Học sinh rút ra nhận xét, kết luận…... Thời kỳ này nghĩa quân phải 2 lần hòa hoãn với thực dân Pháp để có thời gian xây dựng quân đôi, chăm lo sản xuất và tích trữ lương thực… Trong th[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LÊ QUÝ ĐÔN ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM 2021
MÔN LỊCH SỬ 8 Thời gian 120 phút
ĐỀ SỐ 1
Câu 1 (4 điểm) Cho biết địa bàn cuộc khởi nghĩa, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hương Khê ? Cuộc
chiến đấu ở Hương Khê đã diễn ra như thế nào ? Vì sao khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu
biểu trong phong trào Cần Vương?
Câu 2 (2.5 điểm) Nước Nga năm 1917 có mấy cuộc cách mạng ? Đó là cuộc cách mạng nào ? vì sao ?
Câu 3 (3.5 điểm) So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa phong trào Cần vương với cuộc khởi nghĩa
Yên Thế?
Câu 4 (3 điểm) Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế nổ ra? Trình bày diễn biến chính, ý
nghĩa của cuộc khởi nghĩa Yên Thế
Câu 5 (3 điểm) Cho biết kết cục của chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)? Vì sao chủ nghĩa phát
xít Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản thất bại?
Câu 6 (4 điểm) Lập bảng thống kê các phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỉ XX theo bảng sau:
Phong trào Thời gian Người lãnh đạo Tính chất, hình thức
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1 (4 điểm) * Trình bày những vấn đề sau:
+ Địa bàn huyện Hương Khê và Hương Sơn thuộc tỉnh Hà Tĩnh, sau đó lan rộng ra nhiều tỉnh khác (1
điểm)
+ Lãnh đạo là Phan Đình Phùng, Cao Thắng (0,5 điểm)
+ Từ năm 1885 đến năm 1889, nghĩa quân xây dựng lực lượng, luyện tập quân đội, rèn đúc vũ khí (0.5
điểm)
+ Từ năm 1889 đến năm 1895, khởi nghĩa bước vào giai đoạn quyết liệt, đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh, cuộc khởi nghĩa dần dần tan rã ( 1 điểm)
* HS giải thích được những vấn đề sau: (mỗi ý đúng đạt 0.25 điểm)
- Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn, địa bàn rộng
- Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là văn thân các tỉnh Thanh – nghệ - Tĩnh
- Thời gian tồn tại 10 năm
- Tính chất ác liệt (chiến đấu cam go) chống Pháp và triều đình phong kiến bù nhìn; tổ chức chặt chẽ, chỉ huy thống nhất,
Câu 2 (2.5 điểm)
* HS nêu được những vấn đề sau:
Nước Nga năm 1917 có hai cuộc cách mạng (0.5 điểm) Đó là cuộc cách mạng tháng Hai và cuộc cách
mạng tháng Mười (0,5 điểm)
Vì: - cuộc cách mạng thứ nhất bùng nổ tháng Hai năm 1917 đã lật đổ chế độ Nga hoàng và dẫn tới tình
Trang 2- Cuộc cách mạng thứ hai do Lê-nin và đảng Bơn-sê-vích Nga vạch kế hoạch và lãnh đạo thực hiện thắng lợi, lật đổ chính phủ lâm thời tư sản, thiết lập chính quyền thống nhất tồn quốc của Xơ Viết Đĩ là cách
mạng vơ sản đầu tiên trên thế giới (0,75 điểm)
Câu 3 (3,5 điểm)
* Giống nhau:
- Đều là các cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp (0.5 điểm)
- Nêu cao tinh thần chiến đấu bất khuất kiên cường của người chỉ huy và nghĩa quân (0.25 điểm)
- Được nhân dân ủng hộ (0.25 điểm)
- Biết lợi dụng địa bàn để xây dựng căn cứ, cĩ lối đánh phù hợp, kết quả đều thất bại (0.5 điểm)
* Khác nhau:
- Mục đích: (0,75 điểm)
+ Phong trào Cần Vương là phị vua cứu nước
+Khởi nghĩa Yên Thế là đấu tranh bảo vệ mảnh đất ở địa phương Yên Thế
- Thành phần lãnh đạo: (0,75 điểm)
+ Phong trào Cần Vương là những sĩ phu, văn thân
+ Khởi nghĩa Yên Thế là nơng dân
Thời gian tồn tại: Cuộc khởi nghĩa Yên Thế kéo dài hơn (0.5 điểm)
Câu 4 (3 điểm)
*Nguyên nhân:
+ kinh tế nơng nghiệp sa sút, đời sống nơng dân đồng bằng Bắc Kì vơ cùng khĩ khăn, họ sẵn sàng nổi
dậy đấu tranh bảo vệ cuộc sống của mình (0,5 điểm)
+ Khi Pháp thi hành chính sách bình định, cuộc sống bị xâm phạm, nhân dân Yên Thế đã đứng dậy đấu
tranh (0,5 điểm)
* Diễn biến:
Giai đoạn Diễn biến chính
1884-1892
(0,25 điểm)
Nhiều tốn nghĩa quân hoạt động riêng rẽ dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Đề Nắm (0,25 điểm)
1893-1908
0,25 điểm)
Nghĩa quân vừa xây dựng vừa chiến đấu dưới sự chỉ huy của Đề Thám
(0,25 điểm)
1909-1913
(0,25 điểm)
Pháp tập trung lực lượng tấn cơng Yên Thế, lực lượng nghĩa quân hao mịn
Ngày 10-2-1913, Đề Thám bị sát hại Phong trào tan rã.(0,25 điểm)
*Ý nghĩa : (1 điểm)
Cuộc khởi nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp của giai cấp nơng dân Gĩp phần làm chậm quá
trình bình định của Pháp (0,5 điểm)
Câu 5 (3 điểm) * HS nêu được kết cục của chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945):
- Sự thất bại hồn tồn của các nước phát xít Đức - I-ta-li-a – Nhật Bản Khối Đồng minh (Liên Xơ – Mĩ -
Anh) đã chiến thắng (0,75 điểm)
- Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất và tàn phá nặng nề nhất trong
lịch sử lồi người ( 60 triệu người chết, 90 triệu người bị tàn tật và những thiệt hại vật chất khổng lồ)
(0,75 điểm)
Trang 3- Chiến tranh kết thúc đã dẫn đến những biến đổi căn bản của tình hình thế giới (0,5 điểm)
* HS giải thích được những vấn đề sau:
vì trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít, ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh là lực lượng trụ cột, đóng vai trò quyết định đưa tới chiến thắng vĩ đại Ba cường quốc đã liên minh cùng nhau lập nên khối
đồng minh đầu tiên trong lịch sử với những nước có chế độ chính trị – xã hội khác nhau, cùng chung
mục tiêu là tiêu diệt chủ nghĩa phát xít (1 điểm)
Câu 6 (4 điểm)
Phong trào Thời gian Người lãnh đạo Tính chất, hình thức
điểm)
là phong trào yêu nước mang màu sắc dân chủ tư sản, hình thức bạo động và cải cách
(1 điểm)
Đông kinh nghĩa thục
(0.5 điểm)
Quyền (0.25 điểm)
Cuộc vận động Duy
tân và phong trào
chống thuế ở Trung kì
(0.5 điểm)
Thúc Kháng
(0.25 điểm)
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 (3 điểm):
Em hãy trình bày: Hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng Nga 1905-1907
Câu 2 (1.5 điểm):
Những nét chính của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX
Câu 3 (3 điểm):
Có ý kiến cho rằng: Lịch sử Việt Nam giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi
từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược Với những nội dung cơ bản của 4 hiệp ước mà triều đình Nhà Nguyễn đã kí với thực dân Pháp, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
Câu 4 (2.5 điểm):
Lập bảnh thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX theo mẫu sau:
Giai cấp, tầng
lớp Nghề nghiệp Thái độ đối với độc lập dân tộc
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
Trang 41 Hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc
cách mạng Nga 1905-1907
* Hoàn cảnh lịch sử:
+ Đầu thế kỷ XX, nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng, đời sống nhân dân nói
chung, nhất là công nhân rất cực khổ, họ phải lao động từ 12 đến 14 giờ/ngày nhưng tiền
lương không đủ sống
+ Chế độ Nga hoàng đẩy nước Nga vào cuộc chiến tranh với Nhật Bản (1904-1905) để
tranh giành thuộc địa, bị thất bại nặng nề càng làm cho nhân dân chán ghét chế độ Nhiều
cuộc bãi công nổ ra với những khẩu hiệu “Đả đảo chế độ chuyên chế”, “Đả đảo chiến tranh”,
“Ngày làm 8 giờ”
* Diễn biến:
+ Trong phong trào đấu tranh chống Nga hoàng, lớn nhất là cuộc cách mạng 1905-1907 có
sự tham gia của công nhân, nông dân và binh sĩ
+ Mở đầu là ngày chủ nhật 9-1-1905, 14 vạn công nhân Pê-téc-bua và gia đình tay không
vũ khí kéo đến trước Cung điện Mùa Đông đưa bản yêu sách đến Nga hoàng Nga hoàng ra
lệnh cho quân đội nổ súng vào đoàn người, làm gần 1000 người bị chết, 2000 người bị
thương, trở thành “Ngày chủ nhật đẫm máu” Lập tức công nhân nổi dạy cầm vũ khí khởi
nghĩa
+ Tháng 5 năm 1905, nông dân nhiều vùng nổi dậy phá dinh cơ của địa chủ phong kiến,
lấy của người giàu chia cho người nghèo
+ Tháng 6 năm 1905, binh lính trên chiến hạm Pô-tem-kin cũng khởi nghĩa, nhiều đơn vị
hải quân, lục quân khác cũng nổi dậy
+ Đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va (12-1905) của các chiến sĩ cách
mạng kéo dài gần 2 tuần lễ,
+ Sau cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va, phong trào cách mạng vẫn tiếp tục diễn ra
ở nhiều nơi, đến giữa năm 1907 mới chấm dứt
* Phân tích guyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử:
+ Cuộc khởi nghĩa bị thất bại vì lực lượng không cân sức Lúc này chế độ Nga hoàng tuy
đã thối nát nhưng vẫn còn mạnh hơn lực lượng cách mạng
+ Lực lượng cách mạng còn non trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong phong trào đấu
tranh
* Ý nghĩa lịch sử:
+ Tuy thất bại nhưng nó đã giáng một đòn chí tử và làm suy yếu chế độ Nga Hoàng Là
bước chuẩn bị cần thiết cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ diễn ra vào năm 1917
+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trên
thế giới Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho các cuộc cách mạng vô sản sau này
2 Những nét chính của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Đông Nam Á
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Trang 5- Từ khi thực dân phương Tây xâm lược, nhân dân các nước ĐNA đã kiên quyết đấu tranh
Do thế lực đế quốc mạnh, … nên thất bại Chính sách cai trị haf khắc … làm cho mâu thuẫn
dân tộc thêm gay gắt, phong trào đấu tranh nổ ra liên tục, rộng khắp
+Ở In-đô-nê-xi-a, nhiều tổ chức yêu nước của trí thức tư sản tiến bộ ra đời Từ sau năm 1905,
nhiều tổ chức công đoàn được thành lập và truyền bá chủ nghĩa Mác, Năm 1920 Đảng cộng
sản thành lập
+ Ở Phi-líp-pin phong trào đấu tranh chống thực dân Tây Ban Nha giành thắng lợi, dẫn tới sự
ra đời nước cộng hòa Phi-líp-pin…
+ Ở Cam-pu-chia, có cuộc khởi nghĩa của A-cha Xoa lãnh đạo, của nhà sư Pu-côm-bô (1866
– 1867)…
+ Ở Lào, năm 1901, nhân dân Xa-va-na-khét tiến hành cuộc đấu tranh vũ trang Cuộc khởi
nghĩa ở cao nguyên Bô-lô-ven … Ở Miến Điện …
+ Ở Việt Nam: Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng Phong trào nông dân Yên thế do
Hoàng Hoa Thám lãnh đạo kéo dài 30 năm (1884 - 1913) …
3
Có ý kiến cho rằng: Lịch sử Việt Nam giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình
triều đình Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược
Với những nội dung cơ bản của 4 hiệp ước mà triều đình Nhà Nguyễn đã kí với thực
dân Pháp, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
* Hiệp ước Nhâm Tuất (ngày 5- 6 -1862): Thừa nhận quyền cai quản của nước Pháp ở ba
tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hòa) và đảo Côn lôn
Mở ba cửa biển: Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp vào buôn bán cho phép người Pháp
và Tây Ban Nha tự do truyền đạo Gia Tô, bãi bỏ lệnh cấm đạo trước đây
* Hiệp ước Giáp Tuất (ngày15 - 03 - 1974): Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc Kỳ, còn triều đình thì
chính thức thừa nhận sáu tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp (mất thêm 3 tỉnh)
* Hiệp ước Hác Măng (ngày 25-8-1883): Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ
của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi Trung Kì để nhập vào đất Nam
Kì thuộc Pháp
Ba tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì
Triều đình chỉ được cai quản vùng đất trung kì nhưng mọi việc đều phải thông qua viên khâm
sứ của Pháp ở Huế
Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kì thường xuyên kiểm soát những công việc của quan lại triều
đình, nắm các quyền trị an và nội vụ
Trang 6- Mọi việc giao thiệp với nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do Pháp nắm
- Triều đình Huế phải rút quân đội từ Bắc Kì về Trung Kì
* Hiệp ước Pa-tơ-nốt (Ngày 6-6-1884) Nhà Nguyễn đầu hàng hoàn toàn Chaám dứt sự tồn tại của triều đaị PK nhà Nguyễn với tư cách là một quốc gia độc lập, thay vào là Chế độ thuộc địa nửa phong kiến
Bài viết có lý luận, biết phân tích, gắn kết các nội dung cơ bản của 4 bản hiệp ước để làm sáng tỏ ý kiến trên giám khảo cho tối đa 0.5đ
Lập bảnh thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX theo mẫu sau:
đế quốc (0.25)
đấu tranh vì độc lập, ấm no (0.25)
xưởng lao động) (0.25)
Một bộ phận có ý thức dân tộc nhưng cơ bản là thoả hiệp với đế quốc (0.25)
chống đế quốc (0.25)
xoá bỏ chế độ người bóc lột người (0.25)
ĐỀ SỐ 3
Câu 1: (3 điểm)
Tại sao nói: Thời kỳ chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh là thời kỳ phát triển tới đỉnh cao của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII?
Câu 2: (4 điểm)
Em hãy cho biết nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Nga 1905 – 1907
Câu 3: (3 điểm)
Em hãy trình bày và phân tích vai trò của Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
Câu 4: (6 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Ngay từ khi thực dân Pháp đặt chân tới xâm lược Việt Nam, chúng đã vấp phải một tinh thần chiến đấu vô cùng oanh liệt, sôi nổi và rộng khắp cả nước của nhân dân ta Mặc cho
triều đình nhà Nguyễn bạc nhược, yếu hèn, từng bước đầu hàng thực dân Pháp, nhân dân ta đã anh dũng
đứng lên chiến đấu bằng mọi thứ vũ khí sẵn có, góp phần làm giảm bước tiến của chúng và làm chậm lại
quá trình xâm lược của Pháp ở Việt Nam”
Bằng những hiểu biết về lịch sử Việt Nam giai đoạn 1858 – 1884, em hãy làm sáng rõ nhận định trên
Trang 7Câu 5: (4 điểm)
Tháng 3 năm 2014, tỉnh Bắc Giang đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 130 năm cuộc khởi nghĩa
nông dân oanh liệt đã diễn ra trên quê hương chúng ta Em hãy cho biết đó là lễ kỷ niệm của cuộc khởi
nghĩa nào? Hãy trình bày diễn biến và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa đó
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
Câu
1
Thời kỳ chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh là thời kỳ phát triển tới đỉnh cao của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII
- Ngày 2/6/1793, sau khi lật đổ phái Gi-rông-đanh, chính quyền thuộc về phái Gia-cô-banh do luật
sư trẻ tuổi Rô-be-xpi-e lãnh đạo Trước những khó khăn thử thách, ngoại xâm nội phản, phái Gia-cô-banh đã đưa ra những biện pháp kịp thời và những chính sách tiến bộ:
- Về chính trị: Chính quyền cách mạng đã thi hành nhiều biện pháp kiên quyết để trấn áp và trừng trị bọn phản cách mạng, giải quyết nhu cầu của nhân dân, thiết lập nền dân chủ cách mạng
- Về kinh tế: Đã giải quyết và đáp ứng được nhu cầu của nhân dân: chia ruộng đất cho nhân dân,
trưng thu lúa mỳ, quy định giá bán các mặt hàng thiết yếu cho dân nghèo, quy định mức lương tối
đa cho công nhân
- Về quân sự: Chính quyền cách mạng thông qua sắc lệnh tổng động viên quân đội huy động sức
mạnh của nhân dân chống thù trong giặc ngoài
Ngày 26/6/1794 Liên minh chống Pháp bị đánh bại và tan rã Các cuộc nổi loạn trong nước bị dập tắt
- Nhận xét: Như vậy có thể thấy đây là những biện pháp tiến bộ đem lại quyền lợi cơ bản cho nhân dân, vì thế có tác dụng động viên quần chúng, tập hợp đông đảo quần chúng, khơi dậy và phát huy tinh thần cách mạng, sức mạnh của quần chúng trong việc chống ngoại xâm, nội phản Bài học về tập hợp quần chúng…
Câu
2
Nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Nga 1905 – 1907
Nguyên nhân: Đầu thế kỷ XX, nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng
- Kinh tế: Nhiều nhà máy bị đóng cửa, số công nhân thất nghiệp tăng, tiền lương giảm sút, điều
kiện sống tồi tệ…
- Chính trị: Nhân dân ngày càng chán ghét chế độ Nga hoàng Nga hoàng đẩy nước Nga vào cuộc chiến tranh với Nhật Bản(1904-1905) để tranh giành thuộc địa
- Xã hội: Nhiều cuộc bãi công nổ ra với các khẩu hiệu
Diễn biến: - Ngày chủ nhật 9/1/1905 14 vạn công nhân Pê-tec-bua và gia đình không mang theo
vũ khí kéo đến trước Cung điện Mùa Đông đưa bản yêu sách lên nhà vua Nga hoàng ra lệnh nổ
súng vào đoàn biểu tình….Xung đột đổ máu giữa công nhân với cảnh sát Nga hoàng diễn ra trên
khắp các đường phố
- Tháng 5/1905 nông dân nhiều vùng nổi dậy tấn công bọn địa chủ, lấy của nhà giàu chia cho
người nghèo
- Tháng 6/1905 thảy thủ Pê-tem-kin khởi nghĩa Các đơn vị hải quân, lục quân cũng nổi dậy
- Tháng 12/1905 phong trào phát triển tới đỉnh cao với cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va
Phong trào kéo dài đến giữa năm 1907 thì kết thúc
Trang 8Ý nghĩa: - Đối với nước Nga: Đã giáng một đòn nặng nề vào nền thống trị của địa chủ và tư sản
Làm suy yếu chế độ Nga hoàng, là cuộc tổng diễn tập…
- Đối với thế giới: Có ảnh hưởng lớn đến phong trào đấu tranh của các dân tộc thuộc địa và phụ
thuộc
Câu
3
Vai trò của Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
-Trước khi chiến tranh nổ ra: Chủ trương của nhà nước Liên Xô là kiên quyết chống chiến tranh,
chống phát xít
- Trong chiến tranh: Liên Xô đóng vai trò là lực lượng đi đầu và là lực lượng củ chốt góp phần
quyết định thắng lợi trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít
+ Chiến thắng Mát-xcơ-va(12/1941) đã đánh bại chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng” của Đức,
là thất bại đầu tiên của quân Đức, làm nội bộ quân Đức Quốc xã hoang mang và cổ vũ nhân dân
thế giới…
+ Nhờ những cố gắng của Liên Xô, 1/1942 Mặt trận đồng minh chống phát xít được thành lập, có tác dụng đoàn kết các lực lượng trên thế giới đấu tranh…
+ Chiến thắng Xta-lin-grat (2/2/1943) của Hồng quân tạo nên bước xoay chuyển cục diện của
chiến tranh Phe phát xít phải chuyển từ thế tiến công sang thế phòng ngự…
+ Cuối 1944 đầu 1945 trên đường truy quét phát xít Đức về sào huyệt Béc-lin, Hồng quân đã giúp
đờ một loạt các nước Đông Âu giải phóng…
+ Chiến thắng Béc-lin (4/1945) của Hồng quân Liên Xô chính thức đánh gục phát xít Đức buộc
chúng phải ký văn kiện đầu hàng không điều kiện (5/1945)…
+Ở châu Á: Hồng quân đánh bại hơn 1 triệu quân Quan Đông của Nhật buộc phát xít Nhật ở châu
Á đầu hàng (15/8/1945)…
- Việc Liên Xô tham chiến đã làm thay đổi hoàn toàn tính chất của chiến tranh: Từ chiến tranh đế quốc, phản động, phi nghĩa sang cuộc chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh giải phóng của về Liên
Xô và các lực lượng dân chủ hòa bình thế giới
Câu
4
Chứng minh nhận định về tinh thần kháng chiến của nhân dân ta từ khi Pháp nổ súng xâm lược đến năm 1884
Yêu cầu: Đây là câu hỏi chứng minh tổng hợp, yêu cầu học sinh phải đưa ra được các dẫn chứng cụ thể kết hợp với những lý lẽ có sức thuyết phục giám khảo mới cho điểm tối đa
Trang 9- Học sinh mở bài dực vào đoạn trích dẫn…
-Ngày 1/9/1858 Pháp chính thức nổ súng xâm lược Việt Nam Ngay từ đầu, chúng đã vấp phải
tinh thần chiến đấu…
- Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối hợp với quân triều đình dưới sự lãnh đạo của
Nguyễn Tri Phương chống giặc Kế hoạch xâm lược ban đầu của Pháp bị thất bại…
- Tại Gia Định: 2/1859 Pháp đánh Gia Định, phong trào kháng chiến của nhân dân ta càng sôi nổi Khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực, Khởi nghĩa Trương Định…
- Sau khi hèn nhát ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) triều đình Huế ra sức ngăn cản phong trào kháng chiến của nhân dân ta Lợi dụng sự bạc nhược đó, Pháp chiếm nốt 3 tỉnh Tây Nam Kỳ (20-24/6/1867) Nhân dân 6 tỉnh Nam Kỳ đã nêu cao tinh thần quyết tâm chống Pháp Họ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi
+ Nhiều trung tâm kháng chiến được thành lập: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre… với nhiều lãnh tụ nổi tiếng: Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm…
+ Một số người dùng văn thơ chiến đấu: Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Huân Nghiệp…Một số người bị đưa ra hành hình vẫn nêu cao chí khí kiên cường Đặc biệt câu nói nổi tiếng của Nguyên Trung
Trực: “ Bao giờ….đánh tây”
- Từ 1867 đến 1875 hàng loạt cuộc khởi nghĩa tiếp tục nổ ra ở Nam Kỳ
- Tại Bắc Kỳ: 11/1873 Pháp nổ súng đánh Bắc Kỳ lần 1 Nhân dân ta đã anh dũng kháng chiến
+ Đêm đêm các toán nghĩa binh quấy rối địch, đốt kho đạn, chặn đánh địch…
+ Tại các địa phương: Đi tới đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân ta
+ Ngày 21/12/1873 chiến thắng Cầu Giấy lần 1
Tháng 4/1882 Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ 2 Nhân dân đánh giặc bằng mợi thứ vũ khí: tự đốt nhà
tạo thành bức tường lửa chặn giặc, đào hào, đắp lũy
+ Tại các địa phương: Nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè, làm hầm chông, cạm bẫy…
+ 19/5/1883 Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 2
- Mặc dù triều đình ký liên tiếp 2 bản Hiệp ước đầu hàng thực dân Pháp nhưng nhân dân cả nước vẫn kiên quyết đứng lên chiến đấu
Học sinh lấy dẫn chứng: Cần Vương, Yên Thế…góp phần làm chậm lại quá trình bình định và
khai thác của Pháp ở Việt Nam
Học sinh rút ra nhận xét, kết luận…
Câu
5
Khởi nghĩa Yên Thế
- Học sinh khẳng định đây là cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913)
Trang 10- Diễn biến: Chia làm 3 giai đoạn
+ Giai đoạn 1884-1892: Nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng rẽ, chưa có sự phối hợp thống
nhất.Lãnh đạo có uy tín nhất thời kỳ này là Đề Nắm
+ Giai đoạn: 1893-1908: Lãnh đạo là Hoàng Hoa Thám (Đề Thám)
Nghĩa quân vừa chiến đấu, vừa xây dựng cơ sở Thời kỳ này nghĩa quân phải 2 lần hòa hoãn với
thực dân Pháp để có thời gian xây dựng quân đôi, chăm lo sản xuất và tích trữ lương thực…
Trong thời kỳ này, nhiều nhà yêu nước như Phan Bội châu, Phan Châu Trinh đã tìm lên Yên Thế, bắt liên lạc với Đề Thám
+ Giai đoạn 1909 – 1913:Pháp tập trung lực lượng mở nhiều cuộc bao vây, hành quân, càn quét,
lực lượng nghĩa quan hao mòn dần
Ngày 10/2/1913, Đề Thám bị sát hại Khởi nghĩa kết thúc
- Ý nghĩa: - Khởi nghĩa Yên Thế là cuộc đấu tranh tự phát vô cùng oanh liệt của nông dân Ngay
cả khi các phong trào khác đã tan rã nhưng phong trào nông dân Yên Thế vẫn tồn tại bền bỉ và gây cho Pháp nhiều tổn thất Cuộc khởi nghĩa góp phần làm chậm lại quá trình xâm lược của Pháp ở
Việt Nam
- Qua cuộc khởi nghĩa, chứng tỏ tinh thần và khả năng lớn lao của nông dân trong lịch sử đấu
tranh của dân tộc, tinh thần chiến đấu bất khuất, kiên cường của nhân dân trong cuộc đấu tranh
chống ngoại xâm
ĐỀ SỐ 4
Câu 1 a) Nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại
b) Hãy nhận xét về các cuộc cách mạng tư sản qua đoạn trích dưới đây của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mĩ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi,
tiếng là cộng hòa và dân chủ, kì thực trong thì nó tước lục (tức tước đoạt) công nông, ngoài thì áp
bức thuộc địa”
c) Theo em tại sao nước ta không đi theo con đường cách mạng tư bản chủ nghĩa như nhiều nước
khác trên thế giới ?
Câu 2 (2,5 điểm)
Trình bày nguyên nhân, kết cục và tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918)
Câu 3 (2,5 điểm)
Từ 1858 đến 1884, triều đình Huế đã phải kí với thực dân Pháp những hiệp ước nào ? Nêu nội dung
cơ bản của hai hiệp ước cuối cùng mà triều đình Huế đã kí với thực dân Pháp trong thời gian này
Câu 4 (2,5 điểm)
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta ở Bắc Kì đã diễn ra như thế nào
trong những năm 1873-1883 ? Tại sao cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân
dân ta cuối thế kỉ XIX chưa giành được thắng lợi ?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 4 Câu 1 (2,5 điểm):