Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài:“Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình – từ thực tiễn Thành phố Hà Nội” làm đề tài Luận văn thạc sĩ ngành Luậ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHẠM ÁI NINH
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH - TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
HÀ NỘI – Năm 2021
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
…………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
PHẠM ÁI NINH
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH - TỪ THỰC TIỄN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 8 38 01 02
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS VŨ VĂN TÍNH
HÀ NỘI – Năm 2021
Trang 3LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình – từ thực tiễn Thành phố Hà Nội” là công trình nghiên
cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu chưa được công bố trong bất cứ một công trình nào khác Các số liệu, trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính xác thực
và nguồn tin cậy
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về tính trung thực của luận văn
Tác giả luận văn
Phạm Ái Ninh
Trang 4cơ hội học tập, nghiên cứu và phát triển bản thân
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc nhất tới TS Vũ Văn Tính đã dành thời gian, công sức và tâm huyết để định hướng và chỉ bảo tận tình để tôi
hoàn thành được luận văn này
Hà Nội, ngày tháng năm 2021
Tác giả luận văn
Phạm Ái Ninh
Trang 5MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1 DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ 2
MỞ ĐẦU 3 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ XỬ PHẠT
VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH 12
1.1 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 12 1.1.1 Khái niệm phát thanh, truyền hình và vai trò của phát thanh, truyền hình 12 1.1.2 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 181.1.3 Cấu thành của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 211.1.4 Phân loại hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 24 1.2 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 271.2.1 Khái niệm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 271.2.2 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 321.2.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 36 1.2.4 Thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 38 1.3 Ý nghĩa của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 42
Tiểu kết Chương 1 44 Chương 2: THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 45
2.1 Đặc điểm tình hình địa bàn thành phố Hà Nội có liên quan đến xử phạt vi
Trang 62.2 Tình hình vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực phát thanh, truyền hình tại thành phố Hà Nội 48
2.2.1 Thực trạng về vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình tại thành phố Hà Nội 48
2.2.2 Thực trạng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình tại thành phố Hà Nội 57
2.3 Đánh giá các hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình 62
2.3.1 Kết quả của hoạt động xử phạt 62
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 63
Tiểu kết Chương 2 70
Chương 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH - TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HÀ NỘI 71
3.1 Quan điểm bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình trên địa bàn thành phố Hà Nội 71
3.1.1 Xử phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định pháp luật 71
3.1.2 Đảm bảo tính công khai minh bạch trong quá trình xử phạt vi phạm hành chính 72
3.1.3 Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp các bên liên quan trong xử phạt vi phạm hành chính 73
3.1.4 Gắn với việc nâng cao ý thức pháp luật công vụ của công chức 73
3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình nói chung, thành phố Hà Nội nói riêng 74
3.2.1 Giải pháp chung 74
3.2.2 Giải pháp áp dụng riêng cho thành phố Hà Nội 85
Tiểu kết Chương 3 91
KẾT LUẬN 92
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
Trang 7DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
PTTH Phát thanh, truyền hình
Cục PTTH&TTĐT Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử
Bộ TT&TT Bộ Thông tin và Truyền thông
Sở TT&TT Sở Thông tin và Truyền thông
Nghị định 119 Nghị định 119/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy
định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
Bảng 1.1: Thẩm quyền xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH 36 Bảng 2.1: Tổng hợp VPHC trong lĩnh vực PTTH năm 2017-2018 49 Bảng 2.2: Số liệu xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH tại thành phố Hà Nội năm 2017-2020 57 Biểu đồ 2.1: Biểu đồ tỷ lệ các trường hợp xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH phân theo hình thức xử phạt năm 2017-2020 58 Biểu đồ 2.2: Biểu đồ số vụ việc và tiền phạt qua các năm 2017-2019 60
Trang 9
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Phát thanh, truyền hình (PTTH) là phương tiện truyền thông đại chúng nhanh chóng và kịp thời phản ánh thông tin tới nhân dân các thông tin sự kiện
từ thời sự đến kinh tế - xã hội Một trong những đặc điểm riêng biệt của PTTH
so với các loại hình báo chí khác đó là độ chính xác và tin cậy cao, thông tin chính thống và trung thực, tác động đến nhận thức và hành động của con người
Trước khi các công nghệ truyền thông đa phương tiện phát triển, đài phát thanh là phương tiện hiệu quả, phổ cập toàn cầu nhất để truyền tải thông tin tới thính giả đặc biệt là những khu vực nghèo, cơ sở vật chất không đầy
đủ, khu vực nông thôn và những khu vực khó tiếp cận Đối với những người thường xuyên phải di chuyển thì phát thanh cũng đặc biệt quan trọng để họ có
cơ hội tiếp cận thông tin Ra đời từ năm 1945, phát thanh đã phát huy vai trò truyền thông, thông tin cho quân và dân ta trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ trường kì của dân tộc
Truyền hình Việt Nam phát sóng chương trình đầu tiên vào năm 1970 với công nghệ đen trắng, có khả năng thu nhận tín hiệu sóng vô tuyến cũng như truyền dẫn các tín hiệu điện mang hình ảnh và âm thanh được mã hóa, được phát dưới dạng sóng vô tuyến hoặc thông qua cáp quang, đáp ứng cùng lúc hai chức năng nghe và nhìn Hình ảnh được chiếu trên màn hình và âm thanh phát trên hệ thống loa Truyền hình có mặt sau phát thanh nhưng có sức thu hút lớn với khán giả Truyền hình khiến đời sống nhân dân phong phú và tươi mới hơn Nhất là vào những năm 90 khi các phương tiện truyền thông chưa được phổ cập rộng rãi, chiếc vô tuyến là phương tiện chính của các hộ gia đình để nắm bắt thông tin
Trang 10Khi xã hội ngày càng phát triển, các dịch vụ trong lĩnh vực PTTH ngày càng nhiều để khách hàng có sự lựa chọn phù hợp Những năm vừa qua, lĩnh vực PTTH đạt được nhiều thành tựu quan trọng về doanh thu của Đài PTTH, công ty cung cấp dịch vụ PTTH, chất lượng ngày càng được cải tiến nâng cao
và thời lượng của chương trình PTTH được cải thiện Hiện cả nước có 72 đài PTTH và đơn vị hoạt động truyền hình Trung ương và địa phương với 283 kênh phát thanh, truyền hình gồm:
- 02 đài quốc gia (Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam);
- 01 Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC (trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam);
- 64 đài PTTH địa phương (62 đài PTTH của các tỉnh/thành phố trực thuộc TW; riêng TP.HCM có hai đài Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
và Đài Tiếng nói nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động độc lập)
- 05 đơn vị hoạt động truyền hình không có hạ tầng phát sóng truyền hình riêng gồm: Truyền hình Quốc hội, Truyền hình Nhân dân, Truyền hình Thông tấn (VNews), Truyền hình Công an nhân dân (ANTV), Truyền hình Quốc phòng (QPVN)
Đây là những cơ quan báo hình được hình thành phục vụ yêu cầu tuyên truyền của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ mới Doanh thu (trong đó có doanh thu quảng cáo) toàn ngành PTTH khoảng trên: 11.079 tỷ đồng; trong đó, doanh thu của 64 đài PT-TH địa phương là: 6.189 tỷ đồng Tính đến hết năm
2019, tổng doanh thu thuê bao truyền hình trả tiền ước đạt 8.300 tỷ đồng, tăng khoảng 2,5 % so với cùng kỳ năm 2018 (khoảng 8.100 tỷ đồng) [10]
Cùng với đó, só lượng công ty hoạt động trong lĩnh vực này khá lớn nhằm cung cấp các dịch vụ về PTTH nên tạo nên sự cạnh tranh trong việc đáp ứng các nhu cầu ngày càng cao, chinh phục khách hàng khó tính Dưới góc độ kiểm soát của pháp luật, hiện nay vẫn còn tồn tại những doanh nghiệp, các
Trang 11công ty truyền thông có hành vi vi phạm hành chính (VPHC) và đã được xử phạt Cụ thể là hành vi chưa tuân thủ hoặc thực hiện nghiêm các quy định trong giấy phép hoạt động, giấy phép sản xuất kênh chương trình đã được cấp;
vi phạm trong các nội dung các kênh chương trình: thông tin chưa được kiểm chứng, gây ảnh hưởng tới uy tín, danh dự của tổ chức cá nhân, gây bức xúc
xã hội,
Hiện nay, có nhiều các nền tảng truyền hình, dịch vụ mới xuất hiện, phù hợp với sự phát triển trên thế giới, bắt kịp của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Ví dụ, nền tảng phim Netflic – dịch vụ xem video trực tuyến của Mỹ, nội dung chủ yếu là phim và các chương trình truyền hình nước ngoài thông qua kết nối internet Một trong những hình thức chiếu phim mới này ảnh hưởng rất lớn đến nền truyền hình truyền thống trong nước bởi các trang phim có đa dạng các thể loại Tuy nhiên, hiện chưa có chế tài xử phạt VPHC với các hành
vi vi phạm của Netflic cũng như các trang tương tự của nước ngoài tràn vào Việt Nam khiến môi trường kinh doanh không công bằng, doanh thu dịch vụ PTTH trong nước giảm sút Một số phim được phát không hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam, ảnh hưởng rất lớn tới nhận thức và hành động của giới trẻ đặc biệt là trẻ em Khi công nghệ càng phát triển thì các hành vi phạm tội ngày càng tinh vi và khó phát hiện hơn, gây khó khăn trong việc áp dụng chế tài xử phạt, thẩm quyền xử phạt Xử phạt VPHC nói chung và xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH nói riêng là công cụ quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước nhằm duy trì sự ổn định và phát triển trong hoạt động quản
lý hành chính của nhà nước, tạo lập môi trường kinh doanh trong sạch và công bằng, ngăn chặn hành vi phạm tội
Thủ đô Hà Nội là trung tâm văn hóa chính trị của đất nước, là nơi chung chuyển các phương tiện giao thông trong nước và quốc tế Thủ đô nơi thu hút các doanh nghiệp tập trung, các công ty truyền thông, đơn vị cung cấp các
Trang 12dịch vụ PTTH Chính vì vậy, trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng xảy ra không
ít các trường hợp vi phạm hành chính đã được xử lý Căn cứ xử phạt hiện nay chủ yếu là Nghị định số 159/2013/NĐ-CP (Nghị định 159) ngày 12/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí xuất bản Tính
từ 01/12/2020 nghị định 159 sẽ hết hiệu lực và được thay thế bằng nghị định 119/2020/NĐ-CP (Nghị định 119) ngày 07/10/2020 của Chính phủ quy định
xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản Nghị định 159 phát huy được khả năng quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực PTTH trong những năm vừa qua, tuy nhiên đã bộc lộ một số khó khăn trong quá trình xử phạt như một số hành vi bị nghiêm cấm trong Luật Báo chí năm
2016 đang không có chế tài xử phạt, một số hành vi xử phạt quá nhẹ, mức phạt tiền thấp hơn so với tình hình kinh tế ngày càng phát triển,
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài:“Xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình – từ thực tiễn Thành phố Hà Nội”
làm đề tài Luận văn thạc sĩ ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH từ thực tiễn thành phố Hà Nội
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Hiện nay, lĩnh vực PTTH nhận được sự quan tâm của Đảng và nhà nước Những người làm khoa học và công tác lý luận cũng đã nghiên cứu vấn
đề này ở nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau Trong thời gian qua, đã có khá nhiều các công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đề tài luận văn, cụ thể:
- “Bình luận các quy định về xử phạt vi phạm hành chính”, Cao Vũ
Minh, Nguyễn Nhật Khanh, Nxb Lao động - xã hội, 2019
Trang 13- “Bình luận khoa học Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012”,
PGS.TS Nguyễn Cảnh Hợp chủ biên, Nxb Hồng Đức - Hội Luật gia Việt Nam, 2017
- Luận văn “Quản lý nhà nước về phát thanh, truyền hình từ thực tiễn
tỉnh Quảng Nam”, thạc sĩ Trần Thị Bích Uyên, Học viện Khoa học xã hội,
2019 Luận văn nêu lên các vấn đề cơ bản trong lĩnh vực quản lý nhà nước, quản lý nhà nước về phát thanh, truyền hình trên địa bàn tỉnh, dưới góc độ là nhà quản lý Từ thực trạng quản lý của tỉnh Quảng Nam, nêu lên những thuận lợi, hạn chế trong công tác quản lý và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về phát thanh, truyền hình trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
- Luận án “Phát triển nguồn nhân lực phát thanh – truyền hình Việt
Nam đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế”, tiến sĩ Kim Ngọc Anh,
Đại học Kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội, 2014 Luận án tập trung làm rõ thực trạng về nguồn nhân lực phát thanh, truyền hình ở Việt Nam nói chung
và đưa ra các đề xuất để nguồn nhân lực có thể đáp ứng được yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế Đây cũng là một vấn đề quan trọng, nhằm hoàn thiện
hệ thống nhân lực hoạt động trong lĩnh vực này đồng thời góp phần đưa ra phương án xây dựng, đào tạo và phát triển đội ngũ có năng lực, trình độ và bắt nhịp với sự phát triển của các quốc gia trên thế giới
- Luận văn “Quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn
tỉnh Bình Dương”, thạc sĩ Trần Minh Khiêm, Học viện Hành chính quốc gia,
2020 Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận để làm rõ quan niệm về báo chí; quản lý nhà nước và quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí nói chung Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động báo chí và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Bình Dương Tác giả đã đề xuất ra
Trang 14một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trên địa bàn tỉnh Bình Dương
- Luận văn “Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh-truyền hình
từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam”, thạc sĩ Hà Thị Lan Anh, Học viện Khoa học
xã hội, 2020 Nối tiếp luận văn của Thạc sĩ Trần Thị Bích Uyên, tác giả Lan Anh cũng lựa chọn một khía cạnh khác không phải dưới góc độ quản lý mà rộng hơn đó là thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh – truyền hình từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam Tác giả đã thể hiện rõ việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này thế nào, phân tích được những hạn chế và nêu nguyên nhân trong thực hiện pháp luật, từ đó, đề xuất các giải pháp để việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phát thanh – truyền hình ở tỉnh Quảng Nam được hiệu quả
- Luận văn “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật
tự, an toàn xã hội tại địa bàn huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình”, thạc sĩ Lê
Thị Thủy, Đại học Luật Hà Nội, 2014 Tác giả đã làm sáng tỏ một số vấn đề
lý luận về vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phân tích được thực trạng, tìm ra nguyên nhân, hạn chế trong hoạt động xử phạt, đưa ra đề xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội tại địa bàn huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
Các công trình khoa học đã được công bố ở trên phần nào đã đề cập tới quản lý nhà nước trong hoạt động báo chí nói chung, vi phạm hành chính và
xử phạt VPHC Lĩnh vực PTTH cũng có được đề cập tới dưới khía cạnh nào
đó, tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu vào nghiên cứu một cách toàn diện cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH và đưa ra các giải pháp góp phần tăng cường hiệu quả hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực phát thanh truyền hình trên phạm vi một tỉnh/ thành phố cụ thể
Trang 15Trên cơ sở kế thừa các thành quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố về VPHC và xử phạt VPHC, lĩnh vực PTTH, luận văn tập trung đi sâu về xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH trên địa bàn thành phố Hà Nội trên cả hai phương diện: phương diện lý luận và thực tiễn
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích:
Mục đích của luận văn là nghiên cứu hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình trên địa bàn thành phố Hà Nội trong một số năm gần đây Từ đó, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật, bảo đảm hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh truyền hình từ thực tiễn thành phố Hà Nội
- Nhiệm vụ:
+ Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về vi phạm hành chính và xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
+ Phân tích, đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân, hạn chế trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình trên địa bàn thành phố Hà Nội
+ Đưa ra đề xuất nhằm bảo đảm hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực phát thanh truyền hình từ thực tiễn thành phố Hà Nội
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Việc xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH tại
thành phố Hà Nội
- Phạm vi nghiên cứu: Trong khuôn khổ có hạn, Luận văn chỉ tập trung
nghiên cứu những vấn đề cơ bản của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PTTH trên địa bàn thành phố Hà Nội, dưới góc độ khoa học Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, với số liệu chủ yếu từ chủ thể quản lý là
Trang 16Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - Bộ Thông tin và Truyền thông từ năm 2017 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận: Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa
Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật, về tuyên truyền, giáo dục thực hiện pháp luật
- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp khoa
học của Luật Hiến pháp và Luật Hành chính một cách linh động, đa dạng và
cụ thể là một số các phương pháp sau:
Phương pháp so sánh, đánh giá: Phương pháp này chủ yếu nhằm đưa
ra các nhận xét, so sánh, đối chiếu các quy định của pháp luật về vi phạm hành chính, xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH, đánh giá hoạt động xử phạt qua các năm trên địa bàn thành phố Hà Nội để đúc rút khó khăn, vướng mắc và đề xuất phương hướng giải quyết
Phương pháp phân tích, tổng hợp: phương pháp này được sử dụng
xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu đề tài luận văn Phương pháp có tác dụng hệ thống hóa các quy định pháp luật, hệ thống được các công trình nghiên cứu làm tài liệu tham khảo và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH, làm rõ thực trạng xử phạt trên địa bàn thành phố
Hà Nội để chỉ ra các kết quả đạt được, bất cập và nguyên nhân Từ đó, luận văn đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH
Phương pháp nghiên cứu các tài liệu thứ cấp: Từ những nguồn tài liệu
đã có, liên quan trực tiếp và gián tiếp tới đề tài luận văn, tác giả luận văn đã trực tiếp nghiên cứu, tham khảo các vấn đề khác nhau trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình như về quản lý PTTH, nguồn nhân lực PTTH, số liệu vi phạm lĩnh vực PTTH, Phương pháp này nhằm phục vụ cho việc tổng hợp,
Trang 17phân tích những khía cạnh khác nhau trong hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PTTH để đưa ra những góc nhìn mới về lĩnh vực này, đề xuất được các giải pháp phù hợp với thực tiễn
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần xây dựng, làm phong phú một số
vấn đề lý luận về xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH cũng như thực tiễn xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH nói chung và địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được bố cục thành 03 chương: Chương 1: Một số vấn đề lý luận và pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình trên địa bàn thành phố Hà Nội
Chương 3: Quan điểm, giải pháp bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình - từ thực tiễn thành phố Hà Nội
Trang 18Chương 1:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ
XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC
PHÁT THANH, TRUYỀN HÌNH 1.1 Vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
1.1.1 Khái niệm phát thanh, truyền hình và vai trò của phát thanh, truyền hình
1.1.1.1 Khái niệm phát thanh
Phát thanh chưa có một khái niệm cụ thể, có ý kiến cho rằng: “Phát thanh là phương tiện truyền thông tức thì Thính giả có thể nghe thông tin thời
sự khắp nơi: ở nhà, ngoài phố, tại văn phòng, ngoài đồng ruộng, trên xe, khi
đi du lịch, chỉ cần một máy thu đơn giản có lắp pin là bạn sẽ được kết nối trực tiếp với thế giới”
Cũng có ý kiến khác cho rằng: “Phát thanh là loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữ âm thanh tổng hợp, bao gồm lời nói, tiếng động, âm nhạc, tác động trực tiếp vào thính giác của đối tượng tiếp nhận Trong ba thành tố của ngôn ngữ phát thanh, lời nói đóng vai trò then chốt Lời nói cung cấp thông tin, chuyên chở tư tưởng, khơi dậy cảm xúc, là cầu nối hữu hiệu giữa đài phát thanh và công chúng thính giả.[33]
Hay “Báo phát thanh là loại hình báo chí sử dụng kỹ thuật sóng điện từ
và hệ thống truyền thanh, truyền đi âm thanh, trực tiếp tác động vào thính giác của đối tượng tiếp cận” [36]
Phát thanh chưa có một định nghĩa cụ thể trong văn bản pháp luật, tuy nhiên, từ các cách hiểu khác nhau, ta có thể tóm lược đó là một trong những thể loại báo chí đời đầu tiên gần gũi và thân thuộc với nhân dân trên khắp mọi miền thế giới Bằng cách đan dệt ngôn từ thành câu, thành bài, bằng khả năng
Trang 19sử dụng giọng đọc, giọng nói truyền cảm, nhà báo phát thanh có thể vẽ lên trong tâm trí thính giả một thế giới hiện thực vô cùng sống động, phong phú,
có thể đưa người nghe đến bất cứ nơi đâu, gặp gỡ bất kỳ ai,
Phát thanh tác động đến thính giả bằng âm thanh, lời nói, tiếng động,
âm nhạc và kích thích trí tưởng tượng, nhằm cung cấp những thông tin mới nhất, cập nhật tình hình về con người, sự vật, hiện tượng,…đã, đang và sẽ xảy
ra Không chỉ ở thành thị, nơi có đầy đủ trang thiết bị, cơ sở vật chất tốt mà ngay cả những vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa thiếu thốn thì một chiếc đài phát thanh là không thể thiếu đối với mỗi gia đình Phát thanh không chỉ phục vụ mục đích phục vụ cho việc thương mại, quảng cáo, chính trị xã hội,…
mà còn phục vụ cho lợi ích chung của đông đảo quần chúng nhân dân Hiện nay, dưới sự phát triển của khoa học công nghệ mới, phát thanh ngày càng hiện đại hơn, có sự đổi mới hấp dẫn để thu hút thính giả, đặc biệt là những người do yêu cầu công việc phải di chuyển nhiều
1.1.1.2 Khái niệm truyền hình
Truyền hình là hệ thống điện tử viễn thông có khả năng thu nhận tín hiệu sóng và tín hiệu qua đường cáp để truyền tài hình ảnh, âm thanh và là một loại máy phát hình truyền tải chủ yếu bằng hình ảnh sống động và âm thanh kèm theo, máy truyền hình là máy nhận tín hiệu đó qua hệ thống thu qua đó phát bằng hình ảnh
Sự ra đời của truyền hình đã góp phần làm cho hệ thống truyền thông đại chúng càng thêm hùng mạnh, không chỉ về số lượng và còn tăng về chất lượng Với các ưu thế về kỹ thuật và công nghệ truyền hình đã khiến cuộc sống thêm ý nghĩa, sáng tỏ hơn về hình thức và phong phú hơn về nội dung
Xét theo góc độ kỹ thuật truyền tải có truyền hình sóng (wireless TV)
và truyền hình cáp (CATV) Xét dưới góc độ thương mại có truyền hình công cộng (public TV) và truyền hình thương mại (commercical TV) Xét theo tiêu
Trang 20chí mục đích nội dung, có thể chia thành truyền hình giáo dục, truyền hình giải trí,…
Truyền hình sóng: (vô tuyến truyền hình- Wireless TV) được thực hiện theo nguyên tắc kỹ thuật như sau: hình ảnh và âm thanh được mã hóa dưới dạng các tín hiệu sóng và phát vào không trung Các máy thu tiếp nhận các tín hiệu rồi giải mã nhằm tạo ra hình ảnh động và âm thanh trên máy thu hình (ti vi) Còn sóng truyền hình là sóng phát thẳng, vì thế ăngten thu bắt buộc phải ''nhìn thấy'' được ăngten máy phát và phải nằm trong vùng phủ sóng thì mứoi nhận được tín hiệu tốt Từ những đặc điểm kỹ thuật trên, truyền hình sóng chỉ
có khả năng đáp ứng nhu cầu của công chúng bằng các chương trình cho các đối tượng; không có khả năng đáp ứng mọi nhu cầu hay dịch vụ cá nhân
Truyền hình cáp: (hữu tuyến – CATV- viết tắt tiếng Anh là Community Antenna Television) đáp ứng nhu cầu phục vụ tốt hơn cho công chúng Nguyên tắc thực hiện của truyền hình cáp là tín hiệu được truyền trực tiếp qua cáp nối từ đầu máy phát đến từng máy thu hình Ngoài ra truyền hình cáp còn phục vụ nhiều dịch vụ khác mà truyền hình sóng không thể thực hiện được
Sự khác biệt lớn nhất giữa phát thanh và truyền hình là ở chỗ: Phát thanh chỉ có thể tác động đến thính giác của con người thì truyền hình lại tác động tới thị giác của con người Trong truyền hình, công chúng không còn phải tưởng tượng ra bối cảnh, địa điểm, thể chất của nhân vật vì được xem chương trình bằng cả thính giác và thị giác trực tiếp Trên cơ sở âm thanh, phát thanh có khả năng ảnh hưởng mạnh đến trí tưởng tượng và sự sáng tạo nơi thính giả Truyền hình kế thừa ở Phát thanh việc sử dụng âm thanh (Tiếng động hiện trường, tiếng động giả, âm nhạc và giọng nói của người dẫn chương trình…)
Có thể nói hệ thống PTTH trong cả nước hiện nay đang phát triển nhanh
cả về nội dung, chất lượng chương trình, hạ tầng kỹ thuật và phương thức
Trang 21truyền dẫn, phát sóng, góp phần tích cực vào sự phát triển KT-XH của đất nước Tuy nhiên, sự phát triển nhanh, mạnh của hệ thống PTTH đang đặt ra những thách thức trong công tác quản lý nhà nước
PTTH là loại hình báo chí mang tính đặc thù, đòi hỏi sự gắn kết giữa nội dung, kỹ thuật và hạ tầng Vì vậy, quản lý nhà nước về PTTH đòi hỏi sự thống nhất, mang tính đồng bộ cao cả về nội dung và kỹ thuật Để PTTH phát triển, phát huy tối đa vai trò là cầu nối giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước, cần tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với lĩnh vực này
1.1.1.3 Vai trò của phát thanh, truyền hình
Thứ nhất, vai trò hay nhiệm vụ hàng đầu của phát thanh, truyền hình đó
chính là thông tin
Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu cập nhật, tiếp cận thông tin càng cao, nên cả phát thanh và truyền hình đều đảm nhiệm trách nhiệm không nhỏ trong việc truyền tải thông tin đến nhân dân một cách nhanh chóng, thời sự và mới mẻ Trong thời đại của sự bùng nổ internet, sự cạnh tranh giữa các loại hình báo chí vô cùng khắc nghiệt, liên quan đến sự sống còn của một thể loại báo chí PTTH tương tự, sự thành công và phát triển của PTTH phụ thuộc vào
số lượng khán, thính giả, số tiền mà họ bỏ ra mua các kênh truyền hình, sử dụng các dịch vụ của PTTH,…Đặc biệt phát thanh phù hợp với các cộng đồng vùng sâu vùng xa và vô cùng hiệu quả trong việc tiếp cận tới những người dân
bị ảnh hưởng bởi thảm họa, trong khi các phương tiện truyền thông khác đang
bị gián đoạn Phát thanh mặt đất cũng đóng vai trò hữu ích trong việc cung cấp kịp thời những thông tin thực tế và có liên quan cho các cộng đồng đang trong vùng bị hoảng loạn, hay ảnh hưởng bởi thiên tai Nhanh chóng và hợp thời là hai yếu tố làm nên giá trị thông tin báo chí Nếu thông tinh nhanh và đảm bảo tính hợp thời sẽ đem lại hiệu quả tác động lớn
Trang 22Thứ hai, vai trò công tác tư tưởng, tuyên truyền
Bất cứ thông tin nào trên đài phát thanh cũng như truyền hình đều phải phù hợp với hệ thống giá trị văn hóa và đạo lý của dân tộc Các thông tin trên truyền hình nhằm vào việc định hướng dư luận, thái độ, nhận thức và hành vi cho công chúng Phát thanh trao cho tất cả mọi người, không kể trình độ học vấn hay địa vị kinh tế xã hội những cơ hội để tưởng tượng, giải trí và tham gia vào những cuộc tranh luận, tương tác trên kênh phát sóng Các chương trình nhà đài có thể là giải đáp thắc mắc, các chính sách pháp luật, sức khỏe, những vấn đề bức xúc của cuộc sống Từ đó, định hướng cho thính giá một hướng
đi, cách làm hay đơn giải là một lời khuyên từ chuyên gia trong các ngành cụ thể Truyền hình với những lợi thế đặc biệt về âm thanh và hình ảnh có khả năng tuyên truyền, thể hiện một lượng thông tin lớn sinh động cho khán thính giả của truyền hình và có tác dụng trong việc giáo dục tư tưởng cho người xem, từ đó quyết định hành vi của họ Vì thế, thông tin phải hết sức khách quan, trung thực, thẳng thắn để đem đến cho khán giả nhận thức đúng đắn, phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước
Báo chí nước ta hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nên mọi thông tin đều phải đảm bảo đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng, cũng như nhu cầu tuyên truyền Truyền hình luôn bám sát đời sống thực tiễn, tập trung phản ánh những điển hình trong xã hội, đồng thời phê phán những tiêu cực trong xã hội
Thứ ba, vai trò khai sáng, giải trí
Cuộc sống càng hiện đại thì nhu cầu giải trí càng cao Nhờ vào khoa học kỹ thuật – công nghệ ngày càng hiện đại, người dân có thể ngồi tại nhà và chọn lựa tất cả những kênh truyền hình mà họ yêu thích Nếu như phát thanh mới chỉ đáp ứng được yêu cầu về mặt âm thanh thì truyền hình đáp ứng cả âm thanh và hình ảnh Ca nhạc, phim ảnh… tất cả những loại hình nghệ thuật đáp
Trang 23ứng nhu cầu giải trí và nâng cao kiến thức của con người Đây là một ưu điểm đặc biệt mà không phải loại hình báo chí nào cũng có được Chính vì vậy, mặc
dù xuất hiện sau các loại hình báo chí khác nhưng truyền hình đã nhanh chóng khẳng định được vị trí và có được một lượng khán giả đông đảo Thông qua truyền hình, sự giao lưu văn hoá với các nước trong khu vực và trên thế giới
đã trở nên dễ dàng hơn Người xem có điều kiện mở rộng tầm mắt, cho dù ngồi ở nhà, họ vẫn được xem những hình ảnh mới nhất, sống động động nhất
về nhiều nơi trên thế giới Đây là một yếu tố quan trọng đối với việc phát triển văn hoá qua truyền hình
Có thể lấy ví dụ rất đơn giản về những chương trình trò chơi truyền hình vừa giúp khán giả giải trí, vừa cho họ có cơ hội học tập thêm như chương trình: “Ai là triệu phú” của Đài Truyền hình Việt Nam, “Vượt qua thử thách” của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, “Rồng vàng” của Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh…đó là những chương trình trò chơi kiến thức đang thu hút được sự theo dõi của khán giả xem truyền hình Hiện nay, Đài Truyền hình Việt Nam đã có những kênh chuyên biệt để tạo sự thuận lợi cho người xem Kênh VTV1 là chương trình thời sự, VTV2 là kênh khoa học, giáo dục
và kênh VTV3 là kênh thể thao giải trí, thông tin kinh tế Khán giả xem truyền hình có thể lựa chọn bất kỳ kênh truyền hình nào họ thích
Thứ tư, vai trò giám sát, quản lý xã hội
Giám sát là một trong các chức năng cơ bản của báo chí Đảng ta quan niệm rằng, báo chí là vũ khí sắc bén của Đảng và Nhà nước, là công cụ lợi hại trong cuộc đấu tranh phò chính trừ tà, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và là diễn đàn của nhân dân Trong Nghị quyết Trung ương 6 (khoá VIII) lần 2, Đảng ta xác định báo chí là một trong 4 hệ thống giám sát xã hội quan trọng Đặc thù giám sát của báo chí là giám sát bằng dư luận xã hội, bằng tai mắt của
Trang 24nhân dân, mọi nơi, mọi lúc Do đó để báo chí làm tốt chức năng giám sát xã hội của mình, cần chú ý một số vấn đề:
- Tuyên truyền rộng khắp trong nhân dân về đường lối chủ trương chính sách, luật pháp của Đảng và Nhà nước
- Nâng cao trình độ văn hóa cho nhân dân để họ thực sự có thể là người
có năng lực làm chủ, tham gia tích cực các hoạt động kinh tế, văn hoá, xã hội;
- Thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở và mở rộng tiến trình dân chủ hoá đời sống xã hội, bảo đảm để mọi người và mọi tổ chức kinh tế – xã hội đều hoạt động theo pháp luật, giữ nghiêm kỷ cương phép nước; xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN
- Nâng cao năng lực, đạo đức, phẩm chất chính trị, phẩm chất nghề nghiệp của người làm báo
Trong quá trình thực hiện chức năng giám sát xã hội, nhấn mạnh vai trò đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, phanh phui các vụ việc không lành mạnh ra công luận Điều đó thể hiện sự bức xúc của dư luận xã hội trong tình hình hiện nay Tuy nhiên, chức năng giám sát được hiểu bằng cả việc kịp thời biểu dương các hiện tượng tích cực, phát hiện cổ vũ nhân tố mới…
1.1.2 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực PTTH là một loại hành vi diễn ra khá phổ biến trong đời sống xã hội hiện đại, bởi vậy, để phòng ngừa, ngăn chặn một cách có hiệu quả những tác hại của những hành vi này, việc xác định dấu hiệu đặc trưng của hành vi VPHC trong lĩnh vực PTTH là vô cùng cần thiết Việc xử phạt VPHC chỉ được tiến hành khi có hành vi VPHC của cá nhân, tổ chức do pháp luật quy định
Trang 25Vi phạm hành chính trong lĩnh vực PTTH cũng giống như các hành vi
vi phạm hành chính nói chung Tuy mức độ nguy hiểm thấp hơn so với tội phạm hình sự, hành vi VPHC là những hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa tới lợi ích của Nhà nước, của tập thể, của cá nhân cũng như lợi ích chung của cộng đồng Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tội phạm nảy sinh trên các lĩnh vực của đời sống xã hội là nếu như không được ngăn chặn ngay từ đầu
và có hình thức xử lý kịp thời Chính vì thế, công tác đấu tranh trong phòng
và chống vi phạm hành chính nói chung và VPHC trong lĩnh vực PTTH nói riêng luôn được xã hội quan tâm
Tính tới thời điểm hiện tại, Nhà nước ta đã ban hành các văn bản pháp luật quy định về VPHC và biện pháp xử lý đối với loại vi phạm này
Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 (Pháp lệnh năm 1995), khái niệm “vi phạm hành chính” không được định nghĩa cụ thể mà được định nghĩa một cách gián tiếp, thông qua khái niệm “xử phạt vi phạm hành chính”
tại khoản 2 Điều 1:“Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá
nhân, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy tắc quản lý nhà nước
mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”.[37,tr.1]
Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 (Pháp lệnh năm 2002) cũng định nghĩa “vi phạm hành chính” một cách gián tiếp, thông qua khái
niệm “xử phạt vi phạm hành chính” tại khoản 2 Điều 1: “Xử phạt vi phạm
hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung
là cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”.[38,tr.1]
Hiện nay, khái niệm “vi phạm hành chính” được thể hiện rõ tại khoản
1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, theo đó: “Vi phạm hành chính
Trang 26là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”.[42, tr.1]
Có thể thấy, định nghĩa về vi phạm hành chính tại các pháp lệnh năm
1995, 2002 và Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 tuy có sự khác nhau
về cách diễn đạt nhưng đều thống nhất về những dấu hiệu bản chất của loại vi phạm pháp luật
Trên cơ sở quy định của pháp luật chung về VPHC, có thể hiểu vi phạm
hành chính trong lĩnh vực PTTT như sau: Vi phạm hành chính trong lĩnh vực
phát thanh, truyền hình là hành vi cố ý hoặc vô ý của cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải
bị xử phạt hành chính
VPHC trong lĩnh vực PTTH có đặc điểm:
- VPHC trong lĩnh vực PTTH phải là hành vi trái pháp luật, xâm phạm các quy tắc quản lý của nhà nước về lĩnh vực PTTH Điều này được hiểu, hành
vi thể hiện dưới dạng hành động bị pháp luật hành chính ngăn cấm
- Hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện được coi là chủ thể của vi phạm
- Hành vi này đã được thực hiện (đã xảy ra) dưới dạng hành động hoặc không hành động và có để lại hậu quả, chứ không phải chỉ tồn tại trong ý chí hoặc dự định
- Hành vi này là hành vi có lỗi , do chủ thể có năng lực trách nhiệm hành chính thực hiện
Trang 271.1.3 Cấu thành của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Các dấu hiệu pháp lý và yếu tố cấu thành VPHC trong lĩnh vực PTTH, gồm: mặt chủ thể, chủ quan, khách thể, khách quan
- Chủ thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình:
Chủ thể của VPHC trong lĩnh vực PTTT bao gồm: Mọi cá nhân, tổ chức Việt Nam, hoặc cá nhân, tổ chức nước ngoài có năng lực trách nhiệm hành chính
Cá nhân là chủ thể vi phạm hành chính bao gồm công dân Việt Nam và nước ngoài (trừ những người được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao và lãnh sự) mà thực hiện hành vi vi phạm hành chính trên lãnh thổ Việt Nam, vùng đặc quyền kinh tế, vùng tiếp giáp lãnh hải Những người này có năng lực trách nhiệm hành chính (tức là không mắc các bệnh tâm thần hoặc bệnh khác tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình) và đạt độ tuổi nhất định theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm
2012 (từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hành chính về mọi hành vi
vi phạm hành chính, từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hành chính đối với hành vi vi phạm do cố ý)
Chủ thể vi phạm là tổ chức: cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, các đơn
vị kinh tế, các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân và các tổ chức khác
có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật
Cá nhân, tổ chức nước ngoài cũng là chủ thể vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế Việt Nam
ký kết hoặc tham gia có quy định khác
Trang 28Những chủ thể này VPHC trong lĩnh vực PTTH trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam, mà vi phạm của họ không phải là tội phạm Vi phạm hành chính hay tội phạm hình sự đều là hành vi vi phạm, xâm hại trật tự pháp luật được đặt ra bởi Nhà nước Vi phạm hành chính bị xử lý bằng các chế tài hành chính, còn tội phạm bị xử lý bằng các chế tài hình chính
Đa phần, xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH thì lỗi thuộc về công ty, doanh nghiệp, không mang tính chất cá nhân bởi phục vụ lợi ích chung cho công ty, cho đài truyền hình, các kênh truyền hình, dịch vụ về lĩnh vực này cho người dân, tổ chức,
- Mặt chủ quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình:
Thể hiện ở yếu tố lỗi của người/ tổ chức vi phạm Lỗi là dấu hiệu pháp
lý bắt buộc của VPHC, có hai hình thức lỗi là lỗi cố ý và lỗi vô ý
Lỗi cố ý là người thực hiện hành vi VPHC nhận thức được tính chất nguy hại của hành vi đối với xã hội nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hoặc để mặc cho hậu quả của hành vi đó xảy ra
Lỗi vô ý thể hiện ở chỗ chủ thể không nhận thức được tính chất nguy hại của hành vi mặc dù có thể hoặc cần phải nhận thức được hoặc nhận thức được nhưng cho rằng hậu quả không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được hậu quả xảy ra
Đối với riêng lĩnh vực PTTH, khi xử phạt VPHC cần xác định tổ chức này có hành vi VPHC hay không và theo quy định pháp luật bị xử phạt bằng các biện pháp xử phạt nào Nếu như người thuộc tổ chức có hành vi VPHC trong lĩnh vực này thì tổ chức phải chịu trách nhiệm và có nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt
Trang 29Mục đích và động cơ trong VPHC không phải là dấu hiệu bắt buộc trong mặt chủ quan của mọi VPHC Mục đích của việc VPHC là cái đích trong ý thức của đối tượng vi phạm, hướng hành vi của mình đạt tới Động cơ VPHC
là động lực thúc đẩy tổ chức vi phạm Ví dụ một kênh truyền hình đăng tin sai
sự thật do không xác định đúng nguồn tin nhưng mục đích để phục vụ cập nhật tin tức đến người dân một cách nhanh nhất, “nóng” nhất Nên có thể trong một số trường hợp vi phạm do thiếu thận trọng, vô tình coi nhẹ các nghĩa vụ pháp lý để gây ra thiệt hại Do vậy, động cơ và mục đích không là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành của VPHC
- Mặt khách thể của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình:
Bất kì hành vi trái pháp luật nào cũng đều xâm hại tới quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ, làm tổn hại, rối loạn, đe dọa sự phát triển bình thường của các quan hệ đó VPHC trong lĩnh vực PTTH là xâm hại đến quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực PTTH đc pháp luật hành chính bảo vệ Vì thế, khách thể của VPHC trong lĩnh vực PTTH là quản lý về thông tin đăng, phát truyền hình, quy định cấp phép của công ty hoạt động trong lĩnh vực này,
- Mặt khách quan của vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình:
Mặt khách quan của VPHC trong lĩnh vực PTTH là tổng hợp các dấu hiệu bên ngoài của VPHC, bao gồm: hành vi trái pháp luật, hậu quả và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả cùng một số dấu hiệu khác như công cụ, phương tiện, thời gian, địa điểm
Trang 301.1.4 Phân loại hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Nghị định 159 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản Các hành vi vi phạm bị xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH bao gồm 05 nhóm dưới đây: [21]
- Nhóm 1: Vi phạm quy định về giấy phép: được quy định tại Điều 5
Nghị định 159 Các đơn vị về PTTH hoạt động không có giấy phép, không đúng các chương trình đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vi phạm các quy định về thành lập cơ quan đại diện, cơ quan thường trú, xuất bản bản tin không có giấy phép, làm giả giấy tờ để hoạt động,…
- Nhóm 2: Vi phạm quy định về nội dung thông tin: được quy định tại
Điều 8 Nghị định 159, đăng phát tin sai sự thật, không viện dẫn nguồn tin, không ghi rõ tác giả, tiết lộ bí mật đời tư, đăng phát thông tin sai gây ảnh hưởng nghiêm trọng, kích động, đồi trụy, đăng, phát thông tin xuyên tạc, vu khống nhằm xúc phạm danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức,…
- Nhóm 3: Vi phạm về cải chính: được quy định tại Điều 10 Nghị định
159, cải chính không đúng về vị trí, diện tích, thời lượng, cỡ chữ, không cải chính theo đúng thời gian quy định; không đăng, phát nội dung kết luận của
cơ quan nhà nước có thẩm quyền về nội dung thông tin đã đăng, phát sai sự thật trên báo chí
- Nhóm 4: Vi phạm quy định về quản lý hoạt động truyền hình trả tiền
và thu tín hiệu truyền hình trực tiếp từ vệ tinh, quy định tại Điều 16 Nghị định
159, cụ thể như: Sửa chữa, tẩy xóa giấy phép, giấy chứng nhận trong hoạt động truyền hình trả tiền và thu tín hiệu truyền hình trực tiếp từ vệ tinh; Hành
vi cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền không có giấy phép,
- Nhóm 5: Vi phạm quy định về liên kết trong hoạt động sản xuất chương trình phát thanh, truyền hình, quy định tại Điều 17, Nghị định 159:
Trang 31Thực hiện không đúng nội dung quy định của Giấy chứng nhận đăng ký liên kết; Hành vi không thực hiện đăng ký kênh, chương trình thời sự, chính trị; Thực hiện hoạt động liên kết nhưng không ký hợp đồng liên kết; Thực hiện hoạt động liên kết với đối tác không đủ điều kiện theo quy định; Thực hiện hoạt động liên kết đối với chương trình phát thanh, truyền hình thời sự, chính
trị;
Như vậy, thông qua 05 nhóm VPHC trong lĩnh vực PTTH, nhóm Vi phạm quy định về quản lý hoạt động truyền hình trả tiền và thu tín hiệu truyền hình trực tiếp từ vệ tinh chứa nhiều hành vi vi phạm nhất và thực hiện đủ hình thức phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả Hình thức xử phạt nhẹ nhất là cảnh cáo, số lượng vi phạm cảnh cáo ít hơn so với quy định các hành
vi vi phạm khác Hình thức phạt tiền bao quát mọi vi phạm với mức độ nặng nhẹ khác nhau mà số tiền nộp phạt có giá trị từ 200.000 đồng cho tới 100.000.000 đồng Hình thức phạt bổ sung chủ yếu là 02 hình thức: Tịch thu tang vật hành chính; tước quyền sử dụng giấy phép, giấy chứng nhận Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm 03 biện pháp: Buộc thu hồi số lợi bất hợp pháp; Buộc thu hồi giấy phép; Buộc cải chính, xin lỗi
Nghị định 119 có sự thay đổi so với Nghị định 159, các nhóm vi phạm được bóc tách thành các nhóm vi phạm nhỏ hơn, có quy định rõ ràng các hình thức xử phạt với từng hành vi: [22]
Nhóm 1: Vi phạm quy định về giấy phép có quy định cụ thể hơn với lĩnh vực PTTH quy định tại Điều 5 Nghị định 119: Thay đổi biểu tượng kênh phát
thanh, kênh truyền hình nhưng không có văn bản chấp thuận của Bộ TT&TT; Thay đổi thời lượng phát sóng, thời lượng chương trình tự sản xuất của kênh phát thanh, kênh truyền hình được quy định trong giấy phép hoạt động phát thanh, giấy phép hoạt động truyền hình, giấy phép sản xuất kênh chương trình phát thanh trong nước, giấy phép sản xuất kênh chương trình truyền hình trong
Trang 32nước; Thay đổi tên gọi cơ quan chủ quản báo chí; tên gọi cơ quan báo chí; tên gọi kênh phát thanh, kênh truyền hình; địa điểm phát sóng; địa điểm trụ sở gắn với trung tâm tổng khống chế; phương thức truyền dẫn, phát sóng quy định trong giấy phép hoạt động phát thanh, giấy phép hoạt động truyền hình nhưng không được Bộ TT&TT cho phép
Nhóm 2: Vi phạm trong hoạt động cải chính (Điều 10 Nghị định 119)
và Nhóm 3: Vi phạm trong hoạt động đăng, phát nội dung thông tin (Điều 8
Nghị định 119) tương tự như quy định về nội dung thông tin trong Nghị định
159, tuy nhiên số tiền phạt được quy định trong Nghị định 119 cao hơn so với
Nghị định 159, tùy từng hành vi vi phạm
Nhóm 4: Nhóm vi phạm quy định về quản lý, cung cấp dịch vụ PTTH
(Điều 17 Nghị định 119) được tách từ Nhóm 04: Vi phạm quy định về quản
lý hoạt động truyền hình trả tiền và thu tín hiệu truyền hình trực tiếp từ vệ tinh
Nhóm 5: Vi phạm quy định về cung cấp kênh truyền hình nước ngoài trên dịch vụ PTTH (Điều 18) Nhóm quy định này được tách từ Nhóm 04: Vi
phạm quy định về quản lý hoạt động truyền hình trả tiền và thu tín hiệu truyền hình trực tiếp từ vệ tinh Cơ bản các hành vi vi phạm không có thay đổi nhiều, chỉ tăng về số tiền phạt, dễ dàng hơn đối với công tác xử phạt
Nhóm 6: Vi phạm quy định trong hoạt động liên kết báo chí (Điều 19
Nghị định 119): ngoài những hành vi vi phạm đã nêu, Nghị định mới đã quy định các hoạt động liên kết sản xuất chương trình PT, TH trong nước và kịch bản nước ngoài không được Việt hóa, không phù hợp với thuần phong mỹ tục của Việt Nam cũng sẽ bị xử phạt VPHC
Nhóm 7: Vi phạm quy định về chế độ báo cáo trong hoạt động cung cấp dịch vụ PTTH (Điều 21 Nghị định 119), cụ thể: báo cáo, giải trình không đúng
nội dung, thời hạn hoặc không chính xác theo yêu cầu của cơ quan nhà nước
Trang 33có thẩm quyền, không thông báo khi xuất bản phụ trương quảng cáo, thay đổi văn phòng đại diện,
Nhìn chung, trong thời gian chuyển giao giữa 02 Nghị định, tác giả nghiên cứu tập trung vào Nghị định 159 bởi gắn liền với số liệu vi phạm đề cập tại Chương 2 Luận văn cũng như những ưu điểm, hạn chế trong hoạt động
xử phạt và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH trong tương lai
1.2 Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
1.2.1 Khái niệm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Khi VPHC xảy ra, Nhà nước tiến hành áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính Việc áp dụng các biện pháp xử phạt VPHC nhằm mục đích giáo dục, răn đe các đối tượng vi phạm nói riêng và mọi người nói chung cần có ý thức chung chấp hành tuân thủ pháp luật Xử phạt nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích của các cá nhân, tổ chức có liên quan, góp phần giữ vững trật tự, an ninh, an toàn xã hội
Xử phạt VPHC là hoạt động cưỡng chế hành chính cụ thể mang quyền lực nhà nước, phát sinh khi có vi phạm hành chính, biểu hiện ở việc áp dụng chế tài hành chính mang tính trừng phạt những đối tượng bị áp dụng do gây thiệt hại về vật chất và tinh thần cho nhân dân và do chủ thể có thẩm quyền thực hiện theo quy định của pháp luật
Xử phạt VPHC được quy định trong các văn bản pháp luật và được các chủ thể có thẩm quyền áp dụng trong thực tế nhằm ngăn chặn, phòng ngừa các hành vi vi phạm Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 thì xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối
Trang 34với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
Xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH là hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền căn cứ vào quy định của pháp luật hiện hành về xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH để quyết định hình thức xử phạt và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi VPHC trong lĩnh vực PTTH theo quy định của pháp luật liên quan
Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính đã phản ánh những đặc điểm
cơ bản của hoạt động xử phạt vi phạm hành chính:
Thứ nhất, xử phạt VPHC chỉ được tiến hành khi có vi phạm hành chính xảy ra, hay nói cách khác, cơ sở để xử phạt VPHC là phải xuất hiện hành vi
vi phạm hành chính xảy ra
Thứ hai, xử phạt VPHC là hoạt động áp dụng pháp luật do cá nhân được giao thẩm quyền quản lý hành chính thực hiện Việc xử phạt VPHC đòi hỏi đúng trình tự, thủ tục được quy định (thủ tục hành chính về xử phạt hành chính lĩnh vực PTTH) Kết quả xử phạt VPHC được thể hiện bằng quyết định xử phạt VPHC có hiệu lực pháp luật
Thứ ba, hoạt động xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH mang tính quyền lực nhà nước Nhà nước và xã hội sẽ giám sát hoạt động xử phạt để tránh lạm quyền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan
Thứ tư, mục đích của hoạt động xử phạt VPHC nhằm xử lý nghiêm túc, kịp thời hành vi vi phạm Từ đó, có biện pháp giáo dục, ngăn chặn kịp thời các hành vi tương tự xảy ra
Một trong những đặc điểm riêng điển hình của xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH là đối tượng bị xử phạt đó là các tổ chức (doanh nghiệp, công
ty, đài truyền hình) mà không phải là cá nhân Các tổ chức hoạt động trong
Trang 35các lĩnh vực khác nhau về các các dịch vụ PTTH, các đài truyền hình Phần lớn, các lỗi đều là lỗi cố ý của tổ chức thực hiện vì lợi nhuận của công ty: ví
dụ như cung cung cấp các kênh truyền hình nước ngoài trên dịch vụ PTTH, cung cấp các kênh mặc dù chưa đăng ký trong giấy phép, một số đài truyenf hình có đăng phát thông tin chưa được kiểm chứng, Các công ty có thể nhận thức được việc làm là vi phạm, nhưng vấn cố ý thực hiện để đạt được mục đích như ý muốn, coi thường hậu quả hoặc cho rằng hậu quả đơn giản, có thể khắc phục được Đây là hành vi cần xử lý một cách nghiêm khắc, kịp thời để tránh những hậu quả nghiêm trọng về sau Bởi, nó ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh trong sạch, đến người dân - đối tượng được sử dụng
và tiếp cận các dịch vụ, thông tin, đến an ninh – an toàn thông tin khi sử dụng những dịch vụ lậu từ các công ty, hoặc tiếp cận những luồng thông tin không chính thống dẫn tới suy nghĩ, hành động sai lệch, không đúng chuẩn mực đạo đức
Nội dung xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH bao gồm các nhóm hành vi VPHC trong lĩnh vực PTTH theo quy định của pháp luật, như sau:
Nhóm 1: Vi phạm quy định về giấy phép (Điều 5 Nghị định 119)
Nhóm 2: Vi phạm trong hoạt động cải chính (Điều 10 Nghị định 119) Nhóm 3: Vi phạm trong hoạt động đăng, phát nội dung thông tin (Điều
Trang 36Nhóm 7: Vi phạm quy định về chế độ báo cáo trong hoạt động cung cấp dịch vụ PTTH (Điều 21 Nghị định 119)
Dựa vào các nhóm vi phạm trên, nếu như chủ thể thực hiện hành vi VPHC trong lĩnh vực PTTH, chủ thể có thẩm quyền căn cứ vào quy định của pháp luật hiện hành, quyết định hình thức xử phạt và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với chủ thể thực hiện hành vi đó theo quy định của pháp luật liên quan
Hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh – truyền hình:
Các hình thức phạt chính:
Cảnh cáo: Áp dụng với các tổ chức vi phạm có hành vi vi phạm hành chính nhỏ, có tình tiết giảm nhẹ hoặc lần đầu vi phạm chưa gây hậu quả nghiêm trọng
Phạt tiền: Là hình thức xử phạt chính có tính chất nghiêm khắc hơn, gây thiệt hại trực tiếp về tiền đối với tổ chức bị xử phạt và là hình thức phổ biến nhất để xử phạt VPHC trong lĩnh vực PTTH Trên thực tế, hình thức xử phạt này có tác dụng rất cao để răn đe, ngăn chặn vi phạm bởi khi vi phạm càng lớn, số tiền phạt càng cao
Trang 37Tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn từ 01 đến 12 tháng, bao gồm: Giấy phép hoạt động, giấy phép cung cấp dịch vụ PTTH trả tiền, giấy chứng nhận đăng ký thu tín hiệu truyền hình nước ngoài trực tiếp từ vệ tinh, giấy phép cung cấp dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền, giấy chứng nhận đăng ký thu tín hiệu truyền hình nước ngoài trực tiếp từ vệ tinh giấy phép sản xuất kênh chương trình, giấy chứng nhận đăng ký cung cấp kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền, giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp, giấy phép xuất bản bản tin, giấy phép xuất bản Những loại giấy tờ này là do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho
tổ chức nhằm cho phép hoặc công nhận tổ chức đó được thực hiện một hoạt động nhất định nào đó
Đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 đến 12 tháng: Đây là hình thức hiệu quả nhằm đình chỉ các tổ chức vi phạm để ngăn chặn tối đa hành vi vi phạm, ngăn ngừa những hậu quả nghiêm trọng xảy ra
Biện pháp khắc phục hậu quả:
Ngoài các hình thức phạt chính và hình thức phạt bổ sung, tổ chức vi phạm hành chính còn có thể bị áp dụng một hoặc một số biện pháp khắc phục hậu quả như sau:
Buộc cải chính, xin lỗi;
Buộc thu hồi chương trình PTTH vi phạm các quy định của pháp luật; Buộc gỡ bỏ chương trình phát thanh, chương trình truyền hình; buộc gỡ
bỏ nội dung theo yêu cầu, nội dung giá trị gia tăng, ứng dụng phát thanh truyền hình trên mạng có nội dung vi phạm pháp luật;
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính;
Buộc thực hiện đăng, phát lại nội dung cải chính, xin lỗi;
Trang 38Buộc đăng, phát đầy đủ nội dung kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Buộc xin lỗi công khai;
Buộc thu hồi tên miền, địa chỉ Internet (IP);
Các biện pháp khắc phục hậu quả khác được quy định trong Luật Xử lý
vi phạm hành chính 2012
Khi áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nêu trên, người có thẩm quyền xử phạt phải quy định thời hạn để tổ chức vi phạm thực hiện Trường hợp tổ chức không thực hiện trong thời hạn trong quyết định xử phạt thì phải cưỡng chế thi hành
1.2.2 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình
Nguyên tắc mọi VPHC phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải
bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do VPHC gây ra phải được khắc phục theo
đúng quy định của pháp luật
Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi VPHC sẽ góp phần xác minh các tình tiết liên quan đến vi phạm để xử lý chính xác hay ngăn chặn tác động tiêu cực của hành vi vi phạm Trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình cũng vậy, với mỗi vi phạm đều ảnh hưởng xấu đến việc quản lý nhà nước trong lĩnh vực này Nếu như các công ty, các đơn vị đều tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật, không xảy ra sai phạm thì xã hội sẽ ổn định, trật tự, an toàn Bất cứ hành vi vi phạm hành chính nào về PTTH đều ảnh hưởng xấu đến người sử dụng dịch vụ PTTH, khán-thính giả cả nước
Trên thực tế có những hành vi vi phạm không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời đã khiến trật tự bị đảo lộn, ví dụ như thông tin sai về cán bộ công tác trong hệ thống chính trị của cả nước, dẫn đến hoang mang trong nhân dân,
Trang 39tạo điều kiện cho các đối tượng xấu có cơ hội mị dân, lôi kéo bè phái để đi ngược lại lợi ích của Đảng, nhà nước Những hành vi VPHC như thế này gây
ra thiệt hại về mặt thực tế, ngoài việc xử phạt người vi phạm bằng hình thức
xử phạt thì còn cần phải áp dụng các biện pháp cần thiết để khắc phục hậu quả
do VPHC gây ra thì mới thực sự loại trừ được tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm
Việc không xử lý hay xử lý quá nhẹ có thể dẫn đến sự coi thường pháp luật, nếu xử phạt quá nặng sẽ gây bức xúc cho người bị xử phạt Do vậy, người
có thẩm quyền cần phải xử phạt nghiêm minh, đồng thời giáo dục và tuyên truyền ý thức pháp luật đến người dân
Nguyên tắc việc xử phạt VPHC được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật
Thứ nhất, việc xử phạt VPHC được tiến hành nhanh chóng VPHC thường được coi là hành vi có tính nguy hiểm thấp hơn tội phạm nên thông thường việc xử phạt VPHC không phải mất quá nhiều thời gian mà vẫn có thể đảm bảo chính xác, đúng pháp luật Hơn nữa, khi xử phạt VPHC, bằng việc
áp dụng một số biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hay hoạt động bình thường của người bị xử phạt Hơn nữa, như trên đã nêu, việc xử phạt nhanh chóng sẽ có khả năng ngăn ngừa kịp thời các tác động tiêu cực do vi phạm hành chính gây ra Với thời hạn như vậy, việc xử phạt VPHC cần được thực hiện nhanh chóng vì nếu hết thời hạn thì người có thẩm quyền không được ban hành quyết định để xử phạt về hành
vi vi phạm đó nữa
Thứ hai, việc xử phạt VPHC phải được tiến hành công khai, khách quan Hiện nay, công khai đã trở thành nguyên tắc chung trong hoạt động của Nhà nước, trừ trường hợp liên quan đến bí mật nhà nước Công khai giúp cho
Trang 40việc kiểm soát dễ dàng nên sẽ hạn chế sai phạm trong xử phạt vi phạm hành chính, còn khách quan thì đảm bảo xử phạt chính xác, đúng người, đúng vi phạm
Thứ ba, việc xử phạt VPHC phải đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật Xử phạt VPHC là hoạt động sử dụng quyền lực nhà nước để áp dụng các biện pháp cưỡng chế đối với người vi phạm nên chỉ người có thẩm quyền mới có quyền xử phạt VPHC và chỉ được xử phạt trong giới hạn thẩm quyền pháp luật quy định Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được thể hiện cụ thể là ai được quyền xử phạt, được xử phạt đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực nào, được áp dụng các biện pháp cưỡng chế nào, đến mức độ nào Việc xử phạt đúng thẩm quyền sẽ tạo nên sự hài hòa, không chồng chéo, không bỏ sót vi phạm và xử phạt được thuận tiện, chính xác Việc xử phạt cũng phải bảo đảm công bằng để ai vi phạm cũng đều
bị xử phạt, vi phạm giống nhau thì bị xử phạt giống nhau, đồng thời có tính đến các yếu tố đặc thù về người vi phạm, điều kiện, hoàn cảnh vi phạm nhưng trong giới hạn pháp luật quy định
Nguyên tắc việc xử phạt VPHC phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng
Bất cứ hành vi VPHC nào cũng có tính nguy hiểm cho xã hội và tùy theo mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi mà pháp luật quy định hình thức, mức phạt phù hợp Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi VPHC tùy thuộc vào nhiều yếu tố như bản thân hành vi đó là hành vi gì, mức độ nghiêm trọng của hậu quả gây ra, người vi phạm là ai, thực hiện hành vi vi phạm trong điều kiện hoàn cảnh nào…Vì vậy, để xử phạt VPHC nghiêm minh, công bằng,
có giá trị răn đe, phòng ngừa cao thì khi xử phạt phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để quyết định hình thức, mức xử phạt