Nghiên cứu hình thức kiến trúc khu vực cận lõi và ven đô hội an trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch

Sự phát triển hình thức kiến trúc khu vực cận lõi Hội An trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch làm thế nào để mang bản sắc vốn có chuyển tiếp hài hòa hài hòa với hình thức kiến trúc với phố cổ cũng như đảm bảo được nhu cầu phát triển của dòng chảy thời đại Với lý do trên việc thực hiện nghiên cứu tổng quan nghiên cứu hình thức kiến trúc khu vực vùng đệm Hội An trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch được xem như là một nghiên cứu điển hình có ý nghĩa góp phần nâng cao chất lượng đô thị Hội An trong việc bảo tồn và phát triển đô thị cổ cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân mà còn góp phần vào công tác quản lý kiến trúc làm cơ sở để điều chỉnh những qui định về qui hoạch kiến trúc góp phần vào công tác quản lý phát triển một cách bền vững nhằm định hướng cho Hội An phát triển bền vững trong những năm tiếp theo

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

BÙI THỊ CẨM AN

NGHIÊN CỨU HÌNH THỨC KIẾN TRÚC KHU VỰC CẬN LÕI

VÀ VEN ĐÔ HỘI AN TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

Người hướng dẫn khoa học: TS KTS PHAN BẢO AN

Phản biện 1:

TS.KTS.Lê Phong Nguyên

Phản biện 2:

TS.KTS Phùng Phú Phong

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ Kiến trúc

Họp tại: Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng vào ngày 19 tháng 07 năm 2020

Có thể tìm luận văn tại:

1 Trung tâm Học liệu, Đại học Đà Nẵng tại Trường ĐH Bách khoa

2 Thư viện Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng

DUT.LRCC

“NGHIÊN CỨU HÌNH THỨC KIẾN TRÚC KHU VỰC CẬN LÕI

VÀ VEN ĐÔ HỘI AN TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA

VÀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH”

Học viên : Bùi Thị Cẩm An - Chuyên ngành: Kiến trúc

Mã số 8580101 Khóa K37KT - Trường Đại Học Bách khoa - ĐHĐN

Tóm tắt: Sự phát triển hình thức kiến trúc khu vực cận lõi Hội An trong quá trình đô

thị hóa và phát triển hoạt động du lịch làm thế nào để mang bản sắc vốn có, chuyển tiếp hài hòa hài hòa với hình thức kiến trúc với phố cổ, cũng như đảm bảo được nhu cầu phát triển của dòng chảy thời đại Với lý do trên việc thực hiện nghiên cứu “tổng quan nghiên cứu hình thức kiến trúc khu vực vùng đệm Hội An trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch” được xem như là một nghiên cứu điển hình, có ý nghĩa, góp phần nâng cao chất lượng đô thị Hội An trong việc bảo tồn và phát triển đô thị cổ cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, mà còn góp phần vào công tác quản lý kiến trúc, làm cơ sở để điều chỉnh những qui định về qui hoạch kiến trúc góp phần vào công tác quản lý phát triển một cách bền vững, nhằm định hướng cho Hội An phát triển bền vững trong những năm tiếp theo

Từ khóa: Hình thức kiến trúc, khu lõi, khu dệm, khu cận lõi, bảo tồn và phát triển đô

thị cổ

"RESEARCH ON ARCHITECTURE FORM OF THE CLOSED AREA BUFFER

ZONE HOI AN IN URBANIZATION AND TOURISM DEVELOPMENT"

- Student: Bui Thi Cam An

- Major: Architecture Code 8580101 Course K37KT - University of Danang,

University of Science and Technology

Summary: How to bring inherent identity, harmonious transition to the development

of the closed area Hoi An in the urbanization and development of tourism activities in harmony with the architectural form with the ancient town, as well as ensuring the development needs of the current flow For the above reason, the research "review of the research on architectural forms of the Hoi An buffer zone in the process of urbanization and development of tourism" is considered as a typical and meaningful study to contribute to improving the quality of Hoi An urban areas in preserving and developing ancient town as well as improving the quality of life for people Moreover,

it contributes to the management of architecture, as a basis for adjusting regulations on architectural planning to contribute to the management of a sustainable development,

aiming to develop Hoi An sustainably in the coming years

Keywords: Architectural form, closed area, buffer area, closed area, conservation and

development of ancient town

DUT.LRCC

Vì chưa có thiết kế đô thị, cũng như chưa có một qui hoạch kiến trúc cụ thể để quản lý cho khu vực này nên các ngôi nhà ở đây được xây dựng và sữa chữa theo kiểu lẫn lộn giữa cũ và mới, chắp vá cả không gian lẫn hình thức kiến trúc, vật liệu xây dựng …

Với lý do trên việc thực hiện nghiên cứu “tổng quan nghiên cứu hình thức kiến trúc khu vực vùng đệm Hội An trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch” được xem như là một nghiên cứu điển hình, có ý nghĩa, góp phần nâng cao chất lượng đô thị Hội An trong việc bảo tồn và phát triển đô thị cổ cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân nhưng vẫn hài hòa với cảnh quan phố cổ, mà còn góp phần vào công tác quản lý kiến trúc

2 Mục tiêu nghiên cứu

Qua nghiên cứu, Luận văn mong muốn đánh giá và phân tích thực trạng đô thị

cổ Hội An, để giải quyết ba vấn đề sau:

1 Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm ngăn chặn sự hiện đại hóa “thiếu định

hướng” của kiến trúc đô thị (Hội An)

2 Xây dựng các giải pháp quản lý hữu hiệu nhằm phát huy các giá trị của đô thị cổ Hội An, duy trì bản sắc riêng, tiếp tục tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt và không trùng lặp với các đô thị khác

3 Xây dựng và đề xuất một mô hình ở cụ thể (thích hợp trong khu vực đệm, là khu vực bảo vệ IIA) nhằm hạn chế tác động đến khu vực lõi của phố cổ nhưng vẫn đảm bảo chất lượng sống của cư dân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.2 Phạm vi

- Về không gian: Khu dân cư trong khu vực đệm của Phố cổ Hội An, cụ thể là khu vực II (được dẫn giải và nghiên cứu ở phần sau)

- Về thời gian: nghiên cứu trong bối cảnh kinh tế xã hội từ nay đến năm 2030

- Về chuyên môn: Nghiên cứu hình thức kiến trúc và đề xuất giải pháp đối với các loại nhà phố kết hợp với buôn bán, phục vụ du lịch

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp điền dã, phân tích và khảo sát thực trạng

Thông qua phương pháp quan sát, trong thời gian nghiên cứu, học viên thực hiện việc quan sát bằng phương pháp điền dã thực tế tại địa phương Từ đó nêu lên các giả thuyết để tiến hành phân tích và đánh giá thực trạng đô thị, xác định các hướng nghiên cứu và giải pháp đề xuất trong nghiên cứu

4.2 Phương pháp so sánh

Thực hiện nghiên cứu dữ liệu của các đô thị cổ trên thế giới (đặc biệt là ở Đông Nam Á) để phân tích và so sánh, từ đó nghiên cứu các giải pháp, xác định hướng lập luận, giải quyết các vấn đề

4.3 Phương pháp phân tích tư liệu

Thông qua các nghiên cứu khoa học về Đô thị Cổ Hội An, học viên phân tích các đánh giá của tư liệu để tìm ra mô hình giải quyết các nhu cầu ở của người dân trong khu vực này

5 Giải thích thuật ngữ

1 Khu vực bảo vệ: Trong các đô thị, khu vực bảo vệ được phân thành các vùng

và giải thích theo luật di sản cụ thể như sau:

- Khu vực bảo vệ I: gồm di tích và các vùng được xác định là yếu tố gốc cấu

thành di tích, phải được bảo vệ nguyên trạng

- Khu vực bảo vệ II: là khu vực bao quanh khu vực I có thể xây dựng nhưng

công trình phục vụ cho việc phát huy giá trị

2 Xây chen: xây thêm vào giữa những công trình hiện có

3 Cải tạo: sửa đổi để phù hợp với mục đích sử dụng

4 Đô thị Thông minh là một thuật ngữ mới được vận hành một cách thông

minh, là đô thị ngày càng phát triển hoàn chỉnh và ngày càng trở nên đáng sống

6 Cấu trúc luận văn

Phần mở đầu: Luận văn giới thiệu các lý do thực hiện nghiên cứu hình thành

đề tài luận văn

Phần nội dung chính bao gồm các chương:

Chương I: Tổng quan nghiên cứu hình thức kiến trúc khu vực vùng đệm Hội

An trong quá trình đô thị hóa và phát triển hoạt động du lịch

Chương II: Cơ sở khoa học cho các hình thức kiến trúc thích thích hợp trong khu vực vùng đệm phố cổ

Chương III: Đề xuất các hình thức kiến trúc cho các loại nhà ở kết hợp kinh doanh trong khu vực đệm phố cổ Hội An

DUT.LRCC

PHẦN II NỘI DUNG CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ ĐÔ THỊ CỔ HỘI AN

NGHIÊN CỨU HÌNH THỨC KIẾN TRÚC KHU VỰC VÙNG ĐỆM HỘI AN TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA VÀ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

1 Giới thiệu chung

1.1 Vị trí địa lý

Vị trí địa lý từ 15o15’26” đến 15o55’15” vĩ độ Bắc và từ 108o17’08” đến 108o23’10” kinh độ đông, Thành phố Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam Phía Bắc giáp huyện Điện Bàn Phía Nam giáp huyện Duy Xuyên Phía Đông giáp biển Đông Phía Tây giáp huyện Điện Bàn và huyện Duy Xuyên Nằm bên bờ Bắc hạ lưu sông Thu Bồn, ở cách quốc lộ 1A khoảng 9 km về phía Đông, cách thành phố Đà Nẵng 25 km

về phía Đông Nam, cách thành phố Tam Kỳ khoảng 50 km về phía Đông Bắc Có tổng diện tích tự nhiên 6.171,25 ha, trong đó các phường nội thị có diện tích 2.693,08 ha, các xã có diện tích 3.478,17 ha

1.2 Điều kiện tự nhiên

Khí hậu của Hội An nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa Nhiệt độ trung bình hằng năm ở Hội An khoảng 25,9 độ C với biên, độ trung bình giao động trong khoảng 15-38 độ C, lạnh nhất là các tháng 12 và 01, nóng nhất là các tháng 7,8

Độ ẩm không khí khá cao, trung bình 80-85%, với lượng mưa trung bình hằng năm

là 2.087 mm

1.3 Văn hóa - Kinh tế - Xã hội

Hội An có đặc điểm nổi bật là vùng đất “hội thủy” bởi bao bọc là sông và biển, đồng thời là vùng đất hội nhân từ thế kỷ 17 Nền kinh tế thành phố có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và ổn định

Hội An có nhiều làng nghề thủ công truyền thống từ thời xưa như mộc, gốm, thủ công mỹ nghệ

1.4 Di sản văn hóa thế giới

Hội An là một địa chỉ văn hóa, nơi duy nhất của khu vực Đông Nam Á còn lưu giữ hầu như nguyên vẹn những nét chính của một đô thị thương cảng cổ Nơi đây tàng trữ những thông tin quý giá của quá khứ có chiều sâu hàng trăm Vì vậy tổ chức văn hóa giáo dục liên hiệp quốc Unesco đã ghi tên Hội An vào danh mục di sản văn hóa thế giới năm 1999 Cùng với Mỹ Sơn, cố đô Huế các di tích danh thắng khác như Phong Nha Quảng Bình, Đồng Dương Trà Kiệu thành phố Vijaya, Tháp Dương Long Bình Định Hội An đã góp phần làm nên con đường di sản miền trung nổi tiếng của Việt Nam

DUT.LRCC

1.5 Vai trò của đô thị cổ Hội An trong phát triển kinh tế

Kể từ khi công nhận di tích năm 1985, nhất là sau khi được công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1999 thì lượng du khách đổ về Hội An ngày càng nhiều, kinh doanh thương phẩm, nông phẩm tự sản đã nhường chổ cho kinh doanh dịch vụ du lịch Và hoạt động du lịch đã trở thành động lực chính cho sự phát triển kính tế xã hội của Hội An, làm nên một thành phố mới, diện mạo mới, chức năng mới

2 Thực trạng đô thị cổ

2.1 Quá trình đô thị hóa Hội An

Hội An may mắn thoát được sự tàn phá của quá trình đô thị hóa trong quá khứ, tuy nhiên ngày nay sự bùng phát về phát triển du lịch trên các nước và khu vực Miền Trung trong đó Hội An là một trong những tâm điểm thu hút du khách và đầu tư lớn nhất Vì thế nhu cầu công trình dịch vụ khá lớn

2.1.1 Đời sống văn hóa

Văn hóa chính là linh hồn của Hội An Tuy nhiên những thay đổi vẫn diễn ra ngay trong các hộ gia đình và trong lối sống của họ

Trong khi những thay đổi về lối sống do hiện đại hóa và du lịch mang lại đang ảnh hưởng đến di sản phi vật thể Hội An thì một số thay đổi đang diễn ra cũng đã mở

ra những cơ hội cho người dân Hội An có được những ý tưởng, nhưng cơ hội giáo dục và phương kế sinh nhai mới

2.1.2 Đặc trưng kiến trúc

Điều đầu tiên mỗi khi nhắc tới kiến trúc phố cổ Hội An, chính là Kiến trúc không gian, và kiến trúc nhà ở phố cổ Hội An Kiến trúc không gian tạo nên đặc trưng kiến trúc phố cổ Hội An chính là sự phân bố phân tầng, phân khoảng cách giữa những ngôi nhà với nhau Những ngôi nhà tại phố cổ, khoảng không của chúng không quá nhiều vì mang thiết kế nhà ống đồng thời với bản chất là một đô thị nên nó cũng khá chật hẹp giữa khoảng cách các ngôi nhà với nhau Đúng với tên gọi mà người ta hay nói về nó ‘phố cổ’, những ngôi nhà ở đây đều cổ kính và có niên đại khá lâu đời hàng mấy trăm năm trụ vững cùng thời gian, tất cả đã tạo nên một tổng thế phố cổ đẹp mắt, những ngôi nhà cổ đậm nét và bình dị

2.1.3 Cảnh quan đô thị cổ Hội An

Về cảnh quan kiến trúc, mỗi ngôi nhà ở Hội An đều đảm bảo sự hài hòa giữa không gian sống và thiên nhiên, tạo nên một nét đẹp tổng thể Với lối kiến trúc độc đáo, không gian ngôi nhà ở Hội An luôn thoáng đãng, tràn ngập ánh sáng mặt trời, con người và thiên nhiên như hòa làm một

Đối với cảnh quan tự nhiên, Hội An đã và đang là một không gian không thể thiếu trong sự kết nối những giá trị lịch sử văn hóa, thiên nhiên và cộng đồng người

DUT.LRCC

Hội An Chúng kết nối nhữn giá trị của văn hoá lịch sử Hội An từ Quá khứ-Hiện tại

và đến tương lai

2.2 Tình hình phát triển du lịch

Du lịch Hội An khai thác từ 2 nguồn tài nguyên chính là hạ tầng kiến trúc phố

cổ và không gian sống của cư dân địa phương Trên thực tế hai nguồn tài nguyên đó đang bị khai thác quá mức

Với bình quân 3 triệu lượt khách du lịch đến Hội An mỗi năm, vào những ngày cao điểm lễ hội, khu vực phố cổ gần như không có chỗ chen chân Những số con số

cụ thể cho thấy lượng khách du lịch tăng nhanh qua các năm

2.3 Các vấn đề đô thị Hội An

Sự bành tướng của đô thị

Sự “nêm chặt” không gian: khu vực kế cận quanh phố cổ hiện tại còn rất nhiều đất trống Tuy nhiên các khu này hiện đang bị xẻ đất xẻ vườn ra bán Hiện tượng này đang diễn ra âm thầm nhưng hết sức nhanh chóng

Sự biến dạng di tích

Sự biến mất của các cồn nổi bãi sông

Sự tập trung thái quá các trung tâm sinh hoạt công cộng trong trung tâm thành phố

Nguy cơ các cánh đồng vốn là đặc trưng cảnh quan thiên nhiên Hội An biến thành các khu đô thị mới

Tác động của sự phát triển liên vùng: việc phát triển một số trung tâm kinh tế lớn trong khu vực như thành phố Đà Nẵng, khu kinh tế Chu Lai, khu kinh tế Dung Quất…

2.4 Các khu vực bảo vệ khu phố cổ Hội An

Luận văn phân tích một số khái niệm để giới hạn các khu vực được bảo tồn theo các quy định của Luật Di sản, cụ thể:

- Khu vực I: Là khu vực bảo vệ nguyên trạng;

- Khu vực II (được chia làm khu vực IIA và IIB): Là vùng bao quanh khu vực I, giữ chức năng bảo vệ cảnh quan và môi trường - sinh thái của di tích

2.5 Thực trạng pham vi nghiên cứu

2.5.1 Thực trạng khu vực IIA bao bọc khu lõi phố cổ

Đây là khu nhà ở từ hàng bao nhiêu năm nay, có những ngôi nhà cổ, cải tạo và xây mới Những nhà xây trước đây chưa theo qui định về bảo tồn và những ngôi nhà xây sau này theo luật bảo tồn di sản của phố cổ

Qua khảo sát thực trạng, các công trình trong khu vực này tương đối đồng nhất, chủ yếu phục vụ các hoạt động dịch vụ phục vụ du lịch Việc chống biến dạng các công trình kiến trúc cổ trong khu vực này cũng làm một trong những vấn đề cần phải quan

DUT.LRCC

tâm

2.5.2 Thực trạng kiến trúc chiều cao tầng

Hầu hết các nhà đều 2 tầng, và độ cao tương đồng với nhau, độ cao đỉnh mái tầm 10,5m, và lợp ngói đất nung

Bên cạnh đó, một số công trình đã được trùng tu theo hình thức kiến trúc phù hợp đô thị cổ Hội An, một số công trình có kiến trúc theo kiểu nhà Pháp hoặc đơn giản và theo mô típ của thập niên 90 thế kỷ trước Cụ thể:

Một không gian khác cần quan tâm trong khu vực phố cổ là không gian vỉa hè, nơi diễn ra các hoạt động phần lớn của du khách và tạo nên nét riêng của đô thị cổ Hội An

- Các tuyến vuông góc : giới hạn từ Trần Hưng Đạo đến Phan Châu Trinh

Hầu hết nhà trên tuyến đường này có kiến trúc pha trộn hình thức của nhiều giai đoạn khác nhau, mặc dù thuộc Khu vực bảo vệ IIB, nhưng nhiều công trình được tu bổ, sửa chữa mới đây (từ năm 2000) nên hình thức kiến trúc chưa tương đồng, còn lộn xộn

và chưa tạo được đặc trưng riêng

2.5.3 Thực trạng cảnh quan

Ngoài lợi thế là khu vực trung tâm thành phố, khu vực này còn có vị trí rất thuận tiện về cảnh quan - là khu vực có phần tiếp giáp với sông Hoài Một số công trình thiết kế ở đây cũng có sự quan tâm đến cảnh quan khu vực Tuy khu vực I được gìn giữ khá tốt và có rất nhiều nghiên cứu bảo vệ thì khu bảo vệ II chưa thực sự chú

ý vào việc bảo tồn không gian một cách đúng mức Đặc biệt tầm quan trọng của khu vực này có ảnh hưởng rất lớn đối với khu vực trung tâm phố cổ

Hiện nay trong khu vực bảo vệ II chưa có qui định nào quản lý rõ ràng như trong khu vực I, cũng như chưa có một thiết kế mẫu nào cho công trình trong khu vực này nên khi sữa chữa hay xây dựng mới, người dân thường chọn những thiết kế đơn giản, an toàn với suy nghĩ thuận lợi trong việc xin phép, tránh sự khó khăn của cơ quan chức năng, tuy nhiên với suy nghĩ đó người dân và chính quyền địa phương đã

vô tình đánh mất hình ảnh đô thị của mình - Thành Phố Di Sản Thế Giới

3 Nghiên cứu các đô thị cổ trên thế giới

3.1 Phố cổ Luang Prabang - Lào

3.1.1 Đặc điểm chung

Cố đô nước Cộng hòa Nhân Dân Lào Phố cổ bình yên có kiến trúc khá giống

Hội An Ở đây hầu như không có nhà cao tầng, nhà cửa được xây với kiến trúc khá đồng bộ Khu phố cổ được bao quanh bởi các con sông (sông Mê Kông và Nam Khan) trên Three Sides Và Phố cổ bình yên có kiến trúc khá giống phố cổ Hội An

3.1.2 Quản lý và bảo tồn

DUT.LRCC

Hiện nay, khu phố cổ Luang Prabang cũng được phân thành 3 khu vực bảo vệ:

Khu bảo vệ 1 (vùng lõi): công trình và cảnh quan được bảo tồn nguyên trạng

Khu vực bảo vệ II (vùng đệm): là khu vực trung tâm có tuyến phố kinh doanh nhưng chỉ phát triển hạn chế

Khu vực III: do đô thị chưa có tác động mạnh mẽ đến khu vực này nên nơi đây vẫn là khu vực có mật độ cây xanh cao, môi trường sinh thái ở đây vẫn còn đảm bảo

3.2 Phố cổ George Town – Malaysia

3.2.2 Quản lý và bảo tồn

Penang được phân thành hai khu vực bảo vệ

Khu vực I: khu vực lõi công trình và cảnh quan được bảo tồn nguyên trạng Khu vực II: sự đa dạng về văn hóa thể hiện ở các kiểu kiến trúc của những công trình tại Penang

Với nền tảng là kiến trúc nhà ở mang đậm ảnh hưởng của người Hoa di dân đến vùng đất này, kết hợp với những mãng kiến trúc thuộc địa xây dựng từ thế kỷ 18,

19 bao gồm phần lớn các công trình công cộng, đã hình thành nên một vùng di sản kiến trúc độc đáo

3.3 Phố cổ Malacca - Malaysia

3.3.1 Đặc điểm chung

Cách thủ đô Kuala Lumpur 150 km, Malacca là thành phố cổ xưa nhất của Malaysia Malacca mang trong mình dấu ấn đa văn hóa rất độc đáo trong đời sống, kiến trúc và tôn giáo Sự giao thương quốc tế, quá trình xâm chiếm của nhiều cường quốc khiến Malacca tồn tại nhiều màu sắc dân tộc cùng những đạo giáo hiện diện trong đời sống, kiến trúc và tôn giáo.Trải qua hơn 600 năm lịch sử, Malacca được coi như là một bảo tàng “sống”, lưu giữ nhiều chứng tích lịch sử của đất nước Malaysia

cai trị vùng đất này, là trung tâm đô thị với những khu phố có dáng dấp Châu Âu, ẩn mình dưới tượng thánh Paul

Phía Tây, băng qua cầu Malacca nối hai bờ sông là khu phố người Hoa, khu

phố cổ có lịch sử lâu đời hơn, mang đậm dấu ấn của người Hoa Được coi là điển hình

về quy mô, kiến trúc và tính chất cổ xưa, nơi đây thường được ví như một Hội An

di sản

DUT.LRCC

CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC

1 Cơ sở pháp lý

1.1 Hệ thống các văn bản pháp luật

1.1.1 Luật di sản văn hóa

Luật di sản văn hóa được Quốc hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/6/2001, có hiệu lực từ ngày 01/01/2002 gồm 6 chương, 74 điều qui định về các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; xác định quyền và nghĩa vụ tổ chức, cá nhân đối với di sản văn hóa Việt Nam

1.1.2 Luật xây dựng

Luật xây dựng số 16/2003/QH-11 được nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa (CHXHCN) Việt Nam thông qua ngày 26/11/2003 và có hiệu lực thi hành ngày 01/07/2004 Luật này gồm có 9 chương và 123 điều qui định về hoạt động xây dựng, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng công trình liên quan đến hoạt động xây dựng ở Việt Nam

1.1.3 Qui chế bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích

Qui chế này được ban hành theo quyết định số 05/2003/QĐ-BVHTT ngày 06/02/2003 của bộ trưởng bộ văn hóa thông tin, qui chế này qui định về các hoạt động bảo quản tu bổ và phục hồi có liên quan đến di tích

1.1.4 Quy định về bảo tồn di tích phố cổ Hội An

Căn cứ các quy định, pháp luật hiện hành, ngày 10/10/2006, Ủy ban Nhân dân (UBND) Thị xã Hội An (nay là Thành phố Hội An) đã ban hành Quyết định số 2337/2006/QH-UBND về quy chế quản lý bảo tồn sử dụng di tích phố cổ Hội An (An, 2012) Cụ thể phân vùng bảo tồn phố cổ gồm:

- Khu vực I là khu vực bảo vệ nguyên trạng

- Khu vực II được chia làm IIA, và IIB là khu vực bao quanh khu vực I, giữ chức năng bảo vệ cảnh quan và môi trường - sinh thái của di tích

Cụ thể được phân chia thành các khu vực:

1.1.4.1 Phạm vi khu vực I

Cảnh quan chung của khu vực bao gồm không gian, độ cao, cơ sở hạ tầng,

kiểu thức kiến trúc, sắc thái, bố cục, màu sắc và cả những khoảng trống, thuộc đất công cộng, những khoảng sân trời, sân vườn trong từng ngôi nhà phải được bảo tồn theo các yếu tố gốc của Khu phố cổ

1.1.4.2 Phạm vi khu vực IIA

Các công trình di tích kiến trúc tôn giáo- tín ngưỡng

Các ngôi nhà, công trình, hạng mục công trình liền kề

Các trường hợp xây mới, sửa chữa

Các dãy nhà nằm ở bờ Nam sông Hội An

DUT.LRCC

1.1.4.3 Phạm vi khu vực IIB

Trong khu vực II-B, theo quy hoạch đô thị và quy hoạch xây dựng đô thị, được phép xây dựng công trình cao không qúa 13,5 m, không qúa 03 tầng (trừ đường Nguyễn Trường Tộ, đoạn từ đường Trần Hưng Đạo đến đường Lý Thường Kiệt, được xây dựng công trình không quá 2 tầng đối với nếp nhà trước) và không che khuất các công trình kiến trúc xung quanh có giá trị (loại đặc biệt, 1), trừ một số công trình đặc biệt quan trọng và độc đáo sẽ được Ủy Ban Nhân dân thành phố Hội An xem xét

1.2 Hiến chương UNESCO

1.2.1 Hiến chương Athens về trùng tu di tích lịch sử

Hiến chương này được thông qua tại Đại Hội Quốc Tế lần thứ I các kiến trúc sư

và kỹ thuật gia về di tích lịch sử, tổ chức tại Athens – Hy lạp năm 1931 Hiến chương này còn gọi là “hiến chương trùng tu”

1.2.2 Hiến chương Venice về bảo tồn và trùng tu di tích:

Hiến chương quốc tế này được thông qua tại Đại Hội Quốc Tế lần thứ 2, các kiến trúc sư và kỹ thuật gia về di tích lịch sử, tổ chức tại Venice – Italia năm 1964 được Icomos chấp nhận năm 1965

2 Cơ sở văn hóa xã hội

2.1 Lịch sử phát triển

Địa danh "Hội An" được cho rằng xuất hiện vào khoảng cuối thế kỷ 16, nhưng vùng đất xung quanh đô thị này đã có một lịch sử rất lâu đời Trong suốt thời kỳ tồn tại hai nền văn hóa lớn, đó là văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa Chăm Pa

Hội An ra đời vào khoảng nửa cuối thế kỷ 16 Thế kỷ 18, khi biến cố giữa Tây Sơn và Nha Nguyễn dẫn đến chiến tranh loạn lạc, Hội An trở nên hoang Cùng với sự phát triển của đô thị Đà Nẵng, Hội An không còn sầm uất như xưa

2.2 Văn hóa và tập quán

Người Hội An vốn giàu truyền thống văn hóa, sớm có các hoạt động giao thương và giao lưu với thế giới bên ngoài đã hình thành một bản sắc văn hóa độc đáo riêng và được giữ gìn, bảo tồn qua nhiều thế hệ