VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG NAM BỘ: TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA DÂN TỘC CHĂM

Lịch sử cư trú Từ cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỷ thứ XX, một bộ phận người Chăm ởCampuchia mâu thuẫn với người Khmer bản địa và sự ngược đãi của chínhquyền Campuchia nên đã tìm về cư t

Môn: VĂN HÓA CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ VÙNG NAM BỘ.

TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA DÂN TỘC CHĂM.

A GIỚI THIỆU CHUNG VỀ DÂN TỘC CHĂM

Sinh viên thực hiện: Lò Văn Kệch

I DANH XƯNG

-Tên gọi chính thức: Chăm

- Tên gọi khác: Chàm, Chiêm Thành, Champa, Hroi, Người Hời

- Nhóm địa phương: Chăm Hroi, Chăm Pông, Chà Và Ku, Châu Đốc

II Ngôn ngữ

-Thuộc nhóm ngôn ngữ Malayo- ponixia- ngữ hệ nam đảo

III Phân bố và dân cư:

- Cứ trú tại các tỉnh: Đồng Nai, Tây Ninh, TP Hồ Chí Minh

- Dân số: khoảng 30.000 người

IV Lịch sử cư trú

Từ cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỷ thứ XX, một bộ phận người Chăm ởCampuchia mâu thuẫn với người Khmer bản địa và sự ngược đãi của chínhquyền Campuchia nên đã tìm về cư trú tại An Giang và Tây Ninh tạo nêncộng đồng người Chăm ở hai tỉnh này Những năm sau đó, một bộ phận nhỏngười Chăm này chuyển đến một số tỉnh Nam Bộ khác để sinh sống

B HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Mai Sao

- Hoạt động kinh tế phong phú và đa dạng

- Hai hoạt động sản xuất chính là Nông Nghiệp và Thủ công nghiệp

- Ngoài ra còn có các hoạt động trao đổi mua bán và đánh cá.

I Hoạt động nông nghiệp:

1.Trồng trọt:

Từ lâu đời người Chăm là cư dân canh tác ruộng lúa nước,làm đất bằng càybừa Có ba loại ruộng chính:

 Thủy điền ( Hâm thoo ): ruộng dễ dàng tiêu nước, canh tác hai vụ

 Ruộng trầm thủy ( Hâm Ya ): ruộng rộc trầm, canh tác một vụ chuieem

 Sơn điền ( Hama cilon ): ruộng khô ven núi dồi, canh tác một vụ mùa

Ngoài ra đồng bào Chăm còn khai thác các vùng đất cao ở chân núi, sườn đồimỗi năm một vụ vào mùa mưa

Trên loại đất này, bên cạnh trồng lúa đồng bào Chăm còn trồng một số loạicây trồng khác như: đậu, mè,bắp và các loại khoai, bầu, bí Đây là nguồn thuhoạch khá lớn sau ruộng

Phương pháp canh tác hiện nay của đồng bào Chăm không khác gì so vớiphương pháp canh tác của người Việt ở miền Trung Họ cũng dùng trâu hoặc

bò để kéo cày bừa và trục, trên loại ruộng thủy điền, người ta có thể gieokhô sau khi đã cày và trục cho tơi đất Hạt giống gặp mưa sẽ nảy mầm vàđược chăm sóc ( làm cỏ, bón phân, giữ nước ) cho đến khi thu hoạch Chỗ lúamọc dày sẽ được nhổ bớt để dặm vào chỗ thưa Loại ruộng thủy điền sẽ đượcgiữ làm ruộng mạ

Nghề đánh bắt cá nức ngọt trên dòng sông Hậu Giang khá phát triển Ngư dânChăm thường chia thành ba vụ, Việc sử dụng ngư cụ thùy thuộc vào con nước

và đối thượng chính của thời vụ:

 Vụ mùa mưa: từ tháng 4 đến tháng 5 âm lịch Đồng bào dùng chài rà, lưới baođánh bắt các loại cá chày,cá cóc, cá he( cá trắng ) và tôm

 Vụ nước đổ: từ tháng 6 đến tháng 8 là lúc mưa đều, mực nước to, là lúc cá vàosau trên các cánh đồng lúa xạ để đẻ Người dân dùng chài để đánh bắt cá

 Vụ màu từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau Đây là lúc nước đồng bắt đầu rút,cóthể theo dòng nước để đánh bât nhiều loại cá

Bên cạnh các ngư cụ đơn giản như: Nơm, câu, chỉa, còn có các loại chài, lướigiăng, lưới bao được dùng rất phổ biến

Nhờ có nghề cá trên ngư trường sông Hậu mà người Chăm ở đây có phần sungtúc Cá đánh được phần lớn là để bán,số còn lại để ăn hoặc làm các loại mắmdùng lâu dài

Hoạt động khai thác biển còn ảnh hưởng đến tín ngưỡng người dân trong vùng:Tục thờ Cá Ông, bà Chúa Đảo

II Thủ công nghiệp

Nghề dệt thổ cẩm là nghề mà bất cứ người phụ nữ Chăm nào cũng phải biết.Khoảng 10-12 tuổi, những thiếu nữ người Chăm đã được tập những thao tácđơn giản nhất của nghề dệt Thổ cẩm của người Chăm hiện nay khác trước rấtnhiều nhưng vẫn giữ được những hoa văn truyền thống Chất liệu chủ yếuđược sử dụng là tơ công nghiệp vá được nhuộm màu thủ công từ nước nấucủa cây rừng Nhuộm màu sợi, màu vải là bí quyết được lưu truyền nhiều đờinay trong cộng đồn cuả người Chăm ở An Giang Đông fbaof Chăm cũngkhéo léo sáng tạo đưa thổ cẩm lên thành sản phảm trang trí nội thất đẹp.

Tại Châu Đốc ( An Giang ), nghề dệt của đồng bào Chăm phát triển Sảnphẩm đã trở thành hàng hóa để mua bán trao đổi rộng rãi

Từ khi nguyên liệu gặp khó khăn đã ảnh hưởng đến nghề dệt của đồng bào.Trước kia nhiều gia điình người Chăm nguồn sống chính đã dựa vào nghề dệt.Ngày nay nghề dệt chỉ còn là nghề phụ bên cạnh các nghành sản xuất khác.Việc nâng cao đời sống đồng bào Chăm tại Châu Đốc ( An Giang ) bằng cáchkhôi phục và phát huy nghề dệt cổ tryền là một thuận lợi

2 Nghề làm gốm

Một trong những nghề phụ của đồng bào Chăm là làm gốm Sản phẩm gồmnhững đồ đựng, đồ dùng trong nhà bếp và dùng để xây tường Hoạt động nàychỉ thấy phụ nữ làm trên những bản cố định

Các loại đất sét lấy ở quanh nơi cư trú rồi ngâm lọc hết các sỏi Tùy theo loạisản phẩm mà đất sẽ được lọc kỹ Đối với loại để tự nấu như nồi, trã, trách đòi hỏi bề mặt gốm phải láng thì đất được lọc kỹ hơn Các loại hũ, ghè, vò,hỏa lò là những loại cần có bề dày, đất không cần lọc kỹ

 Điểm nổi bật là làm gốm không bàn xoay

 Đất sét lấy quanh ở nơi cư trú rồi ngâm và lọc bớt cát sỏi

 Chủ yếu là nung lộ thiên, thành phẩm có màu đỏ, nhiệt độ vàthời gian không đủ làm chín gốm

C VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG.

Sinh viên thực hiện : Quách Thị Mi

I Văn hóa vật chất

Nhà ở của người Chăm ở An Giang có cách tổ chức mặt bằng sinh hoạt cònphảng phất cái hình đồ sộ của nhà thang yơ ở Bình Thuận Riêng nhà ngườiChăm ở Châu Đốc ( An Giang ) : Khôn viên của nhà Chăm Châu Đốc khôngcòn nhiều nhà mà chỉ có nhà chính và nhà phụ kết hợp thnahf hình thước thợ.Chuồng trâu bò được làm xa nhà ở Nhà ở là nhà sàn, chân rất cao để đề phòngngập lụt Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt hoàn toàn khác với nhà ở BìnhThuận cũng như nhà ở của người Chăm ở An Giang

 Nhà ở của người Chăm ở An Giang:

Đó là kiến trúc nhà sàn làm bằng gỗ tốt mua từ Campuchia như: lim, căm xe,giáng hương, dầu Nhà sàn ở của người Chăm ở An Giang khá cao, sàn cáchmặt đất khoảng 3 m để đề phòng mùa nước ngập dâng cao Mặt bằng singhoạt: Nhà của người Chăm ở An Giang phổ biến là một tổ hợp: nhà chính( nhà trên ) và nhà phụ ( nhà bếp ) đều là nhà sàn

Kiểu nhà của đồng bào Chăm ở An Giang là tiêu biểu cho kiểu nhà của ngườiChăm nam bộ vùng đồng bằng sông Cửu Long,( sườn nhà của người Chăm

An Giang bao gồm 3 vì chính và 1 vì chái ở đầu hồi, là theo dạng khung chịulực, với kiến trúc “ nhà cột giữa” Tức cột giữa( cột cái) đặt thẳng từ mặt đấtlên nóc nhà đỡ lấy đòn dông Cột cái này nâng đỡ chủ lực chủ yếu của toàn bộ

vì kèo” Nhà có “ mái xuôi nóc dọc” tức quay ngang hình chữ A, hướng đòndông đâm thẳng ra đường Xung quanh nhà có vườn cây như nguời Việt và rất

ít nhà có hàng rào.Đặc biệt cửa sổ ở trên cao ngay mặt tiền nhà, có làm song,luôn đóng kín, khi

được mở ra thì biết con gái trong nhà đã có chồng Tùy theo chủ ý của chủnhân, ngôi nhà có thể có nhiều gian, lúc đó số lượng các vì kèo cũng phải tăngthêm Các vách bao, vách ngăn và sàn nhà được ghép từ nhiều tấm gỗ xẻ.Sàn nhà được bào nhẵn, ghép trừ những khoảng trống nhỏ( khoảng 1cm) đểlấy gió từ dưới lên và để vệ sinh thuận tiện Nét nổi bật ở ngôi nhà sàn làchính là cầu thang chính được đặt ở đầu hồi hướng ra mặt lộ, đầu đòn doogn

và cầu thang phụ phía sau nhà Số lượng các bậc thang được bố trí theo số lẻ,mà” tư duy số lẻ là nét đặc thù của văn hóa nông nghiệp trọng tĩnh PhươngNam” Cách bố trí cầu thang kiểu này giống với nhà ở của một số đồng bàoÊđê, Gia rai sống ở Tây nguyên Tính từ cầu thang chính phía ngoài vào,phòng đầu tiên là phòng khách kế tiếp là phòng ngủ và phòng sinh hoạt củaphụ nữ Người Chăm tiếp khách trên gian chính, không bố trí bàn ghế Gianngoài dùng để tiếp khách, cũng là gian dành cho đàn ông Khi có khách lànam giới tới nhà, phụ nữ lui xuông gian hậu Nếu khách nữ thì sẽ được mời rasau trò chuyện Ở gian trước là vị trí quan trọng nhất dùng để rửa và giữ xáckhi có người qua đời Nhà bếp của người Chăm An Giang được thiết kế nhỏhơn, vị trí đặt có thể ở phía sau, song song hoặc lệch đi một chút so với vị trínhà chính Nhà bếp thường có sàn nước để phụ nữ nấu nướng, giặt giũ, có lối

đi thông lên nhà trên, nhưng phụ nữ Chăm thường sử dụng cầu thang riêngcủa gian bếp để đi ra ngoài Phía dưới sàn nhà thường dùng để chăn nuôi hoặcdùng để khung dệt vào mùa khô Với cách bố trí đó cho thấy nét văn hóa đặcbiệt trong tập quán sinh hoạt và quan niệm tôn giáo của người Chăm “ thểhiện vai trò quang trọng của người đàn ông, cùng các quy định hạn chế hoạtđộng của người phụ nữ trong xã hội mà Hồi giáo giữ vai trò chi phối lớn lao”.Nhà người Chăm Hroi:

Về cấu trúc, nhà của người Chăm h’roi thường có hình dáng vuông, cân đối

và ổn định Hai mái có độ dốc lớn để chống mưa gió Nhà được trổ cửa sổ ở 2phía đầu hồi nhà

2 Trang phục.

Trang phục của người Chăm Nam bộ cũng rất độc đáo Vì cơ bản là theo đạohồi nên cả nam và nữ lễ phục thiên về màu trắng.Có thể thấy đặc điểm trangphục là lối tạo hình áo ( khá điển hình) là lối khoét cổ và can thân và nách từmột miếng vải khổ hẹp( hoặc an với áo dài) thẳng ở giữa là trung tâm áo cho

cả áo ngắn và áo dài Mặt khác có thể thấy ở đây duy nhất là tộc còn thấy namgiới mặc váy ở nước ta với lối mang trang phục và phong cách thẩm mỹriêng

Trang phục nam: Đàn ông quấn xà rông và đội mũ đạo hồi có thêu Trangphục cổ truyền là chiếc váy và quần

Trang phục nữ: về cơ bản phụ nữ Chăm thường đội khăn, hoặc phủ lên máitóc, hoặc cuốn gọn trên đầu Họ hoặc quấn theo lối chữ nhân hoặc với loạikhăn to quangftuwf đầu rồi phủ kín vai Đôi khi có mạng che mặt ( khănMatr’a)

3 Ẩm thực

Sinh viên thực hiện : Lò Thị Ước

Vì tận dụng môi trường tự nhiên, nên cơ cấu bữa ăn của người Chăm ở Nam

Bộ bộc lộ rất rõ dấu ấn của loại hình văn hóa gốc nông nghiệp Đó là thiên vềthực vật và thủy sản, lúa gạo đứng đầu bảng sau đó đến thủy sản và rau Đốivới đồng bào Chăm ở An Giang và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thì “

cá là món ăn được người Chăm ưa thích Cá được chế biến thành các món:bai pauh trong ( nấu canh thính), bai hoaloa ( cá nước nấu canh), cá nấumăng, cá hấp Món”R’ Cháh” là một loại súp nấu bằng thịt gà hoặc cá nấu vớirau đậu, thêm vị chua” Các món ăn của họ thường có hương vị của cari, hồi,quế

Người Chăm có món cari bò, dê, cừu, gà các loại thịt này không chiên trướckhi nấu như người Việt, họ nấu theo cách nấu của người Ấn Độ, cho nhiều ớt

cay và sử dụng nước cốt dừa làm chất béo, cari với cơm hoặc bún Qua ănuống, cho thấy tính tổng hợp trong lối ăn của người Chăm.

 Thức ăn hàng ngày là thịt cá, rau củ

Món ăn phổ biến là canh( canh măng nấu thịt gà, canh rauđắng, canh raurừng) món chua, món “pàipa ghênh” ( canh thính)

Món ăn độc đáo: Món “ tung lò mò”( lạp xường bò), món “gà bội” giống nhưcơm

 Mâm cơm của người Chăm dọn ra thường có các món như: cơm, cá nướng,rau sống, cari dê,

4 Phương tiện vận chuyển

Người Chăm thường sử dụng các loại xe thô sơ và dựa vào sức kéo của súcvật

II VĂN HÓA TINH THẦN CỦA NGƯỜI CHĂM NAM BỘ

Sinh viên thực hiện: Phạm Thị Thảo

1.Tôn giáo

 Chăm hồi giáo (Islam) hình thức tôn giáo chính của người Chăm nam bộ

 Hồi giáo mới du nhập vào Việt Nam vào thế kỉ XIV- XVI

 Những người hồi giáo ở miền nam Việt Nam là hồi giáo Chăm Islam, theo hồigiáo chính thống chỉ thờ thánh ala, không bị pha trộn với phong tục, tập quán,tín ngưỡng cũ và thường xuyên liên hệ với thế giới hồi giáo Campuchia

 Hồi giáo ở Mã Lai có ảnh hưởng lớn với cộng đồng người Chăm qua nhữngbài khuba soạn bằng tiếng Mã Lai, người Chăm cũng thường tìm sangMalaisia thu học giáo lí và tiếp nhận tư tưởng đạo hồi qua sự diễn dịch củangười hồi Mã Lai

 Về giáo lí: Tín đồ giáo Islam luôn giữ gìn nghiêm ngặt những quy định về giáo

lí, giáo luật của hồi giáo chính thống, thể hiện qua việc thực hành nghiêm túc

5 cốt đạo Hàng năm họ còn có nhiều ngày lễ khác nhau như: kỉ niệm ngàysinh của thiên sứ Mohammad,ngày Mohammad trở về thánh địa Mecca, thánh

lễ ngày thứ 6 hàng tuần, lễ trong tháng chay Ramadan, lễ hành hương vềthánh địa Mecca, lễ đón năm mới theo lịch hồi giáo

Cơ sở thánh đường : thánh đường của người Chăm Islam có dáng dấp của cácthánh đường Hồi giáo trên thế giới Nó tôn trọng những quy định về kiến trúccũng như cách bài trí bên trong Có 2 loại : thánh đường ( Mosqué) và tiểuthánh đường ( Surau) Thánh đường xây theo hướng đông-tây để khi quỳ lạytín đồ hướng về phía thánh địa Mecca Bên trong có hậu tẩm là nơi chức sắcImâm đứng hướng dẫn tín đồ làm lễ, có Minbar là nơi thầy Khotip giảng giáo

lí Bên góc thnahs đường có tháp cao để chức sắc kêu gọi tín đồ đến hành lễ.Tiểu thánh đường còn gọi là nhà nguyện và hội họp, hiện nay tại Việt Nam có

41 thánh đường Islam, tập trung nhiều nhất ở An Giang

 Anly: là người giúp việc cho Hankin về lĩnh vực xã hội

 Imâm: là người hướng dẫn tín đồ trong buổi lễ

 Khôtip là người giảng giải đạo lí trong buổi lễ ngày thứ 6 hàng tuần

 Tuân: là thầy dạy giáo lí cho tín đồ

Phần lớn chức sắc Islam có người thân ở nước ngoài, ít nhất một lần thựchiện nghĩa vụ thiêng liêng trong đời là hành hương về thánh địa Mecca và trởthành Hadji.

Những người theo đạo Islam ở Việt Nam thuộc phái safi dòng sunnit hiệnnay có khoảng 26.000 tín đồ và 288 chức Islam

- Việc thực hành đức tin tôn giáo đã tạo cho thánh đường trở thành trung tâmsinh hoạt của các palay hồi giáo đã dần dần xóa bỏ mọi ảnh hưởng của bà lamôn giáo và tín ngưỡng dân gian bản địa của dân tộc Chăm

- Người Chăm ở đây tin tưởng tuyệt đối vào thánh kinh Coran theo họ nó baohàm cả các nguyên tắc xã hội luật pháp và luân lý cộng đồng,

- Kinh Coran là thánh thư của hồi giáo được thiết lập gồm 30 phần , 114 chương,6.211 câu họ viết bằng tiếng Ả rập, theo hồi giáo kinh Coran là những lời giáohuấn của thượng đế

- Kinh Coran là tập hợp những lời thuyết đạo của Moohamce về sau dược biênsoạn chính thức

- Kinh Coran không chỉ đơn thuần là kinh sách tôn giáo mà còn có ý nghĩa vềtính pháp lý trong xã hội Có nhiều quy định về việc vệ sinh ăn ở, hôn nhâncách cư xử trong gia đình trong quan hệ xã hội, quan hệ mua bán tài chính ,chính trị , có cả tội ác và hình phạt , nó thể hiện quan hệ chặt chẽ giữa đạo vớiđời

- Do vậy họ đã xây dựng một hệ thống giáo dục chỉ phục vụ cho mục đích dạykinh Coran

Cuối ngày 30 tháng 8 , các chức sắc Hồi giado vào hẳn trong Thánh Đường

để dự khai lễ thánh Ramanda Kể từ đây , các chức sắc ở , sinh hoạt trongThánh Đường 1 tháng Mỗi ngày đêm họ cầu kinh 5 lần với những quy tắcchặt chẽ Trong vòng 1 tháng , có 4 ngày thứ 6 làm lễ cầu kinh , giảng kinh.Tục lệ trong tháng chay tịnh tháng Ramanda là : 15 ngày đầu tín đồ trong lànghoàn toàn không được phép sát sinh và cúng tổ tiên ở trong làng Đến ngàythứ 20 , người ta làm lễ Ôn Trũn , lễ vật là một mâm lễ mặn, song sau lễ này,tín đồ bên ngoài dâng gạo vào Thánh Đường với ý nghĩa hành hương đếnthánh địa Lamecca, bố thí người nghèo

Đến đêm thứ 30, thân nhân các chức sắc hồi giáo đem phần gạo ở thnahsđường về nhà nấu cơm để rạng sáng hôm sau dâng lên Thánh Đường, phầncòn lại mời tất cả mọi người trong làng cùng đến ăn Thực phẩm cótrứng,muối mè

Sáng ngày thứ 31 này, tại thánh đường toàn thể các chức sắc,tu sĩ và tín đồtrong cả làng làm lễ kết thúc tháng lễ ramanda, họ đọc kinh cầu an cho mọingười Sau đó họ trở về gia đình mình mở đầu cho 1 năm mới sau tháng chaytịnh ramanda

Lễ hội ramanda của cộng đồng người Chăm hồi giáo, tương tự ngày tếtnguyên đán của người Kinh, nên có nhiều người gọi là tết Nhân dịp này, mọingười đều phấn khởi, cùng nhau cầu nguyện cho mọi người bình yeeun, xómlàng thanh tịnh, ai cũng lấy tình yêu thương để đối xử với nhau

b.Tết xả chay

Ngày cuối tháng ramanda, cộng đồng người Chăm hân hoan bước vào ngàyhội “ rona pittak” ( mãn chay), mọi người mở tiệc cùng nhau ăn uống thoảimái

Để ăn mừng sự nghiêm cẩn thi hành chu toàn luật đạo và cũng nhằm kỉ niệmngày thánh Muhamad vâng lệnh đức thánh Allah thiêng liêng truyền chuyển

xuống trần gian Kinh Coran, cộng đồng người Chăm hồi giáo không thểkhông mở tiệc liên hoan ngay tại nhà, hoặc tại các tiểu thánh đường ở thônxóm Tiệc tùng khá thịnh soạn, thường là những món bánh truyền thống như:nằm-prăng, ha-pum, pây-kgah, cha đoll, pây-nung và nhất là loại bánh din-pà-gòn làm bằng nếp như nước cốt dừa, dồn đầy vào ống tre tươi, đem đốt lêncho chín rất béo, thơm ngon lạ thườn Còn có tiệc mặn thì không thể thiếu cácmón carri, cà púa hay tung lò mò nhưng không được uống rượu bia hoặc bất

cứ loại nước uống nào có men gây sa Tuy nhiên không vì thế mà mất vui, bởiđây là dịp gia ddingf được đoàn tụ, bà con chòm xóm thăm hỏi chúc mừng vànói với phật ý nhau Suốt 1 tháng khép mình theo luật đạo, tự tiết chế để “ didưỡng tinh thần”, bà con được phép trở lại trạng thái sinh hoạt thường ngàykhi trời vừa sụp tối của ngày ấy

c.Lễ suck yương( kinh hội)

 Thời gian tổ chức trong 1 ngày, 3 năm 1 lần vào tháng 11 hoặc tháng 12 theohồi lịch

 Được luân phiên giữa các thánh đường vào ngày thứ 6

 Các tu sĩ đều có 1 mâm lễ cúng tại thánh đường

D VĂN HÓA DÂN GIAN

1.Ngôn ngữ

 Tiếng Chăm thuộc ngưc hệ Mã Lai đa đảo.

 Trong phạm vi khu vực, vốn từ cơ bản của người Chăm đa phần giống vớitiếng Malaysia, Indonesia, brunei, Ở trong nước, tiếng Chăm cùng ngữ hệvới tiếng Êđê, Giarai, Churu

 Trong quá trình lịch sử, Champa tiệp nhận nền văn hóa Ấn Độ, sau đó làhồi giáo, cùng với 2 nền văn hóa lớn này là Phạn ngữ lẫn lộn ngôn ngữthuộc văn hóa Hồi giáo du nhập vào văn chương chữ nghĩa Chăm

3 Nghệ thuật ca múa dân gian

Âm nhạc: có vai trò rất quan trọng trong đời sống tâm linh của người Chăm

 Âm nhạc luôn gắn chặt với múa trong các nghi lễ dân gian và nghi lễ tôngiáo

 Truớc đây âm nhạc và múa đều mang nặng tính thiêng, chỉ phục vụ nghi lễ,không sử dụng làm chức năng vui chơi, giải trí có tính trần tục

 Bộ dây có đàn ka nhi( nhị mu rùa) đàn chăm pi.

 Bộ hơi có kền saranai, tù và bằng sừng trâu, khèn bầu, sáo

5 Điệu múa Chăm

 Những phong cách múa truyền thống của người Chăm còn thể hiện ở cácmảng điêu khắc như: Vũ Nưc Trà Kiêu, apsara và các tượng thần Ấn Độgiáo như Siva, Uma, Brahma,Visnu

 Ngoài những điệu múa thiêng, người Chăm còn có những điệu múa sinhhoạt, hội hè:

- Múa quạt là điệu múa phổ thông nhất mà bất cứ thiếu nữ hay phụ nữ Chămnào cũng biết

- Múa Chăm luôn đi đôi với âm nhạc, tên các tiết điệu trống đồng thời cũng

là tên các điệu múa

E TỔ CHỨC XÃ HỘI

Sinh viên thực hiện : Ngô Thị Hằng

 Xã hội: “Palay” là đơn vị cư trú tiêu biểu

Palay Chăm( làng Chăm) thường định cư trên những vùng gò đất cao, xungquanh là ruộng lúa và nương rẫy Mỗi palay có khoảng từ 300-400 hộ giađình, tập hợp bởi nhiều tộc họ sinh sống với nhau Các khuôn viên nhà ởđược bố trí theo hướng bắc-nam

Trong mỗi palay Chăm đều có 1 đền thờ thần( sang pô yeang) và ở đầulàng có nhà làng( sang palay) Cách palay không xa thường có 1 nghĩađịa( kút, ghôr) Mỗi palay Chăm đều có đơn vị quản lí hành chính thôn.Tôn giáo đã đóng vai trò quan trọng trong, chi phối đời sống của đồng bàochăm Tiêu chuẩn tôn giáo vốn đã được chọn để gọi các thành phần trongcộng đồng chăm Ý thức tự giác dân tộc của người Chăm rất cao, xong ýthức về cộng đồng tôn giáo cũng rất rõ Bộ mặt xã hội vì thế chịu ảnh