Câu 1. Vai trò của Nguyễn Ái Quốc Gợi ý trả lời Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn+ Ngày 561911 Người rời Sài Gòn ra đi tìm đường cứu nước Khác với các bậc tiền bối, Người sang các nước phương Tây: Pháp, Mỹ, Anh và nhiều nước ở châu Phi, châu Mỹ Latinh với mục đích tìm hiểu thực chất đằng sau tư tưởng Tự do Bình đẳng Bác ái là gì, tìm hiểu rõ hơn về nước Pháp, nước đang thống trị mình.Người tìm hiểu kĩ các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, người khẳng định con đường cách mạng tư sản không thể đưa lại độc lập và hạnh phúc thực sự cho nhân dân các nước nói chung, nhân dân việt nam nói riêng. Nguyễn Ái Quốc đặc biệt quan tâm tìm hiểu cách mạng Tháng 10 Nga, người rút ra kết luận “trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc, tự do bình đẳng thật”+ Tháng 71920, Người được đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin đăng trên báo Nhân đạo ngày 16 và 1771920. Những luận điểm cách mạng của Lênin đã giải đáp những vấn đề cơ bản và chỉ dẫn hướng phát triển của sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc mà Người tìm kiếm suốt gần mười năm. Luận cương của Lênin đã có ảnh hưởng quyết định đến lập trường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc. Người hoàn toàn tin theo Lênin và tán thành Quốc tế cộng sản. + Từ ngày 25 30121920, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp họp tại thành phố Tua với tư cách đại biểu Đông Dương. Tại Đại hội này Người bỏ phiếu tán thành Đảng gia nhập Quốc tế thứ ba (Quốc tế Cộng sản do Lênin thành lập). Sự kiện này đánh dấu bước chuyển biến quyết định trong tư tưởng và lập trường chính trị của Nguyễn Ái Quốc, từ lập trường yêu nước chuyển sang lập trường cộng sản. Chuẩn bị các tiền đề cho việc thành lập Đảng: Tư tưởng
Trang 1Câu 1 Vai trò của Nguyễn Ái Quốc
Gợi ý trả lời
- Tìm ra con đường cứu nước đúng đắn
+ Ngày 5/6/1911 Người rời Sài Gòn ra đi tìm đường cứu nước
Khác với các bậc tiền bối, Người sang các nước phương Tây: Pháp, Mỹ, Anh và nhiềunước ở châu Phi, châu Mỹ Latinh với mục đích tìm hiểu thực chất đằng sau tư tưởng "Tự do -Bình đẳng - Bác ái" là gì, tìm hiểu rõ hơn về nước Pháp, nước đang thống trị mình
Người tìm hiểu kĩ các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, người khẳng định con đườngcách mạng tư sản không thể đưa lại độc lập và hạnh phúc thực sự cho nhân dân các nước nóichung, nhân dân việt nam nói riêng Nguyễn Ái Quốc đặc biệt quan tâm tìm hiểu cách mạngTháng 10 Nga, người rút ra kết luận “trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng Nga đã thànhcông, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc, tự do bình đẳngthật”
+ Tháng 7/1920, Người được đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin đăng trên báo Nhân đạo ngày 16 và 17/7/1920
Những luận điểm cách mạng của Lênin đã giải đáp những vấn đề cơ bản và chỉ dẫn hướngphát triển của sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc mà Người tìm kiếm suốt gần mười năm.Luận cương của Lênin đã có ảnh hưởng quyết định đến lập trường cứu nước của Nguyễn ÁiQuốc Người hoàn toàn tin theo Lênin và tán thành Quốc tế cộng sản
+ Từ ngày 25 - 30/12/1920, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hộiPháp họp tại thành phố Tua với tư cách đại biểu Đông Dương Tại Đại hội này Người bỏ phiếután thành Đảng gia nhập Quốc tế thứ ba (Quốc tế Cộng sản do Lênin thành lập) Sự kiện nàyđánh dấu bước chuyển biến quyết định trong tư tưởng và lập trường chính trị của Nguyễn ÁiQuốc, từ lập trường yêu nước chuyển sang lập trường cộng sản
- Chuẩn bị các tiền đề cho việc thành lập Đảng:
Trang 2phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị những điều kiện cần thiết đểthành lập Đảng Cộng sản ở Việt Nam
+ Tháng 7/1921 Nguyễn Ái Quốc cùng những nhà cách mạng các nước thuộc địa Phápthành lập Hội Liên hiệp thuộc địa ra báo Người cùng khổ (1922), thông qua đó truyền bá lý luậncủa chủ nghĩa Mác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước
Ngoài viết bài trên báo Người cùng khổ, Nguyễn Ái Quốc còn tham gia viết nhiều bài chocác báo Nhân Đạo, Đời sống công nhân, bản tin Thư tín quốc tế, Tạp chí Cộng sản Và đặc biệt
là tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp (xuất bản năm 1925) Nội dung chủ yếu của tác phẩm
là tố cáo sự tàn bạo của bọn thực dân, sự cùng khổ của nhân dân lao động, từ đó chỉ ra conđường duy nhất để thoát khỏi sự khổ nhục là theo Cách mạng Tháng Mười Nga
=> Bản án chế độ thực dân Pháp và những tài liệu khác được bí mật chuyển tới thanh niênyêu nước Việt Nam bấy giờ làm chuyển hướng tư duy cả một thế hệ yêu nước theo con đườngcách mạng tiên tiến nhất, khoa học nhất
Về tổ chức:
+ Tháng 11/1924 Nguyễn Ái Quốc từ Liên Xô về Quảng Châu (Trung Quốc) - nơi có rất
đông người Việt Nam yêu nước hoạt động - để xúc tiến các công việc tổ chức thành lập chínhđảng Mác xít
Nguyễn Ái Quốc cùng với các nhà lãnh đạo cách mạng Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ,Thái Lan, Inđônêxia, Malaixia… thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á - Đông(Người làm Bí thư)
+ Tháng 6/1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và ra tờbáo Thanh niên - cơ quan tuyên truyền của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, mở các lớphuấn luyện, đào tạo cán bộ - đây chính là sự chuẩn bị quan trọng về tổ chức để tiến tới thành lậpchính đảng của giai cấp vô sản ở Việt Nam Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là tổ chức tiềnthân của Đảng có vai trò quan trọng về truyền bá tư tưởng lý luận, rèn luyện, phát triển tổ chức,đào tạo cán bộ
+ Từ năm 1925 - 1927 Nguyễn Ái Quốc đã mở nhiều lớp huấn luyện chính trị tại QuảngChâu, đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam Nhiều cán bộ đã được huấn luyện, đào tạo, trở
về nước xây dựng và phát triển phong trào Trong số các cán bộ được đào tạo tại Quảng Châu cónhiều đồng chí được chọn đi học tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Liên
Trang 3Xô như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập…, một số được cử đi học quân sự tại TrườngHoàng Phố (Trung Quốc)
- Bác là người chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản.
+ Cuối năm 1929, ba tổ chức cộng sản là : Đông dương cộng sản đảng, An nam cộng sảnĐảng và Đông dương cộng sản liên đoàn lần lượt ra đời, khẳng định sự phát triển quan trọng củaphong trào cách mạng Việt Nam và ưu thế của hệ tư tưởng cộng sản trong phong trào dân tộc.Tuy nhiên, trong một nước cùng một lúc tồn tại ba tổ chức cộng sản sẽ không tránh khỏi sự phântán về lực lượng và tổ chức, không thể thống nhất về tư tưởng và hành động Yêu cầu phải cómột Đảng thống nhất, khắc phục sự phân tán và chia rẽ về tổ chức đó là nhiệm vụ cấp thiết củacách mạng Việt Nam lúc bấy giờ
+ Trước tình hình đó, ngày 27/10/1929 Quốc tế cộng sản đã gửi thư cho những người Cộngsản Đông Dương nêu rõ nhiệm vụ quan trọng và cấp bách là thành lập một Đảng Cộng sản duynhất ở Đông Dương
+ Trước yêu cầu cấp bách của phong trào cách mạng trong nước, với tư cách là phái viêncủa Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc từ Thái Lan đến Hương Cảng (Trung Quốc) vào cuốinăm 1929, triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đi đến thành lập một chính đảng duynhất - Đảng Cộng sản Việt Nam
- Bác là người viết Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Các văn kiện được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam như: Chánhcương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình tóm tắt của Đảng do Nguyễn ÁiQuốc soạn thảo, hợp thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 4Câu 2: Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng? Ý nghĩa sự ra đời của Đảng và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
- Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên
Các văn kiện được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn ÁiQuốc soạn thảo như: Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình tómtắt của Đảng hợp thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Cương lĩnh đãxác định các vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam:
+ Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là: “tư sản dân quyền cách mạng
và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản
Như vậy là ngay từ năm 1930 Bác đã xác định cách mạng VN sẽ trải quan hai giai đoạn:cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa
+ Nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng:
-> Về chính trị: Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến; làm cho nước ViệtNam được hoàn toàn độc lập; lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông
Trong hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, Cương lĩnh nhấn mạnh nhiệm vụ dân tộc, điềunày hoàn toàn đúng đắn phù hợp với thực tiễn VN là nước thuộc địa nửa phong kiến, mâu thuẫn
cơ bản nhất là mâu thuẫn dân tộc
-> Về kinh tế: Thủ tiêu hết các thứ quốc trái; tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn (như côngnghiệp, vận tải, ngân hàng.v.v.) của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho Chính phủ côngnông binh quản lý; tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làm của công chia chodân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mang công nghiệp và nông nghiệp; thi hànhluật ngày làm 8 giờ
-> Về văn hoá - xã hội: Dân chúng được tự do tổ chức; nam nữ binh quyền, v.v; phổthông giáo dục theo công nông hoá
+ Về lực lượng cách mạng: Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải
dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng, đánh đổ bọn đại địa chủ và phong kiến; phảilàm cho các đoàn thể thợ thuyền và dây cày (công hội, hợp tác xã) khỏi ở dưới quyền lực và ảnhhưởng của bọn tư bản quốc gia; phải hết sức liên lạc với tiêu tư sản, trí thức, trung nông, Thanhniên, Tân Việt, v.v để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ
và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứngtrung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như Đảng lập hiến v.v.) thì phải đánh đổ
Trang 5 Việc xác định lực lượng cách mạng này thể hiện rõ tinh thần đại đoàn kết dân tộc,Bác đã thấy được sự phân hóa, tinh thần cách mạng của từng giai cấp, tầng lớp, từ đóxây dựng được một liên minh giai cấp rộng rãi.
+ Về lãnh đạo cách mạng: Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình,phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng; trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rấtcẩn thận, không khi nào nhượng bộ một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào con đường thoảhiệp
+ Về quan hệ của cách mạng Việt Nam với phong trào cách mạng thế giới: Cách mạng Việt
Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, phải thực hành liên lạc với các dân tộc bị áp bức và giaicấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp
- Ý nghĩa lịch sử của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam:
+ Nội dung cơ bản của Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã giải đáp đúng yêu cầu kháchquan của xã hội Việt Nam dưới chế độ thuộc địa nửa phong kiến, giải quyết đúng hai mâu thuẫn
cơ bản Nó vạch ra rõ mục tiêu của cách mạng, chỉ đúng kẻ thù, lực lượng cách mạng, bộ thammưu lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp
+ Cương lĩnh đã phát triển lý luận cách mạng thuộc địa trên một số vấn đề cơ bản Đó làkết quả vận dụng sáng tạo lý luận Mác – Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam Tư tưởngbao trùm là kết hợp vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp một cách biện chứng, đặt đúng tầm quantrọng của yếu tố dân tộc trong cách mạng dân tộc
+ Đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân được xác định đúng đắn ngay từ khiĐảng mới thành lập, vừa soi sáng con đường đấu tranh giành chính quyền của nhân dân ViệtNam, vừa là nền tảng để bổ sung, phát triển về sau
Ý nghĩa của sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự kết hợp của ba nhân tố: chủ nghĩa Mác leenin,phong trào công nhân và phong trào yêu nước
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của cách mạngViệt Nam
- Trước hết, Đảng ra đời là một bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam, sự ra
đời của Đảng đã chấm dứt tình trạng khủng hoảng về đường lối, lãnh đạo cách mạng ở Việt Namđầu thế kỉ XX
Trang 6- Thứ hai, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời chứng tỏ giai cấp vô sản Việt Nam đã trưởng
thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam
- Thứ ba, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời làm cho cách mạng Việt Nam trở thành một bộ
phận khăng khít của cách mạng thế giới, đã tranh thủ được sự ủng hộ to lớn của cách mạng thếgiới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại làm nên những thắng lợi vẻ vang Đồngthời cách mạng Việt Nam cũng góp phần tích cực vào sự nghiệp đấu tranh chung của nhân dânthế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Câu 4: Hoàn cảnh lịch sử, chủ trương và nhận thức mới của Đảng trong thời kì vận động dân chủ Đông Dương (1936-1939 )?
Trả lời:
- Tình hình thế giới;
+ Khủng hoảng kinh tế trong những năm 1929-1933 ở các nước tư bản làm cho mâuthuẫn nội tại của chủ nghĩa tư bản ngày càng gay gắt và phong trào cách mạng của quầnchúng dâng cao
+ Chủ nghĩa phát xít đã xuất hiện và thắng thế ở một số nơi ,hình thành trục phát xít Đức– Ý – Nhật, ráo riết chuẩn bị chiến tranh để chia lại thị trường thế giới, tiêu diệt Liên Xô,nhằm hy vọng đẩy lùi phong trào cách mạng vô sản đang phát triển mạnh mẽ, dẫn đếnnguy cơ xảy ra chiến tranh thế giới thứ 2
+ Trước tình hình đó, ĐH lần thứ VII của QTCS họp tại Matxcova tháng 7-1935 dưới sựchủ trì của Đimitơrop Đại hội xác định:
Kẻ thù nguy hiểm trước mắt của giai cấp vô sản và nhân dân lao động thế giới làchủ nghĩa phát xít
Nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thế giới lúc này
là đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến tranh, bảo vệ dân chủ và hòabình
Trang 7Để thực hiện được nhiệm vụ cấp bách đó, các đảng cộng sản và nhân dân các nước trênthế giới phải thống nhất hàng ngũ của mình, lập mặt trận nhân dân rộng rãi chống phát xít
và chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, hòa bình và cải thiện đời sống
Đối với các nước thuộc địa và nửa thuộc địa, Đại hội chỉ rõ vấn đề thành lập mặt trậnthống nhất chống đế quốc có tầm quan trọng đặc biệt
Vào năm 1936, Mặt trận nhân dân Pháp giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển
cử, thành lập chính phủ mặt trận nhân dân Pháp với nòng cốt là Đảng cộng sảnPháp
- Chủ trương và nhận thức mới của Đảng:
Trước tình hình đó,dưới sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đại hội VII Quốc
tế Cộng sản, trong những năm 1936-1939, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sảnĐông Dương đã họp Hội nghị lần thứ hai (tháng 7/1936), lần thứ ba( tháng 3/1937), lầnthứ tư (tháng 9/1937) và lần thứ năm ( tháng 3/1938) đề ra những chủ trương mới vềchính trị,tổ chức và các hình thức đấu tranh phù hợp với tình hình cách mạng nước ta
+ Chủ trương của Đảng là đấu tranh đòi quyền tự do dân chủ, dân sinh
Mục tiêu: ban chấp hành Trung ương đã xác định cách mạng vẫn là “ Cáchmạng tư sản dân quyền - phản đế và điền địa, lập chính quyền công nông bằnghình thức Xô viết, để dự bị điều kiện đi tới cách mạng xã hội chủ nghĩa”,
nhưng yêu cầu cấp thiết trước mắt của nhân dân ta lúc này là tự do,dân chủ,cái thiện cuộc sống
Về kẻ thù của cách mạng:
Kẻ thù trước mắt nguy hại nhất cử nhân dân Đông Dương cần tập trung đánh đổ làbọn phản động thuộc địa và bè lũ tay sai của chúng
Trang 8=> Đây là kết quả của việc vận dụng đường lối mà Quốc tế cộng sản đã đề ratại Đại hội VII( xác định kẻ thù nguy hiểm trước mắt của công nhân và nhân dânthế giới là chủ nghĩa phát xít Đồng thời nó cũng phù hợp với hoàn cảnh Mặt trậnNhân Dân Pháp lên nắm quyền đã thực thi nhiều chính sách có lợi đối với thuộc địatrong đó có Đông Dương)
Về nhiệm vụ trước mắt của cách mạng:
Chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống bon phản động thuộc địa
và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình
=> Nhiệm vụ này xuất phát từ hoàn cảnh trong nước và hoàn cảnh quốc tế
Ở trên thế giới, phát xít đang dần được hình thành và đe dọa đến nền hòa bình và
an ninh thế giới Trong các nước vẫn đề dân chủ đặt ra cấp bách và ta có điềukiện để giải quyết nó
Về đoàn kết quốc tế:
Phải đoàn kết chặt chẽ với giai cấp công nhân và Đảng Cộng sản Pháp, “ủng hộ Mặt trận nhân dân Pháp”, phải đề ra khẩu hiệu “ Ủng hộ Chính phủ Mặttrận nhân dân Pháp” để chống lại kẻ thù chung là bọn phát xít ở Pháp và bọnphản động thuộc địa ở Đông Dương
Về hình thức tổ chức và biện pháp đấu tranh:
Chuyển từ hình thức tổ chức bí mật không hợp pháp sang các hình thức tổchức và đấu tranh công khai và nửa công khai, hợp pháp và nửa hợp pháp nhằmlàm cho Đảng mở rộng quan hệ với quần chúng, giáo dục, tổ chức và lãnh đạoquần chúng đấu tranh bằng các hình thức và khẩu hiệu thích hợp
Về lực lượng :
Theo chỉ thị chung của Quốc tế Cộng sản, Ban chấp hành Trung ương quyếtđịnh thành lập Mặt trận Nhân Dân phản đế ( 1936) : gồm các giai cấp,đảng phái,tôngiáo với nòng cốt là liên minh công nông Sau được đổi thành Mặt trận Dân ChủĐông Dương ( 1938)
=> Sự ra đời của tổ chức này đã tập hợp đông đảo các lực lượng làm cho cuộcchiến đấu của nhân dân ta có thêm sức mạnh
Trang 9- Nhận thức mới của Đảng về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ:
+ Trong văn kiện Chung quanh vấn đề chiến sách mới công bố tháng 10-1936, Đảng đã
nêu một quan điểm mới:
“ Cuộc dân tộc giải phóng không nhất định phải kết chặt với cuộc cách mạngđiền địa Nghĩa là không thể nói rằng: muốn đánh đổ đế quốc cần phải phát triểncách mạng điền địa, muốn giải quyết vấn đề điền địa thì cần phải đánh đổ đếquốc Lý thuyết ấy có chỗ không xác đáng”
Vì rằng, nếu nhiệm vụ chống đế quốc là cần kíp cho lúc hiện thời, còn vấn đề giảiquyết điền địa tuy quan trọng nhưng chưa phải trực tiếp bắt buộc tì có thể trước tập tringđánh đổ đế quốc rồi sau mới giải quyết vấn đề điền địa
Nhưng cũng có khi vấn đề điền địa và phản đế phải liên tiếp giải quyết, vấn đề nàygiúp cho vấn đề kia làm xong mục đích của cuộc vận động
“ Nói tóm lại, nếu phát triển cuộc đấu tranh đấu chia đất mà ngăn trở cuộc tranhđấu phản đế thì phải lựa chọn vấn đề nào quan trọng hơn giải quyết trước Nghĩa
là chọn địch nhân chính, nguy hiểm nhất, đẻ tập trung lực lượng của một dân tộc
mà đánh cho được toàn thắng.”
Đây là nhận thức mới của Ban Chấp hành Trung ương, nó phù hợp với tinh thần trongCương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng và bước đầu khắc phục những hạn chế củaLuận cương chính trị tháng 10-1930
- Ý nghĩa
+ Chủ trương mới của Đảng đã giải quyết đúng đắn mối quan hệ
Giữa mục tiêu chiến lược và mục tiêu cụ thể, trước mắt của cách mạng
Giữa liên minh công nông và mặt trận đoàn kết dân tộc rộng rãi,
Giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp
Giữa phong trào cách mạng Đông Dương và phong trào cách mạng ở Pháp vàtrên thế giới
Trang 10+ Là thời kì đánh dấu bước trưởng thành của Đảng về chính trị và tư tưởng, thể hiện bảnlĩnh và tinh thần độc lập tự chủ, sáng tạo của Đảng, mở ra một cao trào mới trong cảnước.
Câu 5: Hoàn cảnh lịch sử và nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng từ năm 1939 đến năm 1945?
* Hoàn cảnh lịch sử
- Hoàn cảnh quốc tế:
+ 1-9-1939: chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ Pháp tham chiến CP Pháp đàn áp lực lượngdân chủ ở trong nước và phong trào CM ở thuộc địa Mặt trận Nhân dân Pháp tan vỡ Đảng cộng sản (ĐCS) Pháp bị đặt ra ngoài vòng pháp luật
+ 6-1940: Đức tấn công Pháp, Pháp đầu hàng Đức
+ 22-06-1941: Đức tấn công Liên Xô
=> Cuộc chiến tranh giữa các nước đế quốc chuyển thành cuộc chiến tranh giữa lực lượng dân chủ ( Liên Xô) và phátxít ( Đức)
- Hoàn cảnh trong nước:
+ Chiến tranh thế giới thứ 2 đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến Việt Nam và Đông Dương
+ 28-09-1939, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định cấm tuyên truyền Cộng sản (CS), cấm lưu hành, tàng trữ tài liệu CS, đặt ĐCS Đông Dương ra ngoài vòng pháp luật, giải tán các hội hữu ái, đóng cửa các tờ báo, nhà xuất bản
=> Nhằm gây cản trở cho việc tăng cường công tác chuẩn bị tổng khởi nghĩa dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản của ta Ngăn chặn sự phát triển lớn mạnh của ĐCS
+ Pháp thi hành chính sách thời chiến trắng trợn ở VN, Đông Dương, phát-xít hóa bộ máy thống trị, thẳng tay đàn áp cách mạng, ra sức vơ vét sức người sức của cho chiến tranh…
=> Tăng thêm lòng căm phẫn của dân tộc ta với bọn cướp nước
+ 22-09-1940, Phát-xít Nhật tiến vào Lạng Sơn, đổ bộ vào Hải Phòng
+ 23-09-1940, Pháp đầu hàng Nhật
=> Nhân dân ta 1 cổ 2 tròng áp bức Pháp – Nhật Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc, phát xítPháp – Nhật vô cùng gay gắt
* Nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược
Chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược được từng bước hoàn chỉnh qua 3 hội nghị: hội nghị lần 6 (11/1939), lần 7 (11/1940), lần 8 (5-1941) Trên cơ sở nhận định khả năng diễn
Trang 11biến của chiến tranh thế giới thứ 2 và căn cứ vào tình hình cụ thể trong nước, Ban chấp hành trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:
- Một là, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu:
+ Mâu thuẫn chủ yếu cấp bách: là mâu thuẫn giữa dân tộc và bọn đế quốc, phát-xít Pháp – Nhật vì nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc thì sẽ không thể giải quyết được vấn đề giai cấp
+ Để tập trung cho nhiệm vụ này , Đảng ta quyết định tạm gác khẩu hiệu “ Đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng “tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian cho dân cày nghèo”, “ chia lại ruộng đất công cho công bằng và giảm tô, tức”,
- Hai là, quyết định thành lập mặt trận Việt Minh để đoàn kết, tập hợp lực lượng cách
mạng nhằm mục tiêu giải phóng dân tộc
+ Quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh gọi tắt là Mặt trận Việt Minhthay cho Mặt trận thống nhất các dân tộc phản đế Đông Dương Mặt trận Việt Minh được hình thành với một số đặc điểm: Chỉ hoạt động trong phạm vi dân tộc Việt Nam, có cương lĩnh hành động rõ ràng, có cờ đỏ sao vàng, tổ chức hoạt động một cách chặt chẽ
+ Đổi tên các hội phản đế thành hội cứu quốc ( công nhân cứu quốc, nông dân cứu quốc, thanh niên cứu quốc, …),
=> Thể hiện sự tập trung cho nhiệm vụ hàng đầu: giải phóng dân tộc Thu hút mọi tầng lớp, lứa tuổi đoàn kết cứu tổ quốc, giống nòi
- Ba là, quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang: Đây là nhiệm vụ trung tâm
của Đảng và nhân dân ta
+ Ra sức phát triển lực lượng cách mạng: lực lượng chính trị, vũ trang
+ Xúc tiến xây dựng căn cứ địa cách mạng
+ Duy trì lực lượng vũ trang Bắc Sơn, chủ trương thành lập những đội du kích hoạt động phân tán
+ BCH trung ương xác định phương châm và hình thái khởi nghĩa: chuẩn bị lực lượng sẵn sàng để chờ thời cơ đến mà đánh lại quân thù, tiến hành khởi nghĩa từng phần thắng lợi mở đường cho cuộc tổng khởi nghĩa to lớn
+ Chú trọng công tác xây dựng Đảng, đào tạo cán bộ, đẩy mạnh công tác vận động quần chúng
Trang 12* Ý nghĩa
- Về mặt lý luận: Hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục
tiêu hàng đầu: độc lập dân tộc, đề ra nhiều chủ trương đúng đắn
- Về thực tiễn: Giương cao lá cờ giải phóng dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên
hang đầu, tập hợp rộng rãi người VN yêu nước trong mặt trận Việt Minh, xây dựng lực lượng thông qua việc thành lập VN giải phóng quân
=> Là ngọn cờ dẫn đường cho nhân dân ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lậ cho dân tộc và tự do cho nhân dân
=> Cổ vũ và thúc đẩy mạnh mẽ phong trào cách mạng quần chúng vùng lên đấu tranh giành chính quyền
Câu 6: NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI, Ý NGHĨA LỊCH SỬ, NHỮNG BÀI HỌC KINH
NGHIỆM CHỦ YẾU CỦA CM THÁNG 8 NĂM 1945.
1 Nguyên nhân thắng lợi:
Gồm hai nguyên nhân:
Khách quan
Chủ quan
Khách quan:
Cách mạng tháng 8 nổ ra trong bối cảnh quốc tế thuận lợi Kẻ thù trực tiếp của nhân dân
ta là phát xít Nhật đã bị Liên Xô và lực lượng dân chủ trên thế giới đánh bại Bọn phát xít nhật ởĐông Dương và bè lũ tay sai tan rã Đảng ta đã chớp thời cơ đó phát động toàn dân nổi dậy tổngkhởi nghĩa dành thắng lợi nhanh chóng
Chủ quan:
- Cách mạng tháng 8 là kết quả tổng hợp 15 năm đấu tranh gian khổ của toàn dân ta dưới
sự lãnh đạo của Đảng, đã được rèn luyện qua ba cao trào cánh mạng rộng: 30-31,36-39,39-45.Quần chúng Cách mạng đã được tổ chức, lãnh đạo và rèn luyện bằng thực tiễn đấu tranh đã trởthành lực lượng chính trị hùng hậu, có lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt
- Cách mạng tháng 8 thành công là do Đảng ta đã chuẩn bị được lực lượng vĩ đại của toàndân đoàn kết trong mặt trận Việt Minh, dựa trên cơ sở liên minh công nông, dưới sự lãnh đạo củađảng
- Đảng ta là người tổ chức lãnh đạo cuộc cánh mạng tháng 8 Đảng có đường lối cáchmạng đúng đắn, dày dặn kinh nghiệm đấu tranh, đoàn kết, thống nhất, nắm đúng thời cơ, chỉ đạokiên quyết, khôn khéo, biết tạo nên sức mạnh tổng hợp để áp đảo kẻ thù và quyết tâm lãnh đạoquân chúng nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền
2 Ý nghĩa lịch sử:
Quốc tế
Dân tộc
Quốc tế:
Trang 13Cách mạng tháng 8 thắng lợi đã chọc thủng một khaai quan trọng trong hệ thống thuộcđịa của chủ nghĩa đế quốc, góp phần làm suy sụp và tan rã chủ nghĩa thực dân cũ.
Với thắng lợi của Cách mạng tháng 8 Đảng và nhân dân ta đã góp phần làm phong phúthêm kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lenin, cung cấp thêm nhiều kinh nghiệm quý báu chophong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và giành chính quyền tự chủ
Cánh mạng tháng 8 giành thắng lợi đã cổ vũ mạnh mẽ nhân dân các nước thuộc địa vànửa thuộc địa đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân giành độc lập tự do
Dân tộc.
Thắng lơi của Cách mạng tháng 8 đã đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp tronggần một thế kỉ, lật nhào chế độ quân chủ mấy nghìn năm và ách thông trị của phát xít Nhật, lậpnên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á
Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành người dân của một nước độc lập, tựdo,làm chủ vận mệnh của mình
Thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng 8 đã đánh dấu một bước phát triển nhảy vọt của lịch
sử dân tộc Việt Nam, đưa dân tộc ta bước vào một kỉ nguyên mới: Kỉ nguyên độc lập tự do vàchủ nghĩa xã hội
3 Bài học kinh nghiệm.
Một là: Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ chống đế quốc
và chống phong kiến
Trong cách mạng dân tộc dân chủ, Đảng ta đã xác định nhiệm vụ chống đế quốc và nhiệm vụchống phong kiến không thể tách rời nhau Trải qua ba cao trào cách mạng, Đảng ta nhận thứcsâu sắc hơn về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ đó và xác định: tuy hai nhiệm vụ không tách ròinhau nhưng nhiệm vụ chống đế quốc là chủ yếu nhất, nhiệm vụ chống phong kiến phải phụctùng nhiệm vụ chống đế quốc
Hai là: Toàn dân nổi dậy trên nền tảng khối liên minh công - nông.
Cách mạng Tháng Tám thắng lợi là nhờ cuộc đấu tranh yêu nước anh hùng của hơn 20 triệu người Việt Nam Nhưng cuộc nổi dậy của toàn dân chỉ có thể thực hiện được khi có đạo quân chủ lực là giai cấp công nhân và giai cấp nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Đạo quân chủ lựcnày được xây dựng, củng cố qua ba cao trào cách mạng và lớn mạnh vượt bậc trong tổng khởi nghĩa Dựa trên đạo quân chủ lực làm nền tảng Đảng đã xây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc, động viên toàn dân tổng khởi nghĩa thắng lợi
Ba là: Lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù
Đảng ta đã lợi dụng được mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa đế quốc phát xít, mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và một bộ phận thế lực địa chủ phong kiến, mâu thuẫn trong hàng ngũ ngụy quyền tay sai của Pháp và của Nhật, cô lập cao độ kẻ thù chính là bọn đế quốc phát xít và bọn tay sai phản động; tranh thủ hoặc trung lập những phần tử lừng chừng Như vậy, Cách mạng Tháng Tám mới giành được thắng lợi nhanh gọn, ít đổ máu
Bốn là: Kiên quyết dùng bạo lực cách mạng và biết sử dụng bạo lực cách mạng một cách
thích hợp để đập tan bộ máy nhà nước cũ, lập ra bộ máy nhà nước của nhân dân
Trong Cách mạng Tháng Tám, bạo lực cách mạng là sự kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang, kết hợp nổi dậy của quần chúng với tiến công của lực lượng vũ trang cách mạng ở cả nông thôn và thành thị đập tan bộ máy nhà nước của giai cấp thống trị, lập
ra bộ máy nhà nước của nhân dân