PHòNG GD & ĐT SÔNG LÔ ----------***---------- Kì THI chọn hsg LớP 9 vòng 2 Năm học: 2010 - 2011 Môn: Hoá học Th i gian l àm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề. =====o0o===== Câu1: (2 điểm) Viết các phơng trình phản ứng hoá học xảy ra trong các thí nghiệm sau. a/ Cho từ từ dung dịch HCl đến d vào dung dịch Na 2 CO 3 . b/ Cho từ từ dung dịch NaOH đến d vào dung dịch AlCl 3 . c/ Cho mẩu Na vào dung dịch (NH 4 ) 2 SO 4 . d/ Cho từ từ dung dịch NaOH đến d vào dung dịch H 3 PO 4 . Câu 2: (2 điểm) 1. Bằng phơng pháp hóa học hãy tách hỗn hợp gồm các oxit sau (đều ở dạng bột) thành từng chất riêng biệt: SiO 2 ; Al 2 O 3 và Fe 2 O 3 . 2. Nung 29,4g Cu(OH) 2 ở nhiệt độ cao thu đợc chất rắn B, cân chất rắn B thu đợc sau phản ứng đợc 25,8g. Tính số nguyên tử oxi có trong B. Cho số Avogađro N= 6.10 23 . Câu 3: (2 điểm) 1. Cho m (g) Na vào 200ml dung dịch AlCl 3 0,1M, thu đợc 0,39g kết tủa. Tính m (g) đã dùng. 2. Đốt cháy hoàn toàn 5,1 gam chất khí A thu đợc 3,36 lít khí SO 2 (đo ở đktc) và 2,7 gam nớc. Tìm công thức phân tử của khí A. Câu 4: (2 điểm) Hoà tan hoàn toàn 12,8 gam hỗn hợp gồm kim loại M có duy nhất một hoá trị và oxit của nó, cần dùng 400 ml dung dịch HCl 2M ( D= 1,25g/ml). Thấy thoát ra 4,48 lít khí (ở đktc) và dung dịch A. 1. Xác định kim loại M và oxit của nó. 2. Tính nồng độ phần trăm của dung dịch A. 3. Cho m gam dung dịch NaOH 25% vào dung dịch A. Đến khi phản ứng kết thúc, lọc bỏ kết tủa, đem cô cạn nớc lọc thu đợc 54,8 gam chất rắn. Tính m. Câu 5: (2 điểm) Cho hỗn hợp chứa 0,2 mol Cu và 0,1 mol Fe 3 O 4 vào 400 ml dung dịch HCl 2M. Sau khi phản ứng kết thúc thu đợc dung dịch A và còn lại a gam chất rắn B không tan. Cho dung dịch A tác dụng với dung dịch NaOH d rồi đun nóng trong không khí, sau đó lọc lấy kết tủa, nung đến khối lợng không đổi thu đợc b gam chất rắn C. Cho các phản ứng xảy ra hoàn toàn. Viết các phơng trình phản ứng hóa học xảy ra và tính giá trị a và b. Cho: Al=27; H=1; S=32; O=16; Fe=56; Cu=64; Cl=35,5; Na =23; Mg=24. -----------------------------Hết----------------------------- (Ghi chú: Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm). Họ và tên thí sinh .Số báo danh Chữ kí của giám thị 1 . Đề CHíNH THứC Phòng giáo dục & đào tạo sông lô đáP áN & Hớng dẫn chấm Đề thi HSG môn: hóa học 9 vòng 2 Năm học 2010 - 2011 Câu ý Nội dung Điểm 1 a. b. c. d. Các phản ứng hóa học xảy ra theo thứ tự: HCl + Na 2 CO 3 NaHCO 3 + NaCl HCl + NaHCO 3 NaCl + CO 2 + H 2 O. 3NaOH + AlCl 3 Al(OH) 3 + 3NaCl NaOH + Al(OH) 3 NaAlO 2 + 2H 2 O 2Na + 2H 2 O 2NaOH + H 2 2NaOH + (NH 4 ) 2 SO 4 Na 2 SO 4 + 2NH 3 + 2H 2 O. NaOH + H 3 PO 4 NaH 2 PO 4 + H 2 O NaOH + NaH 2 PO 4 Na 2 HPO 4 + H 2 O NaOH + Na 2 HPO 4 Na 3 PO 4 + H 2 O. 0,5 0,5 0,5 0,5 2 1. Cho hỗn hợp vào dung dịch HCl d: + SiO2 không tan tách ra và đem sấy khô. + Al2O3 và Fe2O3 tan theo p: Al 2 O 3 + 6HCl 2AlCl 3 + 3H 2 O. Fe2O3 + 6HCl 2FeCl 3 + 3H 2 O. Nớc lọc có chứa AlCl 3 ; FeCl 3 và HCl d. Cho dung dịch NaOH d vào dd nớc lọc có các p xảy ra: AlCl 3 + 4NaOH NaAlO 2 + 3NaCl + 2H 2 O FeCl 3 + 3NaOH Fe(OH) 3 + 3NaCl HCl + NaOH NaCl + H 2 O + Thu lấy kết tủa là Fe(OH) 3 , đem sấy khô và nung đến khối lợng không đổi đợc Fe 2 O 3 2Fe(OH) 3 0 t Fe 2 O 3 + 3H 2 O. Thổi khí CO 2 đến d vào nớc lọc chứa NaAlO 2 ; NaCl; NaOH d có các p: NaAlO 2 + CO 2 + 2H 2 O Al(OH) 3 + NaHCO 3 NaOH + CO 2 NaHCO 3 . Thu lấy kết tủa là Al(OH) 3 đem nung trong không khí đến khối lợng không đổi, thu đợc Al 2 O 3 2Al(OH) 3 0 t Al 2 O 3 + 3H 2 O. 0,25 0,25 0,25 0,25 2. Số mol Cu(OH) 2 ban đầu: 2 )(OHCu n = mol3,0 98 4,29 = PTPƯ: Cu(OH) 2 0 t CuO + H 2 O (1) Khối lợng H 2 O thoát ra ở (1): gm OH 6,38,254,29 2 == moln OH 2,0 18 6,3 2 == Theo (1) ta có 2 )(OHCu n p = moln OH 2,0 2 = ; n CuO = moln OH 2,0 2 = . 2 )(OHCu n d = 0,3 - 0,2 = 0,1 mol. Chất rắn B gồm Cu(OH) 2 d: 0,1 mol và CuO: 0,2 mol Tổng số mol nguyên tử oxi trong B: O n = 2 2 )(OHCu n d + n CuO = 0,4 mol Số nguyên tử O trong B là: 0,4. 6. 10 23 = 2,4. 10 23 nguyên tử. 0,25 0,25 0,25 0,25 1 3 AlCl n = 0,2. 0,1 = 0,02 mol. 3 Kết tủa thu đợc là Al(OH) 3 : .005,0 78 39,0 3 )( moln OHAl == PTPƯ: 2Na + 2H 2 O 2NaOH + H 2 (1) 3NaOH + AlCl 3 3NaCl + Al(OH) 3 (2) NaOH + Al(OH) 3 NaAlO 2 + 2H 2 O (3) *) Xét tr ờng hợp 1: Chỉ xảy ra phản ứng (1) và (2) : - Theo p (2): = NaOH n moln OHAl 015,0005,0.33 3 )( == - Theo p (1): n Na = = NaOH n 0,015 mol m = m Na = 23. 0,015 = 0,345 (g). *) Xét tr ờng hợp 2: Xảy ra cả p (3): - Theo p (2) số mol Al(OH) 3 tạo thành là: molnn AlClOHAl 02,0 3 3 )( == Số mol Al(OH) 3 p ở (3): .015,0005,002,0 )3( )( 3 moln OHAl == = NaOH n molnn OHAlOHAl 075,0015,002,0.33 )3( )( )2( )( 3 3 =+=+ = n Na m = m Na = 0,075. 23 = 1,725 (g). 0,25 0,25 0,25 0,25 2 moln SO 15,0 4,22 36,3 2 == ; moln OH 15,0 18 7,2 2 == Khối lợng S và H trong A: m S = 32. 2 SO n = 32. 0,15 = 4,8 gam; m H = 1. 2 OH n 2 = 2. 0,15 = 0,3 gam. Tổng m S + m H = 4,8 + 0,3 = 5,1 gam = m A A do 2 nguyên tố S và H tạo nên. Đặt công thức của A là H x S y x: y = n H : n S = 1:215,0:15,0.2:2 2 2 == SO OH nn . x = 2 và y = 1. Vậy công thức hoá học của A là H 2 S. 0,25 0,25 0,5 4 1 2,0 4,22 48,4 2 == H n mol; = HCl n 0,4 . 2 = 0,8 mol. Oxit của M là M 2 O n PTPƯ: M + nHCl MCl n + 2 n H 2 (1) M 2 O n + 2nHCl 2MCl n + nH 2 O (2) Theo (1) = HCl n 0,4 mol n n M 4,0 = mol Theo (2) = HCl n 0,8 0,4 = 0,4 mol n n n OM 2,0 2 = mol n 4,0 . M + n 2,0 . (2M +16n) = 12,8 M = 12n Nếu n = 1 M = 12 (loại) n = 2 M = 24 là Mg (Magiê) n = 3 M = 36 loại Vậy kim loại M là Mg và oxit của M là MgO. 0,25 0,25 0,25 0,25 2 Ta có PTHH: : Mg + 2HCl MgCl 2 + H 2 (1) 0,2mol 0,4mol 0,2mol 0,2mol MgO + 2HCl 2MgCl 2 + H 2 O (2) 0,2mol 0,4mol 0,2mol Theo (1) và (2) tổng 2 MgCl n = 0.4 mol 2 MgCl m = 0,4 .95 = 38 (gam) Khối lợng dd muối = 12,8 + (400 . 1,25) 0,2 . 2 = 512,4 (gam) 0,25 Vậy 2 % MgCl C = %100. 4,512 38 = 7,41%. 0,25 3 PTHH: MgCl 2 + 2NaOH Mg(OH) 2 + 2NaCl (3) NaCl n = 2 2 MgCl n = 0,8 mol NaCl m = 0,8. 58,5 = 46,8 (g) < 54,8 (g) = m trong nớc lọc có NaOH d và NaOH m (d) = 54,8 46,8 = 8 (gam). NaOH n (phảnứng) = 0,8 mol NaOH m (phảnứng) = 0,8 . 40 =32 (gam). Tổng khối lợng NaOH = 8+ 32 = 40 gam. Khối lợng dung dịch NaOH (m) = 25 100.40 = 160 (gam). 0,25 0,25 5 - Số mol HCl: n HCl = 0,4. 2 = 0,08 mol. - PTPƯ: Fe 3 O 4 + 8HCl FeCl 2 + 2FeCl 3 + 4H 2 O (1) Cu + 2FeCl 3 CuCl 2 + 2FeCl 2 (2) Theo p (1) Fe 3 O 4 và HCl p vừa đủ molnn OFeFeCl 1,0 432 )1( == ; molnn OFeFeCl 2,02 433 )1( == Theo p (2) Cu d; FeCl 3 p hết chất rắn B là Cu; dung dịch A chứa FeCl 2 và CuCl 2 . molnn FeClFeCl 2,0 32 )2( == moln FeCl 3,02,01,0 )2()1( 2 =+= + ; molnn FeClCuCl 1,0 32 2 1 )2( == n Cu p = moln FeCl 1,0 2 1 3 = n Cu d = 0,2 0,1 = 0,1 mol a = m Cu d = 0,1. 64 = 6,4 gam. - Cho dung dịch A p với dung dịch NaOH có các p: CuCl 2 + 2NaOH Cu(OH) 2 + 2NaCl (3) FeCl 2 + 2NaOH Fe(OH) 2 + 2NaCl (4) 2Fe(OH) 2 + H 2 O + 2 1 O 2 0 t 2Fe(OH) 3 (5) Kết tủa là: Cu(OH) 2 và Fe(OH) 3 Theo (3) và (4) molnn CuClOHCu 1,0 22 )( == ; molnn FeClOHFe 3,0 22 )( == Theo (5): molnn OHFeOHFe 3,0 23 )()( == - Nung kết tủa có phản ứng: Cu(OH) 2 0 t CuO + H 2 O (5) 2Fe(OH) 3 0 t Fe 2 O 3 + 3H 2 O (6) Chất rắn C gồm: CuO và Fe 2 O 3 Theo (5) và (6) ta có: n CuO = moln OHCu 1,0 2 )( = ; 3 32 )( 2 1 OHFeOFe nn = = mol15,03,0. 2 1 = Vậy khối lợng chất rắn C: b = 0,1. 80 + 0,15. 160 = 32 gam. 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 Ghi chú: + Học sinh làm cách khác đúng, đảm bảo lôgic vẫn cho điểm tối đa. + Nếu HS viết các PTPƯ thiếu điều kiện hoặc không cân bằng thì không cho điểm PTPƯ đó. . Al =27 ; H= 1; S= 32; O=16; Fe=56; Cu=64; Cl=35,5; Na =23 ; Mg =24 . -- -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - H t -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- - -- (Ghi chú: Cán bộ coi thi không. PHòNG GD & ĐT SÔNG LÔ -- -- - -- - -- * * *-- -- - -- - -- Kì THI chọn hsg LớP 9 vòng 2 Năm h c: 20 10 - 20 11 Môn: Hoá h c Th i gian l àm bài: 150 phút, không