Nhưng giọt nước ấy nếu được hòa vào biển cả mênh mông giữa hàng triệu, hàng tỉ giọt nước khác thì sẽ tồn tại vĩnh viễn cùng với biển cả bao la, đất trời bất tận.. Tổ tiên của loài người[r]
Trang 1VĂN MẪU 12 NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
ĐỀ BÀI: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁ NHÂN VÀ TẬP
THỂ QUA LỜI DẠY CỦA ĐỨC PHẬT: GIỌT NƯỚC CHỈ HÒA VÀO BIỂN
CẢ MỚI KHÔNG CẠN MÀ THÔI
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
I Mở bài
- Giới thiệu và nêu vấn đề cần nghị luận
- Trích dẫn ngữ liệu nêu trong đề bài
II Thân bài
1 Giải thích
- “Giọt nước”: Chỉ những gì nhỏ bé, đơn lẻ, những con người riêng lẻ
- “Biển cả”: Dạng vật chất tồn tại với mức độ lớn; chỉ sự mênh mông, cộng đồng xã
hội
Trang 2- “Không cạn”: Nói lên sức mạnh vô song khi ở trong mối liên kết với cộng đồng
Câu nói của Đức Phật: Hàm chỉ mối quan hệ giữa cá nhân với tập thể, giữa một con người với muôn triệu con người Cũng mang ý nghĩa đó, tục ngữ Việt Nam có câu:
“Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”
2 Phân tích - chứng minh
a "Giọt nước chỉ hòa vào biển cả mới không cạn mà thôi"
- Giọt nước: Nhỏ bé; đại dương: Bao la bát ngát Giọt nước dễ tan biến; đại dương: Tồn tại mãi mãi Chỉ khi nào hòa vào các dòng nước, làm nên sông suối, biển cả mênh mông, chúng mới có thể hiện hữu
- Trong quan hệ xã hội, giữa cá nhân và tập thể có mối quan hệ hai chiều, tác động qua lại Không có cá nhân thì không có tập thể, tập thể chỉ tồn tại khi các cá nhân
có quan hệ gắn kết Cá nhân gắn bó với tập thể thì sức mạnh được nhân lên và tồn tại vững bền
- Một trường học được tạo nên bởi nhiều thầy cô và học sinh Khu dân cư được hình thành từ nhiều hộ gia đình, gia đình là tế bào của xã hội Chỉ mỗi phần tử cá nhân không thể làm nên một gia đình
b Cá nhân rất cần đến tập thể
- Cá nhân chỉ là cá thể nhỏ bé với nhiều giới hạn, nếu sống biệt lập thì không thể tồn tại lâu được Cá nhân không thể nào sống tách rời tập thể
- Trong gia đình, con cái cần đến cha mẹ ông bà, anh chị em cần sự giúp đỡ nhau
Ra ngoài xã hội, cá nhân cần sự giúp đỡ, quan tâm của bạn bè và những người khác Người nông dân muốn duy trì sản xuất cần đến những kĩ sư khoa học, những nhà doanh nghiệp
- Tập thể mang đến cho cá nhân cho con người những niềm vui, sự chia sẻ
- Các tổ hòa giải ở các khu phố đã cứu biết bao gia đình khỏi tan vỡ
Cá nhân chỉ có sức mạnh khi hòa hợp, gắn bó với tập thể Tập thể tạo môi trường cho cá nhân hoạt động và bộc lộ khả năng
c Có phải lúc nào cá nhân cũng cần đến tập thể?
- Nếu cá nhân chỉ dựa vào người khác mà không có ý thức tự vươn lên thì không
Trang 3thể trưởng thành được
- Sự khẳng định, nỗ lực của cá nhân vẫn là điều quan trọng
3 Đánh giá - mở rộng
- Khẳng định tính đúng đắn của vấn đề
- Phê phán lối sống trái ngược:
- Những con người, cá nhân nào sống biệt lập, không cần đến những người khác thì sớm hay muộn cũng sẽ gặp thất bại và sẽ bị đào thải
- Sống trong tập thể, nếu cá nhân không có sự rộng lượng và hăng hái, không có trách nhiệm cho tập thể thì cũng không có đủ sức mạnh, sự tự tin để vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống để đi đến thành công
- Mở rộng: Một giọt nước nếu ở riêng lẻ thì sẽ nhanh chóng cạn khô và không mang lại lợi ích gì Nếu nó hòa vào biển cả thì khác Con người nếu sống một mình thì sẽ không có ai giúp sức, dễ dàng bị quật đổ Nếu biết đồng lòng, đoàn kết thì mọi thứ
sẽ trở nên dễ dàng và cuộc sống sẽ không bao giờ kết thúc
4 Bài học nhận thức, hành động
a Nhận thức
- Sống trong cộng đồng xã hội, ta không thể tách rời mà không hòa nhập, không có trách nhiệm với cộng đồng
- Mỗi cá nhân đều tiềm tàng những sức mạnh riêng
Hãy mang sức mạnh đó cống hiến cho tập thể, chúng ta sẽ tìm thấy ý nghĩa sự tồn tại của mình
b Hành động
- Sống trong tập thể, phải có sự quan tâm đến những khó khăn của anh em; phải biết đồng cảm, xót xa cho những số phận không may mắn Phải biết sống với và cho người thì cuộc sống mới thành công, mới có ý nghĩa
- Cá nhân nào thì tập thể ấy, vì thế, mỗi cá nhân phải tự rèn luyện mình để tạo nên tập thể mạnh
III Kết bài
- Tóm lại vấn đề
C BÀI VĂN MẪU
Trang 4Đề bài: Anh (chị) hãy viết bài văn nghị luận xã hội bàn về mối quan hệ giữa cá nhân và
tập thể qua lời dạy của Đức Phật: "Giọt nước chỉ hòa vào biển cả mới không cạn mà thôi"
Gợi ý làm bài
Đã bao giờ bạn tự đặt ra câu hỏi cho chính mình tại sao trong lịch sử dân tộc, một đất nước nhỏ bé như Việt Nam lại có thể đánh thắng được những kẻ thù hùng mạnh? Điều gì
sẽ xảy ra đối với đất nước ta hôm nay nếu mỗi người dân Việt Nam đứng tách rời nhau trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước ấy? Sức mạnh của dân tộc liệu có còn được khẳng định nếu cả dân tộc không còn sát cánh bên nhau? Những câu
hỏi ấy càng khiến cho ta hiểu sâu sắc hơn về lời dạy của Đức Phật: "Giọt nước chỉ hòa vào biển cả mới không cạn mà thôi"
Lời dạy thật giản dị mà sâu sắc Chỉ bằng những hình ảnh rất cụ thể là "giọt nước" và
"biển cả" mà mang lại cho người học những chân lí lớn lao Mỗi giọt nước khi tồn tại một
mình luôn nhỏ bé, mong manh, sẽ nhanh chóng bay hơi và chẳng mang lại được lợi ích
gì Nhưng giọt nước ấy nếu được hòa vào biển cả mênh mông giữa hàng triệu, hàng tỉ giọt nước khác thì sẽ tồn tại vĩnh viễn cùng với biển cả bao la, đất trời bất tận Từ mối quan hệ sự tồn tại của giọt nước và biển cả, dường như Đức Phật muốn nói đến mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể trong cuộc sống của mỗi con người Mỗi cá nhân không thể nào tồn tại một mình hoặc nếu tồn tại được cũng sẽ bị gục ngã trước những khó khăn, thử thách nhưng nếu biết đồng lòng, đoàn kết, gắn bó với tập thể sẽ trở thành những người có ích cho xã hội, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tươi đẹp, ý nghĩa
Tổ tiên của loài người vốn sống theo bầy đàn để có thể tồn tại được qua những cuộc đấu
tranh sinh tồn với thú dữ Hơn tất cả, "con người là động vật có tinh thần" và cái "tinh thần" ấy bao gồm cả tính cộng đồng, đoàn kết, gắn bó yêu thương, bảo bọc, che chở cho
nhau Nhờ đó mà từ thuở khai thiên lập địa cho đến bây giờ, con người mới có thể chống chọi lại với thiên nhiên khắc nghiệt để tồn tại, phát triển Nếu con người sống theo lối
sống "không cộng đồng, không xã hội", tức là tự vứt bỏ đi phần "người" trong chính "con người" mình thì tất nhiên sẽ không phải nhận được những phiền toái do người khác, do
cộng đồng, xã hội mang lại Nhưng khi đó, con người cũng đang tự đánh mất những cơ hội nhận được sự giúp đỡ, quan tâm từ người khác và hơn hết là đang gián tiếp tự hủy hoại chính bản thân mình
Trang 5Triết học Mác – Lenin đã chỉ ra rằng "trong tính hiện thực của nó, con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội" Con người không thể tồn tại độc lập mà không có mối liên hệ
nào với các sự vật hiện tượng và cộng đồng tập thể xung quanh Mỗi cá nhân mang trong chính mình bản chất và một phần sức mạnh của cả tập thể Thông qua mối liên hệ ấy, nhân cách của mỗi người sẽ không ngừng được hoàn thiện, ý nghĩa về sự có mặt trên đời của chính họ cũng sẽ được khẳng định Hơn nữa, chính sự hòa nhập giữa mỗi người với mọi người, một người và nhiều người, giữa cá nhân và tập thể sẽ giúp cho cuộc sống xã hội ngày càng phong phú, nhiều màu sắc và ý nghĩa hơn Con chim, chiếc lá dựa vào môi trường để tồn tại và phát triển Đến lượt nó lại tô điểm cho môi trường bằng khả năng của mình: Con chim dùng tiếng hót để làm cuộc sống sinh động, tươi vui, sự tươi xanh
của lá làm môi trường đẹp hơn Con người cũng thế, "sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình" Giọt nước nếu tách mình ra khỏi biển cả sẽ bị diệt vong cũng như con người cá
nhân không thể tồn tại nếu tách ra khỏi cộng đồng xã hội
Nếu sống một cuộc sống hòa nhập, có trách nhiệm với cộng đồng, gắn kết với xã hội ta sẽ
cho đi nhiều hơn, nhưng những thứ mà ta nhận được lại càng nhiều hơn nữa "Đoàn kết
là sức mạnh", chỉ có sự đoàn kết, sự gắn kết với nhau mới cho ta sức mạnh để ta tồn tại,
để ta phát triển trong thế giới này
Đất nước đang trong thời kì hội nhập Tương lai của thế giới sẽ là một ngôi nhà chung Con người cần giao lưu hữu nghị, hợp tác toàn diện, để ổn định lâu dài và hướng tới tương lai Trước những biểu hiện đi ngược với quy luật đời sống như lập dị, chủ nghĩa cá nhân, đầu cơ trục lợi , mỗi con người cần lên án, phê phán đồng thời xây dựng cho mình
lí tưởng sống cao đẹp, phù hợp với xã hội và thời đại, luôn có ý thức tự khẳng định mình trong sự nghiệp đấu tranh, cống hiến xây dựng đất nước Song dù có quan hệ gắn bó mật thiết với tập thể nhưng mỗi cá nhân cũng cần có những nét riêng biệt về cá tính, phẩm chất, vai trò
Lời dạy của Đức Phật là một chân lí đơn giản nhưng lại cho ta một bài học có giá trị suốt cả cuộc đời Để học được bài học ấy không phải là điều dễ dàng, nhưng tôi tin tất cả chúng ta sẽ làm được, bởi vì chúng ta là con người
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí