Đề cương ôn thi Học kì 2 môn Vật Lý lớp 8 năm 2017

 Khi đổ hai chất lỏng khác nhau vào cùng một bình chứa, sau một thời gian hai chất lỏng tự hòa lẫn vào nhau. Hiện tượng này gọi là hiện tượng khuếch tán.  Có hiện tượng khuếch tán là [r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN VẬT LÝ 8 - HỌC KỲ II

PHẦN 1: TÓM TẮT LÝ THUYẾT

I CƠ HỌC

1 Công suất

 Công suất là đại lượng đặc trưng cho tốc độ sinh công, được xác định bằng công thực hiện được trong một đơn vị thời gian

 Công thức tính công suất:

t

A

P

 Đơn vị công suất: Nếu A đo bằng J, t đo bằng s thì

s

J P

1

1

 = 1J/s (Jun trên giây)

 Đơn vị công suất J/s gọi là oát(W)

1W = 1J/s; 1kW = 1000W; 1MW = 1000kW = 1000 000W

2 Cơ năng

 Vật có khả năng thực hiện công cơ học là vật có cơ năng

 Các dạng của cơ năng: Thế năng và động năng

 Thế năng:

+ Thế năng hấp dẫn: Cơ năng mà vật có được do có một độ cao nào đó so với vật mốc Vật có khối lượng càng lớn và ở càng cao thì thế năng hấp dẫn càng lớn

+ Thế năng đàn hồi: Cơ năng mà vật có được khi vật bị biến dạng Độ biến dạng càng

lớn thế năng đàn hồi càng lớn

 Động năng: Cơ năng mà vật có được do chuyển động Vật có khối lượng càng lớn và

chuyển động càng nhanh thì động năng của vật càng lớn

 Cơ năng của một vật bằng tổng thế năng và động năng của nó

 Động năng và thế năng có thể chuyển hoá lẫn nhau nhưng cơ năng được bảo toàn

II NHIỆT HỌC

1 Các chất được cấu tạo như thế nào?

 Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử

 Giữa các nguyên tử, phân tử có khoảng cách

2 Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên?

 Các nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn độn không ngừng

 Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động

càng nhanh

3 Hiện tượng khuếch tán

 Khi đổ hai chất lỏng khác nhau vào cùng một bình chứa, sau một thời gian hai chất

lỏng tự hòa lẫn vào nhau Hiện tượng này gọi là hiện tượng khuếch tán

 Có hiện tượng khuếch tán là do các nguyên tử, phân tử có khoảng cách và chúng luôn chuyển động hỗn độn không ngừng

 Hiện tượng khuếch tán xảy ra càng nhanh khi nhiệt độ càng tăng

4 Nhiệt năng

 Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật

 Nhiệt năng của vật có thể thay đổi bằng hai cách:

 Thực hiện công

 Truyền nhiệt

5 Nhiệt lượng

 Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận được hay mất bớt đi trong quá trinh

truyền nhiệt

 Đơn vị của nhiệt năng là Jun (kí hiệu J)

6 Dẫn nhiệt

 Nhiệt năng có thể truyển từ phần này sang phần khác của một vật, từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt

 Chất rắn dẫn nhiệt tốt Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất

 Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém

7 Đối lưu

 Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng và chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí

8 Bức xạ nhiệt

 Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi theo đường thẳng

 Bức xạ nhiệt có thể xảy ra cả ở trong chân không

9 Công thức tính nhiệt lượng

a) Định nghĩa nhiệt lượng

 Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận được hay mất bớt đi

 Nhiệt lượng vật cần thu vào để nóng lên phụ thuộc vào khối lượng, độ tăng nhiệt độ

của vật và nhiệt dung riêng của chất làm vật

b) Công thức tính nhiệt lượng

 Công thức tính nhiệt lượng thu vào : Q  m.c t  hay Q  m .( c t2  t1)

 Trong đó:

 Q : Nhiệt lượng vật thu vào, đơn vị J

 m : Khối lượng của vật, đơn vị kg

  t : Độ tăng nhiệt độ, đơn vị 0

C hoặc 0

K (Chú ý:    t t2 t1)

 C : Nhiệt dung riêng, đơn vị J/kg.K

 Nhiệt dung riêng của một chất cho biết nhiệt lượng cần thiết để làm cho 1kg chất đó

tăng thêm 0

1 C

 Nếu chỉ có hai vật trao đổi nhiệt với nhau thì:

 Nhiệt tự truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn

 Sự truyền nhiệt xảy ra cho tới khi nhiệt độ của hai vật bằng nhau thì ngừng lại

 Nhiệt lượng do vật này toả ra bằng nhiệt lượng do vật kia thu vào

10 Năng suất toả nhiệt của nhiên liệu

 Những thứ có thể đốt cháy để cung cấp nhiệt lượng gọi là nhiên liệu

 Đại lượng vật lí cho biết nhiệt lượng toả ra khi 1kg nhiện liệu bị đốt cháy hoàn toàn

gọi là năng suất toả nhiệt của nhiên liệu

 Công thức tính nhiệt lượng do nhiên liệu bị đốt cháy toả ra

Q = q.m q: năng suất toả nhiệt của nhiên liệu (J/kg)

11 Sự bảo toàn năng lượng trong các hiện tượng cơ và nhiệt

 Cơ năng có thể truyển từ vật này sang vật khác, chuyển hoá từ dạng này sang dạng

khác

 Định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng: Năng lượng không tự sinh ra cũng

không tự mất đi; nó chỉ truyền từ vật này sang vật khác, chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác

12 Động cơ nhiệt

 Động cơ nhiệt là những động cơ trong đó một phần năng lượng của nhiên liệu bị đốt

cháy được chuyển hoá thành cơ năng

 Động cơ nổ 4 kì: Chuyển vận theo 4 kì: hút nhiên liệu, nén nhiên liệu, đốt nhiên liệu,

thoát khí (thường gọi tắt 4 kì này là: hút, nén, nổ, xả)

 Hiệu suất của động cơ nhiệt:

Q

A

H  100%

A: Phần nhiệt lượng chuyển hóa thành cơ năng Q: Toàn bộ nhiệt lượng do nhiên liệu bị đốt cháy toả ra

PHẦN 2: BÀI TẬP TỰ LUYỆN

A MỘT SỐ CÂU HỎI ĐỊNH TÍNH

I CƠ HỌC

Bài 1: Búa đập vào đinh làm đinh ngập sâu vào trong gỗ Đinh ngập sâu vào gỗ là nhờ năng

lương nào? Đó là dạng năng lượng gì?

Trả lời:

 Đinh ngập sâu vào gỗ nhờ là nhờ năng lượng của búa

 Đó là động năng của búa do ta cung cấp

Bài 2: Hai vật đang rơi có khối lượng như nhau Hói thế năng và động năng của chúng ở

cùng một độ cao có như nhau không?

Trả lời:

 Vì hai vật có cùng khối lượng và có cùng độ cao nên thế năng là như nhau, còn vận tốc của hai vật có thể khác nhau (nếu hai vật không được thả rơi ở cùng một độ cao) nên động năng có thể như nhau hoặc khác nhau

Bài 3: Người ta ném một vật theo phương nằm ngang từ một độ cao nào đó cách mặt đất

Thế năng và động năng của vật thay đổi như thế nào từ lúc ném đến lúc vật chạm đất? Bỏ

qua sức cản của không khí, cơ năng của vật lúc chạm đất và lúc ném có như nhau hay

không?

Trả lời:

 Thế năng của vật giảm dần (độ cao giảm dần), động năng của vật tăng dần (vận tốc

của vật tăng dần)

 Cơ năng của vật lúc chạm đất và lúc ném là như nhau (theo định luật bảo toàn cơ

năng)

Bài 4:

a Cơ năng của vật như thế nào được gọi là thế năng hấp dẫn, động năng?

b Hãy cho ví dụ vật vừa có đồng thời cả thế năng và động năng?

Trả lời:

 Cơ năng của vật phụ thuộc vào độ cao của vật so với mặt đất hoặc so với một vị trí

khác được chọn làm mốc để tính độ cao gọi là thế năng hấp dẫn

 Cơ năng của vật do chuyển động mà có gọi là động năng Vật có khối lượng càng lớn,

chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn

 Ví dụ một vật có cả động năng và thế năng

 Một chiếc máy bay đang bay trên trời

Bài 5: Buông tay để quả bóng rơi xuống đất khi quả bóng đang rơi xuống đất, động năng và thế

năng của quả bóng chuyển hoá như thế nào? Ở vị trí nào quả bóng có thế năng nhỏ nhất?

Trả lời:

 Khi quả bóng đang rởi xuống đất thì động năng quả bóng tăng, thế năng quả bóng giảm

 Khi chạm mặt đất, thế năng của quả bóng nhỏ nhất

Bài 6: Hai vật có cùng khối lượng và đang rơi Trong quá trình rơi em hãy so sánh cơ năng

của hai vật khi ở cùng một độ cao

Trả lời:

 Nếu hai vật cùng khối lượng và được thả rơi ở cùng một vị trí ban đầu thì trong quá

trình rơi, cơ năng của hai vật ở cùng một độ cao sẽ bằng nhau

 Nhưng nếu hai vật được thả từ vị trí ban đầu khác nhau thì trong quá trình rơi, cơ

năng của hai vật ở cùng một độ cao sẽ không bằng nhau

II NHIỆT HỌC

Bài 1: Hãy giải thích tại sao mặc dù buộc thật chặt quả bong bóng cao su đã được thổi căng

tròn, nhưng sau vài giờ bong bóng lại xẹp?

Trả lời: Thành bóng cao su được cấu tạo từ các phân tử cao su, giữa chúng có khoảng cách

Các phân tử không khí ở trong bóng có thể chui qua các khoảng cách này mà ra ngoài làm

cho bóng xẹp dần

Bài 2: Giải thích hiện tượng khi bỏ vài hạt thuốc tím vào cốc nước, lúc sau ta thấy toàn bộ

nước trong cốc có màu tím Để hiện tượng này xảy ra nhanh hơn ta phải làm như thế nào?

Trả lời: Do giữa các phân tử nước có khoảng cách và chuyển động không ngừng nên khi bỏ

vài hạt thuốc tím vào nước, phân tử thuốc tím có màu tím sẽ xen vào nằm giữa ở khoảng

cách giữa các phân tử nước vì thế lúc sau nước có màu tím

Để hiện tượngnày xảy ra nhanh ơn ta phải đun nóng nước hoặc dùng thìa khuấy

Bài 3: Có người nói rằng: ‘’một vật có thể không có cơ năng nhưng luôn luôn có nhiệt năng.’’

Theo em câu nói đó đúng không? Giải thích và cho ví dụ chứng tỏ lập luận của mình

Trả lời: Câu đó nói đúng

Ví dụ: Quả bóng nằm yên trên sàn, quả bóng không có khả năng thực hiện công nên không có

cơ năng nhưng quả bóng được cấu tạo từ các phân tử mà các phân tử này chuyển động

không ngừng về mọi phía nên quả bóng luôn có nhiệt năng

Bài 4: Tại sao trong hồ, ao, sông, biển lại có không khí mặc dù không khí nhẹ hơn nước rất

nhiều?

Trả lời: Trong hồ, ao, sông, biển lại có không khí mặc dù không khí nhẹ hơn nước rất nhiều

đó là do các phân tử không khí chuyển động không ngừng về mọi phía

Bài 5: Hãy dùng cách giải thích sự hụt thể tích trong thí nghiệm trộn cát vào ngô để giải thích

sự hụt thể tích trong thí nghiệm trộn rượu với nước?

Trả lời: Giữa các phân tử nước cũng như giữa các phân tử rượu đều có khoảng cách Khi

trộn rượu với nước, các phân tử rượu đã xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và

ngược lại vì thế mà thể tích của hỗn hợp rượu và nước giảm

Bài 6: Tại sao khi cho một ít muối vào li nước đầy, nước không tràn ra Nhưng khi cho một ít

cát vào li nước đầy thì nước lại tràn ra?

Trả lời: Vì các phân tử muối xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước và ngược lại nên

nước không tràn ra, còn các hạt cát không xen được vào khoảng cách giữa các phân tử nước nên chiếm thể tích của nước làm nước tràn ra

Bài 7: Lưỡi cưa sau khi cưa nóng lên, nhiệt năng của nó thay đổi như thế nào? Có phải đã

nhận được một nhiệt lượng không? Tại sao?

Trả lời:

 Lưỡi cưa sau khi cưa nóng lên nhiệt năng của nó tăng lên

 Lưỡi cưa không nhận nhiệt lượng mà do lưỡi cưa thực hiện công

Bài 8: Phích (bình thuỷ) được làm bằng thuỷ tinh hai lớp để giữ cho nước nóng lâu Em hãy

cho biết nó được cấu tạo như hình bên dưới để ngăn cản hình thức truyền nhiệt nào Giải

thích

Trả lời:

Giữa hai lớp thuỷ tinh là chân không để ngăn cản sự dẫn nhiệt

Hai mặt đối diện của hai lớp thuỷ tinh được tráng bạc để phản xạ các tia nhiệt trở lại nước

đựng trong phích

Phích được đậy nút thật kín để ngăn cản sự truyền nhiệt bằng đối lưu ra bên ngoài

Bài 9: Nhiệt dung riêng của thép là 460J/kg.K điều đó có ý nghĩa gì?

Trả lời: Điều này có nghĩa là muốn làm cho 1kg thép nóng lên 10C cần truyền cho thép một nhiệt lượng 460J

Câu 10: Tại sao khi thả một cục đường vào cốc nước rồi khuấy lên đường tan và nước có vị

ngọt?

Trả lời:

Khi khuấy lên, các phân tử đưồng xen vào khoảng cách giữa các phân tử nước cũng như các phân tử nước xen vào khoảng cách của các phân tử đường

B MỘT SỐ BÀI TẬP VẬN DỤNG

I CƠ HỌC

Bài 1: Tính công suất của dòng nước chảy qua đập ngăn cao 25m xuống dưới, biết rằng lưu

lượng dòng nước là 120m3/phút, khối lượng riêng của nước là 1000kg/m3

Giải:

Trọng lượng của 1m3 nước là 10 000N

=Trong thời gian t = 1ph = 60s, có 120m3 nước rơi từ độ cao h = 25m xuống dưới, thực hiện một công là:

A = F.s = P.s = 120.10 000.25 = 30 000 000J

Công suất của dòng nước:

60

A

Bài 2: Đưa một vật có khối lượng m lên độ cao 20m Ở độ cao này vật có thế năng 600J

a Xác định trọng lực tác dụng lên vật

b Cho vật rơi với vận tốc ban đầu bằng không Bó qua sức cản của không khí Hỏi khi rơi tới

độ cao bằng 5m, động năng của vật có giá trị bằng bao nhiêu?

Trả lời:

a Thế năng của vật: At = P.h => P = A t

h = 600 30

Vậy trọng lực tác dụng lên vật là 30N

b Cơ năng của vật lúc đầu: A = At = 600J

Khi vật rơi tới độ cao bằng 5m thì thế năng của vật bằng:

At = P.h = 30.5 = 150J Theo định luật bào toàn cơ năng thì: At + Ađ = A

=> Ađ = A – At = 600 – 150 = 450J

II NHIỆT HỌC

Bài 1: Thả một quả cầu nhôm khối lượng 0,15kg được đun nóng tới 100oC vào một cốc

nước ở 20oC Sau một thời gian, nhiệt độ cảu quả cầu và của nước đều bằng 25oC Tính khối lượng nước, coi chỉ có quả cầu và nước truyền nhiệt cho nhau

Giải:

Nhiệt lượng của quả cầu nhôm toả ra để nước hạ nhiệt độ từ 1000C - 250C:

Q1 = m1c1(t1 - t)

- Nhiệt lượng của nước thu vào để tăng từ 200C - 250C:

Q2 = m2c2(t - t2)

- Nhiệt lượng của quả nhôm toả ra đúng bằng nhiệt lượng nước thu vào:

Q toả ra = Q thu vào

Hay: m2c2(t - t2) = m1c1(t1 - t)

 m2 = 1 1 1

c t t

  = 0,47 (kg)

Bài 2:

Dùng một bếp dầu hỏa để đun sôi 2 lít nước từ 15oC thì mất 10 phút Hỏi mỗi phút pahir

dùng bao nhiêu dầuh hỏa? Biết rằng chỉ có 40% nhiệt lượng do dầu hỏa tỏa ra làm nóng

nước

Lấy nhiệt dung riêng của nước là 4200J/kg.K và năng suất tỏa nhiệt cảu dầu hỏa là

46.106J/kg

Giải:

- Nhiệt lượng cần cung cấp cho nước:

Q = m.c(to2 - to1) = 2.4190(100 – 15) = 712300J

- Nhiệt lượng do bếp dầu tỏa ra:

Qtp = Q

Q

J

- Nhiệt lượng này do dầu cháy trong 10’ tỏa ra Vậy khối lượng dầu cháy trong 10’ là:

46.10

tp Q

kg

- Lượng dầu cháy trong 1’ là:

0,0387:10 = 0,00387kg 4g

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh

nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

I Luyện Thi Online

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt

ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho

học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần

Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt

thành tích cao HSG Quốc Gia

III Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các

môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn

phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí