Bài giảng chuyên đề hệ sinh thái cửa sông

Lấy đất trồng trọt... Cây rừng bị chặt phá NTST hữu sinh.. Nhân tố Vô sinh.. Nhân tố hữu sinh.. Cường độ chiếu sáng tăng.. Tốc độ dòng chảy tăng.. PH và độ mặn không ổn định... Chặt

GI I THI U Ớ Ệ

 40 tri u ngệ ườ ởi khu v c này s ng nh vào ự ố ờ

vi c đánh b t th y s n trên sông Mêkông v i ệ ắ ủ ả ớgiá tr hàng n m đ t 2,5 t đô la ị ă ạ ỷ

 Tuy nhiên vi c đánh b t quá m c cho phép ệ ắ ứ

đã d n đ n tình tr ng c n ki t ngu n l i th y ẫ ế ạ ạ ệ ồ ợ ủ

s n t nhiên.ả ự

⇒ Tình tr ng c n ki t ngu n l i th y s n t ạ ạ ệ ồ ợ ủ ả ựnhiên và thay vào đó là vi c nuôi tr ng th y ệ ồ ủ

s n theo hả ướng công nghi p.ệ

⇒ Ô nhi m môi trễ ường làm nh hả ưởng đ n HST ế

c a sông.ử

GI I THI U Ớ Ệ

1. Khái ni m v HST c a sông ệ ề ử

 Ki u c a sông th hai là v nh n a kín ể ử ứ ị ử

(semi-enclose bay) ho c đ m phá ặ ầ

(lagoon)

 Ki u c a sông cu i cùng là v nh h p Các ể ử ố ị ẹthung l ng này b tr ng b i ho t đ ng ũ ị ũ ở ạ ộ

b ng hà và sau đó b ng p b i nă ị ậ ở ước bi n.ể

⇒ Chúng đ c tr ng b i c a nông làm h n ặ ư ở ử ạ

ch trao đ i nế ổ ước trong v nh v i bi n.ị ớ ể

 R ng ng p m n:ừ ậ ặ

 - Di n tích t nhiên 39.734km2ệ ự

 + H sinh thái r ng Tràm U Minhệ ừ

 + H sinh thái r ng ng p m n ven bi nệ ừ ậ ặ ể

 + H sinh thái nông nghi pệ ệ

 - Hi n có kho ng 347.500 ha r ng các lo i ệ ả ừ ạchi m 10% di n tích đ t t nhiên.ế ệ ấ ự

 - H th c v t r ng ng p m n ph bi n ệ ự ậ ừ ậ ặ ổ ế ởvùng ven bi n BSCL là các loài m m ể Đ ắ

tr ng, đắ ước, b n tr ng, b n chua, v t ầ ắ ầ ẹ

tách, dà quánh, dà vôi, giá, cóc vàng, d a ừ

nước…

Th c v t ự ậ

 R ng ng p m n:ừ ậ ặ

 - Di n tích t nhiên 39.734km2ệ ự

 + H sinh thái r ng Tràm U Minhệ ừ

 + H sinh thái r ng ng p m n ven bi nệ ừ ậ ặ ể

 + H sinh thái nông nghi pệ ệ

 - Hi n có kho ng 347.500 ha r ng các lo i ệ ả ừ ạchi m 10% di n tích đ t t nhiên.ế ệ ấ ự

 - H th c v t r ng ng p m n ph bi n ệ ự ậ ừ ậ ặ ổ ế ởvùng ven bi n BSCL là các loài m m ể Đ ắ

tr ng, đắ ước, b n tr ng, b n chua, v t ầ ắ ầ ẹ

tách, dà quánh, dà vôi, giá, cóc vàng, d a ừ

nước…

Th c v t ự ậ

 R ng ng p m n:ừ ậ ặ

 - Di n tích t nhiên 39.734km2ệ ự

 + H sinh thái r ng Tràm U Minhệ ừ

 + H sinh thái r ng ng p m n ven bi nệ ừ ậ ặ ể

 + H sinh thái nông nghi pệ ệ

 - Hi n có kho ng 347.500 ha r ng các lo i ệ ả ừ ạchi m 10% di n tích đ t t nhiên.ế ệ ấ ự

 - H th c v t r ng ng p m n ph bi n ệ ự ậ ừ ậ ặ ổ ế ởvùng ven bi n BSCL là các loài m m ể Đ ắ

tr ng, đắ ước, b n tr ng, b n chua, v t ầ ắ ầ ẹ

tách, dà quánh, dà vôi, giá, cóc vàng, d a ừ

nước…

Th c v t ự ậ

 Nh ng n m qua, r ng ng p m n ven bi n ữ ă ừ ậ ặ ể

b tác đ ng làm suy gi m m nh m do ị ộ ả ạ ẽ

các nguyên nhân: phá r ng làm ru ng ừ ộ

r y, phá r ng l y đ t nuôi tr ng th y s n, ẫ ừ ấ ấ ồ ủ ảphá r ng l y c i, g … ừ ấ ủ ỗ

 Chặt phá rừng để:

Lấy củi gỗ và hầm than củi

Lấy đất trồng trọt

Nuôi trồng thủy sản ( nuôi tôm)…

Hậu quả là: từ năm 1980 – 1995 có khoảng 72.825 ha rừng bị triệt hạ ( bình quân hàng năm mất 4.855 ha với tốc độ 5%/năm)

Nuôi tôm đem l i l i ích kinh t nhanh.ạ ợ ế

Cụ thể là:

  Ch t th i t các trang tr i nuôi tôm ấ ả ừ ạgây ô nhi m n ng đ n môi trễ ặ ế ường Nó

làm ch t các r n san hô và th m c bi n ế ạ ả ỏ ểxung quanh

 Rừng ngập mặn là :"Lá chắn" chống xói

mòn và sạc lở vùng ven biển, chắn bão nhiệt đới, điều hòa độ mặn của đất, làm nơi trú ngụ

và sinh sản cho nhiều loài cá, tôm, cua Điều

gì xảy ra khi "Lá chắn" bị phá hủy ?

Cây rừng bị chặt

phá ( NTST hữu

sinh).

Nhân tố Vô sinh.

Nhân tố hữu sinh.

Cường độ chiếu sáng tăng.

Tốc độ dòng chảy

tăng.

PH và độ mặn không ổn định.

Chặt

phá cây

rừng

Thay đổi sinh thái

Phá vỡ cân bằng sinh học

 Môi trường thay đổi,

đa dạng sinh học giảm.

 Con người phải gánh chịu: thiên tai, dịch bệnh,nguồn nước bị ô nhiễm, sụp lở bờ biển

và cửa sông gia tăng….

Nhân tố hữu sinh

Hệ tảo thay đổi

Ảnh hưởng xấu tới đời sống con người

Nhân tố vô sinh

Ô nhiễm nguồn

nước

PH và độ mặn thay đổi

Đất bị nhiễm chất độc

Chất thải chăn nuôi

(NT vô sinh)



Ta có thể tóm gọn như sau:

 Phá r ng, x đ t làm vuông nuôi tôm ừ ẻ ấ

 Các ao tôm dang d n b sa m c hóaầ ị ạ

 Ch t th i nuôi tômấ ả

 L y đ t r ng đào ao nuôi tôm sú, gi ao ấ ấ ừ ờnuôi tôm công nghi p đang b hoang vì ệ ỏ

d ch b nhị ệ

 Phá r ng, x đ t làm vuông nuôi tôm ừ ẻ ấ

 Các ao tôm đang d n b sa m c hóaầ ị ạ

 Ch t th i nuôi tômấ ả

 L y đ t r ng đào ao nuôi tôm sú, gi ao ấ ấ ừ ờnuôi tôm công nghi p đang b hoang vì ệ ỏ

d ch b nhị ệ

 Phá r ng, x đ t làm vuông nuôi tôm ừ ẻ ấ

 Các ao tôm dang d n b sa m c hóaầ ị ạ

 Ch t th i nuôi tômấ ả

 L y đ t r ng đào ao nuôi tôm sú, gi ao ấ ấ ừ ờnuôi tôm công nghi p đang b hoang vì ệ ỏ

d ch b nhị ệ

 Phá r ng, x đ t làm vuông nuôi tôm ừ ẻ ấ

 Các ao tôm dang d n b sa m c hóaầ ị ạ

 Ch t th i nuôi tômấ ả

 L y đ t r ng đào ao nuôi tôm sú, gi ao ấ ấ ừ ờnuôi tôm công nghi p đang b hoang vì ệ ỏ

d ch b nhị ệ

 36 loài thú.

 182 loài chim

 34 loài bò sát

 6 loài lưỡng cư

 vùng biển và ven biển có đến 260

loài cá và thủy sản

 và một số loài côn trùng

ng v t

Một số loài động vật tiêu biểu:

Còng c c ọ Rùa

Cua ghẹ

Cá tra d u (Pangasianodon gigas ầ

Chevy)

Cá hô (Catlocarpio siamensis)

Cá heo Irrawaddy (Orcaella brevirostris)

Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii)

Th c tr ng ô nhi m trong nuôi ự ạ ễ

d ng trong nuôi tr ng nh : hóa ch t, vôiụ ồ ư ấ

 Các lo i khoáng ch t Diatomit, Dolomit, ạ ấ

l u hu nh l ng đ ng, các ch t đ c h i có ư ỳ ắ ọ ấ ộ ạtrong đ t phèn Fe2+, Fe3+, Al3+,ấ

(

SO4)2- Các thành ph n ch a H2S, NH3 ầ ứ

 T n đ ng các lo i kim lo i n ng trong ồ ọ ạ ạ ặ

nước do các công ty, xí nghi p s n xu t ệ ả ấhóa ch tấ

 D ch b nh lây lan theo di n r ngị ệ ệ ộ

 V t rác b a bãi đ c bi t là bao bì nilôngứ ừ ặ ệ

 T ng că ường ki m tra, đôn đ c vi c th c ể ố ệ ự

hi n công tác đánh giá tác đ ng môi ệ ộ

trường các d án, tuân th các yêu c u ự ủ ầ

c a Lu t B o v tài nguyên nủ ậ ả ệ ước

 Hướng d n nhân dân tích c c tham gia ẫ ự

b o v gi gìn tài nguyên trong đó đ c ả ệ ữ ặ

bi t l u ý đ n tài nguyên nệ ư ế ước

B o v và phát tri n h sinh thái r ng ng p ả ệ ể ệ ừ ậ

m n ven bi n đang là m t trong nh ng yêu c u ặ ể ộ ữ ầ

c p bách đ đ m b o s phát tri n b n v ng ấ ể ả ả ự ể ề ữ

khu v c BSCL th i gian t i ự Đ ờ ớ

 Quy ho ch môi trạ ường trong phát tri n ể

kinh t xã h i các vùng ven bi n, đ c ế ộ ở ể ặ

bi t là quy ho ch môi trệ ạ ường cho b o v ả ệ

và phát tri n h sinh thái r ng ng p m n ể ệ ừ ậ ặ BSCL, đ m b o cho s phát tri n b n

ở Đ ả ả ự ể ề

v ng trong khu v c Phân vùng sinh thái ữ ựtrong quy ho ch b o t n và phát tri n ạ ả ồ ể

các vùng đ t ven bi n, trong đó t p trung ấ ể ậ

ti p c n t ng h p đa ngành, đa m c tiêu ế ậ ổ ợ ụnông-lâm-ng và b o v môi trư ả ệ ường trong

m c tiêu phát tri n kinh t xã h i.ụ ể ế ộ

 Đẩy nhanh ti n đ th c hi n các d án ế ộ ự ệ ự

b o t n và phát tri n h sinh thái r ng ả ồ ể ệ ừ

ng p m n ven bi n, các d án tr ng m i ậ ặ ể ự ồ ớ

và tái sinh r ng ng p m n ven bi n; ừ ậ ặ ể

nghiêm c m bao ví bãi b i c a sông đ ấ ồ ử ể

 Ti p c n sinh thái đ nghiên c u sâu s c ế ậ ể ứ ắ

m i quan h c a các thành ph n trong h ố ệ ủ ầ ệsinh thái r ng ng p m n, đ c bi t là ừ ậ ặ ặ ệ

thành ph n các loài v đa d ng sinh h c, ầ ề ạ ọmôi trường s ng và đi u ki n trú ng và ố ề ệ ụphát sinh, phát tri n c a c qu n th ể ủ ả ầ ể

trong h sinh thái, đ t ng cệ ể ă ường các kh ả

n ng phát tri n ngu n l i v kinh t và ă ể ồ ợ ề ế

sinh thái trong khu v c ánh giá kh ự Đ ả

n ng t làm s ch và m c đ ch u t i c a ă ự ạ ứ ộ ị ả ủ

h sinh thái r ng ng p m n nh m tránh ệ ừ ậ ặ ằcác tác đ ng b t l i đ n h sinh thái, làm ộ ấ ợ ế ệ

t n th t các giá tr quý giá c a h sinh ổ ấ ị ủ ệ

thái r ng ng p m n ven bi n trong khu ừ ậ ặ ể

v c BSCL.ự Đ

 T ng c ă ườ ng vai trò qu n lý nhà n ả ướ c c a các c p ủ ấ chính quy n t i đ a ph ề ạ ị ươ ng, đ c bi t là chính ặ ệ

quy n c s và c quan chuyên ngành lâm ề ơ ở ơ

nghi p, môi tr ệ ườ ng trong công tác b o v và ả ệ

phát tri n hi u qu h sinh thái r ng ng p m n ể ệ ả ệ ừ ậ ặ ven bi n khu v c BSCL ể ở ự Đ

và tài nguyên sinh h c, đ m b o cho đ n đ nh ọ ả ả ộ ổ ị

c a h sinh thái này ủ ệ

 Tóm l i, h sinh thái r ng ng p m n là ạ ệ ừ ậ ặ

m t ngu n tài nguyên quý giá v nhi u ộ ồ ề ề

m t B o v đặ ả ệ ược h sinh thái này là b o ệ ả

v đệ ược đ n đ nh, cân b ng c a c h ộ ổ ị ằ ủ ả ệ

th ng kinh t và h th ng môi trố ế ệ ố ường

trong quá trình phát tri n khu v c BSCL.ể ự Đ

 Có bi n pháp thu l i nh m gi m ô nhi m ệ ỷ ợ ằ ả ễ ngu n n ồ ướ c

 Có bi n pháp trong nông nghi p ệ ệ

 Bi n pháp qu n lý và giáo d c c ng đ ng ệ ả ụ ộ ồ

 Bi n pháp gi m thi u ô nhi m do rác thaiệ ả ể ễ ̉

 Tóm l i nâng cao ý th c và trách nhi m ạ ứ ệ

c a con ngủ ười là đi u quan tr ng c n đề ọ ầ ược chú ý nh t.ấ

 M i ngỗ ười trong chúng ta hãy t giác ự

chung tay góp s c b o v môi trứ ả ệ ường, b o ả

v h sinh thái nói chung và h sinh thái ệ ệ ệ

c a sông nói riêng.ử

 Môi trường s ch thì con ngạ ười m i có m t ớ ộ

cu c s ng t t đ p.ộ ố ố ẹ

 CÁM N Ã THEO DÕI BÀI Ơ Đ

B N H C T P TH T Ạ Ọ Ậ Ậ

T T!!! Ố