sự đồng điệu Tả cảnh ngụ tình đã trờ thành một nghệ thuật quen thuộc trong thơ Nguyễn Du Sáu câu thơ được Nguyễn Du sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình, qua đó gợi lên tâm trạng tiếc nuối, quyến luyến, thơ thẩn của chị em Thuý Kiều khi phải chia tay với hội xuân
Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Trang 5I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí