Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lạị Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi, - Thời gian có ý nghĩa nhất của con người là lúc còn trẻ.. Xuân Diệu gửi gắm thông điệp : Bạn trẻ hãy biết [r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 11 QUAN NIỆM VỀ THỜI GIAN CỦA XUÂN DIỆU
Đề bài: đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
….Mau đi thôi! Mau đi thôi mùa chưa ngả chiều hôm,
Câu hỏi : hãy phân tích đoạn thơ trên để làm nổi bật quan niệm về thời gian của Xuân Diệu, anh/ chị
có suy nghĩ gì về quan niệm ấy
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài:
+Giới thiệu bài thơ Vội Vàng, trích dẫn khổ thơ trong đề bài
+Giới thiệu vấn đề nghị luận: Quan niệm về thời gian của Xuân Diệu và của “em”
2 Thân bài :
a Phân tích đoạn thơ để làm nổi bật quan niệm của Xuân Diệu về thời gian
- Thời gian trôi đi rất nhanh:
Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già
- Thời gian tuyến tính, một đi không trở lại
Trang 2- Thời gian của vũ trụ thì tuần hoàn nhưng thời gian dành cho mỗi con người là hữu hạn:
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn, Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lạị Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
- Thời gian có ý nghĩa nhất của con người là lúc còn trẻ
Xuân Diệu gửi gắm thông điệp : Bạn trẻ hãy biết quý trọng thời gian
b Nghị luận về thời gian
- Quan điểm : Quan niệm của Xuân Diệu là quan niệm đúng đắn, tiến bộ, thể hiện cái nhìn biện chứng về thời gian
- Chứng minh : Học sinh có thể chứng minh bằng lí lẽ, lập luận, dẫn chứng thực tế
- Sử dụng thời gian để học tập tốt, lao động tốt thì chúng ta sẽ tạo ra nhiều của cải vật chất và tinh thần, góp phần dựng xây đất nước ngày càng giàu đẹp
- Không biết quý thời gian, phung phí thời gian vào những việc vô bổ, không có mục đích không hướng đến tương lai là chúng ta tự hủy hoại cuộc đời mình
c Bài học cuộc sống:
- Nhận thức đúng về giá trị của thời gian, tận dụng từng giây từng phút để làm những việc có ích, để
ta sẽ không bao giờ hối hận, nuối tiếc vì đã lãng phí, đã để thời gian trôi qua vô nghĩa
- Trân trọng thời gian, tuổi trẻ, sử dụng thời gian hợp lí
- Sống có ích, có nghĩa khi thời gian chưa trôi qua mất
3 Kết bài :
- Khẳng định quan niệm sống đúng đắn
Thời gian qua đi không lấy lại được Mỗi con người chỉ có một quỹ thời gian nhất định để sống, học tập và lao động Vậy trong suốt thời gian ấy, chúng ta phải làm gì để đến “khi nhắm mắt xuôi tay, không phải ân hận vì những năm tháng sống hoài sống phí ?” Đó là câu hỏi lớn đặt ra cho cả đời người, do đó chúng ta phải biết quý thời gian mình đang sống
C BÀI VĂN MẪU
“Vội vàng’’ là một trong những bài thơ đặc sắc nhất trong tập “Thơ thơ” (1938) Vượt qua dòng chảy thời gian hơn 60 năm rồi, mà những ý tưởng mới mẻ về thời gian, về tuổi xuân, về tình yêu đời, yêu cuộc sống- cùng với một giọng thơ nồng nhiệt đắm say vẫn lôi cuốn chúng ta một cách kì lạ Đây là đoạn thơ trích trong phần 2 bài “Vội vàng” nói lên sự cảm nhận về thời gian của thi sĩ Xuân Diệu:
Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già
Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Trang 3Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi Khắp sông núi vẫn than thẩm tiễn biệt …”
1 Hai câu thơ đầu đoạn, với cách ngắt, nhịp 3/5, đọc lên ta cảm thấy cái nhún nhảy của mùa xuân, của thời gian:
“Xuân dương tới / nghĩa là xuân dương qua Xuân còn non / nghĩa là xuân sẽ già”
Các từ ngữ: “đương tới” với “đương qua”, “còn non'” với “sẽ già” tương ứng, đối lập nhau, diễn tả mùa xuân và thời gian vận động không ngừng Bước đi của mùa xuân, dòng chảy của thời gian là mải miết, vô tận Trong hiện tại “đang tới" đã có màu li biệt “đương qua” Chữ “đang” chuyển thành chữ “đương” mộ: cách nói điệu đà, rất thơ Trong dáng vẻ “còn non” hôm nay đã báo hiệu một tương lai “sẽ già” Cách cảm nhận của thi sĩ về thời gian và mùa xuân là tinh tế và biểu cảm Đó là một ý tưởng rất tiến bộ Cũng chữ “non” và chữ “già” ấy, ông có những các cảm nhận rất độc đáo bằng một tâm hồn lãng mạng với cặp mắt xanh non
“Tinh yêu đến, tình yêu đi, ai biết
Trong gặp gỡ đã có mầm ly biệt
( ) Mau với chứ! Vội vàng lên với chứ!
Em, em ơi! Tình non sắp già rồi ”
(Giục giã)
Và ông cũng nhìn thấy sự vật phát triển và đổi thay không ngừng Mùa xuân thời gian và sự sống thật vô cùng kì diệu:
Mấy hôm trước còn hoa Mới thơm đây ngào ngạt Thoáng như một nghi ngờ Trái đã liền có thật
(Quả sấu non trên cao)
2 Bảy câu thơ tiếp theo nói lên nghịch lí giữa tuổi trẻ, đời người với thời gian và vũ trụ Và đó cũng
là bi kịch của con người, đời người Khi “xuân hết”, tuổi trẻ đi qua “nghĩa là tôi cũng mất” Mất ý vị cuộc đời Tuổi trẻ đáng yêu biết bao! Mỗi người chỉ có một thời son trẻ Cũng như thời gian trôi qua, tuổi trẻ một đi không trở lại:
“Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất”
“Lượng trời cứ chật” mà “lòng tôi rộng”, muốn trường sinh bất tử, muốn trẻ mãi không già Quy luật của sự sống thật vô cùng nghiệt ngã: “Không cho dài thời trẻ của nhân gian” “Hảo hoa vô bách nhật - Nhân thọ vô bách tuế” (Nguyễn Du) “Mỗi năm một tuổi như đuổi xuân đi ” (Tục ngữ) Một lần nữa thi sĩ lại đặt ngôn ngữ trong thế tương phản giữa “rộng” với “chật”, để nói lên cái nghịch lí của đời người Cũng là một cách cảm nhận thời gian rất thực
Trang 4Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật Không cho dài thời trẻ của nhân gian
Xuân của bốn mùa thu thì tuần hoàn (xuân khứ, xuân lai, xuân bất tận) nhưng đời người chỉ có một thời thanh xuân Tuổi trò “chẳng hai lần thắm lại” Vũ trụ đất trời thì vĩnh hằng, vô hạn trái lại đời người thì hữu hạn Kiếp nhân sinh nhiều bi kịch Ai cũng muốn trẻ mãi không già, ai cùng muốn được sống mãi với tuổi xanh, tuổi hoa niên Tiếng thơ cất lên như một lời than tiếc nuối:
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời
“Tiếc cả đất trời vì không được trẻ mãi để tận hưởng mọi cái đẹp của thiên nhiên và cuộc đời Đó
là lòng yêu đời và ham sống, khao khát được sống hết mình với tuổi trẻ:
Mười chín tuổi, hỡi những nàng má ngọc
Ríu rít chim, là tuổi ước mơ hoa!
Hãi chàng trai kiều diễm mãi vui ca
Mười chín tuổi! Chẳng hai lần hoa nở!
(Đẹp - Xuân Diệu)
“Tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại” cùng như “Mười chín tuổi! Chẳng hai lần hoa nở”, đó là bi kịch của người đời, xưa và nay Có ham sống và yêu đời mới cảm nhận sâu sắc bi kịch ấy Vì thế không được vung phí thời gian và tuổi trẻ
3 Hai câu thơ cuối dào dạt cảm xúc Nhà thơ xúc động lắng nghe bước đi của thời gian, tiếng “than thầm tiễn biệt” của sông núi, của cảnh vật Xuân Diệu rất nhạy cảm với thời gian trôi đi qua “mùi”,
“vị” của năm tháng “chia phôi” trong dòng chảy vô tận Một cách cảm nhận thời gian rất thơ, rất tinh tế:
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi
Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt
Đoạn thơ trên đây cho thấy vẻ đẹp trong thơ Xuân Diệu: Sự trau chuốt về ngôn từ, sự tinh tế trong cảm xúc biểu hiện Một quan niệm nhản sinh rất tiến bộ về thời gian, về mùa xuân và tuổi trẻ Cái tôi
cá nhân trữ tình được khẳng định Ham sống và yêu đời; sống hết mình, sông trong tình vêu - đó là những ý tưởng rất đẹp, vẻ đẹp của một hồn thơ lãng mạn - “vội vàng" không nghĩa là sống gấp như
ai đó đã nói
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí