- Sử dụng bản đồ Công nghiệp Việt Nam, Atlát Địa lí Việt Nam để nhận xét về sự phân bố của các tổ chức lãnh thổ công nghiệp của Việt Nam, xác định vị trí một số điểm công nghiệp, tru[r]
Trang 1KIẾN THỨC, KỸ NĂNG ÔN THI THPT QG
MÔN: ĐỊA LÍ
DUNG
MỤC TIÊU, KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
I.
ĐỊA LÍ
TỰ
NHIÊN
1.
Việt Nam trên đường đổi mới
và hội nhập
* Kiến thức:
- Biết được công cuộc Đổi mới là một cuộc cải cách toàn diện về kinh tế -
xã hội Một số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc đổi mới
- Biết được bối cảnh và công cuộc hội nhập quốc tế và khu vực của nước ta
- Biết được số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc Đổi mới
* Kỹ năng:
Phân tích biểu đồ và các bảng số liệu về tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng, tốc
độ tăng GDP của cả nước và của từng thành phần kinh tế, tỉ lệ hộ nghèo của
cả nước
2.
Vị trí địa
lí, phạm
vi lãnh
thổ
* Kiến thức:
Trình bày vị trí địa lí, giới hạn, phạm vi lãnh thổ Việt Nam
Phân tích được ảnh hưởng của vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ đối với tự nhiên, kinh tế - xã hội và quốc phòng
* Kỹ năng:
Sử dụng bản đồ, Atlát địa lí Việt Nam xác định được vị trí địa lí Việt Nam trên bản đồ Đông Nam Á và thế giới
3.
Đặc điểm
chung
của tự
nhiên
* Kiến thức:
- Phân tích các thành phần tự nhiên để thấy được các đặc điểm cơ bản của tự nhiên Việt Nam:
+ Đất nước nhiều đồi núi
+ Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển
+ Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa
+ Thiên nhiên phân hoá đa dạng
- Phân tích và giải thích được đặc điểm cảnh quan ba miền tự nhiên nước ta
* Kỹ năng:
- Sử dụng các bản đồ Tự nhiên, khí hậu, đất, thực động vật Việt Nam để trình bày các đặc điểm nổi bật về địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất đai, thực động vật và nhận xét mối quan hệ tác động qua lại giữa chúng
- Xác định và ghi đúng trên lược đồ các dãy núi, cao nguyên, các con sông lớn
- Phân tích biểu đồ khí hậu, bảng số liệu về khí hậu của một số địa điểm
- Sử dụng bản đồ và kiến thức đã học để trình bày các đặc điểm của ba miền
Trang 2tự nhiên (về địa hình, khí hậu, sông ngòi, đất, sinh vật).
4.
Sử dụng
và bảo
vệ tự
nhiên
* Kiến thức:
- Trình bày được một số tác động tiêu cực do thiên tai (bão, lũ quét, ngập lụt, hạn hán gây ra
- Biết được sự suy thoái tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và đất; một số nguyên nhân và biện pháp bảo vệ tài nguyên, môi trường
- Biết được Chiến lược quốc gia về bảo vệ tài nguyên và môi trường của Việt Nam
* Kỹ năng:
- Phân tích các bảng số liệu về sự biến động của tài nguyên rừng và đa dạng sinh học ở nước ta
- Vận dụng được một số biện pháp bảo vệ tự nhiên và phòng chống thiên tai
ở địa phương
II.
ĐỊA LÍ
DÂN CƯ
– XÃ
HỘI
1.
Đặc điểm
dân số,
sự phân
bố dân
cư
* Kiến thức:
- Phân tích được một số đặc điểm dân số và phân bố dân cư nước ta
- Phân tích được nguyên nhân, hậu quả của dân đông, gia tăng nhanh và phân bố không hợp lí
Biết được một số chính sách dân số ở nước ta
* Kỹ năng:
- Phân tích bảng số liệu thống kê, biểu đồ dân số Việt Nam để hiểu và trình bày về tình hình tăng dân số, cơ cấu dân số và phân bố dân cư ở nước ta
- Sử dụng bản đồ phân bố dân cư, dân tộc và Atlát Địa lí Việt Nam để nhận biết và trình bày đặc điểm phân bố dân cư
2
Lao
động,
việc làm.
* Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được một số đặc điểm của nguồn lao động và việc sử dụng lao động ở nước ta
- Hiểu được vì sao việc làm đang là vấn đề gay gắt của nước ta và hướng giải quyết
* Kỹ năng:
Phân tích số liệu thống kê, biểu đồ về nguồn lao động, sử dụng lao động, việc làm
3
Đô thị
hóa
* Kiến thức:
- Hiểu được một số đặc điểm đô thị hoá ở Việt Nam, nguyên nhân và những tác động đến kinh tế - xã hội
- Biết được sự phân bố mạng lưới đô thị ở nước ta
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Phân bố dân cư và Atlát Địa lí Việt Nam để nhận xét sự
Trang 3phân bố mạng lưới các đô thị lớn.
- Nhận dạng phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về số dân và tỉ lệ dân đô thị
ở Việt Nam
- Phân tích bảng số liệu về sự phân bố đô thị và số dân đô thị giữa các vùng trong cả nước
III.
ĐỊA LÍ
CÁC
NGÀNH
KINH
TẾ
Chuyển dịch cơ cấu kinh
* Kiến thức:
- Phân tích được sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành, theo thành phần kinh tế và theo lãnh thổ ở nước ta
- Trình bày được ý nghĩa của chuyển dịch cơ cấu kinh tế đối với sự phát triển kinh tế nước ta
* Kỹ năng:
Nhận dạng và phân tích biểu đồ, phân tích số liệu thống kê về cơ cấu kinh
tế theo ngành, cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế
Địa lí nông nghiệp.
1
Đặc điểm
nền nông
nghiệp
nước ta
* Kiến thức:
Chứng minh và giải thích được các đặc điểm chính của nền nông nghiệp nước ta
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ nông nghiệp, Atlat Địa lí Việt Nam để nhận xét về sự phân
bố nông nghiệp
- Phân tích số liệu thống kê về sự thay đổi trong sản xuất nông nghiệp
2
Vấn đề
phát
triển
nông
nghiêp.
* Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được cơ cấu của ngành nông nghiệp : trồng trọt, chăn nuôi; tình hình phát triển và phân bố một số cây trồng và vật nuôi chính của nước ta
- Chứng minh được xu hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Nông nghiệp, Atlát Địa lí Việt Nam để trình bày sự phân
bố các cây trồng, vật nuôi chủ yếu
- Nhận dạng biểu đồ, phân tích các bảng số liệu và biểu đồ về cơ cấu, sự chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tình hình tăng trưởng của một số sản phẩm nông nghiệp
3
Vấn đề
phát
triển
ngành
* Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được điều kiện, tình hình phát triển, phân bố ngành thuỷ sản và một số phương hướng phát triển ngành thuỷ sản của nước ta
- Hiểu và trình bày được vai trò, tình hình phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp, một số vấn đề lớn trong phát triển lâm nghiệp
Trang 4thủy sản
và lâm
nghiệp
* Kỹ năng:
- Phân tích bản đồ Lâm, ngư nghiệp, Atlat Địa lí Việt Nam để xác định các khu vực sản xuất, khai thác lớn, các vùng nuôi trồng thủy sản quan trọng
- Vẽ và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về lâm, ngư nghiệp
4
Tổ chức
lãnh thổ
nông
nghiệp.
* Kiến thức:
- Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta : tự nhiên, kinh tế-xã hội, kĩ thuật, lịch sử
- Hiểu và trình bày được đặc điểm của 7 vùng nông nghiệp của nước ta
- Trình bày được xu hướng thay đổi trong tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ nông nghiệp hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để trình bày về phân bố một số ngành sản xuất nông nghiệp, vùng chuyên canh lớn (chuyên canh lúa, cà phê, cao su)
- Phân tích bảng thống kê và biểu đồ để thấy rõ đặc điểm của bảy vùng nông nghiệp, xu hướng thay đổi trong tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
Địa lí công nghiệp
1
Cơ cấu
ngành
công
nghiệp.
Vấn đề
phát
triển một
số ngành
công
nghiệp
trọng
điểm.
* Kiến thức:
- Trình bày và nhận xét được cơ cấu công nghiệp theo ngành, theo thành phần kinh tế và theo lãnh thổ Nêu một số nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp
- Hiểu và trình bày được tình hình phát triển và phân bố của một số ngành
công nghiệp trọng điểm ở nước ta.
* Kỹ năng:
- Vẽ và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê, sơ đồ về cơ cấu ngành công nghiệp
- Phân tích bản đồ Công nghiệp chung để trình bày về sự phân hóa lãnh thổ công nghiệp
- Nhận dạng và phân tích biểu đồ, bảng thống kê về công nghiệp năng lượng, công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm
- Sử dụng bản đồ Công nghiệp hoặc Atlát Địa lí Việt Nam để phân tích cơ cấu ngành của một số trung tâm công nghiệp và phân bố của các ngành công nghiệp trọng điểm (một số trung tâm công nghiệp lớn ở miền Bắc, miền Trung, miền Nam với các ngành nổi bật)
2
Vấn đề
tổ chức
lãnh thổ
* Kiến thức:
- Trình bày được khái niệm về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
- Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố tới tổ chức lãnh thổ công nghiệp
- Phân biệt được một số hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta
Trang 5công
nghiệp.
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Công nghiệp Việt Nam, Atlát Địa lí Việt Nam để nhận xét
về sự phân bố của các tổ chức lãnh thổ công nghiệp của Việt Nam, xác định
vị trí một số điểm công nghiệp, trung tâm công nghiệp, các vùng công nghiệp của nước ta
- Phân tích sơ đồ các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức lãnh thổ công nghiệp
Địa lí dịch vụ
1
Vấn đề
phát
triển
ngành
giao
thông
vận tải
và thông
tin liên
lạc.
* Kiến thức:
Trình bày được đặc điểm giao thông vận tải, thông tin liên lạc của nước ta: phát triển khá toàn diện cả về lượng và chất với nhiều loại hình
* Kỹ năng:
- Vẽ và phân tích biểu đồ, bảng số liệu về tình hình phát triển, cơ cấu vận tải của giao thông vận tải
- Sử dụng bản đồ Giao thông hoặc Atlát Địa lí Việt Nam để trình bày sự phân
bố của một số tuyến giao thông vận tải, đầu mối giao thông và trung tâm thông tin liên lạc quan trọng
2
Vấn đề
phát
triển
thương
mại, du
lịch.
* Kiến thức:
- Phân tích được vai trò, tình hình phát triển và sự thay đổi trong cơ cấu nội thương và ngoại thương
- Phân tích được các tài nguyên du lịch nước ta
- Hiểu và trình bày được tình hình phát triển ngành du lịch, sự phân bố của các trung tâm du lịch chính; mối quan hệ giữa phát triển du lịch và bảo vệ môi trường
* Kỹ năng:
- Vẽ và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về các ngành nội thương, ngoại thương, du lịch
- Sử dụng bản đồ Du lịch, Kinh tế, Atlat Địa lí Việt Nam để nhận biết và phân tích sự phân bố của các trung tâm thương mại và du lịch (Hà Nội, TP
Hồ Chí Minh, Huế, ).
IV.
ĐỊA LÍ
CÁC
VÙNG
KINH
1
Vấn đề
khai thác
thế mạnh
ở Trung
du và
* Kiến thức:
- Phân tích được ý nghĩa của vị trí địa lí đối với sự phát triển kinh tế -xã hội của vùng
- Hiểu và trình bày được các thế mạnh và hạn chế của điều kiện tự nhiên, dân cư, cơ sở vật chất - kĩ thuật của vùng
- Phân tích việc sử dụng các thế mạnh để phát triển các ngành kinh tế của
Trang 6TẾ miền núi
Bắc Bộ.
vùng; một số vấn đề đặt ra và biện pháp khắc phục
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ để xác định vị trí của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, nhận xét và giải thích sự phân bố một số ngành sản xuất nổi bật (khai thác
và chế biến khoáng sản, sản xuất điện, trồng và chế biến chè, chăn nuôi gia súc)
- Nhận dạng và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê liên quan đến kinh tế của Trung du và miền núi Bắc Bộ
2.
Vấn đề
chuyển
dịch cơ
cấu kinh
tế theo
ngành ở
Đồng
bằng
sông
Hồng.
* Kiến thức:
- Phân tích được tác động của các thế mạnh và hạn chế của vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, dân cư, cơ sở vật chất - kĩ thuật tới sự phát triển kinh tế; những vấn đề cần giải quyết trong phát triển kinh tế -xã hội
- Hiểu và trình bày được tình hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướng chính
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để xác định vị
trí, nhận xét và giải thích sự phân bố của một số ngành sản xuất đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Hồng (công nghiệp, sản xuất lương thực, thương mại, du lịch)
- Phân tích số liệu thống kê, biểu đồ để hiểu và trình bày sự thay đổi trong
cơ cấu kinh tế ở Đồng bằng sông Hồng
- Xác định các trung tâm kinh tế: Hà Nội, Hải Dương, Hải phòng, Nam Định, Thái Bình
3.
Vấn đề
phát
triển
kinh tế -
xã hội ở
Bắc
Trung
Bộ
* Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được những thuận lợi và khó khăn của tự nhiên đối với việc phát triển kinh tế -xã hội của vùng
- Phân tích được sự hình thành cơ cấu nông, lâm, ngư nghiệp, cơ cấu công nghiệp và xây dựng cơ sở hạ tầng của vùng
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để xác định vị
trí của vùng Bắc Trung Bộ, nhận xét và giải thích sự phân bố một số ngành kinh tế đặc trưng của vùng
- Phân tích số liệu thống kê để thấy được tình hình phát triển kinh tế của vùng
- Xác định các trung tâm kinh tế: Thanh Hóa, Vinh, Huế
4
Vấn đề
* Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được những thuận lợi và khó khăn về mặt tự nhiên để
Trang 7phát
triển
kinh tế
xã hội ở
Duyên
hải Nam
Trung
Bộ.
phát triển kinh tế -xã hội ở Duyên hải Nam Trung Bộ
- Trình bày được vấn đề phát triển tổng hợp kinh tế biển, tầm quan trọng của vấn đề phát triển công nghiệp, cơ sở hạ tầng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để trình bày về hiện trạng và sự phân bố các ngành kinh tế ở Duyên hải Nam Trung Bộ
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc tổng hợp các nguồn tài liệu: bản đồ, số liệu thống kê để so sánh sự phát triển ngành thuỷ sản ở Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ
- Xác định các trung tâm kinh tế: Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn
5.
Vấn đề
khai thác
thế mạnh
ở Tây
Nguyên
* Kiến thức:
- Biết được ý nghĩa của việc phát triển kinh tế ở Tây Nguyên
- Trình bày được những thuận lợi và khó khăn về tự nhiên, dân cư, cơ sở vật chất kĩ thuật đối với phát triển kinh tế
- Hiểu được thực trạng phát triển cây công nghiệp ; khai thác và chế biến lâm sản, bảo vệ rừng;phát triển chăn nuôi gia súc lớn; phát triển thuỷ điện, thuỷ lợi và biện pháp giải quyết những vấn đề đó
* Kỹ năng:
- So sánh được sự khác nhau về trồng cây công nghiệp lâu năm và chăn nuôi gia súc lớn giữa Trung du và miền núi Bắc Bộ với Tây Nguyên
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để xác định vị trí, giới hạn của Tây Nguyên; nhận xét và giải thích sự phân bố một số ngành sản xuất nổi bật (trồng và chế biến cây công nghiệp lâu năm (cà phê, cao su, chè); thủy điện)
- Phân tích số liệu thống kê, biểu đồ về tình hình trồng cây công nghiệp, chăn nuôi gia súc lớn của Tây Nguyên
- Xác định các trung tâm kinh tế: Plây Ku, Buôn Ma Thuột, Đà Lạt
6
Vấn đề
khai thác
lãnh thổ
theo
chiều sâu
ở Đông
Nam Bộ.
* Kiến thức:
- Phân tích được các thế mạnh nổi bật và những hạn chế đối với việc phát triển kinh tế-xã hội ở Đông Nam Bộ
- Chứng minh và giải thích được sự phát triển theo chiều sâu trong công nghiệp, nông nghiệp của Đông Nam Bộ
- Giải thích được sự cần thiết phải khai thác tổng hợp kinh tế biển và bảo vệ môi trường
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Kinh tế chung hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để xác định vị
Trang 8trí địa lí, giới hạn và nhận xét, giải thích sự phân bố một số ngành kinh tế tiêu biểu của Đông Nam Bộ (công nghiệp, nông nghiệp)
- Phân tích số liệu thống kê về sản xuất công nghiệp, nông nghiệp của vùng Đông Nam Bộ để nhận biết một số vấn đề phát triển kinh tế của vùng
- Xác định các trung tâm kinh tế: Biên Hòa, TP Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Thủ Dầu Một
7
Vấn đề
sử dụng
hợp lí và
cải tạo tự
nhiên ở
Đồng
bằng
sông Cửu
Long.
* Kiến thức:
- Phân tích được những thuận lợi, khó khăn về thiên nhiên đối với việc phát triển kinh tế-xã hội của vùng
- Hiểu và trình bày được một số biện pháp cải tạo, sử dụng tự nhiên
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ Địa lí tự nhiên hoặc Atlat Địa lí Việt Nam để xác định vị trí của Đồng bằng sông Cửu Long; phân bố các loại đất chính của đồng bằng
- Xác định trên bản đồ các trung tâm kinh tế: Cần Thơ, Cà Mau, Long Xuyên, Vĩnh Long
8.
Vấn đề
phát
triển
kinh tế,
an ninh
quốc
phòng ở
biển
Đông và
các đảo,
quần
đảo.
* Kiến thức:
- Hiểu được vùng biển Việt Nam, các đảo và quần đảo là bộ phận quan trọng của nước ta Đây là nơi có nhiều tài nguyên, có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng, cần phải bảo vệ
- Trình bày được tình hình và biện pháp phát triển kinh tế của vùng biển Việt Nam, các đảo và quần đảo
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ để xác định vị trí, phạm vi lãnh hải của vùng biển Việt Nam, các đảo và quần đảo chính của nước ta
- Xác định trên bản đồ các đảo lớn và quần đảo của Việt Nam (các đảo: Phú Quốc, Con Đảo, Cát Bà, Bạch Long Vĩ, Cái Bầu, Phú Quý, Lí Sơn; các quần đảo: Hoàng Sa, Trường Sa)
9.
Vùng
kinh tế
trọng
điểm
* Kiến thức:
- Biết phạm vi lãnh thổ, vai trò, đặc điểm chính, thực trạng phát triển của các vùng kinh tế trọng điểm: phía Bắc, miền Trung, phía Nam
- Trình bày được thế mạnh của từng vùng kinh tế trọng điểm đối với việc phát triển kinh tế - xã hội
* Kỹ năng:
- Sử dụng bản đồ để xác định vị trí, giới hạn của các vùng kinh tế trọng điểm
ở phía Bắc, miền Trung và phía Nam; nhận biết và giải thích được sự phát
Trang 9triển của các vùng kinh tế trọng điểm.
- Nhận dạng và phân tích biểu đồ, số liệu thống kê về các vùng kinh tế trọng điểm
VI
ĐL
KHU
VỰC VÀ
QUỐC
GIA
(lớp 11)
1
Một số
vấn đề
mang
tính toàn
cầu.
* Kiến thức:
- Nắm được một số vấn đề mang tính toàn cầu
- Tác động các vấn đề đó đến KT – XH Thế giới
* Kỹ năng:
2.
Một số
vấn đề
của các
tổ chức
kinh tế ,
Châu
lục, Khu
vực.
* Kiến thức:
Nắm được điểm nổi bật về sự phát triển KTXH liên minh Châu Âu, Châu Phi, Mĩ La Tinh, Đông Nam Á
* Kỹ năng:
Luyện tập kỹ năng KT Atlat Địa lí Thế giới; Phân tích bảng số liệu; Nhận dạng và nhận xét biểu đồ
3
Địa lí các
Quốc gia
* Kiến thức:
Nắm được điểm nổi bật về sự phát triển KTXH các QG Hoa Kì, LB Nga, Nhật Bản
* Kỹ năng:
Luyện tập kỹ năng KT Atlat Địa lí Thế giới; Phân tích bảng số liệu; Nhận dạng và nhận xét biểu đồ