Với thể thơ tự do, giọng điệu khỏe khoắn vừa tâm tình tha thiết vừa chứa chan hi vọng cùng những hình ảnh, từ ngữ mộc mạc, cụ thể nhà thơ nói với con về những vẻ đẹp của người đồng mìn[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 9 NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
Đề bài: CẢM NHẬN VỀ VẺ ĐẸP CỦA NGƯỜI ĐỒNG MÌNH QUA BÀI THƠ
NÓI VỚI CON CỦA Y PHƯƠNG
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
I Mở bài
- Giới thiệu đôi nét về tác giả và bài thơ
o Là nhà thơ dân tộc Tày, thơ Y Phương thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ và trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi
o Ra đời năm 1980, “Nói với con” là một trong những bài thơ hay nhất của ông
- Nêu vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp của “người đồng mình”
Trang 2nhận sâu sắc về những đức tính tốt đẹp của “người đồng mình” – của con người
quê hương miền núi
II Thân bài
1 Khái quát (Dẫn dắt vào bài)
- Tiêu biểu cho phong cách sáng tác của Y Phương, bài thơ “Nói với con” gợi về cội
nguồn sinh dưỡng của mỗi người – gia đình và quê hương – đó là nôi êm tổ ấm nuôi dưỡng, bồi đắp tâm hồn con – đó là cội nguồn của hạnh phúc Để rồi từ trong những ngọt ngào của kỉ niệm quê hương, người cha nói với con những đức tính tốt đẹp của người đồng mình
2 Phân tích, cảm nhận những vẻ đẹp (đức tính tốt đẹp) của người đồng mình
a Người đồng mình đáng yêu bởi sự giản dị và tài hoa
- Trên quê hương thơ mộng nghĩa tình, người đồng mình hiện lên trong cuộc sống lao động cần cù mà tươi vui:
“Người đồng mình yêu lắm, con ơi!
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát”
Chỉ với những câu thơ ngắn gọn, nhà thơ giúp ta hình dung được hình ảnh đáng yêu của người đồng mình giữa núi rừng thơ mộng, hiền hòa Vẻ đẹp của họ được gợi ra từ cuộc sống lao động bình dị, từ bàn tay tài hoa và khối óc sáng tạo Họ có niềm vui giản dị, tinh tế ngay trong cuộc sống mộc mạc đời thường
b Người đồng mình biết lo toan và giàu mơ ước
- Người đồng mình không chỉ là những con người giản dị, tài hoa trong cuộc sống lao động mà còn là những con người biết lo toan và giàu mơ ước:
“Người đồng mình thương lắm con ơi!
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chi lớn”
Có thể nói, cuộc sống của người đồng mình còn nhiều nỗi buồn, còn nhiều bộn bề thiếu thốn song họ sẽ vượt qua tất cả, bởi họ có ý chí và nghị lực, họ luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp của dân tộc
c Người đồng mình dù sống trong nghèo khổ, gian nan vẫn thủy chung gắn bó với
Trang 3quê hương, cội nguồn
“Sống trên đá không chê đá gập gềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc”
- Phép liệt kê với những hỉnh ảnh ẩn dụ “đá gập gềnh”, “thung nghèo đói”
Gợi cuộc sống đói nghèo, khó khăn, cực nhọc
- Vận dụng thành ngữ dân gian “Lên thác xuống ghềnh”, ý thơ gợi bao nỗi vất vả,
lam lũ
Những câu thơ dài ngắn, cùng những thanh trắc tạo ấn tượng về cuộc sống trắc trở, gian nan, đói nghèo của quê hương
d Người đồng mình có ý thức tự lập, tự cường và tinh thần tự tôn dân tộc
- Phẩm chất của người của con người quê hương còn được người cha ca ngợi qua cách nói đối lập tương phản giữa hình thức bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong, nhưng rất đúng với người miền núi:
“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”
Sự tương phản này đã tôn lên tầm vóc của người đồng mình Họ mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin Họ có thể “thô sơ da thịt” nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí
- Cùng với ý thức tự lực, tự cường, người đồng mình còn ngời sáng tinh thần tự tôn dân tộc và khát vọng xây dựng quê hương:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục”
3 Nhận xét, đánh giá
- Với thể thơ tự do, giọng điệu khỏe khoắn vừa tâm tình tha thiết vừa chứa chan hi vọng
- Những hình ảnh, từ ngữ mộc mạc, cụ thể
Trang 4 Truyền cho con lòng tự hào về quê hương, dân tộc, nhắn nhủ con biết sống đẹp, biết vượt qua gian khó bằng niềm tin, ý chí như người đồng mình
III Kết bài
- Qua lời thủ thỉ, tâm tình của người cha đối với con, hình ảnh của quê hương, của người đồng mình hiện lên thật chân thực, cụ thể với bao phẩm chất tốt đẹp Đó là mạch suối ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn và ý chí cho con
- Đọc bài thơ, hiểu về vẻ đẹp của những con người quê hương, ta yêu hơn, trân trọng hơn những con người làm giàu đẹp quê hương, đất nước
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Cảm nhận về vẻ đẹp của người đồng mình qua bài thơ “Nói với con” (Y Phương)
Gợi ý làm bài
Là nhà thơ dân tộc Tày, thơ Y Phương thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ và
trong sáng, cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi Ra đời năm 1980, “Nói với
con” là một trong những bài thơ hay nhất của ông Mượn lời tâm sự với con, Y Phương
đã để lại trong lòng người đọc nhiều cảm nhận sâu sắc về những đức tính tốt đẹp của
“người đồng mình” - của con người quê hương miền núi
Tiêu biểu cho phong cách sáng tác của Y Phương, bài thơ “Nói với con” gợi về cội
nguồn sinh dưỡng của mỗi người - gia đình và quê hương - đó là nôi êm tổ ấm nuôi dưỡng, bồi đắp tâm hồn con - đó là cội nguồn của hạnh phúc Để rồi từ trong những ngọt ngào của kỉ niệm quê hương, người cha nói với con những đức tính tốt đẹp của người đồng mình
Trên quê hương thơ mộng nghĩa tình, người đồng mình hiện lên trong cuộc sống lao động cần cù mà tươi vui:
“Người đồng mình yêu lắm, con ơi!
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát”
Giọng thơ vang lên đầy thiết tha và tự hào “Người đồng mình” là người bản mình, người
quê mình – Y Phương có cách gọi rất độc đáo, rất gần gũi và thân thương về những con
Trang 5người quê hương Với hình thức câu cảm thán, người đọc cảm nhận lời tâm tình được cất lên tự đáy lòng thương mến của người cha về người đồng mình Họ đáng yêu bởi họ
là những con người yêu lao động Với đôi bàn tay tài hoa, khéo léo, họ đã “đan”, “cài”,
“ken”… cuộc sống như nở hoa dưới đôi bàn tay cần cù, sáng tạo của họ… Chỉ với những
câu thơ ngắn gọn, nhà thơ giúp ta hình dung được hình ảnh đáng yêu của người đồng mình giữa núi rừng thơ mộng, hiền hòa Vẻ đẹp của họ được gợi ra từ cuộc sống lao động bình dị, từ bàn tay tài hoa và khối óc sáng tạo Họ có niềm vui giản dị, tinh tế ngay trong cuộc sống mộc mạc đời thường
Người đồng mình biết lo toan và giàu mơ ước Người đồng mình không chỉ là những con người giản dị, tài hoa trong cuộc sống lao động mà còn là những con người biết lo toan
và giàu mơ ước:
“Người đồng mình thương lắm con ơi!
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chi lớn”
Với cách nói “Người đồng mình thương lắm con ơi!” người cha biểu lộ tình cảm yêu
thương chân thành về gian truân, thử thách cùng ý chí mà người đồng mình đã trải qua Bằng cách tư duy độc đáo của người miền núi, Y Phương đã lấy cái cao vời vợi của trời
để đo nỗi buồn, lấy cái xa của đất để đo ý chí con người Sắp xếp tính từ “cao”, “xa” trong
sự tăng tiến, nhà thơ cho thấy khó khăn, thử thách càng lớn thì ý chí con người càng mạnh mẽ Có thể nói, cuộc sống của người đồng mình còn nhiều nỗi buồn, còn nhiều bộn
bề thiếu thốn song họ sẽ vượt qua tất cả, bởi họ có ý chí và nghị lực, họ luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp của dân tộc
Người đồng mình dù sống trong nghèo khổ, gian nan vẫn thủy chung gắn bó với quê hương, cội nguồn:
“Sống trên đá không chê đá gập gềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc”
Trang 6nghèo, khó khăn, cực nhọc Vận dụng thành ngữ dân gian “Lên thác xuống ghềnh”, ý thơ
gợi bao nỗi vất vả, lam lũ Những câu thơ dài ngắn, cùng những thanh trắc tạo ấn tượng
về cuộc sống trắc trở, gian nan, đói nghèo của quê hương Điệp ngữ “sống”, “không chê”
và điệp cấu trúc câu cùng hình ảnh đối xứng đã nhấn mạnh: người đồng mình có thể nghèo nàn, thiếu thốn về vật chất nhưng họ không thiếu ý chí và quyết tâm Người đồng mình chấp nhận và thủy chung gắn bó cùng quê hương, dẫu quê hương có đói nghèo, vất
vả Và phải chăng, chính cuộc sống nhọc nhằn, đầy vất vả khổ đau ấy đã tôi luyện cho chí lớn để rồi tình yêu quê hương sẽ tạo nên sức mạnh giúp họ vượt qua tất cả Phép so
sánh “Sống như sông như suối” gợi vẻ đẹp tâm hồn và ý chí của người đồng mình Gian
khó là thế, họ vẫn tràn đầy sinh lực, tâm hồn lãng mạn, khoáng đạt như hình ảnh đại ngàn của sông núi Tình cảm của họ trong trẻo, dạt dào như dòng suối, con sông trước niềm tin yêu cuộc sống, tin yêu con người
Người đồng mình có ý thức tự lập, tự cường và tinh thần tự tôn dân tộc Phẩm chất của người của con người quê hương còn được người cha ca ngợi qua cách nói đối lập tương phản giữa hình thức bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong, nhưng rất đúng với người miền núi:
“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con”
Lời thơ mộc mạc, giản dị nhưng chứa bao tâm tình Cụm từ “thô sơ da thịt” là cách nói cụ thể về những con người mộc mạc, giản dị Cụm từ “chẳng nhỏ bé” khẳng định sự lớn lao
của ý chí, của nghị lực, cốt cách và niềm tin Sự tương phản này đã tôn lên tầm vóc của người đồng mình Họ mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin Họ có thể “thô sơ da thịt” nhưng không hề nhỏ bé về tâm hồn, về ý chí
Cùng với ý thức tự lực, tự cường, người đồng mình còn ngời sáng tinh thần tự tôn dân tộc và khát vọng xây dựng quê hương:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục”
Lối nói đậm ngôn ngữ dân tộc - độc đáo mà vẫn chứa đựng ý vị sâu xa Hình ảnh “Người
đồng mình tự đục đá kê cao quê hương” vừa mang tính tả thực (chỉ truyền thống làm nhà
kê đá cho cao của người miền núi),vừa mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc Người đồng mình đã
tự tay xây dựng nên truyền thống quê hương đẹp giàu, sánh tầm với các miền quê khác
Trang 7trên mảnh đất hình chữ S thân yêu Câu thơ ngầm chứa niềm tự hào kiêu hãnh bởi họ vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc
Với thể thơ tự do, giọng điệu khỏe khoắn vừa tâm tình tha thiết vừa chứa chan hi vọng cùng những hình ảnh, từ ngữ mộc mạc, cụ thể nhà thơ nói với con về những vẻ đẹp của người đồng mình để rồi từ đó truyền cho con lòng tự hào về quê hương, dân tộc, nhắn nhủ con biết sống đẹp, biết vượt qua gian khó bằng niềm tin, ý chí như người đồng mình
Qua lời thủ thỉ, tâm tình của người cha đối với con, hình ảnh của quê hương, của người đồng mình hiện lên thật chân thực, cụ thể với bao phẩm chất tốt đẹp Đó là mạch suối ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn và ý chí cho con Đọc bài thơ, hiểu về vẻ đẹp của những con người quê hương, ta yêu hơn, trân trọng hơn những con người làm giàu đẹp quê hương, đất nước
Trang 8Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí