Từ đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách BHXHTN trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ nên tác giả lựa chọn đề tài: “Tổ chức thực thi chính sách Bảo hiểm xã hộ
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Vấn đề ASXH được xem là một trong những nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế và ổn định xã hội ở mọi quốc gia trên thế giới Với tư cách là một trụ cột trong hệ thống chính sách ASXH, Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã trở thành công cụ giúp cho Nhà nước điều tiết xã hội trong nền kinh tế thị trường, gắn kết giữa phát triển kinh
tế với thực hiện công bằng, tiến bộ xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và phát triển xã hội bền vững
Bên cạnh BHXHBB đối với người lao động và người sử dụng lao động BHXHTN là một trong những công cụ góp phần giữ vững sự ổn định xã hội là nền tảng cho sự phát triển kinh tế Chế độ chính sách BHXH ngày đem lại nhiều quyền lợi hơn cho người dân đặc biệt là chính sách BHXHTN một trong những chế độ chính sách quan trọng trong hệ thống chính sách BHXH Tham gia BHXHTN là người lao động đã tự lo cho mình khi về già Với những lợi ích thiết thực ấy, BHXHTN càng được nhiều người quan tâm Đây là nhu cầu chính đáng và thiết thực cần được Nhà nước và xã hội quan tâm thực hiện
Mục tiêu của Đảng và Nhà nước ta là tiến tới BHXH toàn dân Tuy nhiên đến thời điểm này, tại thành phố Điện Biên Phủ số người tham gia BHXHTN còn quá ít so với tổng số người lao động chưa tham gia BHXHBB Tỷ lệ người lao động hiểu biết
về BHXHTN còn thấp
Xuất phát từ nhận thức về nhu cầu nói trên, với mong muốn đóng góp một phần công sức của bản thân vào việc đánh giá tổ chức thực thi chính sách về BHXHTN Từ
đó đưa ra một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách BHXHTN trên địa
bàn thành phố Điện Biên Phủ nên tác giả lựa chọn đề tài: “Tổ chức thực thi chính
sách Bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên”
làm luận văn thạc sỹ của mình
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Xác định khung nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH cấp huyện;
- Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH thành phố Điện Biên Phủ;
Trang 2- Đề xuất một số định hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH thành phố Điện Biên Phủ
3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Luận văn nghiên cứu gồm có 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH cấp
Huyện
BHXH là một trong những chính sách xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước Chính sách BHXH đã được thể chế hoá và thực hiện theo Luật BHXH là sự chia sẻ rủi
ro và các nguồn quỹ nhằm bảo vệ người lao động khi họ không còn khả năng làm việc Ngày nay, bên cạnh BHXHBB đối với nguời lao động và đơn vị sử dụng lao động, được sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước BHXH Việt Nam đã phát triển thêm BHXHTN nhằm huớng tới người nông dân, nguời lao động tự do, nhóm nguời lao động thuộc khu vực không chính thức Góp phần bảo đảm ASXH, phát triển KT-XH bền vững cho nước nhà
“Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức
mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất” – khoản 3 điều 3 luật số 58/2014/QH13
Khái niệm về tổ chức thực thi chính sách BHXHTN nói gọn lại như sau: Tổ chức thực thi chính sách là giai đoạn thứ hai trong quá trình chính sách sau giai đoạn hoạch định, nhằm biến chính sách BHXHTN thành những hoạt động và đạt được kết quả trong thực tiễn Bộ máy hành chính Nhà nước chịu trách nhiệm chính đối với tổ chức thực thi chính sách BHXHTN Như vậy, tổ chức thực thi chính sách BHXHTN là quá trình biến chính sách BHXHTN thành những kết quả trong thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy Nhà nước, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu mà chính sách BHXHTN đã đề ra
Quá trình tổ chức thực thi chính sách BHXHTN là quá trình đưa chính sách BHXHTN vào thực tế, được cuộc sống chấp nhận thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy hành chính của cơ quan BHXH các cấp, nhằm hiện thực hóa các mục tiêu mà chính sách BHXHTN đã đề ra
Quá trình này bao gồm ba giai đoạn: Chuẩn bị triển khai chính sách BHXHTN, Chỉ đạo triển khai chính sách BHXHTN, Kiểm soát sự thực hiện chính sách BHXHTN
Trang 3Chương 2 : Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH
Thành phố Điện Biên Phủ
BHXH thành phố Điện Biên Phủ là cơ quan trực thuộc BHXH tỉnh Điện Biên đặt tại huyện, có chức năng giúp giám đốc BHXH tỉnh Điện Biên tổ chức thực hiện chế
độ chính sách BHXH, BHYT; quản lý thu, chi BHXH, BHYT trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ theo phân cấp quản lý của BHXH Việt Nam và quy định của pháp luật BHXH thành phố Điện Biên Phủ hiện nay được cơ cấu thành 4 tổ nghiệp vụ: tổ tiếp nhận và quản lý hồ sơ (bộ phận một cửa), tổ thu – sổ thẻ – kiểm tra, tổ chế độ chính sách, tổ kế toán - giám định - chi trả trong đó có 7 bộ phận chức năng gồm: Phòng tiếp nhận và quản lý hồ sơ, phòng kế toán, phòng giám định, phòng thu, phòng cấp sổ thẻ, phòng CNTT, phòng chế độ chính sách
Chuẩn bị triển khai chính sách BHXHTN:
BHXH thành phố Điện Biên Phủ xây dựng chương trình kế hoạch và các giải pháp triển khai chính sách BHXHTN, chỉ đạo phối hợp giữa các ngành trong việc thực hiện chương trình, kế hoạch đề ra; Chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các bộ phận, đại lý triển khai thực hiện Nghị định, thông tư các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh ban hành Tổng hợp tình hình và kết quả triển khai chính sách BHXHTN trên phạm vi thành phố Điện Biên Phủ Phát hiện và đề xuất kịp thời những vướng mắc khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện ở địa phương; Hàng năm tiến hành tổng kết, báo cáo BHXH tỉnh về kết quả công tác triển khai chính sách BHXHTN; thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan do BHXH tỉnh giao
Các tổ nghiệp vụ do tổ trưởng tổ nghiệp vụ quản lý giúp Ban giám đốc triển khai, thực hiện chính sách BHXHTN Là đầu mối phối hợp công việc liên quan, triển khai tới các đại lý thu BHXHTN trên địa bàn Có trách nhiệm đề xuất, tham mưu, kiến nghị về chính sách, mục tiêu, phương hướng hoạt động cho Ban giám đốc BHXH thành phố Điện Biên Phủ
Chỉ đạo triển khai chính sách BHXHTN:
Cũng như các chính sách KT-XH khác, chính sách BHXHTN muốn áp dụng thành công cần phải được đông đảo các tầng lớp dân cư trong xã hội thừa nhận, ủng
hộ và nhận thức đúng về bản chất của nó Do đó, cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động sâu rộng trên phạm vi toàn thành phố về chính sách BHXHTN, đặc biệt là bản chất, chức năng, vai trò, mục tiêu và các nội dung chủ yếu của chính sách BHXHTN một cách đơn giản và dễ hiểu Công tác tuyên truyền và giải đáp chính sách BHXHTN cần diễn ra thường xuyên, liên tục và dưới nhiều hình thức khác nhau để
Trang 4chính sách BHXHTN được thực hiện một cách đồng bộ, nhất quán ngay trong toàn ngành BHXH đến người tham gia BHXH
BHXH thành phố Điện Biên Phủ đã tổ chức tuyên truyền chính sách BHXHTN sâu rộng tới NLĐ trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ một cách đa dạng về cả nội dung và hình thức Đồng thời triển khai kế hoạch, giao chỉ tiêu cụ thể tới từng Đại lý thu BHXHTN ở cấp xã phuờng, Bưu Điện, hội nông dân thành phố Điện Biên Phủ
Tổ chức các tổ nghiệp vụ đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, gọn nhẹ; đồng thời nâng cao trách nhiệm, ý thức phục vụ đối tượng tham gia và thụ hưởng BHXHTN, nhất là thực hiện tốt cơ chế một cửa trong tiếp nhận hồ sơ và giải quyết các chế độ BHXHTN cho NLĐ Giảm thiểu số giờ giao dịch với nguời lao động và đơn vị sử dụng lao động theo nghị định của chính phủ về cải cách thủ tục hành chính
Kiểm soát sự thực hiện chính sách BHXHTN:
Với sự chỉ đạo sát sao của BHXH Tỉnh Điện Biên, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố và Ban giám đốc BHXH thành phố Cơ quan BHXH thành phố Điện Biên Phủ đã thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát đánh giá trong quá trình thực hiện chính sách BHXHTN
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực thi chính sách BHXHTN Hàng tháng chủ động đôn đốc các Đại lý thu BHXH, BHYT để kiểm tra, đôn đốc thu nộp BHXHTN Thường xuyên theo dõi đối tượng đến hạn thu BHXHTN, nhắc nhở, xử lý các Đại lý thu chậm nộp tiền thu BHXHTN của người dân
BHXH thành phố Điện Biên Phủ tổ chức thực hiện tốt công tác kiểm tra, chỉ đạo, hướng dẫn các Đại lý thu BHXHTN thực hiện nghiêm túc văn bản chính sách của nhà nước Cùng với đó theo dõi việc quản lý BHXHTN, mở rộng các nhóm đối tượng trên địa bàn
Định kỳ hàng năm, BHXH thành phố Điện Biên Phủ đã tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện triển khai chính sách BHXH nói chung và BHXHTN nói riêng Các nội dung chủ yếu đánh giá kết quả đạt được so với kế hoạch được giao hàng năm,
so với cùng kỳ năm trước, so với tổng số thu của toàn thành phố
Chương 3 : Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách BHXHTN tại BHXH Thành phố Điện Biên Phủ đến năm 2020
Trang 5Trong giai đoạn tới, mục tiêu về thu BHXHTN phải đảm bảo đạt chỉ tiêu và vượt mức chỉ tiêu BHXH tỉnh giao Mở rộng phát triển đối tượng tham gia BHXHTN trên địa bàn
Đổi mới mạnh mẽ chất lượng công tác phục vụ, nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện chế độ BHXHTN, tăng cường phục vụ đối tượng tham gia BHXHTN Đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, gọn nhẹ; đồng thời nâng cao trách nhiệm, ý thức phục vụ đối tượng tham gia và thụ hưởng BHXHTN, nhất là thực hiện tốt cơ chế một cửa trong tiếp nhận và giải quyết các chế độ BHXHTN cho NLĐ
Để tăng cường được hiệu quả quản lý BHXHTN thì việc tổ chức thực thi chính sách BHXHTN cũng phải được sửa đổi, hoàn thiện
Trước những mục tiêu ấy về BHXHTN, BHXH thành phố Điện Biên Phủ cần phải có những giải pháp để hoàn tổ chức thực thi chính sách BHXHTN Từ đó mang chính sách BHXHTN đến nguời lao động để BHXHTN ngày một thiết thực hơn trong cuộc sống
4 KẾT LUẬN
BHXHTN là một trong những chính sách mới đã và đang được hoàn thiện phát triển trong hệ thống chính sách BHXH Nó đóng vai trò quan trọng trong hệ thống ASXH của một quốc gia trong điều kiện kinh tế thị trường, nhất là những quốc gia đang phát triển có lực lượng lao động làm việc trong khu vực phi chính thức như nông dân, NLĐ tự do chiếm một
tỷ lệ lớn Vì vậy, cần từng bước mở rộng vững chắc hệ thống BHXH và ASXH, tiến tới áp dụng chế độ BHXH cho tất cả mọi người Có thể nói việc quy định và tổ chức thực hiện BHXHTN là một chính sách nhân văn, thể hiện sự quan tâm đến đời sống NLĐ Nhu cầu được chăm lo cuộc sống khi hết tuổi lao động là cần thiết và chính đáng đối với tất cả mọi người không phân biệt giới tính, dân tộc và nơi cư trú Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người có mức thu nhập trung bình và thấp
Trên thực tế vẫn có những khó khăn khi triển khai loại hình BHXH này Hiện nay, tỷ lệ người tham gia BHXHTN trên cả nước nói chung và BHXH thành phố Điện Biên Phủ nói riêng còn thấp so với tổng số lao động có nhu cầu tham gia Vì vậy, việc nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thực thi chính sách BHXHTN là việc làm quan trọng và cần thiết
Theo đó tổ chức thực thi chính sách về BHXHTN cần được hoàn thiện, phù hợp với chính sách và định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước Thực hiện mở rộng dần các chế độ
Trang 6BHXHTN, đồng thời ở giai đoạn đầu Nhà nước cần có sự hỗ trợ tài chính nhất định cho Quỹ BHXHTN Các quy định của pháp luật về BHXHTN cần quy định thêm các chế độ ngắn hạn như chế độ thai sản, TNLĐ-BNN để đảm bảo quyền lợi cho người lao động; quy định sự hỗ trợ đóng phí của Nhà nước đối với các trường hợp thuộc diện chính sách Ngoài ra, cần thực hiện một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác thực hiện BHXHTN như đẩy mạnh tuyên truyền phổ phiến pháp luật dưới nhiều hình thức, tạo mọi điều kiện cho người lao động dễ dàng tiếp cận và tham gia loại hình BHXH này Thêm vào đó cần đổi mới mạnh mẽ công tác dịch vụ, nâng cao nghĩa vụ của cán bộ, viên chức thực hiện BHXHTN và tăng cường áp dụng các ứng dụng CNTT vào công tác thực hiện BHXHTN tạo ra sự thuận tiện, dễ dàng cho người tham gia Đây là những giải pháp quan trọng và có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển chế độ BHXHTN tại Việt Nam hiện nay
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn tác giả đã đi sâu vào phân tích tình hình thực
tế về tổ chức thực thi chính sách BHXHTN của BHXH thành phố Điện Biên Phủ Từ
đó đánh giá được thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHXHTN, các nguyên nhân, các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham gia BHXHTN Qua những phân tích, đánh giá tác giả đưa ra các giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi BHXHTN nhằm đảm bảo tính hiệu quả của loại hình BHXH hết sức thiết thực này