Do đó, chữ thẹn trong Thuật hoài không phải là sự hạ thấp mình của Phạm Ngũ Lão mà thể hiện lòng yêunước thiết tha và ý thức bổn phận của ông.. Thẹn không chỉ để thẹn, thẹn rồi mới diế[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 10
ĐỀ BÀI: NGHỊ LUẬN Ý KIẾN BÀN VỀ BÀI THƠ THUẬT HOÀI CỦA PHẠM NGŨ LÃO
Học bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão, có bạn cho rằng: sự hổ thẹn của tác giả là thái quá, kiêu kì Ngược lại, có bạn ca ngợi và cho rằng đó là biểu hiện một hoài bão lớn lao của người thanh niên yêu nước Ý kiến của em về vấn đề này như
thế nào?
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
Trang 21 Mở bài
- Giới thiệu bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão và sự hổ thẹn của tác giả thể hiện tập trung trong hai câu thơ cuối bài
- Dẫn dắt vào vấn đề và trích dẫn hai câu thơ cuối
2 Thân bài
- Khái quát chung
• Hoàn cảnh sáng tác
• Bố cục bài thơ
- Nội dung chính
• Giải thích
o Giải thích ý kiến thứ nhất.: sự hổ thẹn của tác giả là thái quá, kiêu kì
o Giải thích ý kiến thứ hai: đó là biểu hiện một hoài bão lớn lao của người thanh niên yêu nước
• Nhận xét hai ý kiến trên:
o Theo cách nhìn nhận của cá nhân, ý kiến thức nhất có phần hơi chủ quan, theo cách nhìn nhận, đánh giá về chủ thể trữ tình của bài thơ
o Ý kiến thứ hai: là một cách nhìn nhận đúng đắn và hợp lí Bởi chỉ khi con người
ta ý thức cao về hành động, giá trị của mình thì mới cảm thấy “hổ thẹn” với chính
bản thân mình
o Sự “thẹn” trong hai câu thơ cuối không phải quá kiêu kì, thái quá, hay một sự
thể hiện nhằm mục đích nâng cao giá trị bản thân, mà đó chính là tấm lòng, là hoài bão lớn lao của một tấm lòng yêu nước
• Ý kiến của bản thân:
o Đồng tình vơi ý kiến thứ 2, bởi hai câu thơ cuối chính là sự tự vấn lương tâm của nhân vật trữ tình về vai trò của mỗi người con đối với dân tộc, đối với đất nước
o Đó còn là khát khao, là hoài bão, là mơ ước được cống hiến, xây dựng đất nước
3 Kết bài:
- Đánh giá, nhìn nhận chung về vấn đề
- Mở rộng vấn đề bằng suy nghĩ và cảm nhận của mỗi cá nhân
Trang 3C BÀI VĂN MẪU
Cảm hứng yêu nước trong giai đoạn văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến XIV là chất men say làm sống dậy hào khí của dân tộc trong thời kì nhân dân ta lập nên những chiến công hiển hách Nổi bật hơn hết là chiến thắng oanh liệt ba lần đánh tan giặc Nguyên Mông xâm lược, vết son chói lọi đó in sâu vào lịch sử đấu tranh giữ nước sáng ngời truyền thống cao đẹp của dân tộc ta Trong đó, Phạm Ngũ Lão là một người tài giỏi từng được
mệnh danh "đánh đâu thắng đó”, đã góp phần không nhỏ trong việc tạo dựng những thành
quả trong quá khứ Ngày nay tên tuổi của ông vẫn còn sống mãi Bài thơ duy nhất còn lại của ông là Thuật hoài cũng gây không ít những bàn cãi tranh luận Thiết nghĩ chúng ta nên có những cái nhìn chung và xem xét kĩ để có thể từ đó hiểu thêm về con người và xã hội thời đó chăng?
Có bạn cho sự hổ thẹn của tác giảlà quá đúng, Phạm Ngũ Lão củng đã lập chiến công, không cần phải thẹn, hạ thấp mình như thế Ngược lại, có bạn cho đó là biểu hiện hoài bão lớn lao của trang nam nhi Vậy sự hổthẹn ở đây là gì? Và liệu nó có quá đáng hay không? Đó là những khúc mắc, những điều bức xúc mà không chỉ có một mà nhiều người đặt ra khi thưởng thức tác phẩm Thuật hoài Thuật hoài là một bài thơ Đường luật thất ngôn tứ tuyệt được sáng tác để giãi bày nỗi lòng của Phạm Ngũ Lão Câu cuối cùng có đề cập đến chữ thẹn:
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu
(Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu)
Chữ thẹn ở đây là thẹn khi nghe chuyện Vũ Hầu Vũ Hầu là Khổng Minh Gia Cát Lượng, một người được xem như bậc vĩ nhân ở Trung Quốc Bằng tài trí, sức lực của mình, Khổng Minh đã giúp Lưu Bị từ tay trắng trở thành một đế vương Công lao ấy, tài đức ấy luôn được xem là mục tiêu hướng tới người anh hùng của mọi thời đại, trong đó có Phạm Ngũ Lão Ông cảm thấy thẹn, thấy xấu hổ vì không bằng người xưa, không thể đóng góp được
nhiều hơn nữa, để đền "ơn vua, lộc nước" Sự hổ thẹn ở đáy không có gì là quá đáng Kẻ
nam nhi ngày xưa luôn mong muốn vươn tới đỉnh cao nhất của vinh quang, được đem trí tuệ, tài sức đểgiúp vua, giúp nước, được cống hiến hết lòng mình vì sự nghiệp chưng Đó
là những biểu hiện hoài bão lớn lao của trang nam nhi, nhận thức được trách nhiệm làm
Trang 4đời Do đó, chữ thẹn trong Thuật hoài không phải là sự hạ thấp mình của Phạm Ngũ Lão
mà thể hiện lòng yêunước thiết tha và ý thức bổn phận của ông Thẹn không chỉ để thẹn, thẹn rồi mới diết tự khắc phục, tìm mọi cách để hoàn thiện bản thân Đó là điều đáng trân trọng trong tính cách của ông
Bài thơ Thuật hoài tái hiện tư thế hiên ngang, tầm vóc vũ trụ lớn lao, khí thế hào hùng qua nghệ thuật xây dựng hình ảnh hùng tráng múa giáo, khí mạnh át sao Ngưu Bài thơ
khẳng định ý chí sôi sục, quyết tâm cao độ được "nghĩa dĩ quyên khu, hình vu báo quốc"
của người anh hùng Phạm Ngũ Lão Điều đó càng được thể hiện rõ qua từ thẹn của câu cuối Từ thẹn đặt trong bài thơ rất thích hợp với mạch thơ, nhịp thơ mạnh, chắc, rắn rỏi Thuật hoài không chỉ để bày tỏ nỗi lòng của tác giả mà bài thơcòn là lời nhắc nhở đối với bậc nam nhi phải có ý thức cầu tiến, xả thân vì nghĩa lớn Đây cũng là bài học đầy ý nghĩa thiết thực cho những con người hôm qua, hôm nay và mai sau Sự hổ thẹn của tác giả không có gì quá đáng, quá đáng chăng là những người trai không ý thức trách nhiệm của mình, lười nhác, chỉ hưởng không công, hoặc những người mải ca ngợi chiến công mà
"ngủ say trong chiến thắng" hay mơ về quá khứ rực rỡ oanh liệt mà quên đi thực tại
Trong bài Cảm hoài của Đặng Dung, chữ "thẹn" thể hiện rõ nhất ở hai dòng cuối:
Bạc đầu thù nước còn chưa trả, Mấy độ mài trăng bóng nguyệt tà
Ông thẹn cho mình thời gian còn ngắn ngủi, đời người qua mau trong vô vị, chưa làm nên được việc hiển hách, chưa làm tròn nhiệm vụ rửa nhục nước, trả thù nhà Ông không thể làm gì được nữa Thật phí cho tài cao chí lớn nhưng không được trọng dụng Đấy là cái thẹn của người thất thế
Trên đây là những con người dù ở những thời khác nhau, vị thế khác nhau nhưng họ đều có tấm lòng yêu nước, quyết tâm làm tròn nghĩa vụ của một trang nam nhi đối với đất nước Tấm lòng đó tràn đầy hoài bão cao đẹp, không bao giờ thỏa mãn, không bao giờ thấy
đủ khi họ chưa trút hơi thở sau cùng
Với ý nghĩa to lớn như thế, tác dụng của Thuật hoài không chỉ có ở một thời đại mà mang giá trị chung của mọi thời đại Chính nội dung, tầm tư tưởng đáng quý ấy đã làm cho bài thơ sống mãi qua bao nhiêu thời gian và tên tuổi Phạm Ngũ Lão trở nên bất tử
Trang 5Ảnh hưởng của bài thơ trong thời đại chúng ta không những thiết thực mà còn bổ ích Chúng ta phải làm gì đểkhông phải hổ thẹn khi nhìn lại thời quá khứ hào hùng của dân tộc Chúng ta cần làm hết sức mình, toàn tâm toàn ý hoàn thành nghĩa vụ của một người dân đối với đất nước
Quả thật không ai có thế phủ định giá trị âm vang lời thơ mà Thuật hoài mang lại Tác phẩm làm tăng thêm lòng tự hào dân tộc trong mỗi chúng ta và làm sống lại hào khí Đông
A cao đẹp
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí