+ Thông tin trong một báo cáo được thu thập bằng cách tập hợp dữ liệu theo các tiêu chí do người sử dụng đặt ra.. + Báo cáo thường được in ra hay hiển thị trên màn hình theo khuôn mẫu[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ II - MÔN TIN HỌC 12
NĂM HỌC 2016-2017 CHƯƠNG 3: HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
I CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
1 Mô hình dữ liệu là gì?
- Là các khái niệm dùng để mô tả các yếu tố:
+ Cấu trúc dữ liệu
+ Các thao tác, phép toán trên dữ liệu
+ Các ràng buộc dữ liệu
2 Các đặc trưng của mô hình dữ liệu quan hệ: (Gồm 3 đặc trưng)
- Về mặt cấu trúc: Dữ liệu được thể hiện dưới dạng quan hệ (bảng), bao gồm:
+ Mỗi cột (thuộc tính, trường) thể hiện thông tin về 1 thuộc tính
+ Mỗi hàng (bộ hay bản ghi) thể hiện thông tin về 1 đối tượng
- Về mặt thao tác dữ liệu: Có thể xử lí dữ liệu trong bảng như:
+ Cập nhật: Thêm, xóa, sửa bản ghi,…
+ Thống kê, truy xuất dữ liệu: Tìm kiếm, lọc, thống kê, báo cáo,…
- Về mặt ràng buộc dữ liệu: Dữ liệu trong bảng phải thỏa mãn một số ràng buộc
3 CSDL quan hệ là gì?
- Là CSDL được xây dựng dựa trên mô hình quan hệ
4 Hệ QTCSDL quan hệ là gì?
- Là hệ QT CSDL dùng để tạo lập, cập nhật và khai thác CSDL quan hệ
5 Các thuật ngữ trong CSDL quan hệ: (Gồm 4 thuật ngữ chính)
- Quan hệ: dùng để chỉ bảng
- Thuộc tính: dùng để chỉ cột (trường)
- Bộ: dùng để chỉ dòng (bản ghi)
- Miền giá trị: dùng để chỉ kiểu dữ liệu
6 Các đặc trưng của một quan hệ trong CSDL quan hệ: (Gồm 4 đặc trưng)
- Mỗi quan hệ có tên phân biệt;
- Mỗi bộ là phân biệt và thứ tự các bộ không quan trọng;
- Mỗi thuộc tính có tên phân biệt và thứ tự các thuộc tính không quan trọng;
- Quan hệ không có thuộc tính đa trị hay phức hợp
7 Khóa là gì?
- Khóa của một bảng là một tập hợp các thuộc tính của bảng và thỏa mãn 2 tính chất:
Trang 2+ Không tồn tại 2 bộ trong bảng có giá trị bằng nhau trên khóa
+ Không có tập con nào của tập thuộc tính thỏa mãn điều kiện 1
8 Khoá chính là gì?
- Là một khoá trong bảng được người dùng chỉ định
9 Các ràng buộc đối với khóa chính:
- Thuộc tính làm khóa chính phải đầy đủ dữ liệu (không được để trống)
- Giá trị tại trường khóa chính không được giống nhau
10 Liên kết giữa các bảng:
- Để kết nối các thông tin của nhiều bảng dựa trên thuộc tính khóa
II CÁC THAO TÁC VỚI CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
11 Nêu các thao tác cơ sở dữ liệu quan hệ: (Gồm 3 thao tác chính)
Tạo lập cơ sở dữ liệu
- Tạo bảng: Thực hiện khai báo cấu trúc của bảng:
+ Đặt tên các trường
+ Chỉ định kiểu dữ liệu cho trường
+ Lựa chọn tính chất cho trường
+ Mô tả nếu cần thiết
- Chọn khóa chính cho bảng:
+ Chọn trường làm khóa chính
+ Nháy nút khoá hoặc chọn lệnh Edit-> Primary Key
- Đặt tên bảng và lưu cấu trúc bảng:
+ Chọn File -> Save hộp thoại mở ra
+ Gõ tên bảng vào ô Table Name
+ Nhấn Enter hoặc chọn OK
- Tạo liên kết cho bảng: Xác định các trường chung trong các bảng
Cập nhận dữ liệu:
- Thêm bản ghi: Là bổ sung 1 hoặc 1 vài bộ dữ liệu vào bảng
- Chỉnh sửa dữ liệu: Là việc thay đổi các giá trị của thuộc tính
- Xóa bản ghi: Là việc xóa một hoặc một số bộ của bảng
Khai thác cơ sở dữ liệu
- Sắp xếp các bản ghi: Hệ quản trị CSDL thường phải thực hiện tổ chức hoặc cung cấp phương tiện truy cập các bản ghi theo một trình tự nào đó
- Truy vấn dữ liệu:
+ Truy vấn là một phát biểu thể hiện yêu cầu của người sử dụng
Trang 3+ Truy vấn mô tả các dữ liệu và đặt các tiêu chí để Hệ QT CDSL có thể thu thập dữ liệu
thích hợp
- Xem dữ liệu: Các hệ quản trị CSDL cung cấp nhiều cách xem dữ liệu:
+ Xem toàn bộ bảng
+ Xem các bản ghi bằng biểu mẫu
+ Dùng công cụ lọc để xem một số bản ghi
- Kết xuất báo cáo:
+ Thông tin trong một báo cáo được thu thập bằng cách tập hợp dữ liệu theo các tiêu chí
do người sử dụng đặt ra
+ Báo cáo thường được in ra hay hiển thị trên màn hình theo khuôn mẫu định sẵn
CHƯƠNG 4: KIẾN TRÚC VÀ BẢO MẬT CÁC HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
I CÁC LOẠI KIẾN TRÚC CỦA HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
12 Nêu đặc điểm và phân loại các hệ CSDL tập trung:
a Đặc điểm:
- Toàn bộ dữ liệu được lưu trữ tại một máy hoặc một dàn máy
- Người dùng từ xa có thể truy cập vào CSDL thông qua các thiết bị truyền thông
b Phân loại: (Gồm 3 loại)
- Hệ cơ sở dữ liệu cá nhân:
+ Đặc điểm:
Là hệ CSDL có một người dùng
Hệ QTCSDL được cài đặt tại máy có chứa CSDL
Việc truy cập vào CSDL được thực hiện tại máy đó
+ Ưu điểm: Việc phát triển và sử dụng khá đơn giản và dễ dàng
+ Nhược điểm:
Cả 3 thành phần tập trung ở một chỗ nên tính an toàn thường không cao
Ở mỗi thời điểm một người sử dụng
- Hệ cơ sở dữ liệu trung tâm:
+ Đặc điểm:
Dữ liệu được lưu trữ trên máy tính trung tâm
Nhiều người dùng từ xa có thể truy cập CSDL thông qua các thiết bị đầu cuối và phương tiện truyền thông
Các hệ CSDL trung tâm thường rất lớn và có nhiều người dùng
+ Ưu điểm: Nhiều người có thể sử dụng CSDL đồng thời
Trang 4- Hệ cơ sở dữ liệu khách - chủ:
+ Đặc điểm: Trong kiến trúc khách - chủ, các thành phần (của hệ QTCSDL) tương tác với
nhau tạo nên hệ thống gồm:
Thành phần yêu cầu tài nguyên có thể cài đặt tại nhiều máy khác (ta gọi là các máy khách) trên mạng
Thành phần cấp tài nguyên thường được cài đặt tại một máy chủ trên mạng (cục bộ) + Ưu điểm:
Nâng cao khả năng thực hiện
Chi phí phần cứng giảm
Bổ sung thêm các máy khách một cách dễ dàng
+ Nhược điểm: Tính an toàn và bảo mật không cao
13 Khái niệm CSDL phân tán:
- Là một tập hợp dữ liệu có liên quan (về lôgic) được dùng chung và phân tán về mặt vật lí
trên một mạng máy tính
14 Khái niệm hệ QTCSDL phân tán:
- Là một hệ thống phần mềm cho phép quản trị CSDL phân tán và làm cho người dùng không nhận thấy sự phân tán
15 Nêu một số ưu điểm và hạn chế của các hệ CSDL phân tán
- Ưu điểm:
+ Cấu trúc phân tán dữ liệu thích hợp cho bản chất phân tán của nhiều người dùng
+ Dữ liệu được chia sẻ trên mạng nhưng vẫn cho phép quản trị dữ liệu địa phương (dữ liệu đặt tại mỗi trạm)
+ Dữ liệu có tính tin cậy cao
+ Cho phép mở rộng các tổ chức một cách linh hoạt
- Nhược điểm:
+ Hệ thống phức tạp hơn
+ Thiết kế CSDL phân tán phức tạp hơn, chi phí cao hơn
+ Đảm bảo an ninh khó khăn hơn
II BẢO MẬT THÔNG TIN TRONG CÁC CƠ SỞ DỮ LIỆU
16 Nêu các công việc trong bảo mật CSDL :
- Ngăn chặn các truy cập không được phép
- Hạn chế tối đa các sai sót của người dùng
- Đảm bảo thông tin không bị mất hoặc bị thay đổi ngoài ý muốn
- Không tiết lộ nội dung dữ liệu cũng như chương trình xử lí
Trang 517 Nêu các giải pháp cho bảo mật hệ thống: (Có 4 giải pháp chính)
- Chính sách và ý thức:
+ Ở cấp quốc gia, bảo mật phụ thuộc vào sự quan tâm của chính phủ trong việc ban hành
các chủ trương, chính sách, điều luật qui định của nhà nước
+ Người phân tích, thiết kế và người QTCSDL phải có các giải pháp tốt về phần cứng và
phần mềm thích hợp
+ Người dùng phải có ý thức bảo vệ thông tin
- Phân quyền truy cập và nhận dạng người dùng:
+ Người QTCSDL cần cung cấp:
o Bảng phân quyền truy cập cho hệ CSDL
o Phương tiện cho người dùng hệ QTCSDL nhận biết đúng được họ
+ Người dùng muốn truy cập vào hệ thống cần khai báo:
o Tên người dùng
o Mật khẩu
o Dựa vào hai thông tin này, hệ QTCSDL xác minh để cho phép hoặc từ chối quyền truy cập CSDL
- Mã hóa thông tin và nén dữ liệu:
+ Mã hóa độ dài là một cách nén dữ liệu
- Lưu biên bản:
+ Biên bản hệ thống thông tường cho biết:
+ Số lần truy cập vào hệ thống, vào từng thành phần của hệ thống, vào từng yêu cầu tra cứu,…
+ Thông tin về số lần cập nhật cuối cùng: phép cập nhật, người thực hiện, thời điểm cập nhật,…
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí