slide 1 giáo sinh lê thông huy giáo viên hướng dẫn nguyễn thị kim ánh thaáu kính phaân loaïi thaáu kính khaûo saùt thaáu kính hoäi tuï khaûo saùt thaáu kính phaân kì söï taïo aûnh bôûi thaáu kính caùc

phía tröôùc TK... Tieâu dieän laø maët phaúng vuoâng goùc vôùi truïc chính vaø qua tieâu ñieåm chính... II.1/ Quang taâm. Tieâu dieän..[r]

Giáo sinh: Lê Thông Huy Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Kim Ánh

I Thấu kính Phân loại thấu kính.

II Khảo sát thấu kính hội tụ.

III Khảo sát thấu kính phân kì.

IV Sự tạo ảnh bởi thấu kính.

V Các công thức thấu kính.

VI Công dụng của thấu kính.

I.Thấu kính.Phân loại thấu kính.

 Thấu kính là một khối chất trong suốt

giới hạn bởi hai mặt cầu hoặc bởi một

mặt cầu và một mặt phẳng.

 TK lồi (TK rìa mỏng ) TK lõm (TK rìa dày )

TKPK

II.1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện.

II Khảo sát thấu kính hội tụ

 Các đường thẳng khác qua O ( không trùng với trục chính ) là trục phụ.

O

 Mọi tia tới qua quang tâm O của thấu

kính đều truyền thẳng.

(L)

II.1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện.

b) Tiêu điểm Tiêu diện

Chùm tia tới song song, qua TKHT thì hội tụ tại 1 điểm Điểm này là tiêu điểm ảnh của TK.

 Tiêu điểm ảnh

 Tiêu điểm ảnh phụ ( F’ n ), F’ n

thuộc trục phụ (n = 1; 2;…)

 Tiêu điểm ảnh chính ( F’ ),

F’ thuộc trục chính.

 Điểm đối xứng với tiêu điểm ảnh qua O là tiêu điểm vật của thấu kính.

 Tiêu điểm vật chính ( F) F

thuộc trục chính.

 Tiêu điểm vật phụ ( Fn ) (n

= 1; 2; …)

II.1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện.

b) Tiêu điểm Tiêu diện.

 Vị trí của tiêu điểm ảnh hoặc tiêu điểm vật phụ thuộc vào chiều truyền ánh sáng

F F

 Theo chiều truyền ánh sáng, tiêu điểm ảnh

của TKHT nằm phía sau TK, tiêu điểm vật nằm

phía trước TK.

Tiêu diện là mặt phẳng vuông góc với trục chính và qua tiêu điểm chính.

II.1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện.

b) Tiêu điểm Tiêu diện.

II.2/ Tiêu cự Độ tụ

 Thấu kính có f càng nhỏ thì khả năng làm hội tụ

chùm tia sáng càng mạnh ( D càng lớn )

III- KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

_ Quang tâm của thấu kính phân kì có cùng tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ.

_ Các tiêu điểm và tiêu diện (ảnh và vật) cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là : tất cả chúng đều ảo (được tạo bởi đường kéo dài của tia sáng )

III Khảo sát thấu kính phân kỳ

O

F’

Tiêu diện ảnh

Tiêu diện vật

F F’

 ' 0 

f OF

III Khảo sát thấu kính phân kỳ

 Các tiêu điểm và tiêu diện của thấu kính

phân kì đều ảo.

 Theo chiều truyền ánh sáng, tiêu điểm ảnh

của TKPK nằm phía trước TK, tiêu điểm vật

nằm phía sau TK.

Nằm trên trục chính

 Nằm phía tia ló  Nằm phía tia tới

IV Sự tạo ảnh bởi thấu kính

IV.1/Khái niệm ảnh và vật trong quang học

 Aûnh điểm là điểm đồng quy của chùm tia ló hay

đường kéo dài của chúng

a/ Khái niệm ảnh

 Một ảnh điểm là:

 thật (hứng được trên màn) nếu chùm tia ló là chùm hội tụ.

 ảo (không hứng được trên màn) nếu chùm tia ló là chùm phân kì

F

(L)

IV.1/Khái niệm ảnh và vật trong quang học

b/ Khái niệm vật

 Vật điểm là điểm đồng quy của chùm tia tới

hay đường kéo dài của chúng.

 Một vật điểm là:

 thật (trước thấu kính) nếu chùm tia tới là chùm phân kì.

 ảo (sau thấu kính) nếu chùm tia tới là chùm hội tụ.

VD:

IV.2/ Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính

a/ Đường đi của các tia sáng qua thấu kính.

 Tia tới qua quang tâm O thì đi thẳng.

 Tia tới // với trục chính thì tia ló ( hoặc đường

kéo dài) đi qua F’

 Tia tới hoặc đường kéo dài của tia tới qua F thì tia ló // trục chính.

Vẽ trục phụ song song với tia tới SI.

F’1

ĐƯỜNG ĐI CỦA TIA SÁNG QUA THẤU KÍNH

2 Cách vẽ tia ló ứng với một tia tới bất kì

Vẽ tiêu diện ảnh, cắt trục phụ nói trên tại một tiêu điểm phụ là F’1 Từ I vẽ tia ló đi qua F’1

IV.2/ Cách dựng ảnh tạo bởi thấu kính

b/ Xác định ảnh bằng cách vẽ đường đi của

tia sáng.

 Điểm sáng S đặt ngoài trục chính.

 Vẽ tia tới qua đi O, truyền thẳng.

 Vẽ tia tới song song trục chính tia ló(hoặc đường kéo dài của tia ló)qua F’.

 Điểm sáng S đặt trên trục chính.

 Vẽ tia tới bất kì.

 Vẽ trục phụ // với

tia tới bất kì đó.

vuông góc với trục chính cắt trục

qua F’ 1 ) cắt trục chính tại S’ là ảnh của S

'

S

Bước 1: Vẽ đường đi của hai trong các tia sáng đặc biệt Ảnh B’ là giao điểm của các tia ló

Bước 2: Từ B’ hạ đường thẳng góc xuống trục chính tại A’

 ta thu đươc ảnh A’B’ cua vật AB

A’

Đối với thấu kính phân kì

Aûnh thật

IV.3/ Các trường hợp ảnh tạo bởi thấu kính.

Vật ngoài OF

Vật trong OF

vật

< vật : Vật ngoài FI

= vật : Vật tại I

> vật : Vật trong FI

Aûnh ảo Luôn > vật vật

 Aûnh luôn luôn ảo

 Aûnh < vật

 Aûnh cùng chiều so với vật

 Vật tại F ‘ ảnh = ½ vật.

TKHT

TKPK

Nhận xét :

Vật và ảnh cùng chiều thì trái tính chất.

Vật và ảnh cùng tính chất thì trái chiều.

F’ A’ A

B’ I

2) Công thức thấu kính:

B

O F

F’ A’

A

B’

Chia 2 vế cho dd’f :

V.1/ Công thức xác định vị trí ảnh

d f d



V.2/ Công thức xác định số phóng đại ảnh

k : Số phóng đại ảnh

 Nếu k > 0 : vật và ảnh cùng chiều,

khác tính chất.

 Nếu k < 0 : vật và ảnh ngược chiều,

cùng tính chất.

 Bài tập ví dụ

sáng AB đặt trước thấu kính Xác định vị trí, tính chất của ảnh trong hai trường hợp:

a/ Vật đặt cách thấu kính 30 cm.

b/ Vật đặt cách thấu kính 10 cm

VD2:

Vật sáng AB vuông góc với trục

chính của thấu kính cho ảnh ngược chiều lớn gấp 4 lần AB và cách AB 100cm Tiêu cự của thấu kính là :

A.25cm.

B 16cm.

D 40cm.

 Kính khắc phục các tật của mắt ( cận, viễn, lão);

Thấu kính được dùng làm:

Kính luùp

Kính hieån vi

Kính thieân vaên, oáng nhòm.

Đèn chiếu

Máy quang phổ.

Máy ảnh

 Đường đi của tia sáng qua TK

 Cách dựng ảnh tạo bởi TK

 Các trường hợp tạo ảnh bởi TK

 Các công thức TK

Làm tất cả các bài tập trang 189

và 190 Sgk

CHÀO TẠM BIỆT ! CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!!!