T ản Đà là một nhà thơ có phong cách nghệ thu ật đặ c bi ệt trong làng thi sĩ Việ t Nam nh ững năm đầ u th ế k ỉXX.. Câu thơ man mác sự bu ồn và chán..[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 8
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH BÀI THƠ MUỐN LÀM THẰNG CUỘI CỦA TẢN ĐÀ
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu bài thơ Muốn làm thằng cuội và nhà thơ Tản Đà
- Dẫn dắt vào vấn đề
2 Thân bài
Trang 2- Khái quát chung
• Xuất xứ: bài thơ nằm trong quyển Khối tình con I, xuất bản năm 1917
• Thể thơ: Thất ngôn bát cú đường luật
• Bố cục:
- Nội dung
• Hai câu đề
o Câu cảm thán kết hợp lời thơ giản dị
o Tâm trạng: buồn chán, thất vọng Vì cảnh nước nhà nô lệ, bản thân cô đơn, thất vọng bế tắc Đó là nỗi buồn tồn vong của đất nước, nỗi đau của nhân tình, nỗi
cô đơn bế tắc của một kiếp người
• Hai câu thực:
o Ước muốn được lên cung trăng, được làm “thằng cuội”, thực chất là muốn được
thoát li khỏi thực tại tầm thường, buồn chán
o Đó là ước muốn rất lãng mạn nhưng cũng rất “ngông”
• Hai câu luận
o Tự nhận mình là thi ân, chi kỉ, xem chị Hằng là một người bạn tâm tình để giãi bày mọi nỗi niềm sâu kín
o Lên cung trăng được sánh vai cùng chị Hằng, được vui cùng mây, gió, quên hết
cô đơn, sầu tủi
o Khát vọng được sống vui tươi, tự do
• Hai câu kết
o Hình ảnh thuần tưởng tượng, vừa thể hiện sự thoả mãn ước nguyện, cười nhạo cõi đời xấu xa vừa thể hiện sự buồn bã, chua sót
o Đây là cảnh thật tình tứ, lãng mạn Thể hiện một hồn thơ vừa sầu, vừa mộng
Đó chính là đỉnh cao của hồn thơ ngông và lãng mạn của Tản Đà
• Nghệ thuật
o Giọng thơ nhẹ nhàng, thanh thoát, chơi vơi
o Trí tưởng tượng phong phú, kỳ diệu
o Chất mộng ảo, màu sắc lãng mạn trong bài thơ
3 Kết bài:
- Nêu những cảm nhận, nhận xét, đánh giá chung về bài thơ
Trang 3- Mở rộng vấn đề bằng những liên tưởng và suy nghĩ của mỗi cá nhân
C BÀI VĂN MẪU
Tản Đà là một nhà thơ có phong cách nghệ thuật đặc biệt trong làng thi sĩ Việt Nam
những năm đầu thế kỉXX Bài "Muốn làm thằng Cuội" là bài thơ kiệt tác, tiêu biểu cho
phong cách nghệ thuật của Tản Đà thi sĩ:
"Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi!
Trần thế em nay chán nửa rồi
Cung quế đã ai ngồi đó chửa?
Cành đa xin chị nhắc lên chơi
Có bầu có bạn can chi tủi Cùng gió, cùng mây thế mới vui Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám Tựa nhau trông xuống thế gian cười"
Mở đầu bài thơ là một tiếng kêu "buồn lắm chị Hằng ơi!" Một tiếng kêu đầy ắp tâm
sự Ba tiếng "Chị Hằng ơi!" rất biểu cảm, ý vị làm giọng thơ thiết tha thân mật Câu thơ man mác sự buồn và chán Tản Đà đã từng viết "Đời đáng chán hay không đáng chán?" Nay thì đã "chán nửa rồi" Bài thơ in trong tập "Khối tình con" xuất bản năm 1961, qua đó
ta thấy rõ nguyên cớ sâu xa, buồn và chán vì trần thế, vì cuộc đời xấu xa, vì chế độ thực
dân nửa phong kiến ngột ngạt, thôi nát, tù hãm Vì công danh dở dang: "Tài cao, phận
thấp, chí khí uất" Buồn vì non nước đang bị ngoại bang thống trị "lệ ai giàn giụa với giang sơn" Đó là nỗi buồn của một hệ thống trong vòng nô lệ lầm than Là một thi sĩ đa cảm, đa
tình, nỗi buồn đã kết thành mối sầu: "Nửa ngòi bút ngỗng bao sinh lụy"
Một mối tơ tằm mấy đoạn vương"
(Đề khối tình con thứ nhất)
Một chữ "xin" rất chân thành tha thiết, như nài nỉ:
"Cung quế đã ai ngồi đó chửa?
Trang 4Cành hoa xin chị nhắc lên chơi"
Hai câu thực đã làm rõ đề bài "Muốn làm thằng Cuội" ở nơi cung trăng, cung quế Câu hỏi tu từ gợi nhiều man mác bâng khuâng "Cành đa" đã trở thành cái thang bắc lên chín tầng mây xanh để "chị nhắc lên chơi" cung quế Đó là giấc mộng thoát li Mộng vì chán đời,
ngán đời Mộng có tính phủ định:
"Nghĩ đời lắm lúc không bằng mộng Tiếc mộng bao nhiêu lại ngán đời"
(Nhớ mộng)
Có lên được cung quế mới đỡ "tủi", mới thỏa thích, "thế mới vui" Có chị Hằng bầu
bạn; có gió, có mây cùng chơi với Điệp ngữ (có, cùng) và phép đối được sáng tạo, có cả tiểu đội bình và đôi Cách ngắt nhịp 2/2/3 tạo nên giọng thơ nhún nhảy lâng lâng Thấm đẫm vần thơ là chất phong tình lãng mạn Đọc lên nghe rất thú vị:
"Có bầu có bạn can chi tủi Cùng gió, cùng mây thế mới vui"
Đúng như nhà phê bình văn học Lê Thanh trong cuốn "Tản Đà thi sĩ" (1939) đã nhận xét "Thơ của ông (Tản Đà) là chất thơ trong như lọc với cảnh tượng không rõ rệt, những
hình ảnh mờ mờ, ông vẽ những bức tranh tuyệt bút; với những tư tưởng lâng lâng, với những cảm giác mơ mộng, ông làm nên những câu thơ tuyệt mĩ "
Cái ngông, cái phong tình của thi sĩ đã dâng lên cực điểm Đêm Rằm tháng Tám, là
đêm trung thu đẹp nhất, chẳng còn buồn vị cô đơn nữa, thi sĩ được cùng chị Hằng "Tựa
nhau trông xuống thế gian cười" Cáicử chỉ "tựa nhau" và nụ cười ấy cũng là một giấc
mộng đẹp Thoáng một chút mỉa mai (cho trần thế) nhưng đầy thú vị được thoát li, được thỏa thích nơi cung quế:
"Rồi cứ mỗi năm Rằm tháng Tám Tựa nhau trông xuống thế gian cười"
Cái kết thoát li Một cách nói phong tình, tài hoa Có đọc bài thơ Hầu Trời mới thấy
được, cảm được cái hay, thú vị của bài "Muốn làm thằng Cuội".Nửa đêm, Tản Đà tỉnh dậy
Trang 5đun nước pha trà, rồi ngâm thơ Trời nghe gọng ngầm bèn sai hai tiên nữ xuống cõi trần
rước thi sĩ bay lên Thi sĩ đọc thơ cho Trời và bầy tiên nghe Tất cả đều tấm tắc khen:
"Văn đã giàu thay, lại lắm lối Trời nghe Trời cũng bật buồn cười!
Chư Tiên ao ước tranh nhau dặn:
Anh gánh lên đây bạn chợ Trời!"
(Hầu Trời) Bài Muốn làm thằng Cuội là một bài thơ có thi đề độc đáo, thú vị Giọng thơ nhẹ nhàng, thanh thoát, chơi vơi Trí tưởng tượng phong phú, kì diệu Chất mộng ảo, sắc màu
lãng mạn thấm đẫm bài thơ
Tuy có nói đến buồn, nói đến chán, có nói đến thoát li, có thấm vị phong tình nhưng toàn bài thơ thoát lên một tinh thần phủ định thực tại xã hội thực dân nửa phong kiến
xấu xa, khao khát được sống trong sạch hơn, thanh cao hơn, để mãi mãi giữ trọn thiên
lương cao đẹp Giá trị đích thực của bài thơ "Muốn làm thằng Cuội" là ở chỗ ấy.
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí