Từ sáng mùng 4 Tết, tại các nghĩa trang ở Thị cầu (Bẳc Ninh) đã đông đầy người của các gia đình đi tảo mộ, đem theo cuốc, xẻng để đắp lại các ngôi mộ và rẫy cỏ trên mộ trước khi cúng l[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 9 VĂN THUYẾT MINH
ĐỀ BÀI: THUYẾT MINH VỀ MỘT NÉT ĐẸP VĂN HOÁ TRUYỀN THỐNG
CỦA VIỆT NAM: LỄ HÓA VÀNG
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN Ý CHI TIẾT
I Mở bài
Có một lễ rất quan trọng đối với đa số người Việt Nam theo đạo Phật và theo cúng
tổ tiên là lỗ cúng hóa vàng để tiễn đưa ông bà vào ngày mùng 3 Tết hoặc sáng ngày mùng 4 Tết
II Thân bài
1 Nguồn gốc của tục hóa vàng
Nói về nguồn gốc của tục hóa vàng là do ảnh hưởng của người Trung Hoa Tích kể rằng: Vào đời Hán có đôi vợ chồng là Thái Mạc và Tuệ Nương học nghề làm giấy chưa thạo đã về quê mở xưởng Giấy làm ra xấu và khó viết chữ nên bị ế không bán được
Tuệ Nương bèn giả chết để thực hiện phương kế bán giấy Ngày thứ 3, trước khi
Trang 2đi chôn, Thái Mạc đem một ôm giấy ra đốt bên cạnh quan tài vợ Sau khi Thái Mạc đốt giấy xong thì Tuệ Nương ở trong quan tài kêu to gọi chồng, đẩy nắp quan tài
bước ra hát rằng: “Dương gian tiền năng hành tứ hải Âm gian chỉ tại tố mãi mại
Bất thị trượng phu bả chỉ thiêu Thùy khẳng phóng ngã hồi gia lai”
Nghĩa là: “Trên dương gian đồng tiền có thể làm được mọi việc ở mọi nơi, dưới âm
phủ giấy cũng có thể dùng để mua bán Nếu không phải chồng đốt cho giấy thì ai lại cho tôi quay về dương gian” Nói rồi lại mang thêm 2 bó giấy nữa để đốt
Những người chứng kiến đều tin là đốt giấy thành tiền cho người âm phủ rất có
lợi nên ai nấy đều về nhà lấy tiền đến nhà Thái Mạc mua giấy về đốt hóa vàng “Tin
lành” đồn xa, người các nơi tranh nhau đến nhà Thái Mạc mua giấy Không đến 2
ngày, bao nhiêu giấy ế của hai vợ chồng Tuệ Nương đã hết sạch
2 Đặc điểm
Từ sáng mùng 4 Tết, tại các nghĩa trang đã đông đầy người của các gia đình đi tảo
mộ, đem theo cuốc, xẻng để đắp lại các ngôi mộ và rẫy cỏ trên mộ trước khi cúng
lễ
Mọi người đem theo lễ vật thường là xôi gà, hoa quả, vàng hương, trầu và rượu
và có cả pháo để cúng cáo thổ thần và cúng mời người thân về dự lễ vàng tiễn đưa
họ về âm phủ sau ba ngày Tết, và đốt pháo khi hương (nhang) tàn
Lễ tất (lễ xong), sau khi hóa vàng (có trẻ em phụ cùng người lớn đốt và vẩy rượu xung quanh chỗ hóa vàng), người lớn đốt pháo và trẻ em cũng đua theo
Sau buổi lễ, trẻ em phụ gia đình mang một phần lễ vật về nhà, phần còn để cho trẻ chăn trâu
Sau khi đợt nhang thứ nhất tàn, đốt đợt hai, nhang cháy được phân nửa thì gia chủ thường là bố lễ tạ, hạ vàng mã xuống hóa, hạ cơm xuống bày ra bàn, phản hoặc sập v.v tùy nhà, chờ hóa vàng xong thì mọi người cùng ăn
Trong khi hóa vàng các em tráng nhi phụ bố mang hai cây mía dựng hai bên bàn
thờ ra hơ lửa hóa vàng để các cụ, ông bà “có đòn gánh, gánh đồ lễ về và dùng để
đánh đuổi lũ ma quỷ đói muốn cướp lễ vật”
Trong lúc dùng cơm, mọi người vừa ăn vừa nói chuyện vui vẻ, sôi nổi Sau đó thường là mọi người cùng vui xuân với các bàn bài: rút bất, tam cúc
3 Ý nghĩa của tục hóa vàng
Trang 3 Hoá vàng chính là việc con cháu gửi đồ dùng, tiền vàng đã chuẩn bị trên bàn thờ gia tiên trong dịp Tết cho người cõi âm
Có những gia đình chỉ làm hết tết gói gọn trong gia đình Nhưng cũng có những người còn mời thông gia, hàng xóm thân thiết tới dùng cơm lễ hoá vàng, coi như
là dịp gặp mặt nhau ngày đầu xuân
Hóa vàng tiễn các cụ xong ai cũng có cảm giác Tết đã hết Người kinh doanh lại bắt đầu mở hàng kinh doanh như mọi ngày Người làm công việc khác cũng vậy Nhưng dù làm bất cứ nghề gì đi chăng nữa, ai ai cũng hy vọng lòng thành của mình được các cụ chứng giám và phù hộ cho làm ăn suôn sẻ cả năm
Tục hoá vàng dựa trên tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, vật hoá vàng thường gắn với đời sống thường nhật, để thấy con người ở thế giới bên kia sống gần với dương gian Tục này nhằm cung cấp cho người đã khuất tiền, quần áo (giấy), gậy đi đường (cây mía)
Sau khi lễ, các gia chủ sẽ hóa vàng Phần tiền, vàng của gia thần phải hóa trước, tiền vàng, đồ dùng của tổ tiên hóa sau Tục xưa, tại nơi đốt vàng mã, người ta thường đặt vài cây mía dài Dân gian cho rằng đây là đòn gánh để các linh hồn dùng làm gậy chống, hay mang hàng hóa
III Kết bài
Lễ hóa vàng là một trong những nét văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam
Chúng ta cần phải biết trân trọng, giữ gìn và phát huy những ý nghĩa cao đẹp của
nó
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Anh (chị) hãy viết bài văn thuyết minh về một nét đẹp truyền thống của dân tộc
Việt Nam là lễ hội hóa vàng
Gợi ý làm bài
Trong ba ngày Tết, từ mùng 1 đến hết mùng 3, ngoài thì giờ để đi lễ chùa, đình, đền, miếu, mạo, nhà thờ v.v dâng cỗ trên bàn thờ để cúng lỗ gia tiên và đi lễ tết để chúc Tết
họ hàng, bà con thân tộc, bạn bè đồng nghiệp, các thầy cô giáo là thì giờ để mọi người nhất là các em nhỏ vui chơi Nhưng có một lễ rất quan trọng đối với đa số người Việt Nam theo đạo Phật và thờ cúng tố tiên là lễ cúng hóa vàng để tiễn đưa ông bà vào ngày
Trang 4mùng 3 Tết hoặc có gia đình thì tổ chức vào ngày mùng 4 Tết như ở Thị cầu (Bắc Ninh) sau khi đã đi viếng mộ vào sáng ngày mùng 4 Tết, theo như tục lệ vùng này
Nói về nguồn gốc của tục hóa vàng là do ảnh hưởng của người Trung Hoa Tích kể rằng: Vào đời Hán có đôi vợ chồng là Thái Mạc và Tuệ Nương học nghề làm giấy chưa thạo đã về quê mở xưởng Giấy làm ra xấu và khó viết chữ nên bị ế không bán được
Tuệ Nương bèn giả chết để thực hiện phương kế bán giấy Ngày thứ 3, trước khi đi chôn, Thái Mạc đem một ôm giấy ra đốt bên cạnh quan tài vợ Sau khi Thái Mạc đốt giấy xong thì Tuệ Nương ở trong quan tài kêu to gọi chồng, đẩy nắp quan tài bước ra hát rằng:
“Dương gian tiền năng hành tứ hải Âm gian chỉ tại tố mãi mại Bất thị trượng phu bả chỉ thiêu Thùy khẳng phóng ngã hồi gia lai”
Nghĩa là: “Trên dương gian đồng tiền có thể làm được mọi việc ở mọi nơi, dưới âm phủ
giấy cũng có thể dùng để mua bán Nếu không phải chồng đốt cho giấy thì ai lại cho tôi quay về dương gian” Nói rồi lại mang thêm 2 bó giấy nữa để đốt
Những người chứng kiến đều tin là đốt giấy thành tiền cho người âm phủ rất có lợi nên
ai nấy đều về nhà lấy tiền đến nhà Thái Mạc mua giấy về đốt hóa vàng “Tin lành” đồn xa,
người các nơi tranh nhau đến nhà Thái Mạc mua giấy Không đến 2 ngày, bao nhiêu giấy
ế của hai vợ chồng Tuệ Nương đã hết sạch
Từ sáng mùng 4 Tết, tại các nghĩa trang ở Thị cầu (Bẳc Ninh) đã đông đầy người của các gia đình đi tảo mộ, đem theo cuốc, xẻng để đắp lại các ngôi mộ và rẫy cỏ trên mộ trước khi cúng lễ, các em tráng nhi đi theo cũng tham gia công việc này rất tích cực và vui vẻ; mọi người cũng đem theo lễ vật thường là xôi gà, hoa quả, vàng hương, trầu cau và rượu v.v và có cả pháo để cúng cáo thổ thần và cúng mời người thân về dự lễ hóa vàng tiễn đưa họ về âm phú sau ba ngày Tết, và đốt pháo khi hương (nhang) tàn Lễ tất (lễ xong), sau khi hóa vàng (có trẻ em phụ cùng người lớn đốt và vẩy rượu xung quanh chỗ hóa vàng), người lớn đốt pháo và trẻ em cũng đua theo Khung cảnh lúc đó thật là náo nhiệt,
ồn ào Sau buổi lễ, trẻ em phụ gia đình mang một phần lễ vật về nhà, phần còn lại để cho trẻ chăn trâu
Vào ngày hóa vàng, mẹ nấu một mâm cơm cúng “ông bà” thật ngon và thịnh soạn, nấu xôi chè và chuẩn bị trái cây đế cúng tại các bàn thờ khác Các con đã có gia đình và ở riêng cùng đều dự lễ tiễn ông bà Có khi bố mẹ và các con còn mời thêm bạn bè của gia
Trang 5đình đến dự Không khí buổi lễ rất vui Sau khi đợt nhang thử nhất tàn, đốt đợt hai, nhang cháy được phân nửa thì gia chủ thường là bố lỗ tạ, hạ vàng mã xuống hóa, hạ cơm xuống bày ra bàn, phản hoặc sập v.v tùy nhà, chờ hóa vàng xong thì mọi người cùng ăn Trong khi hoá vàng các em tráng nhi phụ bố mang hai cây mía dựng hai bên bàn thờ ra
hơ lửa hoá vàng để các cụ ông bà "có đòn gánh, gánh đồ lễ về và dùng để đánh đuổi lũ ma
quỷ đói muốn cướp lễ vật" Trong lúc dùng cơm, mọi người vừa ăn vừa nói chuyện vui vẻ,
sôi nổi Sau đó thường là mọi người cùng vui xuân với các bàn bài: rút bất, tam cúc v.v không khí lúc này rất náo nhiệt, nhất là với những tiếng cười giòn giã và tiếng reo hò rất phấn khởi, từ đám trẻ em, của các em thắng bài
Hầu hết mọi người đều cho rằng: Lễ tết là ngày vui của con cháu thì ông bà dưới âm cũng phải được hưởng Hoá vàng chính là việc con cháu gửi đồ dùng, tiền vàng đã chuẩn bị trên bàn thờ gia tiên trong dịp Tết cho người cõi âm
Có những gia đình chỉ làm hết tết gói gọn trong gia đình Nhưng cũng có những người còn mời thông gia, hàng xóm thân thiết tới dùng cơm lễ hoá vàng, coi như là dịp gặp mặt nhau ngày đầu xuân
Hóa vàng tiễn các cụ xong ai cũng có cảm giác Tết đã hết Người kinh doanh lại bắt đầu
mở hàng kinh doanh như mọi ngày Người làm công việc khác cũng vậy Nhưng dù làm bất cứ nghề gì đi chăng nữa, ai ai cũng hy vọng lòng thành của mình được các cụ chứng giám và phù hộ cho làm ăn suôn sẻ cả năm
Tục hoá vàng dựa trên tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, vật hoá vàng thường gắn với đời sống thường nhật, để thấy con người ở thế giới bên kia sống gần với dương gian Tục này nhằm cung cấp cho người đã khuất tiền, quần áo (giấy), gậy đi đường (cây mía)
Người dân thường mang vàng hương ra trước cửa nhà để đốt Sau khi đốt, gia chủ thường đổ một chén rượu cúng vào đống tro vàng mã để đồ cúng được chuyển đến đúng người nhận Một số nhà còn hơ cây mía trên ngọn lửa hóa vàng để người cõi âm có gậy chống
Nhiều gia đình đốt hàng chồng vàng mã như giấy vàng, giấy bạc, vàng thoi tiền cùng quần áo, giày dép, nhà cửa, xe…, thậm chí có người còn gửi người hầu, tỳ thiếp… có giá trị hàng trăm nghìn đồng cho người cõi âm
Sau khi lễ, các gia chủ sẽ hóa vàng Phần tiền, vàng của gia thần phải hóa trước, tiền vàng, đồ dùng của tổ tiên hóa sau Tục xưa, tại nơi đốt vàng mã, người ta thường đặt vài
Trang 6cây mía dài Dân gian cho rằng đây là đòn gánh để các linh hồn dùng làm gậy chống, hay mang hàng hóa
Việc chọn ngày làm lễ hóa vàng tùy thuộc vào mỗi gia đình, chủ yếu từ mùng 3 đến khoảng mùng 10 Tết Nguyên đán Điều quan trọng nhất là phải có lễ tạ gia tiên, gia thần
và chư vị thánh thần, phật Theo quan niệm dân gian, có lễ tạ thì tấm lòng của chủ nhà mới được người âm chứng giám
Theo nhiều tài liệu sử học thì mùng 3 vẫn là ngày Tết thầy nên để tổ tiên vẫn ở lại ăn Tết với con cháu Mùng 4 và mùng 5 mới là ngày tiễn các cụ về cõi vĩnh hằng là hợp lí hơn cả
Thay cho lời kết, xin trích dẫn ý kiến của PGS Nguyễn Văn Huy, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, Trưởng ban Di sản văn hóa phi vật thể Hội Di sản văn hóa Trung
ương: “nhu cầu đi lễ và lên đồng ở các đền phủ là nhu cầu có thực để giải tỏa những vấn
đề về tâm linh Việc cấm đốt vàng mã tại đền phủ là khó có thể thực hiện được Vấn đề chính là giúp cho người dân và cộng đồng của mình tự nhận thức và tự quản lý, điều chỉnh việc đốt vàng mã như thế nào cho hợp lý, cho hợp với thuần phong mỹ tục, hợp với điều kiện kinh tế của mỗi gia đình.” Lễ hóa vàng là một trong những nét văn hóa truyền
thống của dân tộc Việt Nam Chúng ta cần phải biết trân trọng, giữ gìn và phát huy những ý nghĩa cao đẹp của nó
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí