Giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống,thơ thể hiện tình c[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 9 NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
ĐỀ BÀI: CẢM NHẬN VỀ NHỮNG ĐIỀU TÁC GIẢ MUỐN NHẮN GỬI QUA 2 ĐOẠN TRÍCH TRONG BÀI MÙA XUÂN NHO NHỎ - THANH HẢI VÀ NÓI
VỚI CON - Y PHƯƠNG
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
I Mở bài
Trang 2o Thanh Hải là nhà thơ miền Nam, hoạt động văn nghệ qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
o Thơ ông để lại nhiều cảm nhận sâu sắc trong lòng người đọc, đặc biệt là bài
“Mùa xuân nho nhỏ” Bài thơ này được sáng tác khi ông đang năm trên giường
bệnh
- Giới thiệu bài thơ “Nói với con” của Y Phương
o Y Phương là nhà thơ người dân tộc Tày Thơ ông đậm đà bản sắc dân tộc, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của đồng bào vùng cao Việt Bắc
o “Nói với con” là bài thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Y Phương
Hai đoạn thơ trích từ hai bài thơ là những lời nhắn nhủ, gửi gắm tâm tư, tình cảm riêng của mỗi nhà thơ
II Thân bài
1 Đoạn thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ”
- Tác giả chỉ ước làm một tiếng chim trong muôn ngàn giọng hót để gọi xuân về, một bông hoa trong muôn triệu đoá hoa để tô điểm cho mùa xuân
- Bên cạnh đó, tác giả còn muốn làm một “nốt trầm” trong bản hoà ca êm ái Tác giả muốn làm một nốt trầm nhưng là “nốt trầm xao xuyến”, có sức ngân vang, một nốt
trầm có ích cho đời
Những ước muốn tưởng như giản dị lại có một ý nghĩa lớn lao
- Thông qua việc chuyển đổi đại từ “tôi” sang “ta”, nguyện ước riêng đã trở thành
nguyện ước chung Điều đó không chỉ ước muốn của riêng tác giả mà là của tất cả mọi người, tất cả chúng ta
- Nhà thơ muốn hiến dâng “Một mùa xuân nho nhỏ” nhưng thực chất là hiến dâng cả
cuộc đời cho đất nước
o Thanh Hải đã chọn cho mình cách cống hiến riêng, không phô trương, ồn ào
mà âm thầm, lặng lẽ dâng cho đời
o Điệp ngữ “dù là” giống như một lời khẳng định, nhấn mạnh, một lời hứa
Ước nguyện tưởng chừng như nhỏ nhoi nhưng vô cùng lớn lao, ý nghĩa
2 Đoạn thơ trong bài “Nói với con”
- Người cha muốn con yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình Họ mộc mạc, chân chất nhưng giàu ý chí, niềm tin, mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn
Trang 3- Lời nhắc nhở đối với con:
“Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”
- Tình yêu thương, niềm tin tưởng của cha, người cha mong con biết sống sao cho tốt, cho xứng đáng với tình cảm của cha
Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình, cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương, mong con sống có tình nghĩa, biết chấp nhận gian khó, vươn lên bằng ý chí của mình, vững vàng trên đường đời
3 Nét tương đồng và khác biệt
a Nét tương đồng
- Cả hai đoạn thơ đều là lời nhắn nhủ của tác giả về lẽ sống cao đẹp trong cuộc đời
b Khác biệt
- Đoạn thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ”: Thanh Hải muốn nhắn nhủ tới mọi người phương châm sống “Sống là để cống hiến”, cống hiến hết mình trong mọi hoàn
cảnh, lứa tuổi, cống hiến từ những điều nhỏ bé nhất để thành cái lớn lao, cao cả
- Đoạn thơ trong bài “Nói với con” là lời nhắn nhủ của Y Phương với con về lòng tự
hào với quê hương và niềm tin khi bước vào đời
III Kết bài
- Đánh giá chung về hai đoạn thơ
o Hai đoạn thơ bên cạnh điểm tương đồng còn có nét riêng độc đáo, thể hiện phong cách nghệ thuật của hai nhà thơ
o Qua đây thấy được tài năng, tấm lòng của hai tác giả
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Cảm nhận về những điều tác giả muốn nhắn gửi trong 2 đoạn trích sau :
”… Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Trang 4Một nốt trầm xao xuyến Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”
( Thanh Hải – Mùa xuân nho nhỏ)
“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”
(Nói với con – Y Phương)
Gợi ý làm bài
Thanh Hải là nhà thơ miền Nam, hoạt động văn nghệ qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Thơ ông để lại nhiều cảm nhận sâu sắc trong lòng người đọc, đặc biệt
là bài “Mùa xuân nho nhỏ” Bài thơ này được sáng tác khi ông đang năm trên giường
bệnh Y Phương là nhà thơ người dân tộc Tày Thơ ông đậm đà bản sắc dân tộc, phản
ánh đời sống tinh thần phong phú của đồng bào vùng cao Việt Bắc “Nói với con” là bài
thơ tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Y Phương Hai đoạn thơ trích từ hai bài thơ
là những lời nhắn nhủ, gửi gắm tâm tư, tình cảm riêng của mỗi nhà thơ
Đoạn thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ”
”… Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Trang 5Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc”
Rung cảm thiết tha trước mùa xuân đất nước, nhà thơ bộc bạch một ước nguyện chân thành:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào họa ca
Một nốt trầm xao xuyến
"Con chim hót" để gọi xuân về, mang hạnh phúc yên vui cho mọi người, "một cành hoa"
để tô điểm cho núi sông, một nốt nhạc trầm "xao xuyến" trong khúc ca phấn chấn tự hào
động viên, khích lệ
Trong muôn ngàn điều ước, tác giả chỉ ước làm một tiếng chim trong muôn ngàn giọng hót để gọi xuân về, một bông hoa trong muôn triệu đoá hoa để tô điểm cho mùa xuân Những ước muốn giản dị để thành những vật nhỏ bé, nhưng chính những vật nhỏ bé này lại góp phần quan trọng không thể thiếu để tạo nên mùa xuân, tạo nên sắc xuân
Bên cạnh đó, tác giả còn muốn làm một nốt trầm trong bản hoà ca êm ái Chỉ là một nốt trầm kín đáo, khiêm nhường, chứ không phải là một nốt thanh thánh thót, nổi trội Tác giả muốn làm một nốt trầm nhưng là nốt trầm xao xuyến, có sức ngân vang, một nốt trầm có ích cho đời Những ước muốn tưởng như giản dị lại có một ý nghĩa lớn lao: phải đóng góp những gì tươi đẹp nhất cho cuộc đời, cho đất nước, dù đó là sự dâng hiến khiêm nhường, giản dị
Chữ "tôi" ở khổ thơ đầu được thay thế bằng chữ "ta” đầy hào hứng, sảng khoái, nó thể
hiện tư thế hòa mình của nhà thơ vào cuộc sống, vào mùa xuân đến với mọi người Thông qua việc chuyển đổi đại từ tôi sang ta, nguyện ước riêng đã trở thành nguyện ước chung Điều đó không chỉ ước muốn của riêng tác giả mà là của tất cả mọi người, tất cả
Trang 6Nhà thơ muốn hiến dâng “Một mùa xuân nho nhỏ” nhưng thực chất là hiến dâng cả cuộc
đời cho đất nước
“Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dà là khi tóc bạc”
Thanh Hải đã chọn cho mình cách cống hiến riêng, không phô trương, ồn ào mà âm
thầm, lặng lẽ dâng cho đời, dù ở bất kì thời điểm nào, lứa tuổi nào Điệp ngữ “dù là”
giống như một lời khẳng định, nhấn mạnh, một lời hứa: dù còn trẻ hay khi đã già vẫn nguyện một lòng cống hiến Ước nguyện tưởng chừng như nhỏ nhoi nhưng vô cùng lớn lao, ý nghĩa
Nếu có ý thức hết mình, sống hết mình, lao động hết mình thì mùa xuân làm gì có tuổi?
Mùa xuân nho nhỏ là một ẩn dụ đầy sáng tạo khắc sâu ý tưởng: "Mỗi cuộc đời đã hóa núi
sông ta" (Nguyễn Khoa Điềm) "Nho nhỏ” và "lặng lẽ" là cách nói khiêm tốn, chân thành
"Dâng cho đời" là lẽ sống đẹp, cao cả Thanh Hải như nhắc ta hãy sống cho tất cả, sống
cho tình thân ái bao la và sống để cống hiến toàn vẹn cho đất nước, cho cuộc đời Phải chăng đây chính là điều mong ước tột cùng đã đi theo tác giả suốt cuộc đời? Dù vẫn biết ngày mai rất có thể sẽ phải từ giã cõi đời này nhưng tiếng thơ Thanh Hải vẫn tràn ngập niềm tin và hi vọng vào cuộc sống
“Mùa xuân nho nhỏ” là một bức tranh mùa xuân thiên nhiên tuyệt đẹp, vừa là tiếng hát
nhẹ nhàng tha thiết, sâu lắng về khát vọng cống hiến cho đất nước của nhà thơ Thanh
Hải Và đó cũng chính là một "mùa xuân nho nhỏ" mà Thanh Hải để lại cho đời trước lúc
đi xa
Đoạn thơ trong bài “Nói với con”
“Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Trang 7Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”
Hình ảnh cụ thể “thô sơ da thịt” cho ta thấy sự giản dị, mộc mạc của người đồng mình
Người cha muốn con yêu những đức tính cao đẹp của người đồng mình Họ mộc mạc, chân chất nhưng giàu ý chí, niềm tin, mong xây dựng quê hương tốt đẹp hơn Nghệ thuật
đối lập giữa bên ngoài: “thô sơ da thịt” và bên trong không hề nhỏ bé về tâm hồn người đồng mình có ý chí tự làm chủ cuộc sống của mình Giọng thơ khẳng định “chẳng mấy ai
nhỏ bé” thể hiện niềm tự hào về lẽ sống cao đẹp và tâm hồn phong phú của dân tộc
“Người đồng mình” không ai chịu tự bó mình trong cuộc đời nhỏ nhoi, tầm thường mà
ngược lại ai cũng có ước mơ, hoài bão sống cuộc đời rộng lớn, ai cũng có khát vọng vươn
lên Cơ sở của sự khẳng định trên chính là truyền thống tốt đẹp của “người đồng mình”:
“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục”
Sự liên tưởng phong phú sáng tạo “tư đục đá kê cao quê hương“ Người đồng mình là
những con người lao động cần cù, có nghị lực, niềm tin, mà tầm vóc, nỗi buồn, chí hướng của họ là cái cao, xa chiều kích của trái đất Họ giữ gìn bản sắc dân tộc mà vẫn làm rạng
rỡ quê hương như vậy bởi họ yêu quê hương sâu nặng và luôn lấy quê hương làm chỗ dựa tinh thần
Cách nói bằng hình ảnh mộc mạc, cụ thể “tự đục đá” mà ý thơ sâu sắc, người dân tộc bao
đời nay chắt chiu, gầy dựng từng mầm sống nhỏ nhoi quê nghèo nhưng tình người lại
giàu có vô cùng “Người đồng mình” cần cù, chịu thương chịu khó luôn sống gắn bó với
quê hương, luôn có ý thức đóng góp xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, ngày càng
phát triển “Còn quê hương thì làm phong tục” đã khẳng định rằng quê hương càng phát
triển thì đem đến cho con người sự thay đổi lớn lao về đời sống vật chất và tinh thần
Lời nhắc nhở đối với con:
“Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”
Trang 8khẳng định thêm về phẩm chất cao đẹp của “người đồng mình” Lời thơ chắc gọn như
một mệnh lệnh “lên đường” vừa thể hiện mong ước tha thiết của người cha đối với con: khi bắt đầu bước vào hành trình của cuộc đời mình con hãy sống đúng với phẩm chất
của “người đồng mình” Bởi vì “người đồng mình” có thể cực khổ, lam lũ nhưng luôn mạnh mẽ với chí lớn Có thể “thô sơ”, mộc mạc với áo chàm nhưng không nhỏ bé về khí
phách cho nên con không bao giờ được bằng lòng với cuộc sống bó hẹp, tầm thường phải biết trân trọng giữ gìn và phát huy truyền thống của quê hương, ngẩng cao đầu vượt qua chông gai, thử thách để tự tin khi bước vào đời Kết thúc bài thơ chỉ có hai
tiếng “nghe con” Cho con thấy tình yêu thương, niềm tin tưởng của cha, người cha mong
con biết sống sao cho tốt, cho xứng đáng với tình cảm của cha Cho con hiểu cuộc sống của người đồng mình, người cha muốn con cảm thương với những khó khăn, vất vả để khao khát đi xây dựng quê hương Ca ngợi những đức tính cao đẹp của người đồng mình, cha đã truyền cho con vẻ đẹp sức mạnh của truyền thống quê hương, mong con sống có tình nghĩa, biết chấp nhận gian khó, vươn lên bằng ý chí của mình, vững vàng trên đường đời
Câu thơ chắc gọn như một mệnh lệnh: đừng chối bỏ cội nguồn dân tộc, hãy khắc sâu tình cảm quê hương vào trong trái tim mình, luôn tôn trọng và phát triển truyền thống dân tộc Đó là tấm lòng của cha dành cho con hay nói đúng hơn là quê hương của mỗi chúng
ta
Cả hai đoạn thơ đều là lời nhắn nhủ của tác giả về lẽ sống cao đẹp trong cuộc đời Đoạn
thơ trong bài “Mùa xuân nho nhỏ” Thanh Hải muốn nhắn nhủ tới mọi người phương châm sống “Sống là để cống hiến”, cống hiến hết mình trong mọi hoàn cảnh, lứa tuổi,
cống hiến từ những điều nhỏ bé nhất để thành cái lớn lao, cao cả Đoạn thơ trong bài
“Nói với con” là lời nhắn nhủ của Y Phương với con về lòng tự hào với quê hương và
niềm tin khi bước vào đời
Tóm lại, âm điệu thơ tha thiết, ngôn ngữ thơ mộc mạc, hình ảnh thơ vừa cụ thể, vừa khái quát, đậm chất trữ tình Đoạn thơ thể hiện niềm tin tưởng, hy vọng của người cha đối với bước đường tương lai của con Đồng thời giúp ta cảm nhận được điều tốt đẹp, được tình cảm gắn bó thuỷ chung của dân tộc miền núi Từ đó gợi trong mỗi chúng ta tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương xứ sở và ý chí vươn lên để tiến bộ, sống làm chủ cuộc đời, làm chủ bản thân
Trang 9“Mùa xuân nho nhỏ” là một bức tranh mùa xuân thiên nhiên tuyệt đẹp, vừa là tiếng
hát nhẹ nhàng tha thiết, sâu lắng về khát vọng cống hiến cho đất nước của nhà thơ
Thanh Hải Và đó cũng chính là một "mùa xuân nho nhỏ" mà Thanh Hải để lại cho đời
trước lúc đi xa Bài thơ “Nói với con” thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền
thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc Giúp ta hiểu thêm về sức
sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền
thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống,thơ thể hiện tình cảm gia đình
ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc
Hai đoạn thơ bên cạnh điểm tương đồng còn có nét riêng độc đáo, thể hiện phong cách
nghệ thuật của hai nhà thơ Qua đây thấy được tài năng, tấm lòng của hai tác giả
Trang 10Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí