Nguy ễn Tuân đúng là nhà văn tài hoa làm sang trọng cho vàn chương, đốt cháy lên ngọn đuôc của cái đẹp.. Nói[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 11
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG VÀ NGHỆ THUẬT CỦA ĐOẠN TRUYỆN
TẢ CẢNH HUẤN CAO CHO CHỮ
Phân tích giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn truyện tả cánh Huấn Cao cho chữ trong buồng giam (truyện ngắn Chữ người tủ tù của Nguyễn Tuân), vì sao nói được
rằng đó là “một cánh tượng xưa nay chưa từng có”?
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
Trang 2B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Tuân và tác phẩm Chữ người tử tù
- Dẫn dắt vào vấn đề: giá trị tư tưởng và nghệ thuật của đoạn truyện tả cánh Huấn Cao cho chữ trong buồng giam, đó là cảnh tượng xưa nay chưa từng có
2 Thân bài
- Khái quát chung
• Xuất xứ: Trích từ tập Vang bóng một thời (1940) Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng, in năm 1938 trên tạp chí Tao Đàn, sau đó được tuyển in trong tập Vang bóng một thời và đổi tên thành Chữ người tử tù
• Tóm tắt: Truyện kể về cuộc gặp gỡ giữa hai con người trong hoàn cảnh éo le: người
tử tù Huấn Cao với viên quản ngục Cảm kích trước sự đối đãi tử tế, tấm lòng của viên quản ngục, Huấn Cao đã cho chữ Và cảnh cho chữ diễn ra trong buồng giam chật hẹp, dơ bẩn Kết thúc câu chuyện với cảnh tượng xưa nay chưa từng có đã để lại nhiều dư vị thấm thía trong lòng bạn đọc
• Chủ đề: Ca ngợi những con người vẫn giữ thiên lương cao đẹp dù rơi vào cảnh khốn cùng, nghiệt ngã
- Phân tích
• Khung cảnh cho chữ: đầy xúc động, trang trọng, cồ kính, hấp dẫn cái đẹp chiến thắng cái ác
o Buồng giam chật chội, hôi hám đầy phân chuột, phân gián >< Ánh đỏ ngọn đuốc, màu trắng tinh của lụa bạch át đi cái tăm tối của phòng giam ban đêm, mùi thơm của chậu mực bốc lên át đi mùi hôi phân chuột, phân gián
o Người tù đĩnh đạc, đàng hoàng với cây bút trong tay
o Hình tượng quản ngục trân trọng, cảm động chắp tay vái người tù và tuôn
nước mắt để “lời vàng vâng lĩnh ý cao” thật xúc động
o Nghệ thuật
✓ Ngôn ngữ nghệ thuật ở đây thật chắt lọc, chuẩn xác và tinh tế
✓ Những từ Hán - Việt dùng thật đắc, thích hợp
✓ Cách viết, đặt câu vừa tạo hình vừa gợi cảm rất riêng
• Giá trị tư tưởng và nghệ thuật
Trang 3o Sự trân trọng, ca ngợi cái đẹp
o Tinh thần yêu nước của tác giả
• Cảnh cho chữ đúng là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có” vì:
o Khung cảnh chưa từng có
o Sự hoán đổi vị trí: Huấn cao - người tử tù và viên quản ngục
o Ý nghĩa sâu sắc thông qua việc cho chữ
3 Kết bài:
- Khẳng định đó là cảnh tượng xưa nay chưa từng có, đánh giá và nhìn nhận vấn đề
- Mở rộng vấn đề bằng liên tưởng và suy nghĩ của bản thân
C BÀI VĂN MẪU
Chữ người tử tù là một truyện ngắn đẹp và hay hơn cả trong tập truyện Vang bóng một thời (1940) được Nguyễn Tuân viết trước Cách mạng tháng Tám Đoạn cuối truyện
tả nhân vật Huấn Cao cho chữ trong buồng giam là giai đoạn giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật
Truyện Chữ người tử tù kể về một người chống đôi triều đình - người tử tù Huấn Cao đang bị giam trong ngục - chờ ngày đi nhận án chết Viên quản ngục biết đó là người tài, đặc biệt viết chữ vuông vức, rất đẹp nôn đã ngầm trọng đãi để cố xin lấy vài chữ Hiếu tâm lòng trọng tài của quản ngục, Huấn Cao đã thuận cho mấy chữ cuối cùng
Tư tưởng ca ngợi, tôn vinh cái đẹp trong cảnh đen tôi, tội lỗi ấy, nếu không gặp ngòi bút uyên bác, tài hoa của Nguyễn Tuân thì cũng khó bộc lộ một cách sinh động và thuyết
phục Chỉ riêng đoạn “cho chữ”, nhà văn ham săn tìm cái đẹp Nguyễn Tuân đã tạo thành
một đoạn kết truyện đầy xúc động, trang trọng, cồ kính, hấp dẫn Trước hết, người viết truyện đà dựng một màn kịch với sự đối lập, tương phản gay gắt Buồng giam chật chội, hôi hám đầy phân chuột, phân gián đối lập với cảnh cho chữ tài hoa, đẹp đẽ Ánh đỏ ngọn đuốc, màu trắng tinh của lụa bạch át đi cái tăm tối của phòng giam ban đêm Mùi thơm của chậu mực bốc lên át đi mùi hôi phân chuột, phân gián Người tù đĩnh đạc, đàng hoàng với cây bút trong tay đối lập và át đi, vượt lên gông xiềng nặng nề kìm kẹp Cái cao cả tương phản với cái thấp hèn và chiến thắng tù ngục trói buộc Cái đẹp tỏa sáng, chiến
Trang 4Hơn nữa, Nguyễn Tuân còn khắc họa kết truyện với những chi tiết, hình tượng sinh động, đầy ấn tượng tạo không khí, khung cảnh cần thiết cho việc cho chữ Người đọc thấy biểu hiện ra âm vang, hình bóng một thời xa xưa Tiếng mõ vắng lại, bó đuốc cháy sáng
rực, phiến lụa trắng óng ả được đánh dấu bằng những đồng tiền kẽm Trong “vang bóng”
ấy lồng lộng hình tượng Huấn Cao cố deo gông, chân vướng xiềng đang hoa tay thảo những nét chữ đẹp Hình tượng quản ngục trân trọng, cảm động chắp tay vái người tù và
tuôn nước mắt để “lời vàng vâng lĩnh ý cao” thật xúc động Nhà văn phải am hiểu tinh
tường mới có thể miêu tả như vậy Ngôn ngữ nghệ thuật ở đây thật chắt lọc, chuẩn xác và tinh tế tạo hồn cho cả đoạn văn Những từ Hán - Việt dùng thật đắc, thích hợp với việc nói chuyện cũ, góp phần làm sông lại một thời vang bóng Đó là những từ như lạc khoản, thiên lương, bái lĩnh Đồng thời Nguyễn Tuân còn có cách viết, đặt câu vừa tạo hình vừa gợi
cảm rất riêng Thí dụ lời khuyên của Huấn Cao với quản ngục: “ở dây, khó giữ thiên lương
cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cả đời lương thiện ” Kết hợp “lành” với
“vững” tạo thành từ mới lạ “lành vững” thật độc đáo
Những giá trị nghệ thuật vừa nêu trên đã làm sáng rõ giá trị tư tưởng của đoạn văn Thứ nhất là sự trân trọng, ca ngợi cái đẹp Cái đẹp của nét chữ vuông vức, tươi tắn Cái đẹp của người cho chữ với chí lớn, khí mạnh, tài hoa và lòng sáng Cái đẹp còn ở nơi những người như ngục quan, thầy thơ lại biết quý trọng, tôn sùng cái đẹp Thứ hai, đoạn kết thúc truyện còn toát lên tinh thần yêu nước của tác giả Qua hình tượng đẹp của người
tử tù cao cả, hiên ngang đầy sức hấp dẫn và lời khuyên hướng thiện, ta thấy thái độ và tấm lòng Nguyễn Tuân đôi với cuộc sống, với nước nhà Có thể nói nhân vật Huấn Cao ít
nhiều mang hình bóng của Cao Bá Quát ngẩng đầu trước cường quyền và “cúi đầu trước
hoa mai” Đồng thời Huấn Cao còn “vang bóng” trong cuộc đời nhem nhuốc, tù hãm lúc
bây giờ, một con người khí khái, ngang tàng và yêu xứ sở
Cảnh cho chữ đúng là “một cảnh tượng xưa nay chưa từng có” Nguyễn Tuân đúng là
nhà văn tài hoa làm sang trọng cho vàn chương, đốt cháy lên ngọn đuôc của cái đẹp Nói
rằng cảnh cho chữ là “Cảnh tượng xưa nay chưa từng có” vì cổ kim làm gì có chuyện người
cho chư đẹp trong tù khi bán án tử hình đã kề sát cố Cũng chưa hề có việc người tử tù lại
khuyên bảo người quản ngục, người tử tù lại đĩnh đạc cao giọng nói đến những chữ “thiên
lương”, “lương thiện” để mở cho kẻ coi ngục hướng đi, cách sống Độc đáo hơn nừa là viên
Trang 5quản ngục trong thời phong kiến tàn lụi, thôi nát lại biết trọng cái đẹp, cái cao cả và cúi đầu xin làm theo điều tốt đẹp
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí